Η διαδικτυακή πλατφόρμα συνΑθηνά, μια πρωτοβουλία του Δήμου Αθηναίων με σκοπό να  στηρίξει και να διευκολύνει τις ομάδες πολιτών που με τις δράσεις τους συνεισφέρουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στην πόλη, δημοσίευσε χθες στον ιστότοπό της, απολογισμό του 4ο WeOpenGov Forum, με θέμα: “Ανοικτή Διακυβέρνηση: Συνεργασία για Συμμετοχή, Προσβασιμότητα, Διαφάνεια” που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026 στο Αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων.

Το 4ο WeOpenGov Forum πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Open Government Partnership Local Athens, υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων και του GR digiGOV-innoHUB. Στόχος της εκδήλωσης ήταν η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων φορέων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της τεχνολογικής κοινότητας, με επίκεντρο τις αρχές της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της συμμετοχής των πολιτών.

Στο Forum συμμετείχαν εκπρόσωποι δημόσιων οργανισμών, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της κοινωνίας των πολιτών και του ιδιωτικού τομέα, ενώ οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στον ρόλο των ψηφιακών τεχνολογιών, της καινοτομίας και της συνεργασίας πολλαπλών φορέων για την προώθηση πολιτικών ανοικτής διακυβέρνησης.

Το WeOpenGov Forum λειτουργεί ως πολυμερές φόρουμ συνεργασίας (multistakeholder forum) για την ανοικτή διακυβέρνηση στην Αθήνα, φέρνοντας κοντά δημόσιους φορείς, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ερευνητικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις τεχνολογίας.

Δείτε εδώ το σχετικό άρθρο.

 

 

Δελτίο Τύπου

Την Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026, από τις 10:30 έως τις 17:00, πραγματοποιήθηκε στο Αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων το 4ο WeOpenGov Forum, με θέμα: «Ανοικτή Διακυβέρνηση: Συνεργασία για Συμμετοχή, Προσβασιμότητα, Διαφάνεια».

Η εκδήλωση διοργανώθηκε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας OGP Local Athens, υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων και του Ευρωπαϊκού Κόμβου Καινοτομίας για την Ψηφιακή Διακυβέρνηση GR digiGOV-innoHUB.

Στο Forum συμμετείχαν εκπρόσωποι δημόσιων φορέων, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας, οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και επιχειρήσεων τεχνολογίας, καθώς και πολίτες που ενδιαφέρονται για τις αξίες της συμμετοχής, της διαφάνειας και της λογοδοσίας.

Χαιρετισμούς απηύθυναν ο κ. Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, και ο κ. Παναγιώτης – Πάρης Χαρλαύτης, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, Δημοτικής Περιουσίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του Δήμου Αθηναίων.

Ακολούθησε η κεντρική ομιλία (Keynote Speech) με τίτλο «OpenGov 2» από τον κ. Γιώργο Καραμανώλη, συνιδρυτή της Crowdpolicy, ο οποίος αναφέρθηκε στις σύγχρονες προκλήσεις και τις προοπτικές της ανοικτής διακυβέρνησης μέσα από την αξιοποίηση της τεχνολογίας και των ψηφιακών εργαλείων.

Η πρώτη θεματική ενότητα, με τίτλο «GovTech για Ανοικτή Διακυβέρνηση: Καινοτόμες ψηφιακές λύσεις για συμμετοχή, διαφάνεια και λογοδοσία», επικεντρώθηκε στις δυνατότητες που προσφέρουν οι τεχνολογικές εφαρμογές για την ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο κ. Πάνος Καραχάλιος (Founder & Product @ Lawgic IKE), ο κ. Ιωάννης Βρέτταρος (Τεχνικός Εμπειρογνώμονας στο Υπουργείο Παιδείας), ο κ. Ευάγγελος Μαρκόπουλος από την EMT Technologies IKE (Petora.ai) και ο Ιωάννης Φύτρος (Στέλεχος του Τμήματος Τεχνολογίας, Πληροφορικής & Επικοινωνιών του Δήμου Αθηναίων).

Ο κ. Πάνος Καραχάλιος αναφέρθηκε ειδικότερα στην ΑΙ πλατφόρμα Lawgic, επισημαίνοντας τις προκλήσεις και τα νέα δεδομένα που αντιμετωπίζουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες, καθώς και την επιτακτική ανάγκη δημιουργίας ελληνικών βάσεων δεδομένων για την ανάπτυξη αξιόπιστων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

Ο κ. Ιωάννης Βρέτταρος παρουσίασε το Εθνικό Οικοσύστημα Εκπαιδευτικών Δεδομένων, αναπτύσσοντας μια ολοκληρωμένη πρόταση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης μέσα από την αξιοποίηση δεδομένων και ψηφιακών υποδομών.

Από την πλευρά του, ο κ. Ευάγγελος Μαρκόπουλος παρουσίασε το Petora.ai, μια AI πλατφόρμα που αξιοποιεί δεδομένα για την ευημερία των ζώων συντροφιάς και την υποστήριξη ψηφιακών υπηρεσιών των δήμων για τα αδέσποτα.

Τέλος, ο κ. Ιωάννης Φύτρος, ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της ψηφιακής κυριαρχίας της τοπικής αυτοδιοίκησης μέσω υιοθέτησης ανοικτών, self-hosted υποδομών επικοινωνίας, που επιτρέπουν μεγαλύτερο έλεγχο στα δεδομένα, διαλειτουργικότητα και στρατηγική τεχνολογική αυτονομία.

Τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Σπύρος Καπετανάκης, στέλεχος της Διεύθυνσης Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Ψηφιακών Ικανοτήτων της ΕΔΥΤΕ Α.Ε. και του GR digiGOV-innoHUB.

Η δεύτερη ενότητα, με τίτλο «Δήμος Αθηναίων & OGP Local: Ανοικτές πολιτικές για προσβασιμότητα, στέγαση και ενεργειακή δικαιοσύνη», ανέδειξε τις πρωτοβουλίες του Δήμου Αθηναίων στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο πρόγραμμα OGP Local. Στη συζήτηση συμμετείχαν η κα Ελένη (Έλενα) Μαντζαβίνου, Εντεταλμένη Σύμβουλος Προσβασιμότητας του Δήμου Αθηναίων, ο κ. Εμμανουήλ Φραγκουλόπουλος από το Τμήμα Ανθεκτικότητας και Βιωσιμότητας του Δήμου Αθηναίων και ο κ. Λάζαρος Πετρομελίδης, συνεργάτης του Γραφείου Δημάρχου για Πολιτικές Στέγης.

Η κα Έλενα Μαντζαβίνου αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα άτομα με κινητικές και άλλες μορφές ανάγκες στην καθημερινή τους μετακίνηση στην πόλη, αλλά και στο διευρυνόμενο χάσμα της ψηφιακής προσβασιμότητας. Παρουσίασε το ολοκληρωμένο σχέδιο ενίσχυσης της φυσικής και ψηφιακής προσβασιμότητας στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης του Δήμου για το OGP Local και την πρόοδο που έχει σημειωθεί τόσο στην υλοποίηση του προγράμματος «Προσεγγίζω», που θα παρέχει κινητή και ψηφιακή υποστήριξη σε άτομα με αναπηρία και ψυχοκοινωνικές δυσκολίες, όσο και στην εκπαίδευση των στελεχών του Δήμου και των εποπτευόμενων νομικών προσώπων σε θέματα ψηφιακής προσβασιμότητας.

