Η Δικαιοσύνη δεν κρίνεται μόνο από τους νόμους και τη λειτουργία των δικαστηρίων. Κρίνεται από το αν οι πολίτες μπορούν να προστατεύσουν τα δικαιώματά τους, να αντιμετωπίζονται δίκαια και να επιλύουν τις υποθέσεις τους χωρίς αδικαιολόγητα εμπόδια.
Η νέα έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), Justice as a Public Service: Delivering Better Outcomes, αναγνωρίζει θετικές επιδόσεις για την Ελλάδα σε ορισμένους δείκτες, όπως η δίκαιη μεταχείριση κατά τη διαδικασία και η πρόσβαση σε μηχανισμούς επίλυσης διαφορών.
Πιο συγκεκριμένα, η Ελλάδα παρουσιάζει θετικές επιδόσεις σε βασικούς δείκτες:
· 86% των ερωτηθέντων των οποίων η διαδικασία επίλυσης είχε ολοκληρωθεί δήλωσαν ότι το νομικό τους πρόβλημα επιλύθηκε πλήρως.
· 78% αξιολόγησαν τη διαδικασία επίλυσης ως δίκαιη, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ με τις υψηλότερες επιδόσεις στον συγκεκριμένο δείκτη.
· 58% δήλωσαν ότι εμπιστεύονται τους δικαστές και τους δικαστικούς λειτουργούς.
· 77% ανέφεραν ότι είχαν πρόσβαση στις πληροφορίες που χρειάζονταν για την αντιμετώπιση του νομικού τους προβλήματος.
· 51% όσων χρειάζονταν εξατομικευμένη βοήθεια ή συμβουλές κατάφεραν να τις εξασφαλίσουν, ενώ 52% όσων χρειάζονταν μηχανισμό επίλυσης διαφορών απέκτησαν πρόσβαση σε αυτόν.
Τα ευρήματα αυτά αποτυπώνουν μια σύνθετη εικόνα. Παρότι η Ελλάδα καταγράφει συγκριτικά υψηλές επιδόσεις στην επίλυση προβλημάτων και στη δίκαιη μεταχείριση, η εμπιστοσύνη προς τους δικαστικούς λειτουργούς παραμένει σε χαμηλότερο επίπεδο από την αντιλαμβανόμενη δικαιοσύνη των διαδικασιών. Παράλληλα, σχεδόν οι μισοί από όσους χρειάζονταν εξατομικευμένη υποστήριξη ή πρόσβαση σε μηχανισμό επίλυσης διαφορών δεν κατάφεραν να την εξασφαλίσουν.
Η ανάγκη για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις παραμένει. Οι αλλαγές πρέπει να διευκολύνουν την πρόσβαση στη Δικαιοσύνη, να απλοποιούν τις διαδικασίες και να συνδέουν τους διαθέσιμους πόρους με μετρήσιμα αποτελέσματα. Χρειάζεται επίσης συστηματική αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων, με αξιόπιστα δεδομένα και δημοσιοποίηση της προόδου.
Για τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάς, η διαφάνεια και η λογοδοσία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για θεσμούς που λειτουργούν προς όφελος της κοινωνίας. Η πρόοδος δεν πρέπει να αποτιμάται μόνο με βάση τις αλλαγές στη νομοθεσία, αλλά και με βάση το αν αυτές βελτιώνουν ουσιαστικά την καθημερινότητα των πολιτών.
Στόχος πρέπει να είναι μια Δικαιοσύνη με σαφείς κανόνες, διαφανείς διαδικασίες και ουσιαστικό έλεγχο.
Διαβάστε εδώ ολόκληρη την έκθεση του ΟΟΣΑ.
