ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Μνημόνιο Συνεργασίας ανάμεσα στη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος και το ΔΕΣΦΑ

O ΔΕΣΦΑ νέος μέλος του Business Integrity Forum της ΔΔ-Ε 

Αθήνα, 20 Μαΐου 2022. Ολοκληρώθηκε στις 19 Μαΐου 2022, στα κεντρικά γραφεία του ΔΕΣΦΑ, η επισημοποίηση της συμμετοχής της εταιρείας στο Business Integrity Forum, με την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος.

Το Business Integrity Forum είναι μία διεθνής πρωτοβουλία που αναπτύσσει η Διεθνής Διαφάνεια και αποτελεί ένα δίκτυο κορυφαίων εταιριών και φορέων, οι οποίοι διακηρύσσουν ανοιχτά τη δέσμευσή τους να λειτουργούν με διαφάνεια, υιοθετώντας πολιτικές και πρακτικές χρηστής διακυβέρνησης.

Μετά την υπογραφή, ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, κ. Παναγιώτης Μανταλώζης, δήλωσε: «Με μεγάλη χαρά και τιμή, καλωσορίζουμε τον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου στο Business Integrity Forum της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος. Σήμερα επισφραγίζουμε την αρχή της μακροπρόθεσμης συνεργασίας μας, με τη βεβαιότητα ότι ο ΔΕΣΦΑ θα αποτελέσει έναν στρατηγικό εταίρο στη μάχη μας για την καταπολέμηση της διαφθοράς, την υιοθέτηση πρακτικών και εργαλείων που θα συμβάλουν σε μεγαλύτερη διαφάνεια στον εταιρικό κόσμο, αλλά και στην κοινωνία μας».

Από την πλευρά της, η CEO του ΔΕΣΦΑ, κα Maria Rita Galli, δήλωσε σχετικά: «Είμαστε πολύ χαρούμενοι που θα συμμετάσχουμε στο Business Integrity Forum της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος και θα είμαστε μέρος της κοινής προσπάθειας για την προαγωγή της επιχειρηματικής ηθικής και ενός πιο βιώσιμου μοντέλου διακυβέρνησης».

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Ο ΔΕΙΚΤΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2021 ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΜΙΑ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΟΔΟ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ, ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

27 χώρες αγγίζουν ιστορικά χαμηλά επίπεδα

Αθήνα, 27 Ιανουαρίου 2022

Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς (CPI) για το 2021 που δημοσιεύτηκε από την Διεθνή Διαφάνεια καταδεικνύει ότι τα επίπεδα διαφθοράς παραμένουν σταθερά σε παγκόσμιο επίπεδο, με το 86% των χωρών να παρουσιάζουν μικρή ή και καμία πρόοδο την τελευταία δεκαετία.

Η Διεθνής Διαφάνεια εντοπίζει ότι οι χώρες που παραβιάζουν τις ελευθερίες των πολιτών, σταθερά παρουσιάζουν χαμηλότερη βαθμολογία στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς. Ο εφησυχασμός αναφορικά με την καταπολέμηση της διαφθοράς επιτείνει τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και υπονομεύει τη δημοκρατία, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο. Καθώς τα δικαιώματα και οι ελευθερίες διαβρώνονται και η δημοκρατία παρακμάζει, ο αυταρχισμός καταλαμβάνει τη θέση τους, συμβάλλοντας σε ακόμη πιο υψηλά επίπεδα διαφθοράς.

Η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας, Delia Ferreira Rubio, δήλωσε:  «Τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι κάτι ευκταίο στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Οι αυταρχικές προσεγγίσεις καταλύουν τα εχέγγυα ανεξαρτησίας και κάνουν τις προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς να εξαρτώνται από τις ιδιοτροπίες των ελίτ. Η διασφάλιση ότι οι πολίτες μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα και να εργαστούν συλλογικά, ώστε να παραμένουν υπόλογοι οι κυβερνώντες, είναι ο μόνος βιώσιμος δρόμος προς μια κοινωνία χωρίς διαφθορά».

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ

Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς κατατάσσει 180 χώρες και περιοχές αναφορικά με τα επίπεδα αντίληψης της διαφθοράς στον δημόσιο τομέα τους, σε μια κλίμακα από το 0 (πολύ διαφθορά) έως το 100 (καθόλου διαφθορά).

Ο μέσος όρος στον παγκόσμιο Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς παραμένει αμετάβλητος στο 43 για δέκατη συνεχή χρονιά και 2/3 των χωρών έχουν βαθμολογία κάτω του 50.

  • Οι χώρες που βρίσκονται στην κορυφή του Δείκτη είναι η Δανία (88), η Φινλανδία (88) και η Νέα Ζηλανδία (88). Και οι τρεις αυτές χώρες βρίσκονται στην κορυφή του 10% παγκοσμίως σε ό,τι αφορά τις ελευθερίες των πολιτών στον Δείκτη Δημοκρατίας (‘Democracy Index’).
  • Η Σομαλία (13), η Συρία (13) και το Νότιο Σουδάν (11) παραμένουν στην βάση του Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς. Η Συρία, συγκεκριμένα, βρίσκεται τελευταία στις ελευθερίες των πολιτών (η Σομαλία και το Νότιο Σουδάν βρίσκονται εκτός κατάταξης).
  • 27 χώρες, μεταξύ των οποίων η Κύπρος (53), ο Λίβανος (24) και η Ονδούρα (23), έχουν ιστορικά χαμηλή βαθμολογία.

Κατά την τελευταία δεκαετία, 154 χώρες είτε έχουν χειροτερέψει είτε δεν έχουν σημειώσει καμιά σημαντική πρόοδο.

  • Από το 2012, 23 χώρες έχουν παρουσιάσει σημαντική πτώση στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς, συμπεριλαμβανομένων και αναπτυγμένων οικονομικών, όπως η Αυστραλία (73), ο Καναδάς (74) και οι Η.Π.Α. (67), με τις τελευταίες να μην περιλαμβάνονται στις κορυφαίες 25 χώρες του Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς για πρώτη φορά.
  • 25 χώρες έχουν σημαντικά βελτιώσει τη βαθμολογία τους, μεταξύ των οποίων η Εσθονία (74), οι Σεϋχέλλες (70) και η Αρμενία (49).

Για την βαθμολογία κάθε χώρας, τις διαχρονικές μεταβολές στη βαθμολογία τους, καθώς και για την ανάλυση της κάθε περιφέρειας, βλ. 2021 CPI page.

ΔΙΑΦΘΟΡΑ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Καθώς οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς μένουν στάσιμες ή και μειώνονται, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η δημοκρατία βρίσκονται υπό απειλή. Αυτό δεν είναι σύμπτωση. Η συνεχής επίκληση από τις κυβερνήσεις της πανδημίας COVID-19  για τον περιορισμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας ενδέχεται να οδηγήσει στο μέλλον σε εντονότερους περιορισμούς σε ολόκληρο τον κόσμο.

Από τις 23 χώρες των οποίων η βαθμολογία στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς μειώθηκε σημαντικά από το 2012, οι 19 έχουν παρουσιάσει πτώση και στη βαθμολογία σε ό,τι αφορά στις ελευθερίες των πολιτών. Επιπλέον, από τις 331 καταγεγραμμένες περιπτώσεις δολοφονημένων υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων το 2020, το 98% συνέβησαν σε χώρες με βαθμολογία στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς κάτω από 45.

  • Οι Φιλιππίνες συνεχίζουν την πτώση, ξεκινώντας από το 2014, με βαθμολογία 33, καθώς ο Πρόεδρός τους, Rodrigo Duterte, έχει καταπατήσει τις ελευθερίες του συνεταιρίζεσθαι και της έκφρασης μετά την εκλογή του το 2016. Η χώρα καταγράφει, επίσης, ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό δολοφονιών υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με 20 νεκρούς το 2020.
  • Στην Βενεζουέλα, ο Πρόεδρος της Κυβέρνησης, Nicolás Maduro, έχει φιμώσει τους πολιτικούς αντιπάλους του, τους δημοσιογράφους, ακόμη και τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας. Η χώρα έχει υποχωρήσει σημαντικά στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς κατά την τελευταία δεκαετία, σημειώνοντας την χαμηλότερη βαθμολογία (14) το 2021.
  • Το Μάλι έχει αντιμετωπίσει πολιτικές και θεσμικές κρίσεις, καθώς και κρίσεις ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένων και τριών στρατιωτικών πραξικοπημάτων κατά την τελευταία δεκαετία. Η βαθμολογία του στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς έπεσε στο 29 και η βαθμολογία του αναφορικά με τις ελευθερίες των πολιτών επίσης σημειώνει πτώση, καθόσον οι συνεχιζόμενες ένοπλες συγκρούσεις υπονομεύουν βασικές λειτουργίες του κράτους, οδηγώντας σε έναν φαύλο κύκλο διαφθοράς και παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
  • Ακόμη και ανάμεσα στις δημοκρατίες, τα τελευταία δέκα χρόνια, σημειώθηκε οπισθοδρόμηση τόσο στις προσπάθειες καταπολέμησης της διαφθοράς όσο και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η βαθμολογία της Πολωνίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα μειώθηκε και η βαθμολογία της στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς έπεσε στο 56, καθώς η κυβέρνηση διώκει τους ακτιβιστές δυνάμει νόμων και περιορίζει αυστηρά την ελευθερία των μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Η Διεθνής Διαφάνεια καλεί τις κυβερνήσεις να ενεργήσουν σύμφωνα με τις δεσμεύσεις τους για την καταπολέμηση της διαφθοράς και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ καλεί και τους πολίτες να ενωθούν απαιτώντας αλλαγή.

Ο Daniel Eriksson, CEO της Διεθνούς Διαφάνειας, δήλωσε:

«Σε αυταρχικά καθεστώτα, όπου η κυβέρνηση, οι επιχειρήσεις και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ελέγχονται από λίγους, τα κοινωνικά κινήματα αδυνατούν να ασκήσουν έλεγχο στην εξουσία. Είναι η δύναμη που κατέχουν οι εκπαιδευτικοί, οι επαγγελματίες, οι φοιτητές και οι απλοί πολίτες από όλα τα στρώματα, η οποία τελικά θα κατακτήσει την λογοδοσία».

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΟΝ ΔΕΙΚΤΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2021

Για το 2021, η Ελλάδα συγκεντρώνει 49 πόντους (το 2020 συγκέντρωσε 50 πόντους), κατατασσόμενη στην 58η θέση παγκοσμίως (το 2020 κατατάχθηκε στην 59η θέση).

«Η βελτίωση της θέσης της χώρας μας στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς για το 2021 οφείλεται όχι σε αύξηση της βαθμολογίας της αλλά στη σχετική θέση της μεταξύ των χωρών του κόσμου. Ιδιαίτερα μας ανησυχεί, όμως, η καθοδική πορεία της χώρας μας στον Δείκτη Δημοκρατίας κατά την τελευταία δεκαπενταετία, με επακόλουθο την κατάταξή της στην προτελευταία θέση μεταξύ των χωρών της Δυτικής Ευρώπης στον Δείκτη Δημοκρατίας 2020 (‘Democracy Index’) και η ένταξή της στην κατηγορία των ‘ελαττωματικών δημοκρατιών’ (‘flawed democracies’). Μετά από δυο σχεδόν χρόνια πανδημίας, τούτη δεν αποτελεί πλέον έκτακτη ανάγκη, στο όνομα της οποίας δύναται να περιορίζεται η δημοκρατία και τα δικαιώματα των πολιτών», δήλωσε ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Παναγιώτης Μανταλώζης.

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:

Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς

Τηλ. 210 7224940,

e-mail: tihellas@otenet.gr

www.transparency.gr


ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ:
Σχετικά με τον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς

Από την έναρξη εφαρμογής του το 1995, ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς έχει γίνει ο κορυφαίος παγκόσμιος δείκτης διαφθοράς του δημόσιου τομέα. Ο Δείκτης βαθμολογεί 180 χώρες και περιοχές σε όλο τον κόσμο με βάση την αντίληψη για τη διαφθορά στον δημόσιο τομέα, χρησιμοποιώντας δεδομένα από 13 εξωτερικές πηγές, συμπεριλαμβανομένης της Παγκόσμιας Τράπεζας, του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ιδιωτικών εταιρειών αξιολόγησης κινδύνου και συμβουλευτικών εταιριών, δεξαμενών σκέψης και άλλων. Οι βαθμολογίες αντικατοπτρίζουν τις απόψεις εμπειρογνωμόνων και επιχειρηματιών.

Η διαδικασία για τον υπολογισμό του Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς επανεξετάζεται τακτικά, ώστε να διασφαλίζεται ότι είναι όσο το δυνατόν πιο ισχυρός και συνεκτικός. Η πλέον πρόσφατη επανεξέτασή του έγινε από το European Commission’s Joint Research Centre το 2017. Όλες οι βαθμολογίες από το 2012 και εφεξής είναι συγκρίσιμες από τον έναν χρόνο στον επόμενο. Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. The ABCs of the CPI: How the Corruption Perceptions Index is calculated

 

Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια 
Μέσα από παραρτήματα σε περισσότερες από 100 χώρες και τη Διεθνή Γραμματεία της στο Βερολίνο, η Διεθνής Διαφάνεια είναι ο παγκόσμιος οργανισμός της κοινωνίας των πολιτών που ηγείται της καταπολέμησης της διαφθοράς για περισσότερα από 25 χρόνια.
www.transparency.org

Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτουργεί στην Ελλάδα από το 1996. Κύριοι σκοποί της δράσης της είναι να ενημερώνει και να ευαισθητοποιεί τους πολίτες για τους κινδύνους της διαφθοράς στην Ελλάδα και, ταυτόχρονα, να προωθεί ουσιαστικές συστημικές αλλαγές που θα οδηγήσουν στη λειτουργία της κοινωνίας με περισσότερη διαφάνεια.
www.transparency.gr

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Τα ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: 2/3 των κρατών της ΕΕ βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο διαφθοράς στον τομέα άμυνας και ασφάλειας

Αθήνα, 31 Δεκεμβρίου 2021

 Ο Δείκτης Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας

O Δείκτης Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας (Government Defence Index – ‘GDI’) είναι η μόνη παγκόσμια αξιολόγηση της διακυβέρνησης και των κινδύνων διαφθοράς στον αμυντικό τομέα. Ο Δείκτης επικαιροποιήθηκε για την έκδοση του 2020, με τη συμπερίληψη αλλαγών στη μεθοδολογία και τη βαθμολογία. Αυτό σημαίνει ότι οι βαθμολογίες των χωρών σε αυτή την έκδοση 2020 δεν μπορούν να συγκριθούν με ακρίβεια με τις βαθμολογίες των χωρών στις προηγούμενες εκδόσεις του Δείκτη.