Ο κ. Εμμανουήλ Φραγκουλόπουλος ανέδειξε τις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο Δήμος Αθηναίων στον τομέα της ανθεκτικότητας και της βιωσιμότητας, επισημαίνοντας πώς η δέσμευση για την ενίσχυση της διαφάνειας και της δημόσιας λογοδοσίας στο πλαίσιο της συμμετοχής του Δήμου στο OGP Local θα δράσει καθοριστικά στη βελτίωση της εικόνας του πολίτη για την τοπική αυτοδιοίκηση.

Από την πλευρά του, ο κ. Λάζαρος Πετρομελίδης παρουσίασε τις πρωτοβουλίες του Δήμου Αθηναίων στον τομέα της κοινωνικής στέγασης για ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, αναφερόμενος στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η πόλη στο συγκεκριμένο ζήτημα, καθώς και σε προτάσεις πολιτικής για την ενίσχυση της πρόσβασης σε αξιοπρεπή στέγαση, στο πλαίσιο της δέσμευσης του Δήμου για μια Ανοιχτή Συμμετοχική Πλατφόρμα Στεγαστικής Αντιστοίχισης.

Τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Ιωάννης Φύτρος υπό την ιδιότητα του σημείου επαφής του Δήμου Αθηναίων με το OGP Local.

Η τρίτη ενότητα, με τίτλο «Η Κοινωνία των Πολιτών ως Εταίρος: Λογοδοσία, φροντίδα και τεχνητή νοημοσύνη στην ανοικτή διακυβέρνηση», επικεντρώθηκε στον ρόλο των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών στην ενίσχυση της λογοδοσίας και της συμμετοχικής δημοκρατίας.

Ο κ. Στέφανος Λουκόπουλος, διευθυντής και συνιδρυτής του Vouliwatch και του LocalWatch, αναφέρθηκε στον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στην ενίσχυση της λογοδοσίας και της φροντίδας στο πλαίσιο της ανοικτής διακυβέρνησης, επισημαίνοντας παράλληλα τις προκλήσεις που συχνά αντιμετωπίζουν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στη δράση και τη βιωσιμότητά τους.

Ο κ. Αθανάσιος Πίττης, από τη Μονάδα Ανακουφιστικής Αγωγής «Τζένη Καρέζη», παρουσίασε το έργο της Μονάδας, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας της ανακουφιστικής φροντίδας, καθώς και προτάσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην καλύτερη προβολή των αξιών και των δράσεων της Μονάδας.

Ο κ. Αλέξανδρος Μελίδης, Γενικός Διευθυντής της ΕΕΛΛΑΚ και partner του AI4Deliberation, αναφέρθηκε στην καινοτόμο ΑΙ πλατφόρμα AI4Deliberation, επισημαίνοντας τόσο τις δυνατότητες όσο και τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στις δημοκρατικές διαδικασίες. Παρουσίασε επίσης σχετικές προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής, τονίζοντας ότι «τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στις δημόσιες διαβουλεύσεις πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να υπηρετούν τη δημιουργική δημοκρατική “αταξία”».

Τέλος, ο κ. Ευάγγελος Μουμτζής, προπονητής της Εθνικής Ομάδας Ζίου Ζίτσου και υπάλληλος Διοικητικού – Οικονομικού της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, αναφέρθηκε στα οφέλη της δημιουργίας βάσεων δεδομένων και της δια-λειτουργικότητας στον τομέα του αθλητισμού, υπογραμμίζοντας τη σημασία του αθλητισμού για τη σωματική και ψυχική ευημερία των πολιτών.

Τη συζήτηση συντόνισε ο Δρ. Άγγελος Κασκάνης, Εκτελεστικός Διευθυντής της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάς.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση των συμπερασμάτων του Forum από τους κ.κ. Άγγελο Κασκάνη, Ιωάννη Φύτρο και Σπύρο Καπετανάκη, οι οποίοι υπογράμμισαν τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων φορέων, της Κοινωνίας των Πολιτών και της τεχνολογικής κοινότητας για την ενίσχυση της διαφάνειας, της συμμετοχής των πολιτών και της λογοδοσίας στη δημόσια διοίκηση.

Το WeOpenGov Forum στοχεύει στη δημιουργία ενός πανελλαδικού, μόνιμου και λειτουργικού Δικτύου Φορέων για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Το δίκτυο αυτό φιλοδοξεί να φέρει κοντά οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, δημόσιους φορείς, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τον ιδιωτικό τομέα, προωθώντας τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη συμμετοχή των πολιτών σε τοπικό επίπεδο. Παράλληλα, αποτελεί το πολυμερές φόρουμ (Multistakeholder Forum) του Δήμου Αθηναίων στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο OGP Local.

 

Δείτε τη Δήλωση του δρ. Άγγελου Κασκάνη, Εκτελεστικού Διευθυντή της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάς, σχετικά με την εκδήλωση.

 

Αθήνα, 10 Φεβρουαρίου 2026

Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς του 2025, που δημοσιεύτηκε από τη Διεθνή Διαφάνεια, δείχνει ότι η παγκόσμια τάξη δοκιμάζεται από τον ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και από μια επικίνδυνη περιφρόνηση των διεθνών κανόνων. Οι ένοπλες συγκρούσεις και η κλιματική κρίση έχουν θανατηφόρες επιπτώσεις, ενώ οι κοινωνίες εμφανίζουν αυξανόμενο βαθμό πόλωσης.

Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ο κόσμος χρειάζεται ηγεσίες με αρχές και ισχυρούς, ανεξάρτητους θεσμούς που λειτουργούν με ακεραιότητα, με στόχο την προστασία του δημόσιου συμφέροντος. Ωστόσο, πολύ συχνά παρατηρείται αποτυχία της χρηστής διακυβέρνησης και της υπεύθυνης, υπόλογης ηγεσίας.

Η διαφθορά στη διαχείριση των δημόσιων πόρων υπονομεύει τη δυνατότητα των πολιτών να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και επηρεάζει άμεσα την καθημερινή ζωή. Όταν οι πόροι εκτρέπονται, οι συμβάσεις διογκώνονται ή η πρόσβαση σε υπηρεσίες εξαρτάται από άτυπες πληρωμές, οι πολίτες ενδέχεται να στερούνται βασικά αγαθά, όπως η υγειονομική περίθαλψη, η εκπαίδευση, το νερό, η ηλεκτρική ενέργεια και η στέγαση.

Ο αντίκτυπος είναι ιδιαίτερα έντονος στα φτωχότερα νοικοκυριά. Οι άτυπες χρεώσεις και η ευνοιοκρατία λειτουργούν ως ένας παλινδρομικός «φόρος», αποσπώντας μεγαλύτερο ποσοστό από τα χαμηλά εισοδήματα, γεγονός που μπορεί να αποθαρρύνει τους πλέον ευάλωτους από το να αναζητήσουν υγειονομική φροντίδα ή να διατηρήσουν τα παιδιά τους στο σχολείο. Περιθωριοποιημένες ομάδες ενδέχεται να αποκλείονται από προγράμματα στα οποία δικαιούνται να συμμετέχουν, ενώ όταν η πρόσβαση φαίνεται να εξαρτάται από διασυνδέσεις και όχι από δικαιώματα, οι ανισότητες διευρύνονται και οι αντιλήψεις αδικίας εντείνονται.

