Ευρωβαρόμετρο για την Διαφθορά 2022

Τα αποτελέσματα από την έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2658] είναι απολύτως αποθαρρυντικά για τη χώρα, η οποία αποκλίνει σημαντικά από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την ίδια ώρα, οι ελληνικές αρχές παρουσιάζουν επιλεκτικά συγκεκριμένα μόνο στοιχεία της έρευνας.

Ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας:

→ 98% των πολιτών πιστεύει πως υπάρχει εκτεταμένη διαφθορά σε όλους τους τομείς της χώρας [ ο Μ.Ο. στην ΕΕ είναι: 68% ].

→ 51% των πολιτών πιστεύει πως η διαφθορά αυξήθηκε τα τελευταία τρία χρόνια στη χώρα μας [ ο Μ.Ο. στην ΕΕ είναι: 41% ].

→ 59% των πολιτών πιστεύει πως επηρεάζεται η καθημερινότητά του από τα επίπεδα διαφθοράς [ ο Μ.Ο. στην ΕΕ είναι: 24% ].

→ 47% των πολιτών δεν πιστεύει πως μπορεί να αποδειχτούν οι υποθέσεις διαφθοράς [ ο Μ.Ο. στην ΕΕ είναι: 48% ].

→ 51% των πολιτών πιστεύουν πως το να καταγγείλουν υποθέσεις διαφθοράς είναι άσκοπο, καθώς οι υπαίτιοι δεν θα τιμωρηθούν [ ο Μ.Ο. στην ΕΕ είναι: 30% ].

→ 41% των πολιτών πιστεύουν πως όλοι γνωρίζουν για υποθέσεις διαφθοράς αλλά κανείς δεν καταγγέλλει τίποτα [ο Μ.Ο. στην ΕΕ είναι: 21% ].

→ 93% των πολιτών πιστεύει πως η στενή σχέση ιδιωτικού και δημόσιου τομέα οδηγεί σε διαφθορά [ ο Μ.Ο. στην ΕΕ είναι: 77% ].

→ 90% των πολιτών πιστεύει πως η διαφθορά είναι μέρος της επιχειρηματικής κουλτούρας στην Ελλάδα [ ο Μ.Ο. στην ΕΕ είναι: 61% ].

→ 73% των πολιτών πιστεύουν πως για να επιτύχουν επιχειρηματικά θα πρέπει να έχουν διασυνδέσεις στο Δημόσιο [ ο Μ.Ο. στην ΕΕ είναι: 53% ].

 

Πρόσκληση Ενδιαφέροντος

Πρόσκληση Ενδιαφέροντος

Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος στο πλαίσιο του Έργου WeOpenGov:  Δίκτυο Κοινωνίας Πολιτών – Δημόσιων Φορέων για την Ανοικτή Διακυβέρνηση, το οποίο αποτελεί μέρος του προγράμματος Active Citizens Fund, χρηματοδοτείται από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία και είναι μέρος των EEA Grants, έχοντας ως Διαχειριστές Επιχορήγησης στην Ελλάδα το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το SolidarityNow, είναι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσει πρόσκληση για την αναζήτηση εταιρείας κατασκευής και φιλοξενίας ιστοσελίδας.

Για τον λόγο αυτό, η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος, ως φορέας υλοποίησης καθώς και οι Εταίροι, ΕΔΥΤΕ Α.Ε. και Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), αναζητούν προσφορές από εταιρείες κατασκευής και φιλοξενίας ιστοσελίδων για δημιουργία ιστοσελίδας υψηλής ανάλυσης, αντιπροσωπευτική ως προς τις αξίες και τη στόχευση του προγράμματος WeOpenGov.

Οι προσφορές θα πρέπει να περιλαμβάνουν αναλυτικά αλλά όχι περιοριστικά:

Περιγραφή των παρεχόμενων υπηρεσιών

Δημιουργία ιστοσελίδας υψηλής ανάλυσης,

Προσαρμοστικότητα σε διάφορες συσκευές,

Ρύθμιση παραμέτρων SEO,

Υψηλές ταχύτητες εμφάνισης της ιστοσελίδας.

Σύνδεση με Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και δυνατότητα διαμοιρασμού περιεχομένου σε αυτά

Περιγραφή υπηρεσιών συντήρησης και hosting

Ετήσιο hosting της ιστοσελίδας,

Δημιουργία αντιγράφων ασφάλειας,

Έλεγχο απόδοσης.

Περιγραφή κόστους και ημερομηνία παράδοσης

Το Έργο WeOpenGov:  Δικτύο Κοινωνίας Πολιτών – Δημόσιων Φορέων για την Ανοικτή Διακυβέρνηση, στοχεύει στη δημιουργία ενός πανελλαδικού, μόνιμου, πλήρως λειτουργικού Δικτύου Φορέων για την Ανοικτή Διακυβέρνηση από την Κοινωνία Πολιτών (ΚΠ),  Δημόσιους Φορείς,  την Ακαδημαϊκή Κοινότητα και τον Ιδιωτικό Τομέα κατά τα πρότυπα των Open Government Partnership (OGP) Μulti-Stakeholder Forums.

Το WeOpenGov: Δίκτυο Κοινωνίας Πολιτών – Δημόσιων Φορέων για την Ανοικτή Διακυβέρνηση στοχεύει στη δημιουργία μιας δυναμικής και σταθερής επαφής μεταξύ Κυβέρνησης και Κοινωνίας Πολιτών σε θέματα Ανοιχτής Διακυβέρνησης. Ενθαρρύνει τον διαρκή συντονισμό μεταξύ των Οργανώσεων της Κοινωνίας Πολιτών σε θέματα δημόσιας  συμμετοχής, διαφάνειας και λογοδοσίας. Προωθεί την απόκτηση γνώσεων και παιδείας από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και από στελέχη της Δημόσιας Διοίκησης πάνω στις αξίες της συμμετοχής της Κοινωνίας Πολιτών σε όλο τον κύκλο σχεδιασμού και υλοποίησης δημόσιων πολιτικών και δεξιοτήτων υλοποίησης δημόσιων πολιτικών με συνεργατικό τρόπο.

Από το WeOpenGov θα επωφεληθούν τουλάχιστον 100 στελέχη της Κοινωνίας Πολιτών, της Δημόσιας Διοίκησης, μέλη Ακαδημαϊκής Κοινότητας και στελέχη Επιχειρήσεων που θα συνεργάζονται για να αναπτύσσουν κοινές δράσεις, τόσο στο πλαίσιο των Εθνικών Σχεδίων Δράσης για την Ανοικτή Διακυβέρνηση, όσο και εκτός αυτών.

Φιλοδοξώντας να συνεισφέρει πολυδιάστατα και αποτελεσματικά στην εθνική προσπάθεια για Ανοικτή Διακυβέρνηση, Διαφάνεια και Ακεραιότητα, το πρόγραμμα WeOpenGov θα δημιουργήσει στα στελέχη όλων των εμπλεκόμενων μερών, κουλτούρα πολυσυμμετοχικότητας που είναι πολύτιμη για την αποτελεσματική υλοποίηση των Εθνικών Σχεδίων Δράσης για την Ανοικτή Διακυβέρνηση και κάθε Σχεδίου Δράσης.

