Αθήνα, 10 Φεβρουαρίου 2026
Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς του 2025, που δημοσιεύτηκε από τη Διεθνή Διαφάνεια, δείχνει ότι η παγκόσμια τάξη δοκιμάζεται από τον ανταγωνισμό μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και από μια επικίνδυνη περιφρόνηση των διεθνών κανόνων. Οι ένοπλες συγκρούσεις και η κλιματική κρίση έχουν θανατηφόρες επιπτώσεις, ενώ οι κοινωνίες εμφανίζουν αυξανόμενο βαθμό πόλωσης.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ο κόσμος χρειάζεται ηγεσίες με αρχές και ισχυρούς, ανεξάρτητους θεσμούς που λειτουργούν με ακεραιότητα, με στόχο την προστασία του δημόσιου συμφέροντος. Ωστόσο, πολύ συχνά παρατηρείται αποτυχία της χρηστής διακυβέρνησης και της υπεύθυνης, υπόλογης ηγεσίας.
Η διαφθορά στη διαχείριση των δημόσιων πόρων υπονομεύει τη δυνατότητα των πολιτών να έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες και επηρεάζει άμεσα την καθημερινή ζωή. Όταν οι πόροι εκτρέπονται, οι συμβάσεις διογκώνονται ή η πρόσβαση σε υπηρεσίες εξαρτάται από άτυπες πληρωμές, οι πολίτες ενδέχεται να στερούνται βασικά αγαθά, όπως η υγειονομική περίθαλψη, η εκπαίδευση, το νερό, η ηλεκτρική ενέργεια και η στέγαση.
Ο αντίκτυπος είναι ιδιαίτερα έντονος στα φτωχότερα νοικοκυριά. Οι άτυπες χρεώσεις και η ευνοιοκρατία λειτουργούν ως ένας παλινδρομικός «φόρος», αποσπώντας μεγαλύτερο ποσοστό από τα χαμηλά εισοδήματα, γεγονός που μπορεί να αποθαρρύνει τους πλέον ευάλωτους από το να αναζητήσουν υγειονομική φροντίδα ή να διατηρήσουν τα παιδιά τους στο σχολείο. Περιθωριοποιημένες ομάδες ενδέχεται να αποκλείονται από προγράμματα στα οποία δικαιούνται να συμμετέχουν, ενώ όταν η πρόσβαση φαίνεται να εξαρτάται από διασυνδέσεις και όχι από δικαιώματα, οι ανισότητες διευρύνονται και οι αντιλήψεις αδικίας εντείνονται.
Όταν οι αξιωματούχοι και οι πιστωτές που είναι υπεύθυνοι για τη διαπραγμάτευση και τη διαχείριση του δημόσιου χρέους ενεργούν με διεφθαρμένο τρόπο, αυξάνουν σοβαρά τον κίνδυνο δημοσιονομικής κρίσης οδηγώντας σε ανισότητες. Η απόκρυψη χρέους από το κοινό, η αποδοχή δυσμενών όρων δανεισμού έναντι δωροδοκιών και η παράνομη ιδιοποίηση δανειακών πόρων θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την ευημερία μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού. Οι πρακτικές αυτές αφήνουν τις κυβερνήσεις αντιμέτωπες με εξαιρετικά δύσκολες επιλογές μεταξύ της εξυπηρέτησης του χρέους και των επενδύσεων σε κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η δράση για το κλίμα.
Η ενίσχυση της ακεραιότητας στη συγκέντρωση, την κατανομή και τη διάθεση των δημόσιων πόρων είναι ζωτικής σημασίας. Συμβάλλει στη σταθερότητα των οικονομιών και διασφαλίζει ότι οι δημόσιες υπηρεσίες λειτουργούν αποτελεσματικά, βάσει αναγκών και θεμελιωμένων δικαιωμάτων, και όχι με βάση διασυνδέσεις ή πρόσθετες, άτυπες πληρωμές.
Ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας, François Valérian, δήλωσε:
«Σε έναν αλληλεξαρτώμενο κόσμο, χρειαζόμαστε τόσο την εθνική δράση όσο και την πολυμερή συνεργασία για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, όπως η διαφθορά. Σε μια περίοδο όπου παρατηρείται από ορισμένα κράτη μια επικίνδυνη περιφρόνηση των διεθνών κανόνων, είναι αναγκαίο να προστατεύσουμε μια παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες, η οποία θεμελιώνεται στη διαφάνεια, στη λογοδοσία προς τους πολίτες και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. »
Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς (CPI) της τρέχουσας χρονιάς κατατάσσει 182 χώρες και εδάφη βάσει των επιπέδων διαφθοράς στον δημόσιο τομέα, όπως γίνονται αντιληπτά από ειδικούς και επιχειρηματικούς φορείς. Ο Δείκτης στηρίζεται σε 13 ανεξάρτητες πηγές δεδομένων και χρησιμοποιεί κλίμακα από 0 έως 100, όπου το 0 υποδηλώνει ότι ο δημόσιος τομέας μιας χώρας θεωρείται ιδιαίτερα διεφθαρμένος και το 100 ότι θεωρείται πλήρως διαφανής και αξιόπιστος. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι περισσότερες χώρες οφείλουν να ενισχύσουν σημαντικά τις πολιτικές και μηχανισμούς πρόληψης και καταπολέμησης της διαφθοράς.
Φέτος, την υψηλότερη θέση κατέλαβε η Δανία, για όγδοη συνεχόμενη χρονιά, με βαθμολογία 89. Μόνο μια περιορισμένη ομάδα 15 χωρών, κυρίως στη Δυτική Ευρώπη και στην περιοχή Ασίας–Ειρηνικού, επιτυγχάνει βαθμολογίες άνω του 75. Από αυτές, μόλις πέντε υπερβαίνουν το όριο του 80. Αντιθέτως, πάνω από τα δύο τρίτα των χωρών (68%) κατατάσσονται κάτω από το 50, υποδεικνύοντας σοβαρά συστημικά προβλήματα διαφθοράς σε ευρύ φάσμα περιοχών του πλανήτη.
Στο χαμηλότερο άκρο της κατάταξης, οι χώρες με βαθμολογία κάτω του 25 είναι κυρίως αυτές που πλήττονται από συγκρούσεις ή χαρακτηρίζονται από αυταρχικά καθεστώτα, όπως η Βενεζουέλα (10) και οι χαμηλότερα βαθμολογούμενες Σομαλία και Νότιο Σουδάν, με βαθμολογία 9.
Ο Δείκτης αναδεικνύει τη σαφή διαφοροποίηση μεταξύ κρατών με ισχυρούς, ανεξάρτητους θεσμούς, ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, και ανοιχτό χώρο για την κοινωνία των πολιτών, έναντι χωρών που διοικούνται από κατασταλτικά αυταρχικά καθεστώτα. Οι πλήρεις δημοκρατίες παρουσιάζουν μέσο CPI 71, οι ελλιπείς δημοκρατίες 47, ενώ τα αυταρχικά καθεστώτα μόλις 32.
Παρά το γεγονός ότι ένας πολύ περιορισμένος αριθμός μη δημοκρατικών χωρών σημειώνει σχετικά υψηλές επιδόσεις σε σύγκριση με τις περιφερειακές τους ομόλογες και διαχειρίζεται επιτυχώς συγκεκριμένες μορφές διαφθοράς, αυτές συνιστούν εξαιρέσεις. Σε τέτοια πλαίσια, οι πολιτικές κατά της διαφθοράς είναι συνήθως συγκεντρωτικές και επιβάλλονται από τα ανώτερα επίπεδα διακυβέρνησης, με περιορισμένη βιωσιμότητα. Χωρίς ανεξάρτητους μηχανισμούς εποπτείας και συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, οι προσπάθειες αυτές μπορούν να ανατραπούν ταχύτατα υπό μεταβολή πολιτικών συμφερόντων.