Όταν οι αξιωματούχοι και οι πιστωτές που είναι υπεύθυνοι για τη διαπραγμάτευση και τη διαχείριση του δημόσιου χρέους ενεργούν με διεφθαρμένο τρόπο, αυξάνουν σοβαρά τον κίνδυνο δημοσιονομικής κρίσης οδηγώντας σε ανισότητες. Η απόκρυψη χρέους από το κοινό, η αποδοχή δυσμενών όρων δανεισμού έναντι δωροδοκιών και η παράνομη ιδιοποίηση δανειακών πόρων θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την ευημερία μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού. Οι πρακτικές αυτές αφήνουν τις κυβερνήσεις αντιμέτωπες με εξαιρετικά δύσκολες επιλογές μεταξύ της εξυπηρέτησης του χρέους και των επενδύσεων σε κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η δράση για το κλίμα.

Η ενίσχυση της ακεραιότητας στη συγκέντρωση, την κατανομή και τη διάθεση των δημόσιων πόρων είναι ζωτικής σημασίας. Συμβάλλει στη σταθερότητα των οικονομιών και διασφαλίζει ότι οι δημόσιες υπηρεσίες λειτουργούν αποτελεσματικά, βάσει αναγκών και θεμελιωμένων δικαιωμάτων, και όχι με βάση διασυνδέσεις ή πρόσθετες, άτυπες πληρωμές.

Ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας, François Valérian, δήλωσε:

«Σε έναν αλληλεξαρτώμενο κόσμο, χρειαζόμαστε τόσο την εθνική δράση όσο και την πολυμερή συνεργασία για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, όπως η διαφθορά. Σε μια περίοδο όπου παρατηρείται από ορισμένα κράτη μια επικίνδυνη περιφρόνηση των διεθνών κανόνων, είναι αναγκαίο να προστατεύσουμε μια παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες, η οποία θεμελιώνεται στη διαφάνεια, στη λογοδοσία προς τους πολίτες και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. »

Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς (CPI) της τρέχουσας χρονιάς κατατάσσει 182 χώρες και εδάφη βάσει των επιπέδων διαφθοράς στον δημόσιο τομέα, όπως γίνονται αντιληπτά από ειδικούς και επιχειρηματικούς φορείς. Ο Δείκτης στηρίζεται σε 13 ανεξάρτητες πηγές δεδομένων και χρησιμοποιεί κλίμακα από 0 έως 100, όπου το 0 υποδηλώνει ότι ο δημόσιος τομέας μιας χώρας θεωρείται ιδιαίτερα διεφθαρμένος και το 100 ότι θεωρείται πλήρως διαφανής και αξιόπιστος. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι περισσότερες χώρες οφείλουν να ενισχύσουν σημαντικά τις πολιτικές και μηχανισμούς πρόληψης και καταπολέμησης της διαφθοράς.

Φέτος, την υψηλότερη θέση κατέλαβε η Δανία, για όγδοη συνεχόμενη χρονιά, με βαθμολογία 89. Μόνο μια περιορισμένη ομάδα 15 χωρών, κυρίως στη Δυτική Ευρώπη και στην περιοχή Ασίας–Ειρηνικού, επιτυγχάνει βαθμολογίες άνω του 75. Από αυτές, μόλις πέντε υπερβαίνουν το όριο του 80. Αντιθέτως, πάνω από τα δύο τρίτα των χωρών (68%) κατατάσσονται κάτω από το 50, υποδεικνύοντας σοβαρά συστημικά προβλήματα διαφθοράς σε ευρύ φάσμα περιοχών του πλανήτη.

Στο χαμηλότερο άκρο της κατάταξης, οι χώρες με βαθμολογία κάτω του 25 είναι κυρίως αυτές που πλήττονται από συγκρούσεις ή χαρακτηρίζονται από αυταρχικά καθεστώτα, όπως η Βενεζουέλα (10) και οι χαμηλότερα βαθμολογούμενες Σομαλία και Νότιο Σουδάν, με βαθμολογία 9.

Ο Δείκτης αναδεικνύει τη σαφή διαφοροποίηση μεταξύ κρατών με ισχυρούς, ανεξάρτητους θεσμούς, ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, και ανοιχτό χώρο για την κοινωνία των πολιτών, έναντι χωρών που διοικούνται από κατασταλτικά αυταρχικά καθεστώτα. Οι πλήρεις δημοκρατίες παρουσιάζουν μέσο CPI 71, οι ελλιπείς δημοκρατίες 47, ενώ τα αυταρχικά καθεστώτα μόλις 32.

Παρά το γεγονός ότι ένας πολύ περιορισμένος αριθμός μη δημοκρατικών χωρών σημειώνει σχετικά υψηλές επιδόσεις σε σύγκριση με τις περιφερειακές τους ομόλογες και διαχειρίζεται επιτυχώς συγκεκριμένες μορφές διαφθοράς, αυτές συνιστούν εξαιρέσεις. Σε τέτοια πλαίσια, οι πολιτικές κατά της διαφθοράς είναι συνήθως συγκεντρωτικές και επιβάλλονται από τα ανώτερα επίπεδα διακυβέρνησης, με περιορισμένη βιωσιμότητα. Χωρίς ανεξάρτητους μηχανισμούς εποπτείας και συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, οι προσπάθειες αυτές μπορούν να ανατραπούν ταχύτατα υπό μεταβολή πολιτικών συμφερόντων.

Η συνολική εικόνα υπογραμμίζει ότι η δημοκρατία, σε συνδυασμό με ισχυρούς και ανεξάρτητους θεσμούς, αποτελεί προϋπόθεση για την πλήρη, αποτελεσματική και βιώσιμη καταπολέμηση της διαφθοράς.

Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης αποτελούν θεμελιώδη προϋπόθεση για τη διασφάλιση της λογοδοσίας.

Όταν οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να συναντώνται ελεύθερα, να οργανώνονται, να εκφράζουν αιτήματα αλλαγών προς τους ηγέτες τους και να λαμβάνουν πληροφορίες από τις δημόσιες αρχές, η κοινωνία των πολιτών και οι δημοσιογράφοι διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Συγκεκριμένα, μπορούν να εντοπίζουν δείκτες κινδύνου σε διαδικασίες προμηθειών, κινδύνους διαφθοράς στην παροχή υπηρεσιών και περιπτώσεις παράνομου πλουτισμού. Μέσω ερευνητικής δημοσιογραφίας, αιτήσεων για πρόσβαση στην πληροφορία, παρακολούθησης από την κοινότητα και αγωγών υπέρ του δημοσίου συμφέροντος, συμβάλλουν στην εφαρμογή της νομοθεσίας και στη διασφάλιση της λογοδοσίας. Ο έλεγχος των κυβερνητικών δράσεων από την κοινωνία των πολιτών και τα μέσα ενημέρωσης παρέχει στους πολίτες τις αναγκαίες πληροφορίες για να τιμωρούν τη διαφθορά και να επιβραβεύουν την ακεραιότητα μέσω της ψήφου τους.