Συνεπώς, η ιστοσελίδα, ως φορέας της ταυτότητας και των αξιών του προγράμματος, θα πρέπει να εκφράζει και να προωθεί μεταξύ άλλων τη συμμετοχικότητα, τη συνεργασία, τον σεβασμό, την ηγεσία και τη διαφάνεια. Οι αξίες αυτές αποτελούν όχημα για την καθημερινή λήψη αποφάσεων ως προς την υλοποίηση του Έργου και γίνονται αποδεκτές από όλους τους συνεργαζόμενους φορείς. Επομένως, η δημιουργία της χρειάζεται να στοχεύει στη μοναδικότητα του Έργου ως προς αυτές τις αξίες, στη διαφοροποίησή του από άλλα προγράμματα του Active citizens fund, στη διαχρονικότητα αλλά και στη στόχευση της καθιέρωσης για πρώτη φορά στην Ελλάδα ενός δικτύου για την Ανοικτή Διακυβέρνηση.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να στείλουν τις προσφορές τους από τη Δευτέρα 4 Ιουλίου μέχρι και τη Δευτέρα 18 Ιουλίου 2022 στο email του οργανισμού:  tihellas@otenet.gr  με κοινοποίηση (cc) στον Διαχειριστή του έργου Δρ. Άγγελο Κασκάνη: akaskanis@transparency.gr

Το έργο «WeOpenGov:  Δίκτυο Κοινωνίας Πολιτών – Δημόσιων Φορέων για την Ανοικτή Διακυβέρνηση» υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Active citizens fund, με φορέα υλοποίησης τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος και εταίρους το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Ερευνητική Ομάδα Ψηφιακά Μέσα για Συμμετοχή (ΕΚΠΑ dmPart) και το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας – ΕΔΥΤΕ Α.Ε. (GRNET).

Το πρόγραμμα Active citizens fund, ύψους € 13,5 εκ., χρηματοδοτείται από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία και είναι μέρος του χρηματοδοτικού μηχανισμού του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) περιόδου 2014 – 2021, γνωστού ως EEA Grants. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενδυνάμωση και την ενίσχυση της βιωσιμότητας της κοινωνίας των πολιτών και στην ανάδειξη του ρόλου της στην προαγωγή των δημοκρατικών διαδικασιών, στην ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τη διαχείριση της επιχορήγησης του προγράμματος Active citizens fund για την Ελλάδα έχουν αναλάβει από κοινού το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το SolidarityNow. Περισσότερες πληροφορίες: www.activecitizensfund.gr

 

Βράβευση του Προγράμματος “Σύμφωνο Ακεραιότητας” στα Bravo Awards 2022

Το Πιλοτικό Πρόγραμμα “Σύμφωνο Ακεραιότητας” της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, βραβεύτηκε στην κατηγορία ¨Διακυβέρνηση – Αγορά¨ στην Ετήσια Εκδήλωση Απονομής των Bravo Sustainability Dialogues & Awards 2022 που πραγματοποιήθηκε στην Τρίτη 21 Ιουνίου στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής.

Παρακολουθείστε την βράβευση εδώ:

 

 

Επιστολή στον Πρωθυπουργό για την προστασία των Whistleblowers στην Ελλάδα

Η Πρόεδρος του παγκόσμιου κινήματος της Διεθνούς Διαφάνειας, κα Delia Ferreira Rubio, και ο πρόεδρος του ελληνικού παραρτήματος, κ. Παναγιώτης Μανταλώζης, απέστειλαν κοινή επιστολή στον Πρωθυπουργό ζητώντας την άμεση θέση σε διαβούλευση του Σχεδίου Νόμου για την ενσωμάτωση της Οδηγίας της Ε.Ε. για την ολιστική και αποτελεσματική προστασία των Whistleblower στην Ελλάδα.

Οι whistleblowers προφέρουν ανεκτίμητη συνδρομή στην καταπολέμηση της διαφθοράς και η προστασία τους δεν χωρεί άλλη καθυστέρηση.

Κατεβάστε την επιστολή: ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟ_WHISTLEBLOWING_

Διαβάστε την επιστολή:

_______________________________________________

Γενική Γραμματεία Πρωθυπουργού

Μέγαρο Μαξίμου Ηρώδου Αττικού 19

Τ.Κ. 10674 Αθήνα, Ελλάδα

 

Υπουργείο Δικαιοσύνης
Λεωφορος Μεσογείων 96
Τ.Κ. 11527 Αθήνα, Ελλάδα

03-05-2022

Αξιότιμε Κύριε Πρωθυπουργέ,

Αξιότιμε Υπουργέ Δικαιοσύνης,

Όπως γνωρίζετε, έχουν περάσει περισσότεροι από τέσσερις μήνες από τότε που η χώρα όφειλε να ενσωματώσει στην έννομη τάξη της την Οδηγία ΕΕ 2019/1937 της 23ης Οκτωβρίου 2019 σχετικά με την προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του δικαίου της Ένωσης (whistleblowers), ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισήμως εκκινήσει διαδικασία παράβασης του ενωσιακού δικαίου κατά της Ελλάδας, συντάσσοντας την από 27/1/2022 προειδοποιητική επιστολή λόγω της μη ενσωμάτωσης της Οδηγίας.[1]

Η βελτίωση της προστασίας των whistleblower στην Ελλάδα θα παρέχει ασφαλή εγγύηση για την συμμόρφωση με άλλες, συναφείς διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, όπως έχουν τονιστεί μετ’ επιτάσεως σε δύο πρόσφατες διεθνείς αξιολογήσεις της πλαισίου καταπολέμησης της διαφθοράς της Ελλάδας. Τον περασμένο Δεκέμβριο, η Ομάδα Κρατών κατά της Διαφθοράς που λειτουργεί υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης (GRECO) τόνισε την ανάγκη να αναπτυχθεί και να αυξηθεί το πλαίσιο προστασίας των whistleblower “ως θέμα προτεραιότητας”, διότι “βρίσκεται κάτω από τα απαιτούμενα πρότυπα (standards)”.[2] Περαιτέρω, τον Μάρτιο 2022, η Ομάδα Εργασίας για την Δωροδοκία του ΟΟΣΑ εξέφρασε “την σοβαρή ανησυχία σχετικά με τον εντοπισμό και την επιβολή κυρώσεων επί του αδικήματος της διεθνούς δωροδοκίας” και σύστησε την εφαρμογή νέας νομοθεσίας, η οποία να παρέχει ισχυρή και αποτελεσματική προστασία κατά των αντιποίνων στα οποία υπόκεινται πρόσωπα που παρέχουν πληροφορίες, ιδίως επί αδικημάτων δωροδοκίας, ανεξαρτήτως του εάν αυτά τα πρόσωπα ανήκουν στον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα.[3]

Το whistleblowing είναι ένας από τους πλέον αποτελεσματικούς τρόπους της αποκάλυψης της διαφθοράς και κάθε μορφής παραβάσεων του νόμου. Η ισχυρή νομοθεσία είναι αναγκαία για την προστασία των whistleblower από τα αντίποινα και άλλες μορφές αδικίας εις βάρος τους, ιδίως για την διασφάλιση ότι οι αναφορές των προσώπων αυτών εξετάζονται.

Η Οδηγία (ΕΕ_ 2019/1937 περιλαμβάνει πολλές πρωτοποριακές διατάξεις. Απαγορεύει τα αντίποινα κατά των whistleblower, προστατεύει την ταυτότητας στην πλειονότητα των περιπτώσεων και τους προσφέρει αρκετούς διαύλους αναφοράς.

Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς (ΔΔ-Ε) έχει αναλάβει πολυάριθμες δράσεις τα περασμένα δυόμιση έτη για να εξασφαλίσει την αποτελεσματική ενσωμάτωση της Οδηγίας, υποβάλλοντας προτάσεις πολιτικής δράσης[4] και καλώντας την Ελληνική Κυβέρνηση να ανοίξει την νομοπαρασκευαστική διαδικασία[5]. Η έκκληση της ΔΔ-Ε για διαφάνεια και συμμετοχή των ενδιαφερομένων προσώπων και ενώσεων υποστηρίχθηκε από 18 Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών της Ελλάδας, χωρίς αποτέλεσμα.

Ενώ άλλα Κράτη μέλη της ΕΕ συνεχίζουν να ενσωματώνουν την Οδηγία, η διαδικασία που ακολουθείται από την Κυβέρνηση Σας εμφανίζει σοβαρές καθυστερήσεις, και δεν ανταποκρίνεται στα πρότυπα διαφάνειας και περιεκτικότητας, μέσω του διαμοιρασμού πληροφοριών με την κοινωνία των πολιτών. Βρισκόμαστε σε συναγερμό, διότι, παρά την παρουσίαση, από τον Υπουργό δικαιοσύνης, του σχεδίου νόμου ενσωμάτωσης της Οδηγίας ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου προ δύο περίπου μηνών[6], η νομοθετική διαδικασία έχει έκτοτε μείνει στάσιμη.