Η συνολική εικόνα υπογραμμίζει ότι η δημοκρατία, σε συνδυασμό με ισχυρούς και ανεξάρτητους θεσμούς, αποτελεί προϋπόθεση για την πλήρη, αποτελεσματική και βιώσιμη καταπολέμηση της διαφθοράς.
Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης αποτελούν θεμελιώδη προϋπόθεση για τη διασφάλιση της λογοδοσίας.
Όταν οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να συναντώνται ελεύθερα, να οργανώνονται, να εκφράζουν αιτήματα αλλαγών προς τους ηγέτες τους και να λαμβάνουν πληροφορίες από τις δημόσιες αρχές, η κοινωνία των πολιτών και οι δημοσιογράφοι διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Συγκεκριμένα, μπορούν να εντοπίζουν δείκτες κινδύνου σε διαδικασίες προμηθειών, κινδύνους διαφθοράς στην παροχή υπηρεσιών και περιπτώσεις παράνομου πλουτισμού. Μέσω ερευνητικής δημοσιογραφίας, αιτήσεων για πρόσβαση στην πληροφορία, παρακολούθησης από την κοινότητα και αγωγών υπέρ του δημοσίου συμφέροντος, συμβάλλουν στην εφαρμογή της νομοθεσίας και στη διασφάλιση της λογοδοσίας. Ο έλεγχος των κυβερνητικών δράσεων από την κοινωνία των πολιτών και τα μέσα ενημέρωσης παρέχει στους πολίτες τις αναγκαίες πληροφορίες για να τιμωρούν τη διαφθορά και να επιβραβεύουν την ακεραιότητα μέσω της ψήφου τους.
Οι εν λόγω λειτουργίες θεσμικού ελέγχου αποδυναμώνονται όταν περιορίζεται ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών μέσω πολιτικοποιημένων παρεμβάσεων στις δραστηριότητες ΜΚΟ, περιοριστικών νόμων για τις ΜΚΟ ή δικαστικών προσφυγών με στόχο τον εκφοβισμό ή τη φίμωση των μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και μέσω παρακολούθησης, λογοκρισίας ή μεροληπτικής κατανομής κρατικής διαφήμισης υπέρ των φιλοκυβερνητικών μέσων. Σε τέτοια περιβάλλοντα, η αποκάλυψη παρατυπιών καθίσταται πιο επικίνδυνη, η αυτολογοκρισία πιο πιθανή και οι ευκαιρίες για κατάχρηση εξουσίας διευρύνονται.
Όταν οι δημοσιογράφοι δέχονται επιθέσεις ή δολοφονούνται κατά την κάλυψη υποθέσεων διαφθοράς, η δυνατότητα λογοδοσίας της εξουσίας περιορίζεται σημαντικά και η διαφθορά τείνει να επιδεινώνεται. Από το 2012, σε περιοχές εκτός ζωνών ένοπλων συγκρούσεων παγκοσμίως, έχουν σκοτωθεί 829 δημοσιογράφοι, εκ των οποίων 150 κατά την κάλυψη θεμάτων σχετικών με τη διαφθορά, πέντε μόνο το 2025. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο Turki al-Jasser, που εκτελέστηκε από τις σαουδαραβικές αρχές μετά από επτά χρόνια κράτησης, και ο Gastón Medina, που δολοφονήθηκε έξω από το σπίτι του στο Περού.
Πάνω από το 90% αυτών των δολοφονιών σημειώθηκαν σε χώρες με δείκτη CPI κάτω του 50, όπως η Βραζιλία, η Ινδία, το Μεξικό, το Πακιστάν και το Ιράκ, περιοχές ιδιαίτερα επικίνδυνες για δημοσιογράφους που αναφέρονται σε υποθέσεις διαφθοράς.
Η Εκτελεστική Διευθύντρια της Διεθνούς Διαφάνειας, Maíra Martini, δήλωσε:
«Σε μια εποχή κλιματικής κρίσης, αστάθειας και πόλωσης, ο κόσμος χρειάζεται περισσότερο από ποτέ υπεύθυνους ηγέτες και ανεξάρτητους θεσμούς για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος — ωστόσο, πολύ συχνά αυτοί αποτυγχάνουν να ανταποκριθούν.
