ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2019
Στις 16 Οκτωβρίου 2019, ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών μαζί με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος, στο πλαίσιο συνεργασίας τους για την Ανοιχτή Διακυβέρνηση, συμμετείχαν στη διαδικασία επεξεργασίας του νομοσχεδίου με τίτλο «Επενδύω στην Ελλάδα και άλλες διατάξεις». Συγκεκριμένα, κατά την ακρόαση εξωκοινοβουλευτικών προσώπων, υπέβαλαν στις διαρκείς επιτροπές «Παραγωγής και Εμπορίου» και «Κοινωνικών Υποθέσεων», που συνεδριάζουν από κοινού για το πολυνομοσχέδιο, υπόμνημα που περιλάμβανε τροπολογία/προσθήκη για το νομοσχέδιο με τίτλο «ΕΝΙΑΙΑ ΨΗΦΙΑΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ» και σειρά άλλων προτάσεων και ερευνητικών αποτελεσμάτων για την ανοιχτή διακυβέρνηση, προκειμένου να συνεκτιμηθούν κατά τη σύνταξη επόμενων νομοσχεδίων.
Κατά τη σύντομη παρουσίαση τονίστηκε ότι το Ελληνικό Δημόσιο, μετά από 10 χρόνια κρίσης και πολλές απόπειρες μεταρρυθμίσεων, παραμένει άγνωστο και ακαταμέτρητο, ακόμη και ως προς τα πιο βασικά συστατικά του: τις υπηρεσιακές μονάδες του και τα άτομα που υπηρετούν στην κάθε μία. Από το 2013, υπάρχουν στο http://apografi.yap.gov.gr/apografi/ στατιστικά στοιχεία και συνολικοί αριθμοί των υπαλλήλων, ανά ορισμένες κατηγορίες. Δεν υπάρχει όμως ακόμη η λεπτομερής χαρτογράφηση δομής και στελέχωσης που είναι απαραίτητη για τη διαχείριση και αξιοποίηση των πόρων του Δημοσίου.
Το υπό συζήτηση αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει ήδη 205 άρθρα, που αφορούν ρυθμίσεις για 12 Υπουργεία. Είναι, λοιπόν, ενδεδειγμένο και ζητήθηκε από τους Υπουργούς και τις Επιτροπές, να προσθέσουν στα 33 άρθρα του Μέρους ΙΑ’ «Ψηφιακή Διακυβέρνηση» ένα ακόμη άρθρο, προκειμένου να εξασφαλιστεί αυτή η εκ των ων ουκ άνευ ψηφιακή υποδομή για ορθολογική διαχείριση των πόρων του Δημοσίου και μεταρρυθμίσεις. Άλλωστε το πολυνομοσχέδιο ήδη περιλαμβάνει και διατάξεις για πολλά άλλα ψηφιακά μητρώα με μεγαλύτερες τεχνικές απαιτήσεις.
Επισημάνθηκε ότι οι δύο συνεργαζόμενοι φορείς υποστηρίζουν την πρόταση για τον ενιαίο Ψηφιακό Οργανόγραμμα-Αποτύπωση του Δημοσίου από το 2016. Μάλιστα, το 2016 ο Οργανισμός Ανοικτών Τεχνολογιών είχε καταθέσει την ίδια με σήμερα πρόταση προς ένταξη στο νομοσχέδιο της Κινητικότητας.
Η Ενιαία Ψηφιακή Αποτύπωση της Δομής και της Στελέχωσης του Δημοσίου θα αποτελέσει σημαντική ψηφιακή τομή, που θα σταματήσει μια χρόνια παθογένεια του Eλληνικού Δημοσίου, σε ελάχιστο χρόνο και με ελάχιστο κόστος. Θα επιτρέψει να αξιοποιούνται οι δημόσιοι υπάλληλοι ως καταλύτες της ανάπτυξης.
Αναλυτικά το υπόμνημα με τα συνημμένα του, καθώς και το κείμενο που διαβάστηκε στη Βουλή, υπάρχουν εδώ.