Σας καλούμε επειγόντως να εντείνετε τις προσπάθειές Σας για την ενσωμάτωση της Οδηγίας για την προστασία των whistleblower και να αδράξετε την ευκαιρία να υπερβείτε τα ελάχιστα πρότυπα της Οδηγίας και να υιοθετήσετε διεξοδική και πλήρη εθνική νομοθεσία, η οποία να ανταποκρίνεται στις βέλτιστες πρακτικές και τα διεθνή πρότυπα. Θα υποδεχόμασταν με περισσή ευχαρίστηση ένα σύστημα υποβολής αναφορών από whistleblower, το οποίο να καλύπτει όλες τις παραβάσεις του νόμου στην ευρύτερη δυνατή κλίμακα του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, να παρέχει εμπιστευτικότητα και ασφάλεια ενάντια στα άδικα αντίποινα για τα πρόσωπα που υποβάλλουν αναφορές, να διασφαλίζει ότι κάθε σοβαρή αναφορά εξετάζεται με προσοχή και προκαλεί τις δέουσες ενέργειας, λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη το Κράτος Δικαίου.

Η Διεθνής Διαφάνεια και η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς σας προτρέπει να προστατέψετε του whistleblowers υιοθετώντας ισχυρή και περιεκτική προστασία τους. Παραμένουμε στην διάθεσή Σας, δεσμευόμενοι να συμβάλλουμε παρέχοντας οποιαδήποτε αναγκαία συνδρομή κατά την διαδικασία.

 

Delia Ferreira Rubio                                                                                    Παναγιώτης Μανταλώζης

Chair                                                                                                               Πρόεδρος,

Διεθνής Διαφάνεια                                                                                      Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς

[1] Βλ. την απάντηση της Αντιπροέδρου Βέρα Γιούροβα για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ερώτηση στο πλαίσιο του ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-9-2022-000182-ASW_EN.html#def2.

[2] Βλ. GRECO, Πέμπτος κύκλος αξιολόγησης – Πρόληψη διαφθοράς και προώθηση της ακεραιότητας σε κεντρικές κυβερνήσεις (υψηλά εκτελεστικά καθήκοντα) και φορείς επιβολής νόμου, Έκθεση Αξιολόγησης – Ελλάδα, Μάρτιος 2022, σελ. 88-89 [ελληνική μετάφραση] https://rm.coe.int/-greco-89-29-3-2021-/1680a5ad1d .

[3] Βλ. την έκθεση του OECD, Implementing the OECD Anti-Bribery Convention in Greece: Phase 4 Report, 2022, https://www.oecd.org/newsroom/the-oecd-is-gravely-concerned-about-greece-s-detection-and-enforcement-of-the-foreign-bribery-offence.htm , προσπελάσιμη μέσω του οικείου δελτίου τύπου.

[4] Βλ. την τοποθέτηση της ΔΔ-Ελλάς για την αποτελεσματική ενσωμάτωση της Οδηγίας για την προστασία των Whistleblower (η οποία εστάλη με άλλο συναφές υλικό προς την Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή που ανέλαβε την σύνταξη σχεδίου νόμου για την ενσωμάτωση της Οδηγίας)  https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2020/09/%CE%9A%CE%B5%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF-%CE%98%CE%AD%CF%83%CE%B5%CF%89%CE%BD-%CE%94%CE%94-%CE%95_WHISTLEBLOWING_7_9_20.pdf

[5] Όλες οι σχετικές δημόσιες δράσεις της Διεθνούς Διαφάνειας – Ελλάς μπορούν να εντοπιστούν εδώ: https://transparency.gr/ti-kanoume/whistleblowing/ .

[6] Βλ. την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών από τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Γ. Οικονόμου στις 10/3/2022 https://government.gov.gr/enimerosi-ton-politikon-sintakton-ke-ton-antapokriton-xenou-tipou-apo-ton-ifipourgo-para-to-prothipourgo-ke-kivernitiko-ekprosopo-gianni-ikonomou-50/

Vouliwatch και Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος συμμαχούν για τη νομοθεσία του lobbying

Με πρωτοβουλία του Vouliwatch και την υποστήριξη της ΔΔΕ απευθύνουμε επιστολή στον Υπουργό Εσωτερικών για συμμετοχή στην κατάρτιση του σχεδίου νόμου για το lobbying.