Οι εν λόγω λειτουργίες θεσμικού ελέγχου αποδυναμώνονται όταν περιορίζεται ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών μέσω πολιτικοποιημένων παρεμβάσεων στις δραστηριότητες ΜΚΟ, περιοριστικών νόμων για τις ΜΚΟ ή δικαστικών προσφυγών με στόχο τον εκφοβισμό ή τη φίμωση των μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και μέσω παρακολούθησης, λογοκρισίας ή μεροληπτικής κατανομής κρατικής διαφήμισης υπέρ των φιλοκυβερνητικών μέσων. Σε τέτοια περιβάλλοντα, η αποκάλυψη παρατυπιών καθίσταται πιο επικίνδυνη, η αυτολογοκρισία πιο πιθανή και οι ευκαιρίες για κατάχρηση εξουσίας διευρύνονται.

Όταν οι δημοσιογράφοι δέχονται επιθέσεις ή δολοφονούνται κατά την κάλυψη υποθέσεων διαφθοράς, η δυνατότητα λογοδοσίας της εξουσίας περιορίζεται σημαντικά και η διαφθορά τείνει να επιδεινώνεται. Από το 2012, σε περιοχές εκτός ζωνών ένοπλων συγκρούσεων παγκοσμίως, έχουν σκοτωθεί 829 δημοσιογράφοι, εκ των οποίων 150 κατά την κάλυψη θεμάτων σχετικών με τη διαφθορά, πέντε μόνο το 2025. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο Turki al-Jasser, που εκτελέστηκε από τις σαουδαραβικές αρχές μετά από επτά χρόνια κράτησης, και ο Gastón Medina, που δολοφονήθηκε έξω από το σπίτι του στο Περού.

Πάνω από το 90% αυτών των δολοφονιών σημειώθηκαν σε χώρες με δείκτη CPI κάτω του 50, όπως η Βραζιλία, η Ινδία, το Μεξικό, το Πακιστάν και το Ιράκ, περιοχές ιδιαίτερα επικίνδυνες για δημοσιογράφους που αναφέρονται σε υποθέσεις διαφθοράς.

Η Εκτελεστική Διευθύντρια της Διεθνούς Διαφάνειας, Maíra Martini, δήλωσε:

«Σε μια εποχή κλιματικής κρίσης, αστάθειας και πόλωσης, ο κόσμος χρειάζεται περισσότερο από ποτέ υπεύθυνους ηγέτες και ανεξάρτητους θεσμούς για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος — ωστόσο, πολύ συχνά αυτοί αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν.
Καλούμε τις κυβερνήσεις και τους ηγέτες να ενεργούν με ακεραιότητα και να σταθούν στο ύψος των ευθυνών τους, ώστε να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον για τους πολίτες τους. »

Η θέση της Ελλάδας στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς για το 2025

Η θέση της Ελλάδας (56/182) στο δείκτη  βελτιώθηκε κατά μία μονάδα (50) και τρεις θέσεις από το 2025, μετά τη Μαλαισία (54) και το Ομάν (54) και στην ίδια θέση με την Ιορδανία (50), τη Γεωργία (50) και το Μπαχρέιν (50).

Στον τομέα της ελευθερίας του τύπου, παρά τις θεσμικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της προστασίας των δημοσιογράφων, οι ανησυχίες εντείνονται, τόσο στη χώρα, όσο και διεθνώς. Η Ελλάδα εξακολουθεί να κατατάσσεται τελευταία μεταξύ των χωρών της ΕΕ στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου 2025, που δημοσίευσαν οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), με την κατάσταση στη χώρα να χαρακτηρίζεται προβληματική.

Αναφορικά με το ζήτημα της Ανοικτής Διακυβέρνησης, η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην Έκθεση είναι υπαρκτή, ωστόσο η απουσία σταθερού, θεσμοθετημένου διαλόγου, μέσω ενός forum, συλλογικά, με την κοινωνία των πολιτών, περιορίζει την ουσιαστική συμμετοχή, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

Η φετινή  Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου (2025)  καταγράφει περιορισμένη πρόοδο στην Ελλάδα, ενώ αναδεικνύει συνεχιζόμενες προκλήσεις στους τομείς της απονομής δικαιοσύνης, στο θεσμικό πλαίσιο κατά της διαφθοράς και στην προστασία της ελευθερίας του τύπου.

Οι δηλώσεις «πόθεν έσχες» των πολιτικών εξακολουθούν να δημοσιεύονται με καθυστέρηση και σε μη επεξεργάσιμη μορφή περιορίζοντας τον  ουσιαστικό έλεγχο, ενώ σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, η εμπιστοσύνη των πολιτών στη δικαιοσύνη παραμένει χαμηλή, όπως καταγράφεται και σε σχετικά ευρωπαϊκά ευρήματα.

Η χώρα έχει παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο πλάνο ψηφιοποίησης του Ελληνικού Δημοσίου.  Το πλάνο αποτυπώνεται στη «Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού» (με ορίζοντα και το 2026-2030), εστιάζοντας στην πλήρη ψηφιακή μετάβαση της διοίκησης, τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και την ενσωμάτωση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης. Παρόλα αυτά η ελληνική κοινωνία, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του Νοεμβρίου 2025 ανησυχεί για την αλγοριθμική διαφάνεια (62%), την ελευθερία του λόγου (73%) και την προστασία των προσωπικών δεδομένων (79%).

Ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, κ. Γιώργος Χατζηγιαννάκης, δήλωσε:

«Σε μια περίοδο παγκόσμιας στασιμότητας, αποτελεί θετικό γεγονός ότι η Ελλάδα ανήκει στην περιορισμένη ομάδα μόλις 31 χωρών — ανάμεσα σε 182 χωρών και περιοχών— που βελτίωσαν τη βαθμολογία τους. Οι μεταρρυθμίσεις που προωθήθηκαν, οι θεσμικές δράσεις και οι νομοθετικές πρωτοβουλίες κρίθηκε ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, οι υποθέσεις διαφθοράς που έχουν έρθει στο προσκήνιο το τελευταίο διάστημα καταδεικνύουν ότι η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στον δημόσιο τομέα. Η περαιτέρω ενίσχυση και θωράκιση των ανεξάρτητων αρχών, η προστασία των δημοσιογράφων και οι μεταρρυθμίσεις στην απονομή της δικαιοσύνης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εμπέδωση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη χώρα.»

___________________________________________________________________________

Δείτε την πλήρη έκθεση εδώ

 

Αθήνα, 13 Φεβρουαρίου 2025

Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς του 2024, που δημοσιεύτηκε από τη Διεθνή Διαφάνεια, δείχνει ότι η διαφθορά αποτελεί μείζονα απειλή για την κοινωνική ευημερία και τη Δράση για το Κλίμα.

Η διαφθορά σήμερα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην οικονομική και κοινωνική ευημερία στον κόσμο. Διεφθαρμένες πρακτικές στρεβλώνουν τις αγορές και εμποδίζουν την οικονομική μεγέθυνση και τη βιώσιμη ανάπτυξη, οδηγώντας στην καταλήστευση των τοπικών κοινωνιών (ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες) από απαραίτητους πόρους. Η διαφθορά υπονομεύει το νομοθετικό πλαίσιο και επηρεάζει την πολιτική σταθερότητα, ενισχύει την εισοδηματική ανισότητα εμποδίζοντας την κοινωνική συνοχή, διαβρώνει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας προς το κράτος και τελικά απονομιμοποιεί το ίδιο το κράτος στα μάτια των πολιτών.