Το βίντεο από την παρέμβαση των εκπροσώπων συνεργαζόμενων φορέων υπάρχει εδώ.
Ολόκληρο το βίντεο από τη συνεδρίαση της επιτροπής είναι διαθέσιμο εδώ
ΔΤ_ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ-ΕΛΛΑΣ_ΕΛΛΑΚ_24-10-2019

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Αθήνα, 31 Ιουλίου 2019
Στο πλαίσιο της αποστολής της για την πάταξη της διαφθοράς στη χώρα μας, η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς ανέγνωσε με ενδιαφέρον το σχέδιο νόμου «Επιτελικό Κράτος: Οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» και ιδίως τις σκοπούμενες διατάξεις για:
(α) την ρύθμιση των ασυμβιβάστων και των συγκρούσεων συμφερόντων που δύνανται να προκύψουν για ευρύ κύκλο προσώπων της Κυβέρνησης,
(β) την ίδρυση Ανεξάρτητης Αρχής Διαφάνειας,
θεματικές για τις οποίες η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς έχει τοποθετηθεί, ήδη από το 2012, στην έρευνά της «Αξιολόγηση Εθνικού Συστήματος Ακεραιότητας» (https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2013/09/NIS_TI-Greece.pdf).
Υπό το πρίσμα και της εν λόγω έρευνας, η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς σημειώνει, συνοπτικά, τα κάτωθι:
■ Η συμπερίληψη στο σχέδιο νόμου κανόνων για την ρύθμιση των ασυμβιβάστων και των συγκρούσεων συμφερόντων που δύνανται να προκύψουν για ευρύ κύκλο προσώπων της Κυβέρνησης (απαγόρευση άσκησης παράλληλης επαγγελματικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας, περιορισμοί κατά την μεταβατική περίοδο μετά την λήξη των καθηκόντων τους, απαγόρευση σύναψης οποιασδήποτε σύμβασης μεταξύ του εν ευρεία έννοια Δημοσίου και των ίδιων, συζύγων και τέκνων τους, διαδικασία εξακρίβωσης και αποτροπής των καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων) αποτελεί οπωσδήποτε βήμα προς την σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, η θέσπιση επιπλέον διατυπώσεων διαφάνειας κατά τη διαδικασία εξακρίβωσης και αποτροπής των καταστάσεων σύγκρουσης συμφερόντων θα ενίσχυε έτι περαιτέρω τους σκοπούς ελέγχου και λογοδοσίας των σχετικών διατάξεων του σχεδίου νόμου.
■ Η σκοπούμενη ίδρυση Ανεξάρτητης Αρχής Διαφάνειας ως μιας ανεξάρτητης νομοθετικά κατοχυρωμένης αρχής που θα απορροφήσει πλείστους υφιστάμενους ελεγκτικούς φορείς με αρμοδιότητα την καταπολέμηση της διαφθοράς, αποτελεί επίσης πρωτοβουλία προς την σωστή κατεύθυνση, προκειμένου να δοθεί λύση στα ζητήματα της αλληλοεπικάλυψης αρμοδιοτήτων και της έλλειψης συντονισμού δράσης των εν λόγω φορέων, καθώς τα ζητήματα αυτά συντελούν, μεταξύ άλλων, στην μη αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς.
Στο πλαίσιο αυτό, εξίσου θετική επίδραση στην πάταξη της διαφθοράς αναμένεται να έχουν και οι συνακόλουθες: (α) οριζόντια πολιτική διαχείρισης κινδύνων διαφθοράς, (β) ομογενοποίηση των προτύπων και εργαλείων διερεύνησης της διαφθοράς, καθώς και (γ) ενιαία πολιτική υποδοχής των καταγγελιών διαφθοράς.