Vouliwatch και Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος ενώνουμε δυνάμεις και καλούμε το Υπουργείο Εσωτερικών να συμπεριλάβει τις οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών στην τρέχουσα νομοπαρασκευαστική διαδικασία για τη δημιουργία ενός ισχυρού, σύγχρονου και προοδευτικού ρυθμιστικού θεσμικού πλαισίου για το lobbying.
Σε συνέχεια της ανακοίνωσης του Υπουργού Εσωτερικών, κ. Μαυρουδή Βορίδη ότι έχει ξεκινήσει, σε συνεργασία με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, κατάρτιση σχεδίου νόμου για το lobbying καθώς και της ενημέρωσής μας ότι συμμετέχει σε αυτήν ο Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομηχάνων (ΣΕΒ), το Vouliwatch και η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος απευθύναμε, επιστολή στον Υπουργό με αίτημα τη συμμετοχή και της ΚτΠ στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία. 
Ταυτόχρονα, η πρωτοβουλία μας απέστειλε επιστολή στους Βουλευτές και τις Βουλεύτριες που συμμετέχουν στις αρμόδιες επιτροπές της Βουλής (Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας και Διαρκής Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης) ζητώντας την υποστήριξή τους στο αίτημά μας και την ανάδειξη του θέματος μέσω της θεσμικής τους ιδιότητας.
Ακολουθεί η επιστολή προς τον Υπουργό Εσωτερικών:
Αθήνα, 24 Μαΐου 2021
ΕΠΙΣΤΟΛΗ – ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Προς: Υπουργό Εσωτερικών, κ. Μαυρουδή (Μάκη) Βορίδη
Κοινοποίηση σε: Υπουργό Δικαιοσύνης, κ. Κωνσταντίνο Τσιάρα
                           Διοικητή Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, κ. Άγγελο Μπίνη
Σχέδιο Νόμου για τη ρύθμιση του lobbying στην Ελλάδα: προτάσεις και συμμετοχή στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία
Αξιότιμε κε Υπουργέ,
Με πρωτοβουλία του Vouliwatch και την υποστήριξη της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, σάς απευθύνουμε την παρούσα επιστολή και καλούμε το Υπουργείο Εσωτερικών να συμπεριλάβει τις οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών στην τρέχουσα νομοπαρασκευαστική διαδικασία για τη δημιουργία ενός ισχυρού, σύγχρονου και προοδευτικού ρυθμιστικού θεσμικού πλαισίου για το lobbying.
Κατά την ομιλία σας στη διαδικτυακή δημόσια συζήτηση που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 20 Μαΐου 2021 από τον ΟΟΣΑ με τίτλο «Lobbying στον 21ο αιώνα: Διαφάνεια, Ακεραιότητα και Πρόσβαση» (“Lobbying in the 21st Century: Transparency, Integrity and Access”) ενημερωθήκαμε ότι, σε συνεργασία με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, το Υπουργείο Εσωτερικών επεξεργάζεται ένα σχέδιο νόμου για το lobbying καθώς και ότι προγραμματίζεται να διαβιβαστεί για συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή στα τέλη του μηνός Ιουνίου 2021.
Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία και προσδοκούμε σε έναν συμπεριληπτικό διάλογο με την Κοινωνία των Πολιτών και τη συμμετοχή φορέων όπως το Vouliwatch και η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος που πρωτοστατούν σε θέματα διαφάνειας, λογοδοσίας και δημοκρατικής συμμετοχής στην χώρα μας.
Γνωρίζουμε ότι ήδη έχει προσκληθεί στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), ο οποίος αντιπροσωπεύει την πλευρά των ασκούντων lobbying. Στο πλαίσιο της καλής νομοθέτησης ενός σύγχρονου και ευρωπαϊκού δημοκρατικού κράτους, είναι κρίσιμη η πολυφωνία, ο δημοκρατικός διάλογος και η ισότιμη παρουσία όλων των ενδιαφερόμενων μερών, ειδικά εκπροσώπων και της Κοινωνίας των Πολιτών, ώστε να εκφραστούν πολύπλευρα και -ίσως ακόμη- αντικρουόμενα συμφέροντα.
Θυμίζουμε ότι η πρωτοβουλία του Vouliwatch ήταν η πρώτη που ανέδειξε το θέμα του lobbying και τόνισε την ανάγκη καθιέρωσης ενός ρυθμιστικού πλαισίου στην Ελλάδα, με μια σειρά παρεμβάσεων και ενεργειών, ενώ και η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος, ήδη από το 2018 και μέχρι σήμερα, έχει επισημάνει την σχετική ανάγκη.
Η διαμόρφωση ενός ισχυρού και πρωτοποριακού νομικού πλαισίου είναι υπόθεση όλων μας και το Vouliwatch και η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος, ως μέλη της Κοινωνίας των Πολιτών με πολυετή και εν βάθει εμπειρία σε θέματα διαφάνειας και λογοδοσίας έχουμε να προσφέρουμε πολύτιμη τεχνογνωσία και σφαιρική επιστημονική γνώση στην κατάρτιση του σχεδίου νόμου για το lobbying. Ήρθε η ώρα κράτος και κοινωνία των πολιτών να συζητήσουμε ανοιχτά και να συνδιαμορφώσουμε ένα στιβαρό πλέγμα διαφάνειας στην άσκηση παρασκηνιακής πολιτικής πίεσης, ένα ισχυρό δίχτυ προστασίας των πολιτών και του επιχειρηματικού και πολιτικού κόσμου εναντίον της διαφθοράς, της παραβίασης των αρχών του ελεύθερου ανταγωνισμού, της αξιοκρατίας και άλλων ζητημάτων δημοσίου συμφέροντος.
Με την παρούσα επιστολή ζητάμε από το Υπουργείο Εσωτερικών να «ανοίξει» την νομοπαρασκευαστική διαδικασία και να διαμορφώσουμε από κοινού την πρώτη έκδοση του σχεδίου νόμου για την αποτελεσματική και σύγχρονη ρύθμιση του lobbying στην Ελλάδα.
Κατά την παρουσίασή σας, αναφέρθηκατε, κε Υπουργέ, σε κάποιες από τις ρυθμίσεις που τυγχάνουν επεξεργασίας στο πλαίσιο του σχεδίου νόμου και οι οποίες αφορούν:
• στον ορισμό του Lobbying ως «απευθείας επαφής με στόχο την επιρροή της διαδικασίας λήψης απόφασης», με εξαίρεση των συνδικαλιστικών οργάνων ενώ δεν έχουν καταλήξει ακόμη αν θα συμπεριλαμβάνουν τα μέλη της ΚτΠ.
• στην τήρηση πρακτικών και αρχείου σχετικά με τα αποτελέσματα των συζητήσεων
• στην ετήσια αναφορά των δραστηριοτήτων lobbying
• στην επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβάσεων του ρυθμιστικού πλαισίου καθώς και
• στη δημιουργία Μητρώου Διαφάνειας που θα εποπτεύεται από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
Δεν αναφέρθηκε, ωστόσο, σε ποιο βαθμό όλες οι προαναφερόμενες ρυθμίσεις και τα δεδομένα που θα προκύπτουν θα είναι προσβάσιμα, δημόσια και ελέγξιμα από την Κοινωνία των Πολιτών, τους/τις δημοσιογράφους, τον ακαδημαϊκό κόσμο αλλά και τους/τις πολίτες.
Η κατάρτιση ενός σχεδίου νόμου για το lobbying συνιστά μια εξαιρετική ευκαιρία για την Ελλάδα να καινοτομήσει στη δημιουργία ενός πλαισίου αποτελεσματικής και εις βάθος ρύθμισης και να πρωτοστατήσει στη μάχη για την καταπολέμηση της διαφθοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Με την παρούσα, το Vouliwatch και η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος ζητούμε από το Υπουργείο Εσωτερικών να μας καλέσετε να συμβάλλουμε ενεργά στη διαμόρφωση του σχεδίου νόμου για το lobbying και να συνεργαστούμε προς μια πρωτοπόρα και αποτελεσματική προστασία του δημοσίου συμφέροντος.
Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά τις θέσεις μας για την αποτελεσματική νομοθετική ρύθμιση του lobbying ΕΔΩ.
Με εκτίμηση,
Διευθυντής Vouliwatch, Στέφανος Λουκόπουλος 
Πρόεδρος Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Άννα Δαμάσκου
Γεν. Γραμματέας, Γιώργος Χατζηγιαννάκης».

ΕΠΙΣΤΟΛΗ – ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Πρoς
Πρωθυπουργό, κ. Κυριάκο Μητσοτάκη
Υπουργό Επικρατείας, κ. Γεώργιο Γεραπετρίτη
Υπουργό Δικαιοσύνης, κ. Κωνσταντίνο Τσιάρα
 