Ενώ δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο βιώνουν καθημερινά τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, οι διαθέσιμοι πόροι για την προσαρμογή και τον μετριασμό του φαινομένου παραμένουν τραγικά ανεπαρκείς. Η διαφθορά εντείνει τις προκλήσεις, προσθέτοντας επιπλέον κινδύνους για τις ευάλωτες κοινότητες.

Ακόμη και σε χώρες στις οποίες η αντίληψη για τη διαφθορά είναι χαμηλή, η επιρροή του lobbying παρουσιάζει πρόσθετες προκλήσεις. Ισχυρές επιχειρηματικές δυνάμεις συχνά διαμορφώνουν ή εμποδίζουν τις πολιτικές για το κλίμα δίνοντας προτεραιότητα στα βραχυπρόθεσμα κέρδη έναντι της μακροπρόθεσμης περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Αυτό οδηγεί σε περιορισμένους κανονισμούς, καθυστερήσεις στη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ανεπαρκή δράση για την εκπλήρωση των διεθνών δεσμεύσεων για το κλίμα.

Ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας, François Valérian, δήλωσε:

Η διαφθορά είναι μια εξελισσόμενη παγκόσμια απειλή που κάνει πολύ περισσότερα από το να υπονομεύει την ανάπτυξη – είναι η κύρια αιτία της διολίσθησης της δημοκρατίας, της αστάθειας και των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η διεθνής κοινότητα και κάθε κράτος θα πρέπει να καταστήσει την αντιμετώπιση της διαφθοράς ως την κορυφαία και  μακροπρόθεσμη προτεραιότητα του. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας για την απώθηση του αυταρχισμού και τη διασφάλιση ενός ειρηνικού, ελεύθερου και βιώσιμου κόσμου. Οι επικίνδυνες τάσεις που αποκαλύπτονται στον φετινό Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς υπογραμμίζουν την ανάγκη να ακολουθηθούν άμεσα στοχευμένες δράσεις, για την αντιμετώπιση της διαφθοράς σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο Δείκτης κατατάσσει 180 χώρες και περιοχές ανάλογα με την αντίληψη των επιπέδων διαφθοράς στον δημόσιο τομέα σε μια κλίμακα από το μηδέν (πολύ διεφθαρμένη) έως το 100 (πολύ καθαρή).

• Σχεδόν 6,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε χώρες με βαθμολογία CPI κάτω του 50. Αυτό ισοδυναμεί με το 85% του παγκόσμιου πληθυσμού των 8 δισεκατομμυρίων.
• Για έβδομη συνεχή χρονιά, η Δανία (90) λαμβάνει την υψηλότερη βαθμολογία στο δείκτη και ακολουθείται στενά από τη Φινλανδία (88) και τη Σιγκαπούρη (84).
• Οι χώρες με τη χαμηλότερη βαθμολογία ανήκουν κυρίως σε εύθραυστες και επηρεαζόμενες από συγκρούσεις χώρες, όπως το Νότιο Σουδάν (8), η Σομαλία (9), η Βενεζουέλα (10), η Συρία (12).

Πάνω από το ένα τέταρτο των χωρών του δείγματος (47) βρίσκονται χαμηλότερα στη βαθμολογία, όπως η Αυστρία (67), το Μπαγκλαντές (23), η Βραζιλία (34), η Κούβα (41), η Γαλλία (67), η Γερμανία (75), η Αϊτή (16), η Ουγγαρία (41), το Ιράν (23), το Μεξικό (26), η Ρωσία (22), το Νότιο Σουδάν (8), η Ελβετία (81), οι Ηνωμένες Πολιτείες (65) και η Βενεζουέλα (10).

Τα τελευταία 5 χρόνια, 7 χώρες βελτίωσαν σημαντικά τη βαθμολογία τους στον δείκτη:

• Σε αυτές περιλαμβάνονται η Ακτή Ελεφαντοστού (45), η Δομινικανή Δημοκρατία (36), το Κοσσυφοπέδιο (44), το Κουβέιτ (46), οι Μαλδίβες (38), η Μολδαβία (43) και η Ζάμπια (39).

Τα τελευταία 5 χρόνια, 13 χώρες είδαν τη βαθμολογία τους να μειώνεται σημαντικά στον δείκτη:

• Οι χώρες που μειώθηκαν σημαντικά είναι η Αυστρία (67), η Λευκορωσία (33), το Βέλγιο (69), το Ελ Σαλβαδόρ (30), η Γαλλία (67), το Κιργιστάν (25), ο Λίβανος (22), η Μιανμάρ (16), η Νικαράγουα (14), η Ρωσία (22), η Σρι Λάνκα (32), το Ηνωμένο Βασίλειο (71) και η Βενεζουέλα (10).

Η κλιματική κρίση, η αθέμιτη επιρροή και το βρώμικο χρήμα

Αν και 32 χώρες έχουν μειώσει σημαντικά τα επίπεδα διαφθοράς τους από το 2012, εξακολουθεί να υπάρχει τεράστιο έργο για να γίνει – κατά την ίδια περίοδο 148 χώρες έχουν μείνει στάσιμες ή έχουν παρουσιάσει επιδείνωση. Ο παγκόσμιος μέσος όρος 43 χωρών παρέμεινε επίσης στάσιμος για χρόνια, ενώ πάνω από τα δύο τρίτα των χωρών βαθμολογούνται κάτω από το 50. Δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε χώρες όπου η διαφθορά καταστρέφει ζωές τους και υπονομεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η διαφθορά είναι στενά συνυφασμένη με μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η ανθρωπότητα: την κλιματική αλλαγή.

Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο βιώνουν τις σοβαρές συνέπειες της παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας, καθώς οι χρηματοδοτήσεις που προορίζονται για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την προστασία των ευάλωτων πληθυσμών, συχνά υπεξαιρούνται ή καταχρώνται. Ταυτόχρονα, η διαφθορά, υπό τη μορφή αθέμιτης επιρροής, εμποδίζει στις πολιτικές που στοχεύουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και οδηγεί σε περιβαλλοντική καταστροφή. Η προστασία κάθε προσπάθειας για αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης από τη διαφθορά θα καταστήσει αυτές τις δραστηριότητες πιο αποτελεσματικές και συνεπώς θα ωφελήσει τους ανθρώπους που περισσότερο πλήττονται από την κλιματική κρίση.

Πολλές χώρες με υψηλή βαθμολογία στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς διαθέτουν τους πόρους και τη δύναμη για να καταστήσουν την κλιματική δράση ανθεκτική στη διαφθορά σε παγκόσμιο επίπεδο, ωστόσο συχνά εξυπηρετούν τα συμφέροντα των εταιρειών ορυκτών καυσίμων. Ορισμένες από αυτές τις χώρες φιλοξενούν επίσης οικονομικούς κόμβους που προσελκύουν παράνομα κεφάλαια που προέρχονται από τη διαφθορά, την καταστροφή του περιβάλλοντος και διάφορες άλλες εγκληματικές δραστηριότητες. Αν και ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς δεν καταγράφει αυτό το φαινόμενο, το βρώμικο χρήμα αποτελεί μείζον πρόβλημα διαφθοράς με επιβλαβείς επιπτώσεις που εκτείνονται πέρα ​​από τα σύνορα αυτών των χωρών.