Η Μεθοδολογία του Δείκτη Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας

Ο Δείκτης Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας αξιολογεί την ποιότητα των θεσμικών ελέγχων για τη διαχείριση του κινδύνου διαφθοράς στους θεσμούς άμυνας και ασφάλειας. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων της Διεθνούς Διαφάνειας συγκεντρώνει στοιχεία από ένα ευρύ φάσμα πηγών σε 77 τομείς, με στόχο να παράγει μια λεπτομερή αξιολόγηση της ακεραιότητας των εθνικών αμυντικών θεσμών.  Ο Δείκτης θέτει ένα πρότυπο μοντέλο για μία συνηγορία βασισμένη σε δεδομένα, ενώ είναι η κορυφαία στον κόσμο αξιολόγηση των κινδύνων διαφθοράς σε θεσμούς άμυνας. Όλα τα δεδομένα δημοσιεύτηκαν μεταξύ Οκτωβρίου 2019 και Νοεμβρίου 2021.

Ο Δείκτης μετρά τα επίπεδα κινδύνου διαφθοράς στους εθνικούς αμυντικούς θεσμούς. Η έρευνα για κάθε χώρα διεξάγεται από έναν ειδικό αξιολογητή, χρησιμοποιώντας ένα τυπικό σύνολο ερωτήσεων  και ένα εργαλείο βαθμολόγησης. Η αξιολόγηση στη συνέχεια επανεξετάζεται ανεξάρτητα από τουλάχιστον δύο εμπειρογνώμονες και, όπου είναι δυνατόν, από το κατά χώρα παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας. Οι κυβερνήσεις καλούνται να πραγματοποιήσουν επανεξέταση της αξιολόγησης και να υποβάλουν πρόσθετες πληροφορίες. Η Διεθνής Διαφάνεια αναγνωρίζει ότι οι πληροφορίες για θέματα άμυνας είναι εξαιρετικά μυστικές. Πιστεύει ότι η έλλειψη διαφάνειας στις αμυντικές δομές αποτελεί εξίσου σημαντικό κίνδυνο διαφθοράς με την ίδια την έλλειψη δομής. Το επίπεδο των ανεξάρτητων επαληθεύσιμων πληροφοριών επηρέασε, επομένως, τη βαθμολογία σε κάθε ερώτηση. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η μυστικότητα μπορεί να δυσκολέψει την εύρεση υποθέσεων μελέτης και παραδειγμάτων, ενώ μπορεί να σημαίνει ότι τούτα καθυστερούν να έρθουν στο φως από δημοσιογράφους, ερευνητές ή βάσει του νόμου. Για το λόγο αυτό, κάποιοι υποκείμενοι δείκτες ενδέχεται να μην λαμβάνουν βαθμολογία, λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων. Κάθε χώρα αξιολογείται σε 77 ερωτήσεις, με 200+ υποκείμενους δείκτες που οριοθετούν το εύρος της έρευνας.

Το ερωτηματολόγιο βασίζεται στην τυπολογία της Διεθνούς Διαφάνειας για την διαφθορά στον τομέα άμυνας και ασφάλειας, η οποία ορίζει πέντε βασικούς τομείς κινδύνου: (α) πολιτικός κίνδυνος, (β) οικονομικός κίνδυνος (γ) κίνδυνος ανθρώπινου δυναμικού, (δ) επιχειρησιακός κίνδυνος, (ε) κίνδυνος στον τομέα προμηθειών.

Αποτελέσματα Δείκτη Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας

Σημεία παγκόσμιου ενδιαφέροντος[1]

  • 62% των χωρών έλαβαν συνολική βαθμολογία 49/100 ή λιγότερη, γεγονός που υποδηλώνει τον κρίσιμο κίνδυνο διαφθοράς στον αμυντικό τομέα.
  • Η Νέα Ζηλανδία κατακτά την κορυφή του Δείκτη Ακεραιότητας στον τομέα της άμυνας, με βαθμολογία 85/100.
  • Το Σουδάν σημειώνει τη χείριστη βαθμολογία με μόλις 5/100.
  • Η μέση βαθμολογία για τις χώρες της G20 είναι 49/100.
  • Μέση βαθμολογία στον τομέα στρατιωτικών επιχειρήσεων είναι 16/100, καθώς πολλές χώρες δεν περιλαμβάνουν την πάταξη της διαφθοράς ως βασικό πυλώνα  του σχεδιασμού της αποστολής τους.
  • 81 χώρες αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, γεγονός ανησυχητικό για τις κυβερνήσεις που εμπλέκονται σε διεθνείς παρεμβάσεις μέσω περιφερειακών και διεθνών οργανισμών.

Σημεία ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος

Σύμφωνα με τον Δείκτη, για το έτος 2020, το 62 % των κρατών μελών της ΕΕ αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο διαφθοράς στους τομείς άμυνας και ασφάλειας[2].

Κράτη μέλη που σημειώνουν χαμηλές βαθμολογίες έχουν πενιχρά εχέγγυα προστασίας για να αντιμετωπίσουν τη διαφθορά στους σχετικούς τομείς και παρουσιάζουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων[3].

Ο Δείκτης κατέταξε τις χώρες με ένα σύστημα αξιολόγησης από το Α (πολύ χαμηλός κίνδυνος διαφθοράς) έως το F (πολύ αυξημένος κίνδυνος διαφθοράς)[4].

Με μέσο όρο βαθμολογίας 59/100, 16 κράτη μέλη της ΕΕ που περιλαμβάνονται στον Δείκτη έχουν μεγαλύτερα εχέγγυα προστασίας έναντι των κινδύνων διαφθοράς σε σύγκριση με υπερδυνάμεις, όπως η Κίνα (28), η Ρωσία (36) και οι Ηνωμένες Πολιτείες (55).

Ωστόσο, όλες οι  χώρες αναφοράς της ΕΕ παρουσιάζουν ανησυχητικές βαθμολογίες για τον κίνδυνο διαφθοράς σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες έχουν αυξηθεί σε περίπου δύο τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, τροφοδοτώντας την κλίμακα και την ευκαιρία για διαφθορά[5].

Σημεία ελληνικού ενδιαφέροντος[6]

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει υψηλά επίπεδα κινδύνου διαφθοράς στους αμυντικούς θεσμούς της. Η οικονομική αδιαφάνεια, οι αδιαφανείς διαδικασίες προμηθειών και η ελλιπής εξωτερική εποπτεία είναι τα τρωτά σημεία της, ενώ τα εχέγγυα προστασίας από τη διαφθορά στις στρατιωτικές επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα αδύναμα.

Αναλυτικότερα, η Ελλάδα συγκεντρώνει την κάτωθι βαθμολογία στους πέντε νευραλγικούς τομείς κινδύνου στη διακυβέρνηση της άμυνας και ασφάλειας:

Πολιτικός τομέας:  45/100

Οικονομικός τομέας: 55/100

Τομέας ανθρώπινου δυναμικού: 62/100

Τομέας προμηθειών: 65/100

Επιχειρησιακός τομέας: 10/100

Ειδικότερα:

Ως προς την κοινοβουλευτική εποπτεία

O κοινοβουλευτικός έλεγχος είναι περιορισμένος. Το Κοινοβούλιο έχει, σύμφωνα με τον νόμο, εξουσίες για τον έλεγχο της αμυντικής πολιτικής και της νομοθεσίας, καθώς και για την αναθεώρηση των προϋπολογισμών και των μεγάλων προμηθειών όπλων. Ωστόσο, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να απορρίψει ή να ασκήσει βέτο στην αμυντική πολιτική, η διαμόρφωση της οποίας παραμένει προνόμιο της εκτελεστικής εξουσίας, με τον ρόλο του νομοθέτη να περιορίζεται απλώς σε προτάσεις.

Ο νομοθετικός έλεγχος υπονομεύεται επίσης συχνά από την εφαρμογή «επειγουσών διαδικασιών», γεγονός που περιορίζει τον χρόνο που έχουν οι βουλευτές για συζήτηση. Αυτή η διαδικασία εφαρμόσθηκε πρόσφατα σε σχέση με την απόκτηση 18 μαχητικών αεροσκαφών Rafale, με αποτέλεσμα οι βουλευτές να μην έχουν πλήρη πρόσβαση σε πληροφορίες για όλες τις πτυχές της σύμβασης.

Στην πράξη, δύο επιτροπές είναι υπεύθυνες για την αμυντική εποπτεία: η Διαρκής Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων και η Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων, η οποία επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αναθεώρηση μεγάλων προμηθειών όπλων. Η Διαρκής Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων λειτουργεί περισσότερο ως forum συζήτησης για θέματα άμυνας παρά ως εποπτικό όργανο. Εκτός από την απαίτηση να εμφανίζονται οι Υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών ενώπιον της επιτροπής δύο φορές το χρόνο, υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι η επιτροπή εξετάζει ενεργά την αμυντική πολιτική, τους προϋπολογισμούς ή τις δραστηριότητες ή ότι διεξάγει μακροχρόνιες έρευνες σε συγκεκριμένες πτυχές της άμυνας. Επιπλέον, ενώ η επιτροπή μπορεί να επανεξετάζει τους προϋπολογισμούς, δεν έχει την εξουσία να προτείνει αλλαγές και δεν υποβάλλει συστάσεις στους αρμόδιους θεσμούς.

Ως προς την οικονομική διαφάνεια

Η οικονομική διαφάνεια και η πρόσβαση σε δεδομένα παραμένουν περιορισμένες. Ο δημοσιευμένος αμυντικός προϋπολογισμός περιέχει ορισμένες εκτενείς πληροφορίες για τις δαπάνες σε όλες τις λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένων των μισθών, των προμηθειών και των κατασκευών. Ωστόσο, λείπει η περαιτέρω διάκριση σε κατηγορίες, υπονομεύοντας έτσι τη διαφάνεια σε βασικούς τομείς των αμυντικών δαπανών.

Ομοίως, οι εκθέσεις σχετικά με τις πραγματικές δαπάνες κατά τη διάρκεια του δημοσιονομικού έτους δεν δημοσιοποιούνται, για λόγους εθνικής ασφάλειας. Το Υπουργείο Οικονομικών ανά μη τακτά διαστήματα δημοσιεύει στοιχεία για τις αμυντικές δαπάνες, αλλά αυτό συμβαίνει μόνο κάθε δύο ή τρία χρόνια και οι πληροφορίες είναι εξαιρετικά συνοπτικές.

Όσον αφορά τις πηγές εσόδων, η δημοσίευση των εν λόγω χρηματορροών είναι αποσπασματική. Ως αποτέλεσμα, δεν είναι σαφής ο τρόπος με τον οποίο η αμυντική χρηματοδότηση από πηγές εκτός της κεντρικής κυβέρνησης λειτουργεί στην πράξη και για ποιους σκοπούς χρησιμοποιούνται αυτά τα κονδύλια. Η αξιοπιστία του προϋπολογισμού υπονομεύεται περαιτέρω από τη μη απαγόρευση στρατιωτικών δαπανών εκτός του προϋπολογισμού. Τέτοιες δαπάνες επιτρέπονται για «επείγοντα» είδη και έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για την απόκτηση στρατιωτικών ειδών.

Η διαφάνεια υπονομεύεται, επίσης, από τους περιορισμούς στην πρόσβαση σε πληροφορίες. Ως αποτέλεσμα, οι πολίτες δεν διαθέτουν σαφείς μηχανισμούς μέσω των οποίων να έχουν πρόσβαση σε αμυντικές πληροφορίες και η κουλτούρα του απορρήτου στην άμυνα περιορίζει την αποκάλυψη σημαντικού όγκου πληροφοριών.

Ως προς το πλαίσιο δεοντολογίας του ανθρώπινου δυναμικού

Παρά τη σημαντική επένδυση στην άμυνα, τα εχέγγυα προστασίας από τη διαφθορά του ανθρώπινου δυναμικού εξακολουθούν να χρειάζονται ενίσχυση.

Για παράδειγμα, ενώ υπάρχει κώδικας δεοντολογίας τόσο για το πολιτικό όσο και για το στρατιωτικό προσωπικό, η έμφαση που δίνει στα ζητήματα διαφθοράς είναι αμελητέα. Ο σχετικός κώδικας κάνει μόνο μια αόριστη αναφορά στη διαφθορά και τις συγκρούσεις συμφερόντων, δεν κάνει αναφορά σε υποχρεώσεις μετά την αποχώρηση από την υπηρεσία και γενικά δεν παρέχει καμία καθοδήγηση σχετικά με το πώς πρέπει να ενεργεί το προσωπικό όταν αντιμετωπίζει τέτοιες καταστάσεις.

Ειδικότερα, όσον αφορά το στρατιωτικό προσωπικό, δεν δημοσιεύονται στοιχεία για παραβιάσεις του κώδικα δεοντολογίας ή για διώξεις για αδικήματα διαφθοράς, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του κώδικα. Η προσπάθεια καταπολέμησης της διαφθοράς αποδυναμώνεται περαιτέρω από την ελάχιστη εκπαίδευση σχετικά με τους κινδύνους διαφθοράς. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα προγράμματα κατάρτισης για την καταπολέμηση της διαφθοράς είναι υποχρεωτικά για το προσωπικό και η μόνη καταγραφή αυτής της εκπαίδευσης είναι όταν παρέχεται από ΜΚΟ.

Εμπόδιο στις προσπάθειες κατά της διαφθοράς στον τομέα της άμυνας είναι και η συνεχιζόμενη απουσία ενός γενικού νομικού πλαισίου που να παρέχει προστασία στους καταγγέλλοντες και ενός σαφούς συστήματος αναφοράς περιπτώσεων διαφθοράς (whistleblowing).

Ως προς τον επιχειρησιακό τομέα

Οι δικλείδες ασφαλείας κατά της διαφθοράς στις στρατιωτικές επιχειρήσεις παραμένουν εξαιρετικά ανεπαρκείς, ενισχύοντας την απειλή που συνιστά η διαφθορά στους στόχους της αποστολής. Η Ελλάδα δεν θεωρεί επί του παρόντος τη διαφθορά στρατηγικό ζήτημα για την επιτυχία των στρατιωτικών επιχειρήσεων και δεν υπάρχουν στοιχεία ότι περιλαμβάνεται σε κάποια βασικά διαβαθμισμένα στρατηγικά έγγραφα. Ως αποτέλεσμα, αυτά τα ζητήματα δεν περιλαμβάνονται, επίσης, στη διαδικασία σχεδιασμού των μελλοντικών στρατιωτικών επιχειρήσεων και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι στρατηγικές καταπολέμησης της διαφθοράς εφαρμόζονται στο πεδίο. Ομοίως, σε επίπεδο εκπαίδευσης, η εκπαίδευση κατά της διαφθοράς πριν από την στρατιωτική επιχείρηση  δεν παρέχεται με συνέπεια.

Ως προς τις αμυντικές προμήθειες

Αναμένεται αύξηση των αμυντικών προμηθειών της χώρας, με προμήθειες υλικού ύψους 1,5 δισεκατομμυρίων ευρώ να προορίζονται για τον σκοπό αυτό το επόμενο οικονομικό έτος ως μέρος της στρατηγικής της ελληνικής αμυντικής διπλωματίας. Το ύψος των προμηθειών δεν αποκαλύπτεται σε ολόκληρο το εύρος του, καθώς η πολιτική εθνικής άμυνας είναι εμπιστευτική. Το ίδιο ισχύει και για τη διαδικασία προσδιορισμού των αναγκών, και, ως εκ τούτου, υπάρχει έλλειψη σαφήνειας ως προς το εάν οι μεμονωμένες αγορές συνδέονται με στρατηγικούς στόχους. Αυτή η έλλειψη διαφάνειας είναι σύμπτωμα του ευρύτερου ζητήματος της αδιαφάνειας στις αμυντικές προμήθειες.