#Μιλήστε: Συμμαχία Οργανώσεων Κοινωνίας Πολιτών και Εργαζομένων για την αποτελεσματική προστασία των whistleblowers
Με πρωτοβουλία της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, του Vouliwatch και του Reporters United, οι συνυπογράφουσες την παρούσα επιστολή οργανώσεις καλούμε την Κυβέρνηση και ιδιαίτερα το Υπουργείο Δικαιοσύνης να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες για τη διαμόρφωση ενός ισχυρού, συμπεριληπτικού, προοδευτικού και σύγχρονου θεσμικού πλαισίου προστασίας των whistleblowers.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιλαμβανόμενη τους κινδύνους που εγκυμονεί η έλλειψη ισχυρού νομικού πλαισίου για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος, εξέδωσε την Οδηγία 2019/1937 για την προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβάσεις του δικαίου της Ένωσης (whistleblowers). Η Οδηγία παρέχει μια σειρά από ελάχιστα κοινά πρότυπα, επί τη βάσει των οποίων και η Ελλάδα καλείται να σχεδιάσει ένα αποτελεσματικό σύστημα προστασίας έως το τέλος Δεκεμβρίου του 2021.
Η Οδηγία της Ε.Ε. αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό του σχετικού ελληνικού νομικού πλαισίου αλλά και ένα σημαντικό βήμα προς την καταπολέμηση της διαφθοράς, που συνιστά ανασταλτικό παράγοντα για την πλήρη
εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ευημερία του τόπου μας. Η διαμόρφωση ισχυρού νομικού πλαισίου είναι υπόθεση όλων μας. Ήρθε η ώρα κράτος και κοινωνία των πολιτών να συζητήσουμε ανοιχτά και να συνδιαμορφώσουμε ένα ισχυρό πλαίσιο προστασίας των εργαζομένων και όσων τελούν υπό την υποχρέωση εμπιστευτικότητας και οι οποίοι/ες μιλούν εναντίον της διαφθοράς, της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλων ζητημάτων δημοσίου συμφέροντος.
Με την παρούσα επιστολή ζητάμε από την Κυβέρνηση και ιδιαίτερα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης να «ανοίξει» την νομοπαρασκευαστική διαδικασία και να διαμορφώσουμε από κοινού την πρώτη έκδοση του σχεδίου νόμου για την αποτελεσματική και σύγχρονη προστασία των whistleblowers στην Ελλάδα.
Το whistleblowing έχει αποδειχθεί ένα ισχυρό εργαλείο στην πρόληψη και καταπολέμηση δράσεων που υποσκάπτουν το δημόσιο συμφέρον. Οι δημόσιες αρχές, οι θεσμοί αλλά και οι ιδιωτικές εταιρείες οφείλουν να προστατεύουν όσους/-ες  καταγγέλλουν εγκαίρως παραβάσεις της νομοθεσίας, ενισχύοντας έτσι τη διαφάνεια και τη λογοδοσία της διοίκησης αλλά και του οικονομικοπολιτικού συστήματος ενώ παράλληλα πρέπει να ενθαρρύνεται και να κατοχυρώνεται η δυνατότητα προσφυγής του καταγγέλλοντος στα ΜΜΕ, εφόσον δεν εμπιστεύεται τους επίσημους διαύλους. Πόσες περιπτώσεις παράνομων πρακτικών θα είχαν αποτραπεί αν οι εργαζόμενοι/-ες ενθαρρύνονταν να μιλήσουν;
Οι έρευνες δείχνουν ότι 6 στους 10 Ευρωπαίους πολίτες νιώθουν ότι είναι καθήκον τους να καταγγείλουν παραβάσεις, αλλά φοβούνται και αισθάνονται απροστάτευτοι. Προκειμένου να τους ενθαρρύνουμε να προχωρούν σε αναφορές,και να νιώθουν ασφαλείς κάνοντάς το, είναι κρίσιμο να θεσπισθεί ένα στιβαρό νομικό πλαίσιο προστασίας, τόσο έναντι τυχόν αντιποίνων από την εργοδοσία τους (απόλυση, δυσμενής μεταχείριση, απειλές για τη ζωή τους κ.ο.κ.) όσο και με την οικονομική ενίσχυσή τους.
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς και το Vouliwatch, ως μέλη της Κοινωνίας των Πολιτών με πολυετή και εν βάθει εμπειρία σε θέματα διαφάνειας, λογοδοσίας και whistleblowing έχουμε να προσφέρουμε πολύτιμη τεχνογνωσία και σφαιρική επιστημονική γνώση στην κατάρτιση του σχεδίου νόμου για την ενσωμάτωση στην εθνική έννομη τάξη της Οδηγίας της ΕΕ για την προστασία των whistleblowers. Συχνά, η ενσωμάτωση μιας Ευρωπαϊκής Οδηγίας συνιστά πρόκληση. Στην προκειμένη περίπτωση, η επιτυχής ενσωμάτωση θα κριθεί από το αν οι εργαζόμενοι/-ες θα αγκαλιάσουν το νέο θεσμό με εμπιστοσύνη. Η σιωπηρή ανοχή στην αδικία θα σπάσει μόνο αν κάθε ευσυνείδητος/-η εργαζόμενος/-η γνωρίζει με σαφήνεια:

  • ΤΙ είδους αδικήματα μπορεί να αναφέρει
  • Από ΠΟΙΑ αντίποινα προστατεύεται
  • Σε ΠΟΙΟΥΣ εμπιστευτικούς διαύλους μπορεί να υποβάλει αναφορά
  • ΠΩΣ και ΠΟΙΟΣ διαχειρίζεται την αναφορά του
  • Από ΠΟΥ μπορεί να λάβει ανεξάρτητη πληροφόρηση

Ενόψει των ανωτέρω, κατά την κατάρτιση του σχεδίου νόμου, προτείνουμε:

  • να επεκταθεί το αντικειμενικό πεδίο εφαρμογής, ώστε να καλύπτει και τις παραβιάσεις του εθνικού δικαίου
  • να λαμβάνονται υπόψη οι ανώνυμες αναφορές
  • να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή προστασία των εργαζομένων και όσων τελούν υπό την υποχρέωση εμπιστευτικότητας από αντίποινα
  • να προβλέπονται επαρκείς κυρώσεις σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με το νέο νομικό πλαίσιο προστασίας των whistleblowers
  • να προβλέπεται παροχή οικονομικών κινήτρων για ενθάρρυνση των εργαζομένων να καταγγείλουν με ασφάλεια
  • να κατοχυρώνεται η δυνατότητα προσφυγής των καταγγελλόντων στα ΜΜΕ και να προστατεύονται οι δημοσιογράφοι και τα Μέσα, ιδίως ως προς τη μη αποκάλυψη της πηγής τους.
  • να ενισχυθεί ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών στην παροχή ανεξάρτητης πληροφόρησης σε θέματα whistleblowing και υποστήριξης στους/-ις whistleblowers.

Η ενσωμάτωση της Οδηγίας συνιστά μια εξαιρετική ευκαιρία για την Ελλάδα να καινοτομήσει στη δημιουργία ενός πλαισίου αποτελεσματικής προστασίας των whistleblowers και να πρωτοστατήσει στη μάχη για την καταπολέμηση της διαφθοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Με την παρούσα, οι συνυπογράφουσες οργανώσεις ζητούμε από την Κυβέρνηση και ιδιαίτερα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης να μας καλέσετε να συμβάλλουμε ενεργά στη διαμόρφωση του σχεδίου νόμου για τους/-ις whistleblowers και να συνεργαστούμε προς μια πρωτοπόρα και αποτελεσματική προστασία του δημοσίου συμφέροντος.
ΕΔΩ μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά τις θέσεις μας για την αποτελεσματική νομοθετική προστασία των whistleblowers: https://bit.ly/35rstZ5
Oργανώσεις και φορείς που συνυπογράφουν:

  1. Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς
  2. Vouliwatch
  3. Reporters United
  4. ActionAid
  5. Διεθνής Αμνηστία
  6. Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
  7. Ίδρυμα Ανοιχτής Γνώσης Ελλάδας
  8. Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛ/ΛΑΚ
  9. Generation 2.0
  10. GIVMED
  11. HIAS GREECE
  12. HIGGS
  13. Homo Digitalis
  14. HumanRights360
  15. Impact Hub Athens
  16. Inter Alia
  17. Scify (Sciencce For You)
  18. Solidarity Now
  19. Women On Top