Η Εκτελεστική Διευθύντρια της Διεθνούς Διαφάνειας, Maíra Martini, δήλωσε:

Πρέπει επειγόντως να ξεριζώσουμε τη διαφθορά προτού εκτροχιάσει πλήρως την ουσιαστική δράση για το κλίμα. Οι κυβερνήσεις και οι  οργανισμοί πρέπει να υιοθετήσουν μέτρα κατά της διαφθοράς στις πρωτοβουλίες τους για το κλίμα με στόχο τη διασφάλιση της χρηματοδότησης, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη μεγιστοποίηση του αντίκτυπου των πολιτικών τους. Σήμερα, οι δυνάμεις της διαφθοράς όχι μόνο διαμορφώνουν αλλά συχνά υπαγορεύουν πολιτικές και καταργούν τις δικλείδες ασφαλείας – φιμώνοντας δημοσιογράφους, ακτιβιστές και οποιονδήποτε αγωνίζεται για ισότητα και βιωσιμότητα. Η πραγματική κλιματική ανθεκτικότητα απαιτεί την άμεση και αποφασιστική αντιμετώπιση αυτών των απειλών. Οι ευάλωτοι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρειάζονται απεγνωσμένα τέτοιες δράσεις.

Η θέση της Ελλάδας στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς για το 2024

Η θέση της Ελλάδας (49) στο δείκτη  παρέμεινε σταθερή από το 2023, μετά τη Μαλαισία (50) και το Βανουάτου (50) και στην ίδια θέση με την Ιορδανία (49), την Ναμίμπια (49) και τη Σλοβακία (49).

Η διαφθορά εξακολουθεί να ανησυχεί σοβαρά τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας του Ειδικού και Έκτακτου Ευρωβαρόμετρου του 2024, όπου 54% των ερωτηθέντων πιστεύει πως η διαφθορά έχει εμποδίσει τους ίδιους ή τις επιχειρήσεις τους από το να κερδίσουν έναν δημόσιο διαγωνισμό.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου (World Press Freedom Index), η Ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα, έχει υποστεί συστημική κρίση από το 2021. Ο Τύπος είναι πολύ πολωμένος και η εμπιστοσύνη του πληθυσμού στα μέσα ενημέρωσης είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια.

Η Έκθεση του 2024 για το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα αναφέρει πως οι ανεξάρτητες αρχές, αντιμετωπίζουν προκλήσεις που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν το καθεστώς και την ικανότητά τους να ασκούν αποτελεσματικά τα καθήκοντά τους.

Όσον αφορά τις συστάσεις που διατυπώθηκαν στην έκθεση του 2023 για το κράτος δικαίου, η Ελλάδα εφάρμοσε πλήρως το 2024 τη σύσταση για αντιμετώπιση της ανάγκης συμμετοχής του δικαστικού σώματος στον διορισμό του προέδρου και του αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, λαμβανομένων υπόψη των ευρωπαϊκών προτύπων για τους διορισμούς των δικαστών.

Ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, κ. Γιώργος Χατζηγιαννάκης, δήλωσε:

«Η χώρα μας διατήρησε και φέτος την περσινή χαμηλή βαθμολογία στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς. Αν και αυτό δεν επηρέασε τη συνολική μας κατάταξη, η στασιμότητα αυτή αντικατοπτρίζει την έλλειψη ουσιαστικών παρεμβάσεων σε κρίσιμα δομικά ζητήματα, τα οποία είχαμε επισημάνει πέρυσι.

Η διασφάλιση της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης και η προστασία των δημοσιογράφων, η επαρκής χρηματοδότηση και η στοχευμένη ενίσχυση της δικαιοσύνης, η συνεργασία με την Κοινωνία των Πολιτών για τη βελτίωση του κράτους δικαίου, καθώς και η ενδυνάμωση των ανεξάρτητων αρχών, ώστε να επιτελέσουν αποτελεσματικά το έργο τους, παραμένουν ζητήματα που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.

Παράλληλα, η περιβαλλοντική κρίση, που έχει πλήξει και τη χώρα μας με σφοδρότητα τα τελευταία χρόνια, αποτελεί πλέον μείζον ζήτημα και για τη Διεθνή Διαφάνεια διεθνώς καθώς η διαφθορά δεν επιτρέπει τη λήψη των καταλλήλων μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης.»

___________________________________________________________________________

Δείτε την πλήρη έκθεση εδώ: https://www.transparency.org/en/cpi/2024 

Αθήνα, 3 Φεβρουαρίου 2025

Οι εξελίξεις στην υπόθεση Novartis ανέδειξαν εκ νέου τη συζήτηση στη χώρα μας για τον ρόλο και την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος. Συγκεκριμένα, η ορολογία που χρησιμοποιείται δημοσίως για τους μάρτυρες αυτούς συχνά αποκλίνει από το πνεύμα της Οδηγίας 2019/1937, που στοχεύει στην προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του δικαίου της Ένωσης. Εκφράσεις όπως «κουκούλες» και «πέσαν οι μάσκες» δεν συνάδουν με την προστατευτική διάθεση της Οδηγίας, η οποία προάγει τον θεσμό του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος και παροτρύνει τα κράτη μέλη να ευαισθητοποιήσουν το κοινό σχετικά με τη νομοθεσία και τη σημασία του θεσμού (Προοίμιο, παρ. 89). Προς αυτήν την κατεύθυνση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη χρηματοδοτήσει σχετικούς φορείς με σκοπό την παραγωγή ενημερωτικού υλικού, το οποίο θα συμβάλει στην εξάλειψη των αρνητικών εντυπώσεων που περιβάλλουν τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος (CERV Funding).

Η Ελλάδα, με την ενσωμάτωση της Οδηγίας μέσω του Νόμου 4990/2022, φέρει πλέον την ευθύνη να ενημερώσει το κοινό και τους εργαζομένους για τον θεσμό και τα οφέλη του, ενισχύοντας την κατανόηση και την αποδοχή του. Ο θεσμός αυτός αποτελεί κρίσιμο εργαλείο στην αντιμετώπιση της διαφθοράς και των παραβιάσεων που επιβαρύνουν την οικονομία και την κοινωνία της χώρας. Η χρήση, ωστόσο, όρων και εκφράσεων που πλήττουν τη σοβαρότητα του θεσμού δημιουργεί την εντύπωση ότι οι πολίτες και οι εργαζόμενοι αποθαρρύνονται από τη χρήση του πλαισίου προστασίας που προβλέπει η νομοθεσία. Η αναφορά σε «κουκούλες» και «μάσκες» ανακαλεί σκοτεινές ιστορικές περιόδους, άσχετες με τον θεσμό του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος. Η αποφυγή αυτών των αρνητικά φορτισμένων όρων θα ωφελήσει όχι μόνο τη δημόσια εικόνα της χώρας, αλλά και τον ίδιο το θεσμό των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

Η υποστήριξη των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος είναι ζωτικής σημασίας για να αισθάνονται ασφαλείς ώστε να αναφέρουν παρανομίες. Η χρήση όρων όπως «μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος» υπογραμμίζει τον ρόλο τους στην αποκάλυψη παραβάσεων προς εργοδότες, αρχές ή ΜΜΕ. Οι καταγγέλλοντες είναι πολύτιμοι σύμμαχοι στη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη, και πρέπει να προστατεύονται. Η εν λόγω Οδηγία προσφέρει στη χώρα μας μια ευκαιρία για απαλλαγή από στερεοτυπικές αντιλήψεις του παρελθόντος και για αναμόρφωση της κουλτούρας σχετικά με τον θεσμό του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος. Είναι κρίσιμο να ενισχυθούν οι εσωτερικές πολιτικές και η ενημέρωση, ώστε να προωθηθεί ουσιαστικά ο θεσμός των καταγγελιών.