Οι προγραμματισμένες αγορές δεν δημοσιοποιούνται και η ακύρωση των πενταετών Ενιαίων Μεσοπρόθεσμων Αναπτυξιακών Προγραμμάτων έχει περιορίσει σημαντικά τη δημόσια προβολή των σχεδίων προμηθειών. Έτι περαιτέρω, η εποπτεία των στρατιωτικών αγαθών χαρακτηρίζεται περιορισμένη. Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων  (ΕΑΑΔΗΣΥ) λειτουργεί ως ο ανεξάρτητος εποπτικός φορέας για τις δημόσιες προμήθειες. Ωστόσο, δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τις συμβάσεις στον τομέα της άμυνας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3978/2011, ο οποίος καλύπτει την απόκτηση στρατιωτικών αγαθών και υπηρεσιών. Η ΕΑΑΔΗΣΥ μπορεί να ελέγχει μόνο μη στρατιωτικές προμήθειες που εμπίπτουν στη ρύθμιση του γενικού νόμου περί δημοσίων συμβάσεων (ν. 4412/2016). Ενώ το Ελεγκτικό Συνέδριο και η Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων μπορούν να ελέγχουν εξονυχιστικά τις αμυντικές προμήθειες, οι πεπερασμένοι πόροι τους καταδεικνύουν τα όριά τους.

Εν κατακλείδι, σκιαγραφείται ένας υπαρκτός και ολοένα πιο απειλητικός κίνδυνος διαφθοράς και έλλειψης μηχανισμών διαφάνειας και εποπτείας στον αμυντικό τομέα, με αιχμή του δόρατος τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Τα ευρήματα της Διεθνούς Διαφάνειας είναι αποκαλυπτικά και ενδεικτικά της αδήριτης και επιτακτικής πλέον ανάγκης για άρση του πέπλου αδιαφάνειας και μυστικότητας σε ό,τι αφορά τον τομέα της άμυνας.

Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια

Μέσα από παραρτήματα σε περισσότερες από 100 χώρες και τη Διεθνή Γραμματεία της στο Βερολίνο, η Διεθνής Διαφάνεια είναι ο παγκόσμιος οργανισμός της κοινωνίας των πολιτών που ηγείται της καταπολέμησης της διαφθοράς για περισσότερα από 25 χρόνια: www.transparency.org

Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος

Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτουργεί στην Ελλάδα από το 1996. Κύριοι σκοποί της δράσης της είναι να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για τους κινδύνους της διαφθοράς στην Ελλάδα και, ταυτόχρονα, να προωθήσει ουσιαστικές συστημικές αλλαγές που θα οδηγήσουν στη λειτουργία της κοινωνίας με περισσότερη διαφάνεια: www.transparency.gr

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:

Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
Τηλ. 210 7224940
e-mail: tihellas@otenet.gr
www.transparency.gr

[1] https://ti-defence.org/gdi/ · https://www.securitymagazine.com/articles/96543-62-of-countries-face-high-corruption-risk-in-defense-and-security.

[2]Δελτίο Τύπου “New research reveals inadequate anti-corruption safeguards in defence governance around the EU”, διαθέσιμο  στην ιστοσελίδα: https://transparency.eu/government-defence-integrity-eu-2020/ .

[3]Βλ. υποσημ.1.

[4] https://ti-defence.org/gdi/.

[5] Βλ. υποσημ.1.

[6] Βλ. Σύνοψη ενημερωτικού σημειώματος για την Ελλάδα  στην ιστοσελίδα: https://ti-defence.org/gdi/countries/greece/.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Τα 2/3 των κρατών της ΕΕ βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο διαφθοράς στον τομέα άμυνας και ασφάλειας

Αθήνα, 31 Δεκεμβρίου 2021

 Ο Δείκτης Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας

O Δείκτης Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας (Government Defence Index – ‘GDI’) είναι η μόνη παγκόσμια αξιολόγηση της διακυβέρνησης και των κινδύνων διαφθοράς στον αμυντικό τομέα. Ο Δείκτης επικαιροποιήθηκε για την έκδοση του 2020, με τη συμπερίληψη αλλαγών στη μεθοδολογία και τη βαθμολογία. Αυτό σημαίνει ότι οι βαθμολογίες των χωρών σε αυτή την έκδοση 2020 δεν μπορούν να συγκριθούν με ακρίβεια με τις βαθμολογίες των χωρών στις προηγούμενες εκδόσεις του Δείκτη.

Η Μεθοδολογία του Δείκτη Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας

Ο Δείκτης Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας αξιολογεί την ποιότητα των θεσμικών ελέγχων για τη διαχείριση του κινδύνου διαφθοράς στους θεσμούς άμυνας και ασφάλειας. Η ομάδα εμπειρογνωμόνων της Διεθνούς Διαφάνειας συγκεντρώνει στοιχεία από ένα ευρύ φάσμα πηγών σε 77 τομείς, με στόχο να παράγει μια λεπτομερή αξιολόγηση της ακεραιότητας των εθνικών αμυντικών θεσμών.  Ο Δείκτης θέτει ένα πρότυπο μοντέλο για μία συνηγορία βασισμένη σε δεδομένα, ενώ είναι η κορυφαία στον κόσμο αξιολόγηση των κινδύνων διαφθοράς σε θεσμούς άμυνας. Όλα τα δεδομένα δημοσιεύτηκαν μεταξύ Οκτωβρίου 2019 και Νοεμβρίου 2021.

Ο Δείκτης μετρά τα επίπεδα κινδύνου διαφθοράς στους εθνικούς αμυντικούς θεσμούς. Η έρευνα για κάθε χώρα διεξάγεται από έναν ειδικό αξιολογητή, χρησιμοποιώντας ένα τυπικό σύνολο ερωτήσεων  και ένα εργαλείο βαθμολόγησης. Η αξιολόγηση στη συνέχεια επανεξετάζεται ανεξάρτητα από τουλάχιστον δύο εμπειρογνώμονες και, όπου είναι δυνατόν, από το κατά χώρα παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας. Οι κυβερνήσεις καλούνται να πραγματοποιήσουν επανεξέταση της αξιολόγησης και να υποβάλουν πρόσθετες πληροφορίες. Η Διεθνής Διαφάνεια αναγνωρίζει ότι οι πληροφορίες για θέματα άμυνας είναι εξαιρετικά μυστικές. Πιστεύει ότι η έλλειψη διαφάνειας στις αμυντικές δομές αποτελεί εξίσου σημαντικό κίνδυνο διαφθοράς με την ίδια την έλλειψη δομής. Το επίπεδο των ανεξάρτητων επαληθεύσιμων πληροφοριών επηρέασε, επομένως, τη βαθμολογία σε κάθε ερώτηση. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η μυστικότητα μπορεί να δυσκολέψει την εύρεση υποθέσεων μελέτης και παραδειγμάτων, ενώ μπορεί να σημαίνει ότι τούτα καθυστερούν να έρθουν στο φως από δημοσιογράφους, ερευνητές ή βάσει του νόμου. Για το λόγο αυτό, κάποιοι υποκείμενοι δείκτες ενδέχεται να μην λαμβάνουν βαθμολογία, λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων. Κάθε χώρα αξιολογείται σε 77 ερωτήσεις, με 200+ υποκείμενους δείκτες που οριοθετούν το εύρος της έρευνας.

Το ερωτηματολόγιο βασίζεται στην τυπολογία της Διεθνούς Διαφάνειας για την διαφθορά στον τομέα άμυνας και ασφάλειας, η οποία ορίζει πέντε βασικούς τομείς κινδύνου: (α) πολιτικός κίνδυνος, (β) οικονομικός κίνδυνος (γ) κίνδυνος ανθρώπινου δυναμικού, (δ) επιχειρησιακός κίνδυνος, (ε) κίνδυνος στον τομέα προμηθειών.

Αποτελέσματα Δείκτη Ακεραιότητας στον τομέα της Άμυνας

Σημεία παγκόσμιου ενδιαφέροντος[1]

  • 62% των χωρών έλαβαν συνολική βαθμολογία 49/100 ή λιγότερη, γεγονός που υποδηλώνει τον κρίσιμο κίνδυνο διαφθοράς στον αμυντικό τομέα.
  • Η Νέα Ζηλανδία κατακτά την κορυφή του Δείκτη Ακεραιότητας στον τομέα της άμυνας, με βαθμολογία 85/100.
  • Το Σουδάν σημειώνει τη χείριστη βαθμολογία με μόλις 5/100.
  • Η μέση βαθμολογία για τις χώρες της G20 είναι 49/100.
  • Μέση βαθμολογία στον τομέα στρατιωτικών επιχειρήσεων είναι 16/100, καθώς πολλές χώρες δεν περιλαμβάνουν την πάταξη της διαφθοράς ως βασικό πυλώνα  του σχεδιασμού της αποστολής τους.
  • 81 χώρες αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, γεγονός ανησυχητικό για τις κυβερνήσεις που εμπλέκονται σε διεθνείς παρεμβάσεις μέσω περιφερειακών και διεθνών οργανισμών.

Σημεία ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος

Σύμφωνα με τον Δείκτη, για το έτος 2020, το 62 % των κρατών μελών της ΕΕ αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο διαφθοράς στους τομείς άμυνας και ασφάλειας[2].

Κράτη μέλη που σημειώνουν χαμηλές βαθμολογίες έχουν πενιχρά εχέγγυα προστασίας για να αντιμετωπίσουν τη διαφθορά στους σχετικούς τομείς και παρουσιάζουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων[3].

Ο Δείκτης κατέταξε τις χώρες με ένα σύστημα αξιολόγησης από το Α (πολύ χαμηλός κίνδυνος διαφθοράς) έως το F (πολύ αυξημένος κίνδυνος διαφθοράς)[4].

Με μέσο όρο βαθμολογίας 59/100, 16 κράτη μέλη της ΕΕ που περιλαμβάνονται στον Δείκτη έχουν μεγαλύτερα εχέγγυα προστασίας έναντι των κινδύνων διαφθοράς σε σύγκριση με υπερδυνάμεις, όπως η Κίνα (28), η Ρωσία (36) και οι Ηνωμένες Πολιτείες (55).

Ωστόσο, όλες οι  χώρες αναφοράς της ΕΕ παρουσιάζουν ανησυχητικές βαθμολογίες για τον κίνδυνο διαφθοράς σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες έχουν αυξηθεί σε περίπου δύο τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, τροφοδοτώντας την κλίμακα και την ευκαιρία για διαφθορά[5].

Σημεία ελληνικού ενδιαφέροντος[6]

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει υψηλά επίπεδα κινδύνου διαφθοράς στους αμυντικούς θεσμούς της. Η οικονομική αδιαφάνεια, οι αδιαφανείς διαδικασίες προμηθειών και η ελλιπής εξωτερική εποπτεία είναι τα τρωτά σημεία της, ενώ τα εχέγγυα προστασίας από τη διαφθορά στις στρατιωτικές επιχειρήσεις είναι ιδιαίτερα αδύναμα.

Αναλυτικότερα, η Ελλάδα συγκεντρώνει την κάτωθι βαθμολογία στους πέντε νευραλγικούς τομείς κινδύνου στη διακυβέρνηση της άμυνας και ασφάλειας:

Πολιτικός τομέας:  45/100

Οικονομικός τομέας: 55/100

Τομέας ανθρώπινου δυναμικού: 62/100

Τομέας προμηθειών: 65/100

Επιχειρησιακός τομέας: 10/100

Ειδικότερα:

Ως προς την κοινοβουλευτική εποπτεία

O κοινοβουλευτικός έλεγχος είναι περιορισμένος. Το Κοινοβούλιο έχει, σύμφωνα με τον νόμο, εξουσίες για τον έλεγχο της αμυντικής πολιτικής και της νομοθεσίας, καθώς και για την αναθεώρηση των προϋπολογισμών και των μεγάλων προμηθειών όπλων. Ωστόσο, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να απορρίψει ή να ασκήσει βέτο στην αμυντική πολιτική, η διαμόρφωση της οποίας παραμένει προνόμιο της εκτελεστικής εξουσίας, με τον ρόλο του νομοθέτη να περιορίζεται απλώς σε προτάσεις.

Ο νομοθετικός έλεγχος υπονομεύεται επίσης συχνά από την εφαρμογή «επειγουσών διαδικασιών», γεγονός που περιορίζει τον χρόνο που έχουν οι βουλευτές για συζήτηση. Αυτή η διαδικασία εφαρμόσθηκε πρόσφατα σε σχέση με την απόκτηση 18 μαχητικών αεροσκαφών Rafale, με αποτέλεσμα οι βουλευτές να μην έχουν πλήρη πρόσβαση σε πληροφορίες για όλες τις πτυχές της σύμβασης.

Στην πράξη, δύο επιτροπές είναι υπεύθυνες για την αμυντική εποπτεία: η Διαρκής Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων και η Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων, η οποία επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αναθεώρηση μεγάλων προμηθειών όπλων. Η Διαρκής Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων λειτουργεί περισσότερο ως forum συζήτησης για θέματα άμυνας παρά ως εποπτικό όργανο. Εκτός από την απαίτηση να εμφανίζονται οι Υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών ενώπιον της επιτροπής δύο φορές το χρόνο, υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι η επιτροπή εξετάζει ενεργά την αμυντική πολιτική, τους προϋπολογισμούς ή τις δραστηριότητες ή ότι διεξάγει μακροχρόνιες έρευνες σε συγκεκριμένες πτυχές της άμυνας. Επιπλέον, ενώ η επιτροπή μπορεί να επανεξετάζει τους προϋπολογισμούς, δεν έχει την εξουσία να προτείνει αλλαγές και δεν υποβάλλει συστάσεις στους αρμόδιους θεσμούς.

Ως προς την οικονομική διαφάνεια

Η οικονομική διαφάνεια και η πρόσβαση σε δεδομένα παραμένουν περιορισμένες. Ο δημοσιευμένος αμυντικός προϋπολογισμός περιέχει ορισμένες εκτενείς πληροφορίες για τις δαπάνες σε όλες τις λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένων των μισθών, των προμηθειών και των κατασκευών. Ωστόσο, λείπει η περαιτέρω διάκριση σε κατηγορίες, υπονομεύοντας έτσι τη διαφάνεια σε βασικούς τομείς των αμυντικών δαπανών.

Ομοίως, οι εκθέσεις σχετικά με τις πραγματικές δαπάνες κατά τη διάρκεια του δημοσιονομικού έτους δεν δημοσιοποιούνται, για λόγους εθνικής ασφάλειας. Το Υπουργείο Οικονομικών ανά μη τακτά διαστήματα δημοσιεύει στοιχεία για τις αμυντικές δαπάνες, αλλά αυτό συμβαίνει μόνο κάθε δύο ή τρία χρόνια και οι πληροφορίες είναι εξαιρετικά συνοπτικές.