Να μη γίνει ο νέος προϋπολογισμός της Ε.Ε. βορά των κυκλωμάτων διαφθοράς

Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2021-2027 της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης και κράτους δικαίου: failure is not an option[1]
Δρ Δαμάσκου Άννα, CAMS, CFE CIPP/E, CIPM
Πρόεδρος, Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς
H Eυρωπαϊκή Ένωση δομήθηκε εξ αρχής ως μια οντότητα με ίδια νομική προσωπικότητα, ίδια συμφέροντα και ίδιους σκοπούς, τους οποίους υλοποιεί με ίδια οικονομικά μέσα. Ο οικονομικός προϋπολογισμός της ανέρχεται σε ιλιγγιώδες ποσό, γεγονός που διαχρονικά τον καθιστά στόχο παράνομης εκμετάλλευσης από φυσικά και νομικά πρόσωπα εντός και εκτός της Ένωσης, τα οποία, διαχειριζόμενα παράτυπα και προς ίδιον όφελος τα διατιθέμενα ευρωπαϊκά κονδύλια, δύνανται να αποκομίσουν ακόμη και υπέρογκα κέρδη.
Με αφορμή τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικά με τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσηςγια την ερχόμενη επταετία 2021-2027 («Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο»), συμπεριλαμβανομένων των πόρων ανάκαμψης από την πανδημία COVID-19 («Next Generation EU»), η Διεθνής Διαφάνεια, σε συνεργασία με φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών από διάφορες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κρούουν δυνατά τον κώδωνα του κινδύνου διαφθοράς σε σχέση με τα σχεδόν 1,8 τρισεκατομμύρια ευρώ που θα δαπανηθούν μέσω του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου2, καθόσον είναι βέβαιο ότι τα δίκτυα διαφθοράς θα στοχεύσουν δυναμικά σε αυτή την –άνευ προηγουμένου- αυξημένη και έκτακτη εισροή στα Κράτη Μέλη οικονομικών πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανάγκη δε οι πόροι αυτοί να διατεθούν το ταχύτερο δυνατό -κυρίως μέσα στην επόμενη τριετία- επιτείνει ανησυχητικά τους κινδύνους κακοδιαχείρισης, κατάχρησης, απάτης και διαφθοράς.
Δεδομένου ότι τα εν λόγω αδικήματα στρέφονται ευθέως κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η τελευταία διαθέτει σαφή αρμοδιότητα για την πρόληψη και πάταξή τους, προκειμένου να προστατέψει εν τέλει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα στο σύνολό του. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, δεδομένου ότι είναι το πρωταρχικό μέσο για την κατανομή και την επένδυση των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Ο εν λόγω τομέας είναι, επίσης, ένας από εκείνους που μαστίζονται συχνότερα από διαφθορά και εκτιμάται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι πολίτες της χάνουν περίπου 5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως από τη σύναψη και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων σε πλαίσιο διαφθοράς σύμφωνα με έρευνες (EuropeanParliamentaryResearchService, RANDEurope (2016).
Ο ευρωπαϊκός «Μηχανισμός του Κράτους Δικαίου», ο οποίος συσχετίζει ευθέως την καταβολή ευρωπαϊκών κονδυλίων σε Κράτος Μέλος με το επίπεδο του κράτους δικαίου του, είναι αναμφίβολα ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση ενός υγιούς και συνεκτικού θεσμικού περιβάλλοντος, που υποστηρίζει τη νομιμότητα και τη δημοκρατία3. Με άλλα λόγια, επειδή οι ελλείψεις του κράτους δικαίου μπορεί να παρεμποδίζουν τη σωστή κατανομή και χρήση των πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι οποίοι διατίθενται σε ένα Κράτος Μέλος και να οδηγήσουν εν τέλει στην υπονόμευση των ευρωπαϊκών αξιών, προβλέπεται η αναστολή ή μείωση πληρωμών από τον προϋπολογισμό της Ένωσης προς Κράτος Μέλος που παραβιάζει το κράτος δικαίου. 
Ωστόσο, απαιτούνται επιπλέον έγκαιρα, ολοκληρωμένα και αποτελεσματικά μέτρα για τη διαφύλαξη των κεφαλαίων και των επενδύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρότι λειτουργεί ένα σύνολο εθνικών και ενωσιακών θεσμικών οργάνων και διαδικασιών για την πρόληψη και τη διερεύνηση της -εν ευρεία εννοία- διαφθοράς στη χρήση των δημόσιων οικονομικών πόρων, το έργο τους δεν αρκεί και σε πολλές περιπτώσεις τα εν λόγω αδικήματα δεν εντοπίζονται. Απαιτούνται επιπλέον εποπτικοί μηχανισμοί που να βασίζονται σε ανοικτά δεδομένα, συμμετοχικότητα, καθώς και σε επέκταση της παρακολούθησης και του ελέγχου, με στόχο την πρόληψη και τον εντοπισμό συστημάτων διαφθοράς.
Η -μεταξύ άλλων- ενεργοποίηση ευρύτερων καναλιών πρόσβασης στην πληροφορία και η εφαρμογή μέτρων για εξωτερική και ανεξάρτητη παρακολούθηση αναμένεται να προωθήσει στρατηγικές και συντονισμένες δράσεις κατά των δικτύων διαφθοράς, ιδίως σε ευαίσθητους τομείς, όπως οι δημόσιες συμβάσεις. Η δράση της Κοινωνίας των Πολιτών ενισχύει το έργο των εθνικών και ευρωπαϊκών και φορέων εποπτείας, παρέχοντας πολύτιμα στοιχεία για περισσότερες και πιο στοχευμένες παρεμβάσεις τους.
To «Σύμφωνο Ακεραιότητας» είναι ένας τέτοιος συμμετοχικός μηχανισμός παρακολούθησης από την Κοινωνία των Πολιτών της εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων σε πραγματικό χρόνο, τον οποίον έθεσε σε εφαρμογή για πρώτη φορά η Διεθνής Διαφάνεια τη δεκαετία του 1990. Δεσμεύει μια αναθέτουσα αρχή και όλους τους υποψήφιους αναδόχους ενός δημόσιου διαγωνισμού να συμμορφωθούν με βέλτιστες πρακτικές και διαδικασίες που διασφαλίζουν τη μέγιστη διαφάνεια. Ένας τρίτος φορέας, συνήθως μια οργάνωση της Κοινωνίας των Πολιτών ή ένας συνασπισμός τέτοιων οργανώσεων, παρακολουθεί τη διαδικασία και ενημερώνει έγκαιρα τους πολίτες και τις αρμόδιες αρχές για τα ευρήματά της, προτείνοντας προληπτικές ή διορθωτικές ενέργειες.
Στο πλαίσιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2014-2020, τα «Σύμφωνα Ακεραιότητας» εφαρμόστηκαν για τη διαφύλαξη των ευρωπαϊκών οικονομικών πόρων σε 11 χώρες-μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα- για 18 δημόσιες συμβάσεις, σε διάφορους τομείς, μέσω του προγράμματος “Integrity Pacts: Civil Control Mechanisms for Safeguarding EU Funds – Phase 2″.Το πρόγραμμα εφαρμόζεται πιλοτικά από τη Διεθνή Διαφάνεια και 15 εθνικούς εταίρους, με την χρηματοδότηση της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το 2019, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο αναγνώρισε το «Σύμφωνο Ακεραιότητας» ως «καινοτόμο μέτρο πρόληψης της απάτης», ενώ την ίδια χρονιά το «Σύμφωνο Ακεραιότητας» απέσπασε βραβείο από την Ευρωπαία Διαμεσολαβήτρια στην κατηγορία «Χρηστή Διακυβέρνηση».
Καθίσταται σαφές, επομένως, ότι οι μηχανισμοί που θα διασφαλίσουν ότι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2021-2027 της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα χρηματοδοτήσει όντως την οικονομική πρόοδο και το κράτος δικαίου προς όφελος των πολιτών και όχι των διεφθαρμένων υπάρχουν και είναι στην διάθεση των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των οποίων η ευθύνη είναι αναπόδραστη.
_________________________
1 Η φράση συνδέεται με την αποστολή προσελήνωσης του διαστημόπλοιου Apollo 13 (1970). Παρότι δεν έχει επαληθευθεί ιστορικά ότι η φράση ειπώθηκε στην πραγματικότητα, ωστόσο έγινε διάσημη, καθώς περιλαμβανόταν στο σενάριο της ταινίας “Apollo 13” (1995).
2Βλ. ενδεικτικά τις σχετικές δράσεις της Διεθνούς Διαφάνειας (Ελλάδος): https://www.transparency.gr/joint_letter_mff/
3Βλ. σχετικά και: Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς “Το κράτος δικαίου στην Ελλάδα σήμερα: ανάγκη για ενίσχυσή του ιδίως υπό την απειλή της πανδημίας COVID-19 https://bit.ly/3jw8mMq

HUFFINGTONPOST GREECE: “ΚΑΘΑΡΕΣ” ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΝΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΕΠΕΙΓΟΝ

Η Δικηγόρος και Νομική Σύμβουλος του προγράμματος “Σύμφωνο Ακεραιότητας”, Εμαννουέλα Παπαδοχατζάκη, γράφει στη HuffingtonPost Greece για την αναγκαιότητα ενίσχυσης της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις προς όφελος του πολίτη με αφορμή την έντονη υπενθύμιση που κάνει η έλευση της πανδημίας COVID-19.
Διαβάστε το άρθρο εδώ
 
Το πρόγραμμα “INTEGRITY PACTS-Civil Control
Mechanisms for Safeguarding EU funds, Phase 2″,
υλοποιείται σε 11 κράτη-μέλη της Ε.Ε. με
χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Γενική
Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής
Ανάπτυξης (DG Regional Policy).