__________________________________

Βήματα για την Ενίσχυση της Προστασίας των Καταγγελλόντων και της Αποτελεσματικότητας της Διαδικασίας Καταγγελίας

Η ενίσχυση της προστασίας των καταγγελλόντων αποτελεί ζήτημα υψίστης σημασίας για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της λογοδοσίας, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει στην πρόληψη και αντιμετώπιση παραβιάσεων. Προς αυτήν την κατεύθυνση, είναι απαραίτητη η εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων και πολιτικών:

1. Αναθεώρηση της Εθνικής Νομοθεσίας
   Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να εξετάσει τη θέσπιση νομικών τροποποιήσεων στην ισχύουσα νομοθεσία για την πληρέστερη προστασία των καταγγελλόντων. Ένα σημαντικό ζήτημα είναι η περιορισμένη δυνατότητα καταγγελίας παραβιάσεων, καθώς η τρέχουσα νομοθεσία περιορίζει την εφαρμογή της μόνο στους τομείς ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ορίζεται στην αντίστοιχη οδηγία. Ενδείκνυται η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής, ώστε να περιλαμβάνονται παραβιάσεις του εθνικού, ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου.
2. Ενημέρωση και Ευαισθητοποίηση του Κοινού
   Οι ελληνικές αρχές πρέπει να προωθήσουν την ευαισθητοποίηση για τη σημασία της καταγγελίας, χρησιμοποιώντας στοχευμένες εκστρατείες ενημέρωσης. Η δημιουργία εξειδικευμένων ιστοτόπων, όπου οι πολίτες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε χρήσιμες πληροφορίες, οδηγίες και παραδείγματα, είναι κρίσιμη. Επιπλέον, είναι απαραίτητη η προώθηση ερευνητικών πρωτοβουλιών στον τομέα της καταγγελίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υπογραμμίσει τη σημασία της αλλαγής της αρνητικής κοινωνικής αντίληψης γύρω από την καταγγελία, θέτοντας ως στόχο τη διαμόρφωση ενός θετικού και υποστηρικτικού περιβάλλοντος.
3. Συμμετοχή των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών
   Η ενίσχυση της συμμετοχής των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία διαμόρφωσης πολιτικών και λήψης αποφάσεων είναι αναγκαία. Αυτές οι οργανώσεις διαθέτουν εκτεταμένη εμπειρία και μπορούν να προσφέρουν πολύτιμη γνώση για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου. Η πρόσφατη πρώτη έκθεση αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί ευκαιρία για τον Έλληνα νομοθέτη να προχωρήσει σε αναγκαίες τροποποιήσεις στη νομοθεσία, ενόψει της τελικής έκθεσης που αναμένεται το 2026. Η έναρξη διαβουλεύσεων με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, που κατά την προηγούμενη διαδικασία δεν συμμετείχαν επαρκώς, είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης.
4. Εκπαίδευση και Κατάρτιση στον Τομέα της Καταγγελίας
   Ο τομέας της καταγγελίας είναι ακόμη νέος για την Ελλάδα, καθιστώντας αναγκαία τη συστηματική εκπαίδευση και κατάρτιση τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Είναι απαραίτητο τα αρμόδια πρόσωπα, που θα ασχοληθούν με καταγγελίες ή θα κληθούν να λάβουν αποφάσεις, να διαθέτουν επαρκή κατάρτιση για την αποτελεσματική διαχείριση των υποθέσεων καταγγελίας και την προστασία των πληροφοριοδοτών.

_________________________________

Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτουργεί στην Ελλάδα από το 1996. Κύριοι σκοποί της δράσης της είναι να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για τους κινδύνους της διαφθοράς στην Ελλάδα και, ταυτόχρονα, να προωθήσει ουσιαστικές συστημικές αλλαγές που θα οδηγήσουν στη λειτουργία της κοινωνίας με περισσότερη διαφάνεια.

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:

Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς

Τηλ. 210 7224940

e-mail: tihellas@otenet.gr

www.transparency.gr

Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς-ΔΤ-Whistleblowers/

Αθήνα, 24 Μαΐου 2024

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε το 15^ο Round Table του Business Integrity Forum (BIF) της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος με τίτλο “Integrity as the Foundation of Corporate Governance”,  την Τετάρτη 15 Μαΐου 2024. Την εκδήλωση φιλοξένησε η εταιρεία – μέλος του Forum, MYTILINEOS S.A. και εταιρεία ηγέτης του κλάδου.

Την έναρξη της εκδήλωσης κήρυξε ο Ταμίας του Δ.Σ. της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Αλέξανδρος Μελίδης, καλωσορίζοντας τους συμμετέχοντες. Κατά τον χαιρετισμό τόνισε ότι “στη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος, πιστεύουμε ότι η ακεραιότητα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Το BIF είναι μια απόδειξη της δέσμευσής μας να προωθήσουμε ένα περιβάλλον όπου οι ηθικές επιχειρηματικές πρακτικές όχι μόνο ενθαρρύνονται, αλλά και ανταλλάσσονται, μεταξύ ομότιμων. Η καταπολέμηση της διαφθοράς δεν είναι ευθύνη λίγων, αλλά μια συλλογική προσπάθεια που απαιτεί την ενεργό συμμετοχή όλων.”

Στην πρώτη ενότητα με θέμα «Internal Investigations», οι ομιλητές κ.κ. Αλεξάνδρα Ρογκάκου, Αναπληρώτρια Διοικήτρια της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, Δρ. Βασίλης Σταματόπουλος, Co-founder της Fraud Line Whistleblowing Services, Μαρία Ξυτάκη, Group Corporate Affairs & Communications Senior Manager στη Saracakis Group of Companies, Πέρη Κάτανα, LL.M, CFE, Compliance & Risk Expert στον Όμιλο OTE και Α’ Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του ΣΕΚΑΣΕ και Σοφοκλής Καραπιδάκης, Compliance Director & DPO της MYTILINEOS, υπό τον συντονισμό του κ. Άρη Δημητριάδη, Executive Director Κανονιστικής Συμμόρφωσης, Διαχείρισης Εταιρικών Κινδύνων & Ασφάλισης του Ομίλου ΟΤΕ, αναφέρθηκαν διεξοδικά στη σημαντικότητα της λειτουργίας των ελεγκτικών φορέων και των οργανωμένων ελεγκτικών συστημάτων,  καθώς επίσης τόνισαν τη σημασία ύπαρξης σαφών και τεκμηριωμένων διαδικασιών για τη διερεύνηση αναφορών. Τονίστηκε από όλους τους εισηγητές ότι οι εσωτερικές έρευνες παρέχουν στις εταιρείες τη δυνατότητα να λάβουν νομικά, διοικητικά και διορθωτικά μέτρα. Η κουλτούρα καλλιέργειας του ‘’servant leadership’’ δημιουργεί κατάλληλες προϋποθέσεις, ώστε να υπάρχει το πρώτο στάδιο για τη χρηστή διακυβέρνηση.