Καλούμε τις κυβερνήσεις και τους ηγέτες να ενεργούν με ακεραιότητα και να σταθούν στο ύψος των ευθυνών τους, ώστε να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον για τους πολίτες τους. »
Η θέση της Ελλάδας στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς για το 2025
Η θέση της Ελλάδας (56/182) στο δείκτη βελτιώθηκε κατά μία μονάδα (50) και τρεις θέσεις από το 2025, μετά τη Μαλαισία (54) και το Ομάν (54) και στην ίδια θέση με την Ιορδανία (50), τη Γεωργία (50) και το Μπαχρέιν (50).
Στον τομέα της ελευθερίας του τύπου, παρά τις θεσμικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της προστασίας των δημοσιογράφων, οι ανησυχίες εντείνονται, τόσο στη χώρα, όσο και διεθνώς. Η Ελλάδα εξακολουθεί να κατατάσσεται τελευταία μεταξύ των χωρών της ΕΕ στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου 2025, που δημοσίευσαν οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), με την κατάσταση στη χώρα να χαρακτηρίζεται προβληματική.
Αναφορικά με το ζήτημα της Ανοικτής Διακυβέρνησης, η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην Έκθεση είναι υπαρκτή, ωστόσο η απουσία σταθερού, θεσμοθετημένου διαλόγου, μέσω ενός forum, συλλογικά, με την κοινωνία των πολιτών, περιορίζει την ουσιαστική συμμετοχή, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
Η φετινή Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου (2025) καταγράφει περιορισμένη πρόοδο στην Ελλάδα, ενώ αναδεικνύει συνεχιζόμενες προκλήσεις στους τομείς της απονομής δικαιοσύνης, στο θεσμικό πλαίσιο κατά της διαφθοράς και στην προστασία της ελευθερίας του τύπου.
Οι δηλώσεις «πόθεν έσχες» των πολιτικών εξακολουθούν να δημοσιεύονται με καθυστέρηση και σε μη επεξεργάσιμη μορφή περιορίζοντας τον ουσιαστικό έλεγχο, ενώ σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, η εμπιστοσύνη των πολιτών στη δικαιοσύνη παραμένει χαμηλή, όπως καταγράφεται και σε σχετικά ευρωπαϊκά ευρήματα.
Η χώρα έχει παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο πλάνο ψηφιοποίησης του Ελληνικού Δημοσίου. Το πλάνο αποτυπώνεται στη «Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού» (με ορίζοντα και το 2026-2030), εστιάζοντας στην πλήρη ψηφιακή μετάβαση της διοίκησης, τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και την ενσωμάτωση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης. Παρόλα αυτά η ελληνική κοινωνία, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του Νοεμβρίου 2025 ανησυχεί για την αλγοριθμική διαφάνεια (62%), την ελευθερία του λόγου (73%) και την προστασία των προσωπικών δεδομένων (79%).
Ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, κ. Γιώργος Χατζηγιαννάκης, δήλωσε:
«Σε μια περίοδο παγκόσμιας στασιμότητας, αποτελεί θετικό γεγονός ότι η Ελλάδα ανήκει στην περιορισμένη ομάδα μόλις 31 χωρών — ανάμεσα σε 182 χωρών και περιοχών— που βελτίωσαν τη βαθμολογία τους. Οι μεταρρυθμίσεις που προωθήθηκαν, οι θεσμικές δράσεις και οι νομοθετικές πρωτοβουλίες κρίθηκε ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, οι υποθέσεις διαφθοράς που έχουν έρθει στο προσκήνιο το τελευταίο διάστημα καταδεικνύουν ότι η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στον δημόσιο τομέα. Η περαιτέρω ενίσχυση και θωράκιση των ανεξάρτητων αρχών, η προστασία των δημοσιογράφων και οι μεταρρυθμίσεις στην απονομή της δικαιοσύνης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εμπέδωση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη χώρα.»
___________________________________________________________________________
Δείτε την πλήρη έκθεση εδώ