Το Integrity Watch EU της Διεθνούς Διαφάνειας αναδεικνύει στοιχεία για τους Ευρωβουλευτές και τις αποδοχές τους από εξωτερικές δραστηριότητες

Σύμφωνα με ανάλυση του Γραφείου της Διεθνούς Διαφάνειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (TI EU), οι νεοεκλεγμένοι Ευρωβουλευτές του βρετανικού κόμματος υπέρ του Brexit[1] και του ιταλικού κόμματος Lega έχουν τις υψηλότερες συνολικές αποδοχές προερχόμενες από εξωτερικές δραστηριότητες σε σχέση με τους Ευρωβουλευτές όλων των εθνικών αντιπροσωπειών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Παρά το γεγονός ότι όλες οι πολιτικές ομάδες έχουν υψηλά αμειβόμενους εκπροσώπους, η ομάδα των ανένταχτων, στην οποία ανήκει το Κόμμα του Brexit, συγκεντρώνει σχεδόν τις διπλάσιες από τις μέσες συνολικές αποδοχές από εξωτερικές πηγές όλων των βουλευτών του Ευρωκοινοβουλίου. H πιο πάνω ανάλυση γίνεται βάσει των δηλώσεων οικονομικών συμφερόντων των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τις οποίες διέθεσε το Γραφείο της Διεθνούς Διαφάνειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (TI EU), μέσω της επικαιροποιημένης βάσης δεδομένων Integrity Watch EU.
Είτε πρόκειται για συμμετοχή σε κάποιο διοικητικό συμβούλιο είτε για άλλες οικονομικές δραστηριότητες, η πρακτική να ασκούν τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εξωτερικές δραστηριότητες είναι σχετικά κοινή. Σύμφωνα με τους κανόνες του Ευρωκοινοβουλίου, αυτές οι εξωτερικές δραστηριότητες πρέπει να δηλώνονται και να δημοσιοποιούνται στην ιστοσελίδα κάθε Ευρωβουλευτή. Αυτή η πρακτική διαφάνειας επιτρέπει σε κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη να εντοπίσει δυνητικές συγκρούσεις συμφερόντων.
Ορισμένα ενδεικτικά στοιχεία:
Συνολικά 521 από τους 748 νεοεκλεγμένους Ευρωβουλευτές δήλωσαν 1503 δραστηριότητες, εκ των οποίων 842 είναι αμειβόμενες[2]. Ενώ αυτά αφορούν μόνο το 30% του συνόλου των Ευρωβουλευτών, το συνολικό ποσό ανέρχεται σε ένα ετήσιο συνολικό ποσό τουλάχιστον € 6.381.924 εκατομμύρια και ενδεχομένως σε ένα ποσό ύψους € 16.204.186 εκατομμυρίων.[3] Οι αποδοχές από εξωτερικές δραστηριότητες δεν δηλώνονται με ακριβές ποσό, αλλά σε ένα εύρος τιμών μεικτών αποδοχών, γεγονός που εξηγεί τις μεγάλες διακυμάνσεις ανάμεσα στο ελάχιστο και μέγιστο ποσό των αποδοχών από εξωτερικές δραστηριότητες. Από τους Ευρωβουλευτές που δηλώνουν αποδοχές από εξωτερικές δραστηριότητες, 48 δήλωσαν ετήσιες ακαθάριστες αποδοχές που μπορεί να είναι υψηλότερες από τον προ φόρων ετήσιο μισθό που εισπράττουν (€ 105.092,40).
Ορισμένα ενδεικτικά στοιχεία ελληνικού ενδιαφέροντος:

  • 10 Έλληνες ευρωβουλευτές δήλωσαν ότι δεν έχουν καμία εξωτερική δραστηριότητα.
  • Oι υπόλοιποι 11 δήλωσαν συνολικά 23 εξωτερικές δραστηριότητες.
  • Δύο από τους Έλληνες ευρωβουλευτές δήλωσαν ότι από τις εξωτερικές δραστηριότητές τους απέκτησαν και εισόδημα.
  • Οι δηλωμένες αποδοχές από εξωτερικές δραστηριότητες των Ελλήνων Ευρωβουλευτών κυμαίνονται συνολικά από € 90.024 € έως € 216.000.

Το ισχύον σύστημα επιτρέπει, δυστυχώς, την υποβολή δηλώσεων που περιέχουν ασαφείς ή γενικόλογες περιγραφές αντικειμένων εργασίας. Σε μια σύντομη ανάλυση, βρέθηκαν περιγραφές όπως «αυτο-απασχολούμενος σύμβουλος», «δικηγόρος» ή «εταίρος σε εγγεγραμμένη εταιρεία». Οι ανακριβείς περιγραφές κάνουν δυσκολότερη την παρακολούθηση και την πρόληψη, καθώς παρεμποδίζουν το ίδιο το σύστημα δεοντολογίας του Κοινοβουλίου. Το ίδιο ισχύει και για τις δυνατότητες ορθής αξιολόγησης των δυνητικών συγκρούσεων συμφερόντων από δημοσιογράφους, την κοινωνία των πολιτών και πολίτες.
Η προηγούμενη έκθεση για τις παράλληλες δραστηριότητες των Ευρωβουλευτών, που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2018, έδινε έμφαση στην επείγουσα ανάγκη μεταρρύθμισης, καθώς το τρέχον σύστημα βασίζεται μόνο στην βούληση του Προέδρου του Ευρωκοινοβουλίου, για να εφαρμόσει τον Κώδικα Δεοντολογίας. Η έλλειψη εξουσιών διερεύνησης και αξιόπιστων μηχανισμών κυρώσεων οδηγεί σε ένα επιτρεπτικό σύστημα, το οποίο κινδυνεύει να μην λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Στη διάρκεια της θητείας του προηγούμενου Ευρωκοινοβουλίου μόνο, τεκμηριώθηκαν 24 παραβιάσεις του Κώδικα Δεοντολογίας, χωρίς όμως να επιβληθεί καμία κύρωση από τον Πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου. Ένα ανεξάρτητο σύστημα, θα ενίσχυε σημαντικά την ποιότητα των παρεχόμενων πληροφοριών και θα διασφάλιζε έναν υψηλότερο βαθμό συμμόρφωσης με τον Κώδικα.
Η εκλεγμένη Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula Von Der Leyen, έχει καταγράψει τη θέσπιση ενός ανεξάρτητου οργάνου δεοντολογίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως μια από τις πολιτικές προτεραιότητες της επερχόμενης θητείας της. Το Γραφείο της Διεθνούς Διαφάνειας στην Ε.Ε (ΤΙ EU) καλωσορίζει αυτή τη δέσμευση και αναμένει την άμεση και κατεπείγουσα ανάληψη δράσης για την υλοποίησή της. Προκειμένου να είναι αποτελεσματικό, το νέο όργανο θα πρέπει να διαθέτει επαρκείς πόρους, να μπορεί να ξεκινά έρευνες και να έχει την εξουσιοδότηση να εκδίδει δεσμευτικές συστάσεις για τους Ευρωβουλευτές και τους Επιτρόπους. Καλούνται, η εκλεγμένη Πρόεδρος και όλοι οι Ευρωβουλευτές οι οποίοι στήριξαν προεκλογικά τις θέσεις της Διεθνούς Διαφάνειας να τηρήσουν αυτή τη δέσμευση σε βάθος χρόνου.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος συμμετέχει με 6 ακόμα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ισπανία, Ιταλία, Ολλανδία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβενία) στο πρόγραμμα Integrity Watch, επιδιώκοντας να παρέχει στους φορείς που ασκούν δημόσια εξουσία, στους πολίτες, την κοινωνία των πολιτών και τους δημοσιογράφους μια σειρά από ηλεκτρονικά εργαλεία για τον εντοπισμό και την πρόληψη της πολιτικής διαφθοράς. Η δράση διαμορφώνεται μετά την επιτυχημένη λειτουργία της πλατφόρμας Integrity Watch – www.integritywatch.eu  σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΗΣ
Ο Κώδικας Δεοντολογίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ορίζει ότι, για λόγους διαφάνειας, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποβάλλουν δήλωση οικονομικών συμφερόντων. Οι δηλώσεις αυτές δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του Ευρωκοινοβουλίου.
Όλα τα στοιχεία των εξωτερικών εισοδημάτων των Ευρωβουλευτών προέρχονται από την ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το EU Integrity Watch εξάγει αυτόματα τις πληροφορίες από τις αρχικές δηλώσεις που δημοσιεύονται σε μορφή Pdf στην εν λόγω ιστοσελίδα του Ευρωκοινοβουλίου και τις χρησιμοποιεί, για να ενημερώνει τακτικά τη δική του βάση δεδομένων. Η ημερομηνία της τελευταίας ενημέρωσης εμφανίζεται στις επιμέρους σελίδες του προφίλ κάθε Ευρωβουλευτή στην σχετική ιστοσελίδα του Γραφείου της Διεθνούς Διαφάνειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όλες οι πληροφορίες που περιέχονται στην αρχική δήλωση τελούν υπό την αποκλειστική ευθύνη του Ευρωβουλευτή που συμπλήρωσε και υπέγραψε τη δήλωση. Δεδομένου ότι πρόκειται για την αρχή της νομοθετικής περιόδου, τα ετήσια στοιχεία είναι προβλέψεις που βασίζονται στα μηνιαία στοιχεία τα οποία παρέχονται στις τρέχουσες δηλώσεις. Επιπλέον, οι πληροφορίες διατίθενται προς το παρόν μόνο στη γλώσσα στην οποία ο Ευρωβουλευτής έχει συμπληρώσει τη δήλωση. Δεδομένου ότι το Ευρωκοινοβούλιο παρέχει τα δεδομένα μόνο σε μορφή Pdf, αντί για αξιόπιστη μορφή ανοιχτών δεδομένων, οι πληροφορίες μας ενδέχεται να μην είναι 100% ακριβείς. Κάθε προφίλ Ευρωβουλευτή στην ιστοσελίδα συνδέεται με το αντίστοιχο προφίλ στην ιστοσελίδα του Ευρωκοινοβουλίου, όπου μπορεί να ελεγχθεί και να επαληθευτεί η αρχική δήλωση και όλες οι άλλες πληροφορίες.
_______________________________________________________________________________
[1] Το κόμμα του Brexit υποστηρίζει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι το οποίο προς το παρόν είναι προγραμματισμένο για τις 31 Οκτωβρίου 2019.
[2] Τρεις εκλεγμένοι Ευρωβουλευτές απαγορεύεται προς το παρόν να αναλάβουν τα καθήκοντά τους. Στις συνεδριάσεις βρίσκονται σήμερα μόνο 748 βουλευτές.
[3] Οι Ευρωβουλευτές δηλώνουν το εισόδημά τους σε μηνιαίες μεικτές κατηγορίες. Η πιο διαδεδομένη κατηγορία είναι € 1.001- € 5.000, το οποίο εξηγεί τη μεγάλη απόκλιση μεταξύ του ελάχιστου και του μέγιστου δηλωμένου εισοδήματος.