Στη δεύτερη ενότητα, με θέμα «Antitrust», οι εισηγητές κ.κ. Κωνσταντίνος Σακελλάρης, Νομικός Σύμβουλος, Competition Law Expert στον ΟΠΑΠ και  Γενικός Γραμματέας του Δ.Σ. της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Τζούλια Πουρναρά, Partner, Business Law & Transactions, Compliance, Pharma & Healthcare Law στην Δικηγορική Εταιρεία Πλατής – Αναστασιάδης & Συνεργάτες, μέλος του δικτύου EY Law, Δρ. Παναγιώτης Σκουρής, Co-Owner at AnP Legal Praxis και Δικηγόρος, Διονυσία Ξηροκώστα, Σύμβουλος, Ανεξάρτητο Μη Εκτελεστικό Μέλος Δ.Σ. της Ιntracom Holdings, υπό τον συντονισμό της κας Νάντιας Σκανδάλη, Προϊσταμένης Τμήματος Επικεφαλής Νομικού στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, συζήτησαν για θέματα υγειούς και αθέμιτου ανταγωνισμού, για τη συγγένεια του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού με την εταιρική διακυβέρνηση. Η συμμόρφωση με το νομικό πλαίσιο του ανταγωνισμού θα πρέπει να προκύπτει από τις ίδιες τις εταιρείες και να είναι άμεσα συνυφασμένη με τη διαφάνεια, την ακεραιότητα και τη χρηστή διακυβέρνηση. Σε αγορές που επικρατούν συνθήκες έντονου και υγιούς ανταγωνισμού, παρατηρείται μείωση του επιπέδου διαφθοράς. Ένα σύστημα συμμόρφωσης στοχεύει να μάθουν οι εργαζόμενοι τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται. Η επιμόρφωση παίζει σπουδαίο ρόλο για την συμμόρφωση και η συμμόρφωση βοηθά την αγορά και αποτελεί επιπρόσθετη αξία που συμβάλλει στην ουσιαστική επιτυχημένη διακυβέρνηση που θα κάνει μια επιχείρηση ηγετική και ακμάζουσα. Επίσης, τονίστηκε ότι το δίκαιο των Δημοσίων Συμβάσεων έχει βασιστεί και προβλέπει το δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού. Η στρέβλωση του δικαίου του ανταγωνισμού επιφέρει κυρώσεις με δυσμενείς συνέπειες για τις επιχειρήσεις.

Στην κεντρική ομιλία του ο κ. Σοφοκλής Καραπιδάκης, Compliance Director και Data Protection Officer της MYTILINEOS, παρουσίασε ενδελεχώς το Σύστημα Κανονιστικής Συμμόρφωσης της MYTILINEOS στους σύνεδρους ως business case ελληνικού οργανισμού με διεθνή παρουσία. Το σύστημα της MYTILINEOS είναι βασισμένο σε διεθνή πρότυπα και καλές πρακτικές και έχει στόχο να διασφαλίζει τη συμμόρφωση του Οργανισμού με την ισχύουσα εθνική και διεθνή νομοθεσία, να συμβάλει στην αποτελεσματική διαχείριση των πολλαπλών επιχειρηματικών κινδύνων. Επίσης, αυξάνει την εμπιστοσύνη των μετόχων και των πελατών και μακροπρόθεσμα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της επιχείρησης και εδραιώνει μια εταιρική κουλτούρα, βασισμένη στις αρχές της ακεραιότητας και της επιχειρηματικής ηθικής.

Την τρίτη ενότητα ««Assurance Providers: Cooperation for Organizational Excellence» συζήτησαν υπό τη συντονίστρια κ. Εύη Δημητρούλια, Προέδρο ACFE Greece, Partner TGS Hellas και Μέλος της συντονιστικής επιτροπής BIF της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, οι κ.κ. Ιωάννα Κουλούρη, Επικεφαλής Διεύθυνσης Δεοντολογίας & Συμμόρφωσης του ΔΕΣΦΑ, Μαρίζα Μέλλιου, Διευθύντρια Εσωτερικού Ελέγχου της MYTILINEOS και Μιχάλης Βαφόπουλος, Ιδρυτής & Διευθύνων Σύμβουλος της Linked Business. Κατά τη συζήτηση αναφέρθηκε ότι τα Πρότυπα Εσωτερικού Ελέγχου ρητά αναφέρουν την ανάγκη συνεργασίας του εσωτερικού ελεγκτή με τους εσωτερικούς και εξωτερικούς παρόχους διαβεβαιωτικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών, ώστε να εξασφαλίζεται η ορθή κάλυψη και να ελαχιστοποιείται η αλληλοεπικάλυψη των προσπαθειών. Επίσης, τονίστηκε ότι η συνεργασία με άλλους παρόχους διασφάλισης μπορεί να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού έργου, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία του εσωτερικού ελέγχου. Μεταξύ άλλων, τονίστηκε ότι σκοπός της κανονιστικής συμμόρφωσης δεν είναι μόνο η παρακολούθηση και μέριμνα για την εφαρμογή του εκάστοτε νομοθετικού/κανονιστικού πλαισίου, αλλά και η θέσπιση και εφαρμογή κανόνων δεοντολογίας και επιχειρηματικής ηθικής, ώστε τόσο το εσωτερικό περιβάλλον του οργανισμού όσο και οι συναλλαγές του με τρίτους, πελάτες, συνεργάτες, προμηθευτές, να γίνονται με όρους διαφάνειας και ακεραιότητας, προς όφελος όλων των ενδιαφερόμενων μερών (οργανισμού, εργαζομένων, πελατών, συνεργατών, κοινωνίας κ.λπ.). H κανονιστική συμμόρφωση χρησιμοποιεί μεθόδους και εργαλεία για την αξιολόγηση του κινδύνου (μη) συμμόρφωσης, την εφαρμογή του νομοθετικού/κανονιστικού πλαισίου (πολιτικές, διαδικασίες, ελέγχους, εκπαίδευση κ.ά.) και την ενημέρωση της Διοίκησης.

 

Ο Δρ. Άγγελος Κασκάνης, Εκτελεστικός Διευθυντής της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, κλείνοντας την εκδήλωση, ευχαρίστησε τους συμμετέχοντες, ομιλητές και συντονιστές και υπογράμμισε τη σημασία που έχει για το Forum η στήριξη και η συνεργασία με τις εταιρείες – μέλη του για την διοργάνωση επιτυχημένων δράσεων. Ανανέωσε το ραντεβού στο επόμενο Round Table με εξίσου ενδιαφέρουσα θεματική.

 

15ο BIF Round Table | 15.5.2024 – intro from Transparency International GR on Vimeo.

 

 

Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτουργεί στην Ελλάδα από το 1996. Κύριοι σκοποί της δράσης της είναι να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για τους κινδύνους της διαφθοράς στην Ελλάδα και, ταυτόχρονα, να προωθήσει ουσιαστικές συστημικές αλλαγές που θα οδηγήσουν στη λειτουργία της κοινωνίας με περισσότερη διαφάνεια.

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:

Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς

Τηλ. 210 7224940,

e-mail: tihellas@otenet.gr

www.transparency.gr

 

 

15ο ΒΙF RT – ΔΤ_final/