■ Δεδομένης της φύσης της σκοπούμενης Αρχής ως ανεξάρτητης νομοθετικά κατοχυρωμένης αρχής, η επιλογή του Πρόεδρου και των μελών του Συμβουλίου Διοίκησης και του Διοικητή της Αρχής ουσιαστικά από την Κυβέρνηση είναι σύμφωνη με την μέχρι σήμερα ακολουθούμενη πρακτική για την επιλογή των επικεφαλής των ανεξάρτητων νομοθετικά κατοχυρωμένων αρχών. Ωστόσο, στο πλαίσιο της διακηρυχθείσας ενίσχυσης της ανεξαρτησίας της ελεγκτικής αρχής που θα κληθεί να διερευνήσει διαφθορά ενίοτε διαπραττόμενη από ισχυρά συμφέροντα, θα ήταν ευπρόσδεκτη μια διαδικασία επιλογής των εν λόγω προσώπων ομοιάζουσα με αυτή της επιλογής των επικεφαλής των ανεξάρτητων συνταγματικά κατοχυρωμένων αρχών, η οποία απαιτεί στήριξη και εκ μέρους της Αντιπολίτευσης. Ιδιαίτερα επισημαίνεται η ανάγκη βελτίωσης της προβλεπόμενης διαδικασίας επιλογής του Διοικητή της Αρχής, ώστε να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία του.
■ Προκειμένου να είναι η Αρχή σε θέση να επιτελέσει με επιτυχία τον ρόλο και την αποστολή της, απαιτείται, σε διαχρονική βάση, η εξασφάλιση των απαραίτητων δημοσιονομικών πόρων και της οικονομικής αυτοτέλειας της Αρχής, ώστε:
– να προσελκυθεί και διατηρηθεί σε αυτή επαρκής αριθμός προσωπικού με εξειδικευμένες γνώσεις και εχέγγυα ανεξαρτησίας,
– να είναι σε θέση το προσωπικό να διενεργεί ελέγχους εκτός έδρας και καθ’ υπέρβαση του υποχρεωτικού ωραρίου εργασίας,
– να παρέχεται στο προσωπικό η δυνατότητα διαρκούς επιμόρφωσης στην ημεδαπή και στην αλλοδαπή.
Ως εκ τούτου, θα ήταν σκόπιμη η μεταφορά στην Αρχή οικονομικών πόρων όχι μόνο ίσων με το σύνολο των πιστώσεων των απορροφούμενων φορέων, όπως προβλέπει το σχέδιο νόμου, αλλά και πλέον αυτών.
■ Αναφορικά με την προβλεπόμενη αρμοδιότητα της Αρχής για υποδοχή και διερεύνηση καταγγελιών επί υποθέσεων απάτης και διαφθοράς στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, καθώς επίσης και σε συγχρηματοδοτούμενα, διακρατικά και λοιπά έργα, επισημαίνεται η ανάγκη ο Κανονισμός Λειτουργίας της Αρχής ή Κανονισμός που θα εκδοθεί με απόφαση του Διοικητή να προβλέπει ότι οι εν λόγω καταγγελίες θα τυγχάνουν διαχείρισης σύμφωνα με το πνεύμα και το γράμμα του –επί της παρούσης- σχεδίου της Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.
■ Η πρόβλεψη περί αρμοδιότητας της Αρχής για την ενίσχυση της διαφάνειας στους τομείς της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας για την υποστήριξη της ανάπτυξης και την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων και συνακόλουθης ένταξης και ιδιωτικών φορέων στο πεδίο αρμοδιοτήτων της Αρχής, κρίνεται ως θετική επί της αρχής, καθόσον η διαφθορά στον δημόσιο τομέα είναι τις περισσότερες φορές αλληλένδετη με αυτή στον ιδιωτικό τομέα. Εντούτοις, οι αρμοδιότητες που σκοπείται να έχει η Αρχή επί του ιδιωτικού τομέα χρήζουν περαιτέρω διευκρινίσεων, ιδίως σε σχέση και με την προβλεπόμενη παρακολούθηση από την Αρχή των πειθαρχικών διαδικασιών στους ιδιωτικούς φορείς που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της, οι οποίοι ορίζεται ότι θα πρέπει να κοινοποιούν υποχρεωτικά στην Αρχή κάθε πράξη με την οποία ασκείται πειθαρχική δίωξη και κάθε πειθαρχική απόφαση.