INTERVIEW of Dr DAMASKOU ANNA to THE NATIONAL HERALD

INTERVIEW of the CHAIR of TRANSPARENCY INTERNATIONAL-GREECE, Dr DAMASKOU ANNA to THE NATIONAL HERALD on 06.03.2018

 
Greece’s lowly position regarding transparency, corruption, bribery and related scandals seems barely to change, up a little, down a little, but otherwise a seeming constant sign of acceptance of these phenomena. Do you worry or wonder whether it will ever really change?
I wouldn’t really agree with you. During the last five years, Greece marks an improvement as evidenced by Transparency International’s Corruption Perception Index, which measures the perception of experts and of the business community regarding corruption in the public sector. In more detail, in 2017, Greece improved by 10 positions compared to 2016. This improvement is the clear outcome of the significant number of reforms that Greece really achieved during the last years. What remains sad, though, is that the “authors” of all those reforms are the country’s international lenders and not Greeks!
Since Greeks benefit in some ways from corruption – jobs through patronage, lower prices when they don’t ask for receipts, etc. – isn’t there an incentive for them to look the other way as well?
I am rather convinced that the severe austerity measures, together with the high taxation rates, have changed –or at least are changing- this public perception. Greeks, who, in many cases, have been deprived even of the basics, while at the same time they are obliged to pay a significant percentage of their income in taxes, do not tolerate anymore those tax-evading. They have realized that what tax-evaders do not pay will be paid by them, the compliant tax-payers, which constitute the vast majority of tax-payers.
There’s a long line of scandals that are sensational for some days then disappear off the front pages only to be forgotten and few every really brought to justice. Isn’t that just how the way things work here? Why is there impunity for corruption and bribery?
What is not on the front page of a newspaper anymore does not necessarily mean that it does not lie on the desk of a judge! Judges have the authority to initiate on their own the investigation of a case, upon criminal indications found in press or even in rumors. What worries me more is those issues concerning ethics which do not amount to crimes; it often happens that they play highly on the news for a few days and then they are forgotten, without any competent authority taking action towards enacting legislation for the prohibition of such unethical practices or towards amending an existing unethical law.
Even when people are convicted – the former Mayor of Thessaloniki, Tsochatzopoulos,for example, they are allowed out on health reasons and it seems no one serves a full sentence. How is that tolerated by society?
Let’s not allow populistic attitudes erode the core of human rights. We are privileged to live in the civilized part of the world, where human rights, such as the right to life and proper healthcare, override other considerations – as long as, of course, the health problems in name are real and independently verified.
Where did all the money go that was stolen by those convicted of these crimes?
The money has been traced – authorities know if and where they exist. The question is rather whether those criminally-obtained assets will be adequately recovered and also within a short period of time. This is the real legal challenge, especially for the assets traced in foreign jurisdictions. However, non-effective asset recovery is not a Greek privilege. The whole world still struggles with this issue, although significant steps forward have already been made.
Why aren’t there more whistleblowers in Greece?
Ask yourself – would you personally become a whistleblower in Greece today? Have you been convinced that if you, a clean-handed person, opt to speak up and report a wrongdoing, you will be adequately protected? Highly probable that you would not! Transparency International-Greece has launched an ongoing widespread campaign and advocacy on the matter since 2013 – initially for the introduction of the notion of “whistleblower” into the Greek legal system and, since 2014, when the notion of “whistleblower” was actually introduced into the Greek legal system, for the enhancement of the protection of whistleblowers, as well as for the expansion of the scheme in a far greater spectrum of wrongdoings and not only financial crime-related ones. Transparency International-Greece has not reached its ultimate target yet in the matter and we are also sad to remark that the recent Novartis scandal has seriously traumatized the credibility of the institution, which is, however, absolutely necessary for the uncovering of corrupt practices, since the latter usually develop in the darkness for ages, but with a wide circle of persons knowing about them.
What can you do in your position, besides what we call jawboning – urging, pushing, cajoling, etc. – to do anything or do you feel whatever TI says is either ignored or gets faint praise but no real action?
Transparency International-Greece, although just an NGO, has managed to constitute a well-respected entity in the country, whose views are in most cases sought by the competent governmental authorities, as well as by the business community. However, Transparency International-Greece does more than just expressing views: we are always in the battlements for the introduction of best practices in the country, as public perceptions change not through preaching, but through long-term, loyal compliance with best practices, which eventually yields fruits sincerely appreciated by citizens.
The fight against corruption is tough and long-lasting. No matter how hard we fight, wrongdoers will always fight back, perhaps even more fiercely. However, contrary to them, we fight for our own core values, such as democracy, human rights, meritocracy, transparency and accountability. In an environment of severe austerity, like the one currently in Greece, it is our less privileged compatriots whose human rights are mostly impaired – the privileged ones will always find a way to get what they want. It is the less privileged for whom Transparency International-Greece fights more!

Μετάβαση στο περιεχόμενο