Όσον αφορά τις πηγές εσόδων, η δημοσίευση των εν λόγω χρηματορροών είναι αποσπασματική. Ως αποτέλεσμα, δεν είναι σαφής ο τρόπος με τον οποίο η αμυντική χρηματοδότηση από πηγές εκτός της κεντρικής κυβέρνησης λειτουργεί στην πράξη και για ποιους σκοπούς χρησιμοποιούνται αυτά τα κονδύλια. Η αξιοπιστία του προϋπολογισμού υπονομεύεται περαιτέρω από τη μη απαγόρευση στρατιωτικών δαπανών εκτός του προϋπολογισμού. Τέτοιες δαπάνες επιτρέπονται για «επείγοντα» είδη και έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για την απόκτηση στρατιωτικών ειδών.

Η διαφάνεια υπονομεύεται, επίσης, από τους περιορισμούς στην πρόσβαση σε πληροφορίες. Ως αποτέλεσμα, οι πολίτες δεν διαθέτουν σαφείς μηχανισμούς μέσω των οποίων να έχουν πρόσβαση σε αμυντικές πληροφορίες και η κουλτούρα του απορρήτου στην άμυνα περιορίζει την αποκάλυψη σημαντικού όγκου πληροφοριών.

Ως προς το πλαίσιο δεοντολογίας του ανθρώπινου δυναμικού

Παρά τη σημαντική επένδυση στην άμυνα, τα εχέγγυα προστασίας από τη διαφθορά του ανθρώπινου δυναμικού εξακολουθούν να χρειάζονται ενίσχυση.

Για παράδειγμα, ενώ υπάρχει κώδικας δεοντολογίας τόσο για το πολιτικό όσο και για το στρατιωτικό προσωπικό, η έμφαση που δίνει στα ζητήματα διαφθοράς είναι αμελητέα. Ο σχετικός κώδικας κάνει μόνο μια αόριστη αναφορά στη διαφθορά και τις συγκρούσεις συμφερόντων, δεν κάνει αναφορά σε υποχρεώσεις μετά την αποχώρηση από την υπηρεσία και γενικά δεν παρέχει καμία καθοδήγηση σχετικά με το πώς πρέπει να ενεργεί το προσωπικό όταν αντιμετωπίζει τέτοιες καταστάσεις.

Ειδικότερα, όσον αφορά το στρατιωτικό προσωπικό, δεν δημοσιεύονται στοιχεία για παραβιάσεις του κώδικα δεοντολογίας ή για διώξεις για αδικήματα διαφθοράς, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του κώδικα. Η προσπάθεια καταπολέμησης της διαφθοράς αποδυναμώνεται περαιτέρω από την ελάχιστη εκπαίδευση σχετικά με τους κινδύνους διαφθοράς. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα προγράμματα κατάρτισης για την καταπολέμηση της διαφθοράς είναι υποχρεωτικά για το προσωπικό και η μόνη καταγραφή αυτής της εκπαίδευσης είναι όταν παρέχεται από ΜΚΟ.

Εμπόδιο στις προσπάθειες κατά της διαφθοράς στον τομέα της άμυνας είναι και η συνεχιζόμενη απουσία ενός γενικού νομικού πλαισίου που να παρέχει προστασία στους καταγγέλλοντες και ενός σαφούς συστήματος αναφοράς περιπτώσεων διαφθοράς (whistleblowing).

Ως προς τον επιχειρησιακό τομέα

Οι δικλείδες ασφαλείας κατά της διαφθοράς στις στρατιωτικές επιχειρήσεις παραμένουν εξαιρετικά ανεπαρκείς, ενισχύοντας την απειλή που συνιστά η διαφθορά στους στόχους της αποστολής. Η Ελλάδα δεν θεωρεί επί του παρόντος τη διαφθορά στρατηγικό ζήτημα για την επιτυχία των στρατιωτικών επιχειρήσεων και δεν υπάρχουν στοιχεία ότι περιλαμβάνεται σε κάποια βασικά διαβαθμισμένα στρατηγικά έγγραφα. Ως αποτέλεσμα, αυτά τα ζητήματα δεν περιλαμβάνονται, επίσης, στη διαδικασία σχεδιασμού των μελλοντικών στρατιωτικών επιχειρήσεων και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι στρατηγικές καταπολέμησης της διαφθοράς εφαρμόζονται στο πεδίο. Ομοίως, σε επίπεδο εκπαίδευσης, η εκπαίδευση κατά της διαφθοράς πριν από την στρατιωτική επιχείρηση  δεν παρέχεται με συνέπεια.

Ως προς τις αμυντικές προμήθειες

Αναμένεται αύξηση των αμυντικών προμηθειών της χώρας, με προμήθειες υλικού ύψους 1,5 δισεκατομμυρίων ευρώ να προορίζονται για τον σκοπό αυτό το επόμενο οικονομικό έτος ως μέρος της στρατηγικής της ελληνικής αμυντικής διπλωματίας. Το ύψος των προμηθειών δεν αποκαλύπτεται σε ολόκληρο το εύρος του, καθώς η πολιτική εθνικής άμυνας είναι εμπιστευτική. Το ίδιο ισχύει και για τη διαδικασία προσδιορισμού των αναγκών, και, ως εκ τούτου, υπάρχει έλλειψη σαφήνειας ως προς το εάν οι μεμονωμένες αγορές συνδέονται με στρατηγικούς στόχους. Αυτή η έλλειψη διαφάνειας είναι σύμπτωμα του ευρύτερου ζητήματος της αδιαφάνειας στις αμυντικές προμήθειες.

Οι προγραμματισμένες αγορές δεν δημοσιοποιούνται και η ακύρωση των πενταετών Ενιαίων Μεσοπρόθεσμων Αναπτυξιακών Προγραμμάτων έχει περιορίσει σημαντικά τη δημόσια προβολή των σχεδίων προμηθειών. Έτι περαιτέρω, η εποπτεία των στρατιωτικών αγαθών χαρακτηρίζεται περιορισμένη. Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων  (ΕΑΑΔΗΣΥ) λειτουργεί ως ο ανεξάρτητος εποπτικός φορέας για τις δημόσιες προμήθειες. Ωστόσο, δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τις συμβάσεις στον τομέα της άμυνας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3978/2011, ο οποίος καλύπτει την απόκτηση στρατιωτικών αγαθών και υπηρεσιών. Η ΕΑΑΔΗΣΥ μπορεί να ελέγχει μόνο μη στρατιωτικές προμήθειες που εμπίπτουν στη ρύθμιση του γενικού νόμου περί δημοσίων συμβάσεων (ν. 4412/2016). Ενώ το Ελεγκτικό Συνέδριο και η Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων μπορούν να ελέγχουν εξονυχιστικά τις αμυντικές προμήθειες, οι πεπερασμένοι πόροι τους καταδεικνύουν τα όριά τους.

Εν κατακλείδι, σκιαγραφείται ένας υπαρκτός και ολοένα πιο απειλητικός κίνδυνος διαφθοράς και έλλειψης μηχανισμών διαφάνειας και εποπτείας στον αμυντικό τομέα, με αιχμή του δόρατος τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Τα ευρήματα της Διεθνούς Διαφάνειας είναι αποκαλυπτικά και ενδεικτικά της αδήριτης και επιτακτικής πλέον ανάγκης για άρση του πέπλου αδιαφάνειας και μυστικότητας σε ό,τι αφορά τον τομέα της άμυνας.

Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια

Μέσα από παραρτήματα σε περισσότερες από 100 χώρες και τη Διεθνή Γραμματεία της στο Βερολίνο, η Διεθνής Διαφάνεια είναι ο παγκόσμιος οργανισμός της κοινωνίας των πολιτών που ηγείται της καταπολέμησης της διαφθοράς για περισσότερα από 25 χρόνια: www.transparency.org

Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος

Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτουργεί στην Ελλάδα από το 1996. Κύριοι σκοποί της δράσης της είναι να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για τους κινδύνους της διαφθοράς στην Ελλάδα και, ταυτόχρονα, να προωθήσει ουσιαστικές συστημικές αλλαγές που θα οδηγήσουν στη λειτουργία της κοινωνίας με περισσότερη διαφάνεια: www.transparency.gr

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:

Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς

Τηλ. 210 7224940

e-mail: tihellas@otenet.gr

www.transparency.gr

[1] https://ti-defence.org/gdi/ · https://www.securitymagazine.com/articles/96543-62-of-countries-face-high-corruption-risk-in-defense-and-security.

[2]Δελτίο Τύπου “New research reveals inadequate anti-corruption safeguards in defence governance around the EU”, διαθέσιμο  στην ιστοσελίδα: https://transparency.eu/government-defence-integrity-eu-2020/ .

[3]Βλ. υποσημ.1.

[4] https://ti-defence.org/gdi/.

[5] Βλ. υποσημ.1.

[6] Βλ. Σύνοψη ενημερωτικού σημειώματος για την Ελλάδα  στην ιστοσελίδα: https://ti-defence.org/gdi/countries/greece/.

ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ

Δίνουμε τέλος στην κουλτούρα της σιωπής!

Αθήνα, 17 Δεκεμβρίου 2021 

 Η 17η Δεκεμβρίου 2021 σηματοδοτεί το πέρας της προθεσμίας ενσωμάτωσης της Οδηγίας 1937/2019/ΕΕ, ενός νομοθετήματος που στοχεύει να προστατεύσει τους καταγγέλλοντες την παρανομία, το έγκλημα, αλλά και κάθε αθέμιτη και ανήθικη πρακτική.

Σχετικά με την πρόοδο ενσωμάτωσης της Οδηγίας στην Ε.Ε[1].

Ελάχιστη έως μηδαμινή πρόοδο σημειώνουν επίσης η Αυστρία, η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Γερμανία, η η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Ισπανία και το Λουξεμβούργο.

Κράτη μέλη που προέβησαν ήδη σε δημοσίευση  σχεδίου νόμου είναι το Βέλγιο, η Κροατία, η Τσεχία, η Φινλανδία, η Ιρλανδία, η Λετονία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Σλοβενία.

Κράτη μέλη στα οποία το σχέδιο νόμου έφτασε ήδη στα εθνικά κοινοβούλια είναι η Εσθονία, η Γαλλία και η Ολλανδία.

Κράτη μέλη που ενσωμάτωσαν εμπροθέσμως την Οδηγία είναι μόλις πέντε: η Δανία, η Λιθουανία, η Μάλτα, η Πορτογαλία και η Σουηδία.

Σχετικά με την πρόοδο ενσωμάτωσης της Οδηγίας στην Ελλάδα

Στη χώρα μας, δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη σχέδιο νόμου από την αρμόδια Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή.

Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς (ΔΔ-Ε), ήδη από το 2013[2], διεκδικεί μια ολοκληρωμένη και ευρεία προστασία των whistleblowers και η Οδηγία παρέχει ισχυρά θεμέλια για τέτοια προστασία σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις 11 Νοεμβρίου 2020, η  ΔΔ-Ε απέστειλε από κοινού με το VouliWatch και τους ReportersUnited, καθώς και με την υποστήριξη 20 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, επιστολή[3] προς την Κυβέρνηση και το Υπουργείο Δικαιοσύνης, με την οποία αιτήθηκε τη διεύρυνση της νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας, προκειμένου να συνδιαμορφώσουμε το σχέδιο νόμου για την αποτελεσματική και σύγχρονη προστασία των whistleblowers στην Ελλάδα.

Στις 12 Μαίου 2021, η ΔΔ-Ε απέστειλε ερώτημα στο Υπουργείο Δικαιοσύνης[4] για παροχή πληροφόρησης αναφορικά με την πορεία του έργου της αρμόδιας Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής, ενασκώντας το δικαίωμά της  για πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα, προκειμένου να συμβάλουμε εγκαίρως στη συνδιαμόρφωση του νομοσχεδίου, πριν την θέση του σε δημόσια διαβούλευση.

Στις 19 Ιουλίου 2021, η αρμόδια Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή απάντησε ότι δεν ήταν σε θέση να προβεί σε παράδοση ή δημοσίευση του υλικού, καθότι τούτο τελούσε ακόμη σε επεξεργασία[5].

Στις 15 Σεπτεμβρίου 2021, η ΔΔ-Ε απέστειλε εκ νέου επιστολή με συνημμένο υλικό για τον βέλτιστο νομοτεχνικό σχεδιασμό του επικείμενου νομοσχεδίου, προσαρτώντας για  τον σκοπό αυτό ειδικό κατ’ άρθρο Εγχειρίδιο Μεθοδολογίας[6].

Η ΔΔ-Ε, πιστή στις αρχές της ακεραιότητας και της λογοδοσίας, συνεχίζει να στέκεται άκοπος αρωγός και προασπιστής του δικαιώματος προστασίας των whistleblowers, διεξάγοντας εκστρατεία  ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης περί των ωφελειών της Οδηγίας[7], αποσκοπώντας στη δημιουργία ενός ισχυρού, συμπεριληπτικού, προοδευτικού και σύγχρονου θεσμικού πλαισίου προστασίας των whistleblowers και μιας κουλτούρας #miliste, δίνοντας τέλος στην σιωπή και στο σκοτάδι της διαφθοράς.

Διεθνής Διαφάνεια – ΕλλάςΣτοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:

Τηλ. 210 7224940,

e-mail: tihellas@otenet.gr

www.transparency.gr

 

[1] https://infogram.com/1p6lwr977zv5l0s57369z3e3g9b307pkm3p?live

[2] https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2013/09/enallaktiki-sti-siopi.pdf

[3]https://bit.ly/32deVR3

[4] https://bit.ly/3p6mGS9

[5] https://bit.ly/3GQLOCd

[6]https://bit.ly/3E3YjJ4

[7]Δείτε εδώ το βίντεο της εκστρατείας #miliste της ΔΔ-Ε:  https://youtu.be/CDylyEfZeao

και δείτε εδώ την Εκστρατεία #miliste: https://www.facebook.com/TIGreece/ (Facebook) , https://gr.linkedin.com/in/transparency-international-greece-37b7301 (LinkedIN), @transparency_gr (Twitter)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ«Το κράτος δικαίου στην Ελλάδα σήμερα: η χώρα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της, σύμφωνα με την σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής»

Αθήνα, 13 Οκτωβρίου 2021 
Η δεύτερη Έκθεση για το Κράτος Δικαίου στα Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απηχεί πλήρως τις διαχρονικές ανησυχίες και πάγιες θέσεις της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος για την καταπολέμηση της διαφθοράς στη χώρα και, ως εκ τούτου, η  Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς δεσμεύεται ότι οι προτάσεις βελτίωσης που διατυπώνονται στην έκθεση θα αποτελέσουν προτεραιότητες στο έργο της κατά το επόμενο διάστημα.
Αναλυτικότερα:
Δικαιοσύνη
Μολονότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεσή της για το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης1 αναγνωρίζει κάποια θετικά βήματα της χώρας (στη συλλογή στατιστικών στοιχείων, στη δημιουργία ειδικών δικαστικών τμημάτων και στην ηλεκτρονική δικαιοσύνη), εντούτοις, σημειώνει ότι η Δικαιοσύνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις στην ποιότητα και στην αποδοτικότητά της, ενώ η πρόοδος της χώρας από πέρυσι είναι μικρή. Σημαντικά πορίσματα προς τούτο περιέχονται και στην έκθεση8 “Exporting Corruption 2020” της Διεθνούς Διαφάνειας.
Ένα συναφές θεσμικό ζήτημα που τέθηκε από τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τη διμερή συνάντησή τους ενόψει σύνταξης της έκθεσης είναι οι σοβαρές ανησυχίες της σχετικά με την έλλειψη πρόβλεψης περιόδων αποστασιοποίησης (‘’cool-off periods’’) για τους δικαστές που αποχωρούν από το λειτούργημά τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα επικεφαλής των ανώτατων δικαστηρίων να γίνονται βουλευτές, σύμβουλοι πρωθυπουργού, επικεφαλής ανεξάρτητων αρχών κλπ. αμέσως μετά την αποχώρησή τους από το δικαστικό σώμα, αφήνοντας έτσι χώρο για αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας και ακεραιότητάς τους ως δικαστών.
Θεσμικό πλαίσιο πάταξης της διαφθοράς2
Η  Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεσή της αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έχει θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς, με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας επιβλέπουσα την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης.
Η νέα στρατηγική κατά της διαφθοράς για την περίοδο 2022-2025 βρίσκεται σε στάδιο προεργασίας.
Η αντίληψη εμπειρογνωμόνων και στελεχών επιχειρήσεων σχετικά με την διαφθορά μαρτυρεί ότι ο δημόσιος τομέας είναι επιρρεπής στη διαφθορά σε υψηλό βαθμό. Ενδεικτική είναι και η κατάταξη της χώρας στη 16η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ και στην 59η θέση σε παγκόσμια κλίμακα, βαθμολογούμενη με 50/100 στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς 2020 της Διεθνούς Διαφάνειας14.
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι η διοικητική επάρκεια στις αρχές καταπολέμησης διαφθοράς σημειώνουν σταδιακή βελτίωση. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της δράσης κατά της διαφθοράς. Οι προκλήσεις για τις εισαγγελικές αρχές της χώρας αφορούν ιδίως την έλλειψη  εξειδικευμένου προσωπικού. Πρόκληση εξίσου καίρια παραμένει η γενική έλλειψη και καθυστέρηση στην ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων για τον εντοπισμό εξελιγμένων οικονομικών εγκλημάτων, όπως και η απουσία  συστήματος διαχείρισης υποθέσεων.
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς σημειώνει σχετικά την μη στόχευση της διαφθοράς υψηλόβαθμων προσώπων από τις αρμόδιες εθνικές αρχές, ενώ θα καλωσόριζε και την μεταρρύθμιση της διαδικασίας επιλογής του Πρόεδρου και των μελών του Συμβουλίου Διοίκησης της Εθνικής Αρχής κατά τα πρότυπα της διαδικασίας επιλογής των επικεφαλής των ανεξάρτητων συνταγματικά κατοχυρωμένων αρχών, η οποία απαιτεί στήριξη και εκ μέρους της Αντιπολίτευσης, ώστε να ενισχυθεί η ανεξαρτησία της ελεγκτικής αρχής που καλείται να διερευνήσει διαφθορά ενίοτε διαπραττόμενη από ισχυρά συμφέροντα [1].
Περαιτέρω, η Έκθεση Κράτους Δικαίου 2021 κάνει αναφορά στις  επικαιροποιημένες διατάξεις σχετικά με την τροποποίηση του καθεστώτος ασυλίας των μελών του Κοινοβουλίου και των υπουργών που τέθηκε σε ισχύ το 2020 και είχε ως αποτέλεσμα την παράταση του νόμιμου ορίου και τη συνακόλουθη άρση της ασυλίας πολιτικών προσώπων για υποθέσεις διαφθοράς.
Εξελίξεις εντοπίζονται και στο πεδίο χρηματοδότησης κομμάτων3 και δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων4. Η Επιτροπή στην έκθεσή της επισημαίνει την μικρή πρόοδο και τις προκλήσεις που απαντώνται στις καταστάσεις περιουσιακών στοιχείων των πολιτικών ενώ εκτενή μνεία κάνει και στο σημαντικό έργο της Επιτροπής Ελέγχου των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης. Αναφορικά με τις δηλώσεις εισοδήματος και περιουσιακών στοιχείων βουλευτών και πολιτικών, αυτές υποβάλλονται ηλεκτρονικά και δημοσιεύονται ετησίως. Ωστόσο, όπως ορθά επισημαίνει η Έκθεση, οι εν λόγω δηλώσεις δημοσιεύονται με καθυστερήσεις και είναι διαθέσιμες μόνο σε μορφή .pdf, γεγονός που καθιστά την ουσιαστική ανάλυση μια εντατική και χρονοβόρα διαδικασία.
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς έχει δημοσιεύσει  λεπτομερείς προτάσεις για τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων που υποβάλλουν οι βουλευτές στο σύστημα πληροφορικής του pothen.gr και έχει μετατρέψει τα pdf σε ανοιχτή μορφή δεδομένων σε ένα φιλικό προς το χρήστη διαδικτυακό εργαλείο με διαδραστικά γραφήματα: https://www.integritywatch.gr/
Αναφορικά με το καθεστώς προστασίας των whistleblowers, η αρμόδια νομοπαρασκευαστική επιτροπή για τη μεταφορά της σχετικής οδηγίας της ΕΕ δεν έχει ακόμη δημοσιεύσει το ΣχΝ. Σχετικά, η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς δημοσίευσε σειρά προτάσεων και συστάσεων5 σχετικά με τον καλύτερο τρόπο ενσωμάτωσης της Οδηγίας της ΕΕ στην ελληνική έννομη τάξη, η οποία υποβλήθηκε και στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή. Ενώ από κοινού με άλλες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών μέσα από τη συμμαχία #miliste πραγματοποίησε ανοιχτό κάλεσμα προς την κυβέρνηση να διαβουλευτεί από κοινού με την κοινωνία των πολιτών για τη διαμόρφωση ενός θεσμικού πλαισίου ισχυρού.
Στην Έκθεση Κράτους Δικαίου 2021 επισημαίνεται, επίσης, η έλλειψη προόδου στη ρύθμιση του lobbying. Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, εδώ και χρόνια, έχει επισημάνει την ανάγκη ρύθμισης του lobbying στη χώρα. Μάλιστα, στο πλαίσιο πρωτοβουλίας του Vouliwatch και της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος απεστάλη στο Υπουργείο Εσωτερικών αίτημα για τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στη διαμόρφωση του ΣχΝ.
Πολυφωνία Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης
Η Έκθεση της Επιτροπής αναγνωρίζει και αναδεικνύει τη μεταφορά της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα Οπτικοακουστικά Μέσα, χωρίς να παραλείπει να διατυπώσει ανησυχίες αναφορικά με την ανεξαρτησία των οικονομικών πόρων του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ). Εστιάζει, ακόμη, στη νέα νομοθεσία που έρχεται να ενισχύσει τη διαφάνεια του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των ΜΜΕ, αλλά και την ανεξαρτησία του ΕΣΡ από την κυβερνητική επιρροή.  Εγείρει ανησυχίες για την απουσία συστηματικής δημόσιας γνωστοποίησης  πληροφοριών αναφορικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ στο ευρύτερο κοινό.
Η Έκθεση καταγράφει  την δολοφονία του Έλληνα δημοσιογράφου του αστυνομικού ρεπορτάζ Γεωργίου Καραϊβάζ, επισημαίνοντας την αύξηση των επιθέσεων και απειλών σε βάρος των δημοσιογράφων.
Σημεία, ωστόσο, που παραλείπονται στην Έκθεση αφορούν μεταξύ άλλων στη δημόσια εκστρατεία «Μένουμε Σπίτι», που ξεκίνησε στο ξέσπασμα της πανδημίας Covid-19, και στο πλαίσιο της οποίας διατέθηκαν 20 εκατομμύρια ευρώ σε μέσα μαζικής ενημέρωσης παντός είδους, αρχικά χωρίς δημοσίευση οποιουδήποτε καταλόγου σχετικά με το ποσό που λαμβάνει κάθε μέσο ενημέρωσης. Μετά από ευρεία δημόσια κριτική, ο αρμόδιος Υπουργός, κ. Στέλιος Πέτσας, δημοσίευσε τη λίστα με το ποσό που έλαβε κάθε μέσο ενημέρωσης (η λεγόμενη «λίστα Πέτσα»). Ωστόσο, μέχρι σήμερα, τα κριτήρια για την κατανομή των συγκεκριμένων ποσών σε κάθε μέσο ενημέρωσης παραμένουν άγνωστα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς έχει επισημάνει την ανάγκη διατήρησης και αύξηση της διαφάνειας, της ακεραιότητας και της λογοδοσίας σε όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής.
Θεσμικοί Έλεγχοι & Ισορροπίες
Θετικά αξιολογεί η Έκθεση τα βήματα για την βελτίωση της νομοθετικής διαδικασίας  δυνάμει της εφαρμογής του νόμου περί Επιτελικού Κράτους10 με την σύσταση της νέας υπηρεσίας της Προεδρίας της Κυβέρνησης με πιο ενεργό ρόλο στη νομοθετική διαδικασία.
Η ως άνω Γενική Γραμματεία είναι επιφορτισμένη με την έκδοση κατευθυντήριων γραμμών  για τον σχεδιασμό Εκθέσεων Επιπτώσεων που συνοδεύει κάθε σχέδιο νόμου. Επιπλέον, συστήθηκε και Επιτροπή Αξιολόγησης Ποιότητας Νομοπαρασκευαστικής Διαδικασίας.
Παρά τις επιτυχείς προσπάθειες βελτίωσης της ποιότητας του νομοθετείν, τα ενδιαφερόμενα μέρη και ιδίως ο Συνήγορος του Πολίτη αποτελούν ουραγούς στην έγκαιρη λήψη των νομοσχεδίων,  ενώ το νωρίτερο στάδιο ενημέρωσης αυτών είναι όταν πλέον τα ΣχΝ τίθενται σε δημόσια διαβούλευση.
Με θετικό πρόσημο αξιολογείται η αναβάθμιση του ρόλου του Συνήγορου του Πολίτη σε Εθνικό Μηχανισμό Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας, με αρμοδιότητα τη συλλογή, την καταγραφή, την αξιολόγηση, τη διερεύνηση ή την περαιτέρω προώθηση προς άσκηση πειθαρχικού ελέγχου στις αρμόδιες υπηρεσίες, καταγγελιών για πράξεις, ενέργειες ή παραλείψεις, του ένστολου προσωπικού της Ελληνικής Αστυνομίας, του Λιμενικού Σώματος Ελληνικής Ακτοφυλακής, του Πυροσβεστικού Σώματος, καθώς και των υπαλλήλων των καταστημάτων κράτησης, οι οποίες εκδηλώθηκαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους ή κατά κατάχρηση της ιδιότητάς τους.
Συνεχίζει να αποτελεί πρόκληση η εγγραφή στο σχετικό μητρώο των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων που δρουν στο χώρο του ασύλου, της μετανάστευσης και της κοινωνικής συνοχής, κατά τις επισημάνσεις τόσο της Έκθεσης όσο και της πρόσφατης αναφοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και της οργάνωσης RSA, ειδικευμένης σε ζητήματα ασύλου και μετανάστευσης. Σκοπός είναι να διασφαλιστεί η διαφάνεια στην εγγραφή, ενώ οι προϋποθέσεις εγγραφής δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το απολύτως αναγκαίο τηρουμένων της αρχής της αναλογικότητας.
Η πανδημία Covid-19: ένα stress-test για το κράτος δικαίου στην Ε.Ε.
Σημαντικό κεφάλαιο στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί και αυτό περί του αντικτύπου της πανδημίας του COVID-19 στο κράτος δικαίου των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεδομένου ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν λάβει έκτακτα μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας και τα περισσότερα έχουν, επίσης, χορηγήσει ειδικές εξουσίες έκτακτης ανάγκης, βάσει συνταγματικών διατάξεων ή νόμων περί προστασίας της δημόσιας υγείας.
Επισημαίνεται ότι η χώρα μας δεν ενεργοποίησε την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, ενώ όλα τα σχετικά μέτρα ελήφθησαν σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Το δε Κοινοβούλιο επέτρεψε διενέργεια ψηφοφορίας κάτω από πολύ συγκεκριμένες συνθήκες μέσω επιστολής ή τηλεομοιοτυπίας (fax), λόγω της απουσίας εκσυγχρονισμένων ψηφιακών συστημάτων. Παρά το γεγονός ότι αυτή η δυνατότητα ψηφοφορίας είναι λίαν περιορισμένη, το Κοινοβούλιο αποφάσισε να ερμηνεύσει πιο διασταλτικά τον εσωτερικό κανονισμό δεχόμενο τη μη φυσική παρουσία των μελών του, προκειμένου να προσαρμοστεί στις πρωτόγνωρες συνθήκες της πανδημίας.
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, από την πρώτη στιγμή του ξεσπάσματος της πανδημίας COVID-19 στη χώρα μας, με δημόσιες ανακοινώσεις και επιστολές της16 προς τους αρμόδιους Υπουργούς της Κυβέρνησης, έχει, μεταξύ άλλων, επισημάνει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί και να επεκταθεί η διαφάνεια, η ανοικτότητα και η ακεραιότητα σε ολόκληρη τη σφαίρα του δημόσιου βίου.
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς11 συνεχίζει να υψώνει τη φωνή της για την ανάγκη τήρησης της αρχής της αναλογικότητας και του σεβασμού των ατομικών ελευθεριών, συνηγορώντας υπέρ της διαφάνειας, της συμμετοχικότητας και της λογοδοσίας των αρμοδίων. Καμία έκτακτη συνθήκη δεν δικαιολογεί υποχωρήσεις ή συμβιβασμούς σε ζητήματα χρηστής διακυβέρνησης12.

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:

Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς

Τηλ. 210 7224940,

e-mail: tihellas@otenet.gr

www.transparency.gr

 
ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Η Μεθοδολογία της Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου
Μέσω της Έκθεσης, που συμπεριλαμβάνει και ένα κεφάλαιο για έκαστο εκ των 27 Κρατών Μελών της Ε.Ε., στόχος της Επιτροπής είναι να προσδιορίσει την κατάσταση του κράτους δικαίου στα Κράτη Μέλη, με έμφαση σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: (α) το σύστημα δικαιοσύνης, (β) το πλαίσιο πάταξης της διαφθοράς, (γ) την πολυφωνία των μέσων μαζικής ενημέρωσης και (δ) λοιπούς θεσμικούς ελέγχους και ισορροπίες (“checks and balances”).
 
Τούτοι οι τέσσερις τομείς προσδιορίστηκαν στην προπαρασκευαστική διαδικασία ως βασικοί και αλληλένδετοι πυλώνες για τη διασφάλιση του κράτους δικαίου. Τα δε επιμέρους κεφάλαια για κάθε Κράτος Μέλος ερείδονται σε μία ποιοτική αξιολόγηση που διενήργησε η Επιτροπή, εστιάζοντας σε μία σύνθεση σημαντικών εξελίξεων από τον Ιανουάριο του έτους.
Περισσότερες πληροφορίες:

  1.  Έκθεση για το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα 2021:

https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/upholding-rule-law/rule-law/rule-law-mechanism/2021-rule-law-report/2021-rule-law-report-communication-and-country-chapters

  1. Εθνικό Σύστημα Ακεραιότητας:

https://issuu.com/transparencyinternational/docs/greece_nis_en

  1. Συμπεράσματα συνεδρίου Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος «Online Πολιτική Ακεραιότητα: Tone from the Τop με Ανοιχτά Δεδομένα» Βούληση και προτάσεις για ποιοτικό «άνοιγμα» δεδομένων πολιτικής ακεραιότητας:

https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2021/03/%CE%A3%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AC%CF%83%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B5%CE%B4%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85_-Online-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CF%81%CE%B1%CE%B9%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1.-Tone-from-the-top-%CE%BC%CE%B5-%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CE%B9%CF%87%CF%84%CE%AC-%CE%B4%CE%B5%CE%B4%CE%BF%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B1._.pdf

  1. Προτάσεις ΔΔ-Ε για τις Δηλώσεις Περιουσιακής Κατάστασης :

https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2020/11/INTEGRITY-WATCH-GREECE-V5_final.pdf

  1. Προτάσεις και Ανάλυση ΔΔ-Ε για την αποτελεσματική ενσωμάτωση της Οδηγίας για τους whistleblowers:

https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2020/09/%CE%9A%CE%B5%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF-%CE%98%CE%AD%CF%83%CE%B5%CF%89%CE%BD-%CE%94%CE%94-%CE%95_WHISTLEBLOWING_7_9_20.pdf

  1. Δελτίο Τύπου για τη Συμμαχία οργανώσεων στο πλαίσιο ενσωμάτωσης της Οδηγίας για τους whistleblowers:

https://www.transparency.gr/%ce%b4%ce%b5%ce%bb%cf%84%ce%b9%ce%bf-%cf%84%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%85-%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%b9%ce%b1-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%b1/ και https://www.transparency.gr/%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%bd%ce%b1-%ce%b3%ce%af%ce%bd%ce%b5%ce%b9-%cf%84%ce%bf-whistleblowing-%cf%80%ce%b9%ce%bf-%ce%b1%cf%83%cf%86%ce%b1%ce%bb%ce%ad/

  1. Προσθήκη Δέσμευσης για τη συμμετοχική ενσωμάτωση της Οδηγίας 1937/2019/ΕΕ προστασίας whistleblowers στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανοιχτή Διακυβέρνηση 2019-2021

https://www.transparency.gr/%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%ce%b8%ce%ae%ce%ba%ce%b7-%ce%b4%ce%ad%cf%83%ce%bc%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%b9%ce%ba/

  1. Exporting Corruption – Progress report 2020: Assessing enforcement of the OECD Anti-Bribery Convention

https://images.transparencycdn.org/images/2020_Report-Full_Exporting-Corruption_EN.pdf

  1. Κοινή επιστολή φορέων της κοινωνίας των πολιτών για μέτρα πρόληψης και προστασίας των ευρωπαϊκών πόρων (mff 2021-2027) απο φαινόμενα απάτης και διαφθοράς

https://www.transparency.gr/joint_letter_mff/

  1. Παρατηρήσεις της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος επί του σχεδίου νόμου «Επιτελικό Κράτος: Οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης»

https://www.transparency.gr/%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b7%cf%81%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b5%ce%b8%ce%bd%ce%bf%cf%8d%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9%ce%b1/

  1. Απαιτείται Διαφάνεια, Συμμετοχή και Λογοδοσία στη διαχείριση της πανδημίας του COVID-19:

https://www.transparency.gr/3624/

  1.  Σε εποχές όπως αυτή η διαφάνεια είναι πιο αναγκαία από ποτέ:

https://www.transparency.gr/%cf%83%ce%b5-%ce%b5%cf%80%ce%bf%cf%87%ce%ad%cf%82-%cf%8c%cf%80%cf%89%cf%82-%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%ae-%ce%b7-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9-%cf%80/

  1. Κατάταξη Ελλάδος: https://rsf.org/en/greece,

https://worldjusticeproject.org/rule-of-law-index/country/2020/Greece/

  1. Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς για την Ελλάδα:

https://www.transparency.org/en/cpi/2020/index/nzl#

  1. Vouliwatch και Διεθνής Διαφάνεια Ελλάδος συμμαχούν για τη νομοθεσία του lobbying

https://www.transparency.gr/vouliwatch-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b4%ce%b9%ce%b5%ce%b8%ce%bd%ce%ae%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%ac%ce%b4%ce%bf%cf%82-%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%bc/

  1. Βλέπε σχετικές ανακοινώσεις:

https://www.transparency.gr/2020/03/23/%cf%83%ce%b5-%ce%b5%cf%80%ce%bf%cf%87%ce%ad%cf%82-%cf%8c%cf%80%cf%89%cf%82-%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%ae-%ce%b7-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9-%cf%80/
https://www.transparency.gr/2020/03/31/%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b9%cf%84%ce%b5%ce%af%cf%84%ce%b1%ce%b9-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%ae-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%bb/
https://www.transparency.gr/2020/04/06/%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%bd%ce%b1-%ce%b3%ce%af%ce%bd%ce%b5%ce%b9-%cf%84%ce%bf-whistleblowing-%cf%80%ce%b9%ce%bf-%ce%b1%cf%83%cf%86%ce%b1%ce%bb%ce%ad/
[1] https://www.transparency.gr/%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b7%cf%81%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b5%ce%b8%ce%bd%ce%bf%cf%8d%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9%ce%b1/

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Δέσμευση Ακεραιότητας στις συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών

Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς συνδράμει στην πρωτοβουλία της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ που στοχεύει στην εξασφάλιση της ακεραιότητας και την καταπολέμηση της διαφθοράς στις δημόσιες συμβάσεις
Αθήνα, 14 Ιουλίου 2021-Στη σημαντική προσθήκη Ρήτρας και Δήλωσης Ακεραιότητας στα επικαιροποιημένα τεύχη διακηρύξεων για τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών προχώρησε η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) από τον Ιούνιο του 2021 με την συνδρομή της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος (ΔΔ-Ε), στο πλαίσιο του προγράμματός της «Σύμφωνο Ακεραιότητας» .
«Πρόκειται για μια πρωτοβουλία της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ που κινείται αναμφίβολα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς ως φορέας της Κοινωνίας των Πολιτών με μακρόχρονη και αποδεδειγμένη εμπειρία και συμβολή σε δράσεις ενίσχυσης της διαφάνειας και καταπολέμησης της διαφθοράς στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα μέσω καλών πρακτικών, όπως το Σύμφωνο Ακεραιότητας, που στοχεύει σε «καθαρές» δημόσιες συμβάσεις, δεν θα μπορούσε παρά να ανταποκριθεί στο κάλεσμα της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ και να συνδράμει με χαρά στην προσπάθειά της», ανέφερε  η Πρόεδρος της ΔΔ-Ε, Δρ Δαμάσκου Άννα, σημειώνοντας παράλληλα τη σημασία επέκτασης της πρωτοβουλίας και σε συμβάσεις έργων που απορροφούν υψηλό ποσοστό κονδυλίων και, ως εκ τούτου, καθίστανται ιδιαιτέρως ευάλωτες σε φαινόμενα διαφθοράς και κακοδιαχείρισης.
Η σχετική προσθήκη αφορά στις συμβάσεις που συνάπτονται με ανοικτή διαδικασία, μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ), άνω και κάτω των ορίων. Σηματοδοτεί μια έμπρακτη πρόθεση για την εξασφάλιση της ακεραιότητας και την καταπολέμηση της διαφθοράς, με σκοπό την πρόληψη παραβίασης των προτύπων ακεραιότητας και τη διαχείριση υπαρκτών ή πιθανών περιπτώσεων σύγκρουσης συμφερόντων στον ιδιαιτέρως κρίσιμο τομέα των δημοσίων συμβάσεων, που αποτελούν βασικό μέσο διάθεσης και απορρόφησης εθνικών και ευρωπαϊκών κονδυλίων. Μάλιστα, η εν λόγω εξέλιξη αποκτά πρόσθετη σημασία, καθώς οι επιχορηγήσεις και τα δάνεια που θα έρθουν στην Ελλάδα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω των διαφόρων κοινοτικών χρηματοδοτικών εργαλείων και μέσων την περίοδο 2021-2027, εκτιμάται ότι συνολικά για προμήθειες, υπηρεσίες και έργα θα ανέλθουν στο πρωτοφανές ύψος των 70 δις ευρώ.
«Η προσθήκη δεσμευτικής ρήτρας ακεραιότητας στις συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών και η υπογραφή αναλυτικής δήλωσης ακεραιότητας από τους οικονομικούς φορείς που τις υπογράφουν συνιστούν ένα σημαντικό βήμα ενίσχυσης της διαφάνειας στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων», δηλώνει η Εμμανουέλα-Νικολέττα Παπαδοχατζάκη, Δικηγόρος και Νομική Σύμβουλος του προγράμματος «Σύμφωνο Ακεραιότητας» της ΔΔ-Ε. «Επιπλέον, η ρητή πρόβλεψη της δυνατότητας της Αναθέτουσας Αρχής να λύσει μονομερώς τη σύμβαση σε περίπτωση αποδεδειγμένης παράβασης της δέσμευσης ακεραιότητας -έστω και αν σε αυτό το στάδιο η υιοθέτηση της καλής πρακτικής από την αναθέτουσα παραμένει προαιρετική- ενδυναμώνει έμπρακτα τις προσπάθειες καταπολέμησης των φαινομένων διαφθοράς και κακοδιαχείρισης στον συγκεκριμένο τομέα», συμπληρώνει η κα Παπαδοχατζάκη.
Υπογράφοντας τη Ρήτρα Ακεραιότητας, η ανάδοχος δηλώνει ότι σε όλα τα στάδια που προηγήθηκαν της κατακύρωσης της σύμβασης δεν ενήργησε αθέμιτα, παράνομα ή καταχρηστικά, καθώς και ότι θα εξακολουθήσει και κατά το στάδιο εκτέλεσης της σύμβασης αλλά και μετά τη λήξη αυτής.
Ενδεικτικά, μεταξύ των όρων που πρότεινε η ΔΔ-Ε και έγιναν ως επί το πλείστον αποδεκτοί από την ΕΑΑΔΗΣΥ, περιλαμβάνονται οι αναφερόμενοι σε ρητή δήλωση του αναδόχου ότι δεν είχε εσωτερική πληροφόρηση πέραν αυτής που απορρέει από προβλεπόμενες διαδικασίες και τα έγγραφα της σύμβασης, δέσμευσή του για την αποφυγή πληρωμών κ διευκολύνσεων που αφορούν τη σύμβαση και τη διαδικασία ανάθεσης, ρητή δήλωσή του για την αποφυγή οποιωνδήποτε πράξεων ή παραλείψεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παραπλάνηση της αναθέτουσας αρχής ή/και να επηρεάσουν τις αποφάσεις της, καθώς επίσης και τη ρητή ανάληψη υποχρέωσης να δηλώσει οποτεδήποτε καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης, οποιαδήποτε τυχόν σύγκρουση συμφερόντων (ακόμη και ενδεχόμενη) προκύψει μεταξύ διευρυμένου κύκλου προσώπων των εμπλεκόμενων πλευρών. Δείτε το πλήρες κείμενο της Δήλωσης Ακεραιότητας, όπως έχει αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα της ΕΑΑΔΗΣΥ, εδώ.
Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς (ΔΔ-Ε) αποτελεί ένα από τα τμήματα της Διεθνούς Διαφάνειας, ενός παγκόσμιου μη κερδοσκοπικού κινήματος με όραμα και στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα μέσα από τον περιορισμό φαινομένων κακοδιαχείρισης και διαφθοράς υλοποιώντας προγράμματα και προτείνοντας την εφαρμογή καλών πρακτικών σε διάφορους τομείς.
Το πρόγραμμα «Σύμφωνο Ακεραιότητας» της ΔΔ-Ε, στο πλαίσιο του οποίου αναπτύσσεται η παρούσα Βάση Ανοιχτών Δεδομένων για Δημόσιες Συμβάσεις, εφαρμόζεται σε δημόσια σύμβαση αντιπλημμυρικού έργου Α’ προτεραιότητας σε δύο μεγάλους δήμους με Αναθέτουσα Αρχή την Περιφέρεια Αττικής. Εντάσσεται στο έργο “INTEGRITY PACTS-Civil Control Mechanisms for Safeguarding EU funds, Phase 2″, που εκπονείται με χρηματοδότηση της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ε.Ε. (DG Regional Policy) σε 11 συνολικά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: 9η Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας του Business Integrity Forum της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος

Εταιρική «Ανοσοποίηση» κατά της πανδημίας COVID-19
Αθήνα, 6 Ιουλίου 2021

Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, στο πλαίσιο του προγράμματός της Business Integrity Forum, διοργάνωσε στις 25 Ιουνίου 2021 την 9η Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας με θέμα: «Εταιρική «Ανοσοποίηση» κατά της πανδημίας COVID-19».
Με ποιους τρόπους θα πετύχει στις μέρες μας μια επιχείρηση να αναπτύξει ή να εφαρμόσει νέα εργαλεία και μηχανισμούς, ώστε να διασφαλίσει την ακεραιότητά της και να θωρακιστεί απέναντι σε πιθανά φαινόμενα διαφθοράς; Μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο κα ασταθές περιβάλλον που επιδεινώνεται, εξαιτίας των νέων προκλήσεων που έχει επιφέρει η πανδημία του COVID-19 σε παγκόσμια κλίμακα, οι επιχειρήσεις καλούνται να επιδείξουν γρήγορα αντανακλαστικά, να σκεφθούν και να πράξουν άμεσα και έξυπνα, χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη συνολική αξία του φορέα.
Μέσα από τη διαδικτυακή συζήτηση που διοργάνωσε η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, τοποθετήθηκαν με εισηγήσεις καταξιωμένοι ομιλητές, ενώ ταυτόχρονα δόθηκε το βήμα σε εκπροσώπους και στελέχη κορυφαίων, ελληνικών και διεθνών εταιριών-μελών του Forum να ανταλλάξουν απόψεις και πολύτιμη τεχνογνωσία για τους τρόπους με τους οποίους οι μηχανισμοί εταιρικής διακυβέρνησης και κανονιστικής συμμόρφωσης, υπό τις συνθήκες που επιβάλλει η πρωτόγνωρη παγκόσμια κρίση στον τομέα της υγείας, μπορούν να συμβάλλουν στην αποτελεσματικότερη «ανοσοποίηση» των επιχειρήσεων.
Την έναρξη της Στρογγυλής Τράπεζας πραγματοποίησε η Πρόεδρος της ΔΔ-Ε, Δρ. Άννα Δαμάσκου, η οποία αναφέρθηκε στην ιδιαίτερη βαρύτητα και τη σημασία της υιοθέτησης και εφαρμογής σύγχρονων μηχανισμών εταιρικής διακυβέρνησης σε ένα μεταβαλλόμενο εταιρικό περιβάλλον, έτσι όπως αυτό διαμορφώνεται υπό τις νέες συνθήκες που επιβάλλει σε παγκόσμιο επίπεδο η πανδημία. Επισήμανε παράλληλα την αξία του «ανοιχτού διαλόγου» μεταξύ των επιχειρήσεων, με σκοπό την ανταλλαγή απόψεων και πρακτικών ανάμεσα σε ειδικευμένα εταιρικά στελέχη, έτσι όπως όπως αυτός γίνεται πράξη μέσα από το Business Integrity Forum, της πρωτοβουλίας που έχει αναπτύξει η οργάνωση. Παράλληλα, η Δρ. Δαμάσκου χαιρέτισε την διεύρυνση της πρωτοβουλίας τους τελευταίους μήνες με την εισδοχή στο Forum νέων εταιρικών μελών, τα οποία καλωσόρισε, δίνοντας τον τόνο για τη δυναμική ανάπτυξή του στο άμεσο μέλλον.
Με θέμα «Πλέοντας σε Αχαρτογράφητα Νερά – ο Ρόλος του Νομικού Συμβούλου στη Διαχείριση Ρίσκου και οι Κόκκινες Γραμμές», ο κ. Γιάννης Βοσκός, Δικηγόρος – Διευθυντής Νομικών Υπηρεσιών Εμπορίας στα Ελληνικά Πετρέλαια, ανέπτυξε στην πολύ ενδιαφέρουσα εισήγησή του τη «νέα κανονικότητα» που καλείται να αντιμετωπίσει ο νομικός σύμβουλος μίας εταιρίας, στο πώς αλλάζει πλέον ο ρόλος του, καθώς καλείται  να απαντήσει αποτελεσματικά στους αυξημένους κινδύνους και τα ρίσκα που εγείρονται, αλλά και πως μια κρίση μπορεί να μεταβληθεί σε ευκαιρία.
Για τη «Σημασία της πιστοποίησης κατά ISO 37301:2021 – Compliance Management Systems», μίλησε ο κ. Χαράλαμπος Ξύδης, Πρόεδρος του Ινστιτούτου κατά της Απάτης (ACFE – Greece), ειδικός σύμβουλος σε θέματα Εσωτερικού Ελέγχου και Διακυβέρνησης. Ο κ. Ξύδης αναφέρθηκε στις σύγχρονες προκλήσεις στα συστήματα διαχείρισης συμμόρφωσης, ενώ τόνισε ότι, για να είναι αποτελεσματικά, η ανώτατη διοίκηση μίας εταιρίας πρέπει «να ηγηθεί με το παράδειγμά της», τηρώντας και υποστηρίζοντάς τα ενεργά.
Τη σκυτάλη των παρουσιάσεων πήρε η κα Αθηνά Μουστάκη, Επικεφαλής Υπηρεσιών Επιχειρηματικού Κινδύνου – Business Risk Services στην Grant Thornton Ελλάδας, η οποία ανέπτυξε τη θεματική: «Whistleblowing: Μηχανισμός Τύποις ή Ουσίας –  Τι μας μεταφέρουν οι συνεργάτες μας» και μας μετέφερε τη φωνή και την εμπειρία των πελατών/συνεργατών της εταιρίας της από την μέχρι σήμερα εφαρμογή του μηχανισμού για την αναφορά/καταγγελία περιστατικών απάτης, διαφθοράς ή παράτυπης συμπεριφοράς. Η κα Μουστάκη επισήμανε ότι η σχετική Οδηγία της ΕΕ για το whistleblowing θα πρέπει να ενσωματωθεί σε εθνικό δίκαιο ως τον Δεκέμβριο του 2021 για όλα τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη και με υποχρεωτική εφαρμογή από εταιρίες του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα που διαθέτουν άνω των 50 ατόμων προσωπικό. Η  κα Μουστάκη, αντλώντας από την εμπειρία και την επαφή της με ευρύ φάσμα εταιριών, τόνισε ότι περισσότερα πρέπει να γίνουν στη χώρα μας, ώστε να ενδυναμωθούν οι υφιστάμενοι μηχανισμοί για το whistleblowing στις μεγάλες επιχειρήσεις καθώς και να αναπτυχθούν κατάλληλοι μηχανισμοί και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα χρειάζονται περισσότερες ενημερώσεις, εκπαιδεύσεις και συνεχή επικοινωνία στο προσωπικό των Ελληνικών επιχειρήσεων για το σκοπό λειτουργίας ενός τέτοιου μηχανισμού, τα κατάλληλα κανάλια υποβολής κάποιας αναφοράς/καταγγελίας καθώς κυρίως και τα μέτρα διαχείρισης των όποιων αναφορών με γνώμονα φυσικά την προστασία του προσώπου που τις υποβάλλει. Μέσα από αυτές τις ενέργειες η πρακτική του whistleblowing μπορεί αφομοιωθεί και να γίνει πραγματικό μέρος της εταιρικής κουλτούρας.
Στην ίδια θεματική, ο κος Σοφοκλής Καραπιδάκης, Διευθυντής Κανονιστικής Συμμόρφωσης και Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων στη ΜYTILINEOS, έφερε στο τραπέζι της συζήτησης μια σειρά από ερωτήματα και προβληματισμούς για την εφαρμογή της Οδηγίας της ΕΕ για το whistleblowing, σχετικά με την προστασία προσωπικών δεδομένων και τη διεξαγωγή εσωτερικής έρευνας. Τα θέματα τα οποία αναπτύχθηκαν είχαν σκοπό να ευαισθητοποιήσουν τους υπευθύνους για τη λειτουργία της γραμμής καταγγελιών αναδεικνύοντας την πολυπλοκότητα του θέματος.
Ο κ. Αργύρης Οικονόμου, Νομικός Σύμβουλος-Γενικός Διευθυντής Νομικών Υπηρεσιών & Εταιρικής Διακυβέρνησης στη ΔΕΗ, είχε ως θέμα της ομιλίας του: «Από τη CG, στη GRC και πλέον προς τη Νέα Πραγματικότητα του ESG». Ο κος Οικονόμου μίλησε για το πως εξελικτικά φτάσαμε στους στόχους που έχει θέσει ο ΟΗΕ για το Περιβάλλον, την Κοινωνία και τη Διακυβέρνηση (ESG) και τις προκλήσεις που παρουσιάζονται για την επιχειρηματική βιωσιμότητα αλλά και την ανάπτυξη στο μέλλον.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάστηκε από τον κ. Αναστάσιο Παπαθανασίου, Πληροφορικό, εξειδικευμένο σε θέματα Κυβερνοασφάλειας & Κυβερνοαπάτης, το θέμα της κυβερνοαπάτης και πως αυτή αυξήθηκε μέσα στο διάστημα της πανδημίας, εξαιτίας της αύξησης χρήσης του διαδικτύου από τους χρήστες, και κυρίως στο εταιρικό περιβάλλον. «Το Τοπίο της Ηλεκτρονικής Απάτης σε Καιρό Πανδημίας» ήταν πιο συγκεκριμένα ο τίτλος της ομιλίας του, στο πλαίσιο της οποίας  παρουσίασε μεταξύ άλλων τους μηχανισμούς και τα συνήθη μέσα που μεταχειρίζονται όσοι διαπράττουν κυβερνοαπάτες, προκειμένου να εξαπατήσουν τα υποψήφια θύματά τους. Οι κυβερνοαπάτες είναι συχνά η πύλη για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος, αλλά και για άλλες αξιόποινες πράξεις όπως σημείωσε ο κος Παπαθανασίου. 
Ο Ιωσήφ Αβραμίδης, Διευθυντής Προστασίας Δεδομένων & Συμμόρφωσης στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών και μέλος του ΔΣ της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, έκλεισε την πολύ ενδιαφέρουσα 9η Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας του Business Integrity Forum με τα συμπεράσματα της ημέρας, ανανεώνοντας το επόμενο ραντεβού των μελών για το Δεκέμβριο του 2021.
Τι είναι το Business Integrity Forum
Tο Business Integrity Forum (BIF) είναι μία δράση που έχει αναπτύξει παγκοσμίως η Διεθνής Διαφάνεια. Αφορά σε ένα δίκτυο -το συντονισμό του οποίου στη χώρα μας έχει η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς-, εταιριών-μελών, οι οποίες διακηρύσσουν ανοιχτά τη δέσμευσή τους να λειτουργούν με διαφάνεια, υιοθετώντας συγκεκριμένες πολιτικές και πρακτικές χρηστής διακυβέρνησης.
Οι εταιρείες-μέλη του BIF μπορούν να ωφεληθούν από σημαντικά προνόμια, όπως συμμετοχή σε στρογγυλές τράπεζες, τακτικές ενημερώσεις για τις διεθνείς εξελίξεις σε θέματα καταπολέμησης της διαφθοράς, πρόσβαση στις εκδηλώσεις και τα συνέδρια της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάς, πρόσβαση στα anti-corruption and transparency εργαλεία που έχει αναπτύξει η Διεθνής Διαφάνεια κ.ά.
Στο BIF μετέχουν κορυφαίες στον κλάδο τους, διεθνείς αλλά και ελληνικές εταιρίες/φορείς. Συγκεκριμένα:
ΔΕΗ Α.Ε.
ΔΕΔΔΗΕ A.E.
ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΘΗΝΩΝ
DELOITTE
COCA – COLA ΑΕ
ΕΕΣΥΠ
ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε.
ΕΛΛΑΚΤΩΡ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε.
GLAXOSMITHKLINE
GRANT THORNTON
INTERAMERICAN
KPMG A.E.
MYTILINEOS S.A.
ΟΜΙΛΟΣ ΟΤΕ
PFIZER HELLAS A.E.
ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε.
ΣΟΛ – Crowe A.E.
TRANSWORLD MARITIME AGENCIES S.A.
ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.

___________________________________
Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτουργεί στην Ελλάδα από το 1996. Κύριοι σκοποί της δράσης της είναι να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για τους κινδύνους της διαφθοράς στην Ελλάδα και, ταυτόχρονα, να προωθήσει ουσιαστικές συστημικές αλλαγές που θα οδηγήσουν στη λειτουργία της κοινωνίας με περισσότερη διαφάνεια.

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:

Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς

Τηλ. 210 7224940,

e-mail: tihellas@otenet.gr

www.transparency.gr

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ_Νέα πλατφόρμα για δημόσιες συμβάσεις κατασκευαστικών έργων

Αθήνα, 30 Ιουνίου 2021
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς «παίζει» με ανοιχτά δεδομένα
Νέα πλατφόρμα για δημόσιες συμβάσεις κατασκευαστικών έργων
Μια νέα Βάση Ανοιχτών Δεδομένων για δημόσιες συμβάσεις τεχνικών- κατασκευαστικών έργων σε δήμους της Περιφέρειας Αττικής παρουσιάζει η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς (ΔΔ-Ε), η οργάνωση που στοχεύει στον περιορισμό φαινομένων διαφθοράς στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, στο πλαίσιο του προγράμματός της «Σύμφωνο Ακεραιότητας». Η δημιουργία μιας πιλοτικής πλατφόρμας ανοιχτού κώδικα για δημόσιες συμβάσεις (https://open-data.integritypact.gr/) κινείται στην κατεύθυνση ενίσχυσης της διαφάνειας αφενός ενθαρρύνοντας την ενημέρωση των πολιτών γύρω από το θέμα και αφετέρου ενισχύοντας την κοινωνική λογοδοσία φορέων και θεσμών που συνδέονται με την εκτέλεση αυτών.
«Ζούμε σε μια εποχή που η ανάγκη για διαφάνεια και ακεραιότητα στον κρίσιμο τομέα των δημοσίων συμβάσεων αναδύεται ολοένα και πιο έντονα κυριαρχώντας στον δημόσιο διάλογο. Η πληροφόρηση αποτελεί τη βάση μιας κοινωνίας που βρίσκεται σε επαγρύπνηση και η δημόσια διάθεση τεκμηριωμένων στοιχείων συνιστά το κλειδί σε αυτό»,  δηλώνει ο Ιωάννης Σουφλής, Σύμβουλος Εκμάθησης και Καινοτομίας του προγράμματος «Σύμφωνο Ακεραιότητας» προσθέτοντας «Με αυτή την πεποίθηση, η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς ανέλαβε την πρωτοβουλία ανάπτυξης μιας πλατφόρμας που θα αναδεικνύει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για δημόσιες συμβάσεις κατασκευαστικών έργων, ενός σημαντικού πεδίου εξελίξεων  για τη χώρα, με σοβαρές  οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις».
Οι δημόσιες συμβάσεις συνιστούν ένα βασικό μέσο κατανομής, απορρόφησης, αλλά και αποτελεσματικής και αποδοτικής αξιοποίησης κονδυλίων στα κράτη-μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, με στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των φορολογούμενων πολιτών μέσω της υλοποίησης δημόσιων έργων και της διάθεσης αγαθών ή υπηρεσιών. Δεν πρόκειται για έναν τεχνικό όρο αλλά για μια έννοια ουσίας που οφείλουμε να κατανοήσουμε και να υπερασπιστούμε μέσα από ανοιχτές διαδικασίες στο όνομα μιας ενδυναμωμένης δημοκρατίας. Το γεγονός αυτό γίνεται ιδιαίτερα σημαντικό εν όψει και των αναμενόμενων εισροών κονδυλίων από διάφορες ευρωπαϊκές πηγές, όπως π.χ. το ΕΣΠΑ 2021-2027, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης. Η ορθή και αποτελεσματική αξιοποίηση των χρημάτων αυτών αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη της χώρας, ειδικά μετά από την δεκαετή περίοδο της οικονομικής κρίσης και την εκδήλωση της πανδημίας COVID-19.
Η νέα βάση ανοιχτών δεδομένων «Ανοιχτά Δεδομένα & Δημόσιες Συμβάσεις» συγκεντρώνει και παρουσιάζει πληροφορίες για 139-σε πρώτη φάση-συγχρηματοδοτούμενα από ευρωπαϊκούς πόρους τεχνικά έργα που υλοποιούνται στον νομό Αττικής στο πλαίσιο του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος «Αττική 2014-2020». Μεταξύ των έργων που παρουσιάζονται στην πλατφόρμα είναι το μεγάλο έργο αντιπλημμυρικής θωράκισης στους δήμους Μοσχάτου-Ταύρου και Νίκαιας-Αγ. Ιωάννη-Ρέντη με Αναθέτουσα Αρχή την Περιφέρεια Αττικής, όπου εφαρμόζεται το Σύμφωνο Ακεραιότητας.
Πόσο κοστίζει ένα δημόσιο έργο; Πόσο καθυστερεί η υλοποίησή του; Τι ισχύει για τις μεγάλες εκπτώσεις των αναδόχων που επηρεάζουν το τελικό αποτέλεσμα ως προς τον χρόνο παράδοσης και την ποιότητά του;
Η πλατφόρμα παρέχει σχετικές πληροφορίες με έναν φιλικό προς τον χρήστη τρόπο και ταυτόχρονα καινοτομεί παρουσιάζοντας για πρώτη φορά μία σφαιρική πληροφόρηση για το οικονομικό σκέλος δημοσίων συμβάσεων τεχνικών έργων, όπως για τον προϋπολογισμό δημοπράτησης, τον αριθμό των υποψήφιων αναδόχων (εταιριών, φορέων ή κοινοπραξιών) που τα διεκδίκησαν συμμετέχοντας σε διαγωνιστική διαδικασία ,καθώς και για τη μέση έκπτωση που προσέφεραν. Επίσης, διαθέτει συγκεντρωμένα βασικά επίσημα έγγραφα για κάθε έργο (ένταξη, διακήρυξη και σύμβαση) και ενημερώνει τον χρήστη για το είδος ανάθεσής του (απευθείας ανάθεση, ανοιχτός διαγωνισμός κ.α). Τέλος, παρουσιάζει συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία γύρω από τα έργα, μέσα από γραφήματα, διευκολύνοντας περαιτέρω την ενημέρωση του ενδιαφερόμενου επισκέπτη.
«Η πλατφόρμα απευθύνεται στο σύνολο των πολιτών που θα ήθελαν να ενημερωθούν ενώ θα μπορούσε ταυτόχρονα να αποτελέσει δυνητική βάση για έρευνα σε ακαδημαϊκό ή δημοσιογραφικό επίπεδο», υπογραμμίζει ο κ. Σουφλής. Παράλληλα τονίζει πως πρόκειται για ένα εύχρηστο, χρήσιμο και δωρεάν διαθέσιμο εργαλείο στα χέρια των θεσμικών φορέων, όπως για παράδειγμα των Διαχειριστικών Αρχών, που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες του ανοιχτού κώδικα ενοποιώντας τις πληροφορίες του συνόλου των έργων τους σε μία πλατφόρμα.
Τα δεδομένα που παρουσιάζονται στη νέα πλατφόρμα της ΔΔ-Ε αποτελούν δημόσια πληροφορία που βρίσκεται αναρτημένη σε ιστοτόπους της Δημόσιας Διοίκησης κάνοντας πιο απαιτητική την πρόσβαση σε αυτή και πιο σύνθετη τη διαμόρφωση μιας συνολικής εικόνας για τον χρήστη.
Η συλλογή των παρόντων δεδομένων της πλατφόρμας έγινε από τον ιστότοπο  www.anaptyxi.gov.gr με τη συνδρομή της Διαχειριστικής Αρχής της Περιφέρειας Αττικής (ΕΥΔΕΠ Αττικής) μέσα από το σχετικό Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ).
 
Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς (ΔΔ-Ε) αποτελεί ένα από τα τμήματα της Διεθνούς Διαφάνειας, ενός παγκόσμιου μη κερδοσκοπικού κινήματος με όραμα και στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα μέσα από τον περιορισμό φαινομένων κακοδιαχείρισης και διαφθοράς υλοποιώντας προγράμματα και προτείνοντας την εφαρμογή καλών πρακτικών σε διάφορους τομείς.
Το πρόγραμμα «Σύμφωνο Ακεραιότητας» της ΔΔ-Ε, στο πλαίσιο του οποίου αναπτύσσεται η παρούσα Βάση Ανοιχτών Δεδομένων για Δημόσιες Συμβάσεις, εφαρμόζεται σε δημόσια σύμβαση αντιπλημμυρικού έργου Α’ προτεραιότητας σε δύο μεγάλους δήμους με Αναθέτουσα Αρχή την Περιφέρεια Αττικής. Εντάσσεται στο έργο “INTEGRITY PACTS-Civil Control Mechanisms for Safeguarding EU funds, Phase 2″, που εκπονείται με χρηματοδότηση της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ε.Ε. (DG Regional Policy) σε 11 συνολικά χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ- Παγκόσμιο Βαρόμετρο Διαφθοράς 2021

Το Παγκόσμιο Βαρόμετρο Διαφθοράς 2021 της Διεθνούς Διαφάνειας αποκαλύπτει ότι οι πολίτες της Ε.Ε. ανησυχούν για την διαφθορά των κυβερνήσεων και τους δεσμούς μεταξύ ιδιωτικού τομέα και πολιτικής
Πάνω από τους μισούς πολίτες στην Ε.Ε. πιστεύουν ότι οι κυβερνήσεις τους εξαρτώνται από λίγα ιδιωτικά συμφέροντα
18 Ιουνίου 2021
Το Παγκόσμιο Βαρόμετρο Διαφθοράς [Global Corruption Barometer (GCB)] για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δημοσιεύθηκε από την Διεθνή Διαφάνεια, αποκαλύπτει ότι σχεδόν τα 2/3 των πολιτών της Ε.Ε. πιστεύουν ότι η διαφθορά στην κυβέρνηση της χώρας τους αποτελεί πρόβλημα. Το Παγκόσμιο Βαρόμετρο Διαφθοράς, το οποίο διεξήγαγε έρευνα, απευθύνοντας ερωτήσεις σε περισσότερους από 40.000 κατοίκους της Ε.Ε, ζήτησε την γνώμη και τις εμπειρίες τους από περιστατικά διαφθοράς. Τα αποτελέσματα παρουσιάζουν ανησυχητικές τάσεις για όλη την επικράτεια της Ε.Ε.
Σχεδόν 3 στους 10 κατοίκους της Ε.Ε., ήτοι περισσότεροι από 106 εκατομμύρια άνθρωποι, ανάφεραν ότι έχουν άμεση εμπειρία κάποιου περιστατικού διαφθοράς, καθώς έχουν δωροδοκήσει ή έχουν χρησιμοποιήσει προσωπικές γνωριμίες τους, για να έχουν πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες.
Η έρευνα αποκαλύπτει, ειδικότερα, ότι ο τομέας της υγείας έχει γίνει επίκεντρο διαφθοράς, καθώς οι κυβερνήσεις αγωνίζονται να αντιμετωπίσουν την πανδημία COVID-19. Παρόλο που μόνο το 6% έχει δωροδοκήσει για θέματα υγείας, 29% των κατοίκων της Ε.Ε. έχουν χρησιμοποιήσει προσωπικές γνωριμίες, για  να λάβουν υγειονομικές υπηρεσίες. Επιπλέον, οι περισσότεροι δεν πιστεύουν ότι οι κυβερνήσεις τους έχουν διαχειριστεί την πανδημία με διαφάνεια.
«Η Ε.Ε. συχνά θεωρείται το προπύργιο της ακεραιότητας. Ωστόσο, αυτά τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι οι χώρες στο εσωτερικό τους παραμένουν ευάλωτες σε πρακτικές διαφθοράς», ανέφερε η Delia Ferreira Rubio, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας. «Κατά τη διάρκεια μιας υγειονομικής κρίσης, η χρήση προσωπικών γνωριμιών για την πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίας μπορεί να είναι τόσο καταστροφική όσο και η δωροδοκία. Ζωές μπορεί να χαθούν, όταν διαπλεκόμενοι λαμβάνουν το εμβόλιο κατά του COVID-19 ή υγειονομική περίθαλψη πριν από εκείνους των οποίων οι ανάγκες είναι περισσότερο επείγουσες. Είναι σημαντικό οι κυβερνήσεις των χωρών της Ε.Ε. να πολλαπλασιάσουν τις προσπάθειές τους, ώστε να διασφαλίσουν μια δίκαιη και ισότιμη ανάκαμψη από την εν εξελίξει πανδημία».
Η έρευνα διερεύνησε και άλλους τομείς που σχετίζονται με την πανδημία, όπως οι δεσμοί μεταξύ του ιδιωτικού τομέα και της πολιτικής, με περισσότερους από τους μισούς εκ των ερωτηθέντων να πιστεύουν ότι οι κυβερνήσεις τους στην πραγματικότητα υποτάσσονται σε λίγα ιδιωτικά συμφέροντα. Στη μισή επικράτεια της Ε.Ε. οι ερωτηθέντες δήλωσαν ότι θεωρούν τα τραπεζικά και τα διοικητικά στελέχη των επιχειρήσεων περισσότερο διεφθαρμένα από οποιονδήποτε δημόσιο φορέα. Περισσότεροι από 5 στους 10 πιστεύουν ότι οι μεγάλες εταιρείες συχνά αποφεύγουν να πληρώσουν φόρους και ότι καταφεύγουν στην δωροδοκία και τις διασυνδέσεις τους, προκειμένου να διασφαλίσουν νέες αναθέσεις.
Σχεδόν το 1/3 των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η διαφθορά αυξάνεται στη χώρα τους, ενώ σχεδόν οι μισοί από αυτούς ισχυρίζονται ότι οι κυβερνήσεις τους δεν έχουν αντιμετωπίσει την πανδημία με σωστό τρόπο. Επιπροσθέτως, μόνο το 21% των ανθρώπων πιστεύει ότι οι διεφθαρμένοι δημόσιοι λειτουργοί υφίστανται τις δέουσες επιπτώσεις.
Το αίσθημα ότι οι κυβερνώντες δεν πράττουν τα δέοντα για την καταπολέμηση της διαφθοράς και η αντίληψη ότι οι διεφθαρμένοι δημόσιοι λειτουργοί μπορούν να δρουν με ατιμωρησία επηρεάζει αρνητικά τα επίπεδα εμπιστοσύνης τόσο στις εθνικές κυβερνήσεις όσο και στου θεσμούς της Ε.Ε. Λιγότεροι από τους μισούς στην Ε.Ε. εμπιστεύονται τις εθνικές κυβερνήσεις τους. Την ίδια στιγμή, οι θεσμοί της Ε.Ε. εμπνέουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Ωστόσο, και ως προς αυτούς τα επίπεδα εμπιστοσύνης παραμένουν αναλογικά χαμηλά (56%).
«Αυτά τα αποτελέσματα οφείλουν να ταρακουνήσουν τόσο τις εθνικές κυβερνήσεις όσο και τους θεσμούς της Ε.Ε. Η διαφθορά υπονομεύει την εμπιστοσύνη του κόσμου και οι ιθύνοντες οφείλουν να αφουγκραστούν τις ανησυχίες του», ανέφερε ο Michiel van Hulten, Διευθυντής του γραφείου της Διεθνούς Διαφάνειας στην Ε.Ε. «Πολλές δράσεις μπορούν να αναληφθούν άμεσα, προκειμένου να θεραπεύσουν προβλήματα όπως η ανάγκη αύξησης της διαφάνειας στο lobbying σε επίπεδο Ε.Ε. και εθνικό, καθώς και η καταπολέμηση της φοροαποφυγής. Επιπλέον, πρέπει να ενσωματωθούν αποτελεσματικά και άμεσα στο εθνικό δίκαιο οι κανόνες δικαίου της Ε.Ε. για την προστασία των whistleblowers και την καταπολέμηση του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος».
Τα αποτελέσματα του Παγκόσμιου Βαρόμετρου Διαφθοράς 2021 για την Ελλάδα:

  • 29% των κατοίκων πιστεύουν ότι η διαφθορά έχει αυξηθεί κατά τους τελευταίους 12 μήνες
  • 9% των κατοίκων δωροδόκησαν για να λάβουν δημόσιες υπηρεσίες τους τελευταίους 12 μήνες

Επίπεδα δωροδοκίας
Σύμφωνα με τους πολίτες που χρησιμοποίησαν τις κάτωθι δημόσιες υπηρεσίες τους τελευταίους 12 μήνες.
Συνολικό ποσοστό όσων δωροδόκησαν
2021 9%
Δημόσια σχολεία
2021 1%
Δημόσιες κλινικές και νοσοκομεία
2021 10%
Έγγραφα ταυτότητας
2021 4%
Υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας
2021 3%
Αστυνομία
2021 2%
Αποτελέσματα ανά θεσμό
Ποσοστό πολιτών που πιστεύουν ότι οι περισσότεροι ή όλοι οι σχετιζόμενοι με τους θεσμούς αυτούς εμπλέκονται σε περιστατικά διαφθοράς
Πρωθυπουργός
2021 30%
Αστυνομία
2021 21%
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης
2021 33%
Τοπικοί άρχοντες (συμπεριλαμβανομένων δημάρχων)
2021 35%
Μέλη του κοινοβουλίου
2021 45%
Δικαστές
2021 23%
Διοικητικά στελέχη επιχειρήσεων
2021 34%
Τραπεζικά στελέχη
2021 32%
ΜΚΟ
2021 59%
Έχουν μεταβληθεί τα ποσοστά διαφθοράς τους τελευταίους 12 μήνες;

2021
Έχουν αυξηθεί 29%
Έχουν μειωθεί 33%
Έχουν παραμείνει τα ίδια 33%
Δεν ξέρω/Δεν απαντώ 5%

«Το εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό των πολιτών που δήλωσαν ότι αναγκάστηκαν να δωροδοκήσουν, για να λάβουν κάποια δημόσια υπηρεσία, αποτελεί αναμφίβολα μια σημαντική κατάκτηση για την χώρα μας. Ωστόσο, θα πρέπει να συνεχίσει να μας προβληματίζει η έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών σε βασικούς θεσμούς του κράτους, καθώς και η αντίληψη των περισσοτέρων ότι η μάχη κατά της διαφθοράς στην χώρα δεν έχει σημειώσει ακόμη σημαντική πρόοδο. Τέλος, και εμείς οι εκπρόσωποι της Κοινωνίας των Πολιτών οφείλουμε να κάνουμε την αυτοκριτική μας και να επιφέρουμε δραστικές αλλαγές στο τρόπο λειτουργίας των φορέων μας, ώστε να αποκαταστήσουμε το έλλειμα εμπιστοσύνης των πολιτών προς αυτούς.» τόνισε η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ Δαμάσκου Άννα.

Κατεβάστε εδώ την πλήρη έρευνα
Δείτε εδώ  περισσότερα
Σημείωση:
Το Παγκόσμιο Βαρόμετρο Διαφθοράς [Global Corruption Barometer (GCB)] αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες και λεπτομερείς έρευνες για την άποψη των πολιτών για την διαφθορά και τις εμπειρίες τους από φαινόμενα δωροδοκίας στις 27 χώρες της Ε.Ε. Για την εκπόνηση του Παγκόσμιου Βαρόμετρου Διαφθοράς ερωτήθηκαν πάνω από 40.000 πολίτες της Ε.Ε. από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο του 2020. Η ανάλυση των ευρημάτων έγινε ανά κράτος μέλος της Ε.Ε. Για λεπτομέρειες που αφορούν στην έρευνα, μπορείτε να διαβάσετε για την μεθοδολογία εδώ: https://www.transparency.org/en/gcb/eu/european-union-2021
 
Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια
Μέσα από παραρτήματα σε περισσότερες από 100 χώρες και τη Διεθνή Γραμματεία της στο Βερολίνο, η Διεθνής Διαφάνεια είναι ο παγκόσμιος οργανισμός της κοινωνίας των πολιτών που ηγείται της καταπολέμησης της διαφθοράς για περισσότερα από 25 χρόνια.
www.transparency.org
Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτουργεί στην Ελλάδα από το 1996. Κύριοι σκοποί της δράσης της είναι να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για τους κινδύνους της διαφθοράς στην Ελλάδα και, ταυτόχρονα, να προωθήσει ουσιαστικές συστημικές αλλαγές που θα οδηγήσουν στη λειτουργία της κοινωνίας με περισσότερη διαφάνεια.

www.transparency.gr

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:

Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς

Τηλ. 210 7224940,

e-mail: tihellas@otenet.gr

www.transparency.gr

Μετάβαση στο περιεχόμενο