■ Η μη αποσαφήνιση στο σχέδιο νόμου των αρμοδιοτήτων της Αρχής επί του ιδιωτικού τομέα γεννά ζητήματα και λόγω της πρόβλεψης ότι τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης της Αρχής δεν επιτρέπεται να παρέχουν υπηρεσίες ή να έχουν οποιαδήποτε έννομη σχέση με εταιρεία ή επιχείρηση εκ της οποίας μπορεί να προκληθεί σύγκρουση συμφερόντων, καθόσον καταλείπει πλείστα ερωτήματα ως προς τους ιδιωτικούς φορείς και τις έννομες σχέσεις που εν τέλει επιτρέπονται για τα μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης της Αρχής.
■ Τέλος, η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, ως φορέας της Κοινωνίας των Πολιτών, καλωσορίζει την πρόβλεψη επιχειρησιακού πυλώνα λογοδοσίας της Αρχής προς την κοινωνία και δεσμεύεται ότι θα παραμείνει αταλάντευτος αρωγός στην εθνική προσπάθεια για καταπολέμηση της διαφθοράς, ως απαραίτητη προϋπόθεση για την βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας.
Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:
Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
Τηλ. 210 7224940
e-mail: tihellas@otenet.gr
www.transparency.gr
 
 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Αθήνα, 5 Μαρτίου 2019
Σε μείζονος σημασίας ευρωπαϊκό ζήτημα εξελίσσονται τα «προγράμματα χρυσής βίζας», έτσι όπως επικράτησε να ονομάζονται τα προγράμματα χορήγησης υπηκοότητας ή άδειας διαμονής σε φυσικά πρόσωπα που έχουν πραγματοποιήσει επενδύσεις συγκεκριμένου ύψους στην εν λόγω χώρα. Τα προγράμματα αυτά, που εφαρμόζονται, ήδη, από τη δεκαετία του 1980, σε πολλές χώρες, έχουν λάβει πλέον ανησυχητικές διαστάσεις στον ευρωπαϊκό χώρο.
Αυτό καθίσταται σαφές και από την έρευνα που δημοσίευσε τον περασμένο Σεπτέμβριο η Διεθνής Διαφάνεια, σε συνεργασία με την οργάνωση Global Witness, και από την οποία προκύπτουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
■ Τα «προγράμματα χρυσής βίζας» των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), που εντάθηκαν μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, χορηγούν πρακτικά ελεύθερη πρόσβαση στον χώρο του Schengen, παρότι σχετικά προγράμματα των περισσότερων κρατών μελών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, δεν χορηγούν υπηκοότητα αλλά μόνο άδεια διαμονής.
■ Κατά τα τελευταία 10 χρόνια, η ΕΕ υποδέχθηκε περίπου:
– 6.000 νέους πολίτες,
– 100.000 νέους κατοίκους και
– € 25 δισεκατομμύρια σε άμεσες ξένες επενδύσεις.
■ Οι άμεσες ξένες επενδύσεις, αν και ευπρόσδεκτες, ενδέχεται να εγκυμονούν και διαφθορά, όταν απειλείται η ακεραιότητα, η ασφάλεια, η ελευθερία και η δικαιοσύνη της ΕΕ, δηλαδή οι βασικές αξίες της.
■ Το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος μέσω της ακίνητης περιουσίας δεν είναι ένα νέο φαινόμενο. Οι κίνδυνοι προέρχονται από τη διενέργεια μη συστηματικών ή/και μη ενδελεχών ελέγχων δέουσας επιμέλειας από τα κράτη μέλη της ΕΕ και τις Τράπεζές τους στους αιτούντες επενδυτές. Ως εκ τούτου, είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να διασφαλιστεί ότι τα «προγράμματα χρυσής βίζας» δεν θα καταλήγουν να λειτουργούν ως «Δούρειοι Ίπποι» στην καρδιά της Ευρώπης.
■ Η άδεια διαμονής και κυρίως η υπηκοότητα είναι από τα πολυτιμότερα αγαθά που ένα κράτος μπορεί να προσφέρει σε ένα φυσικό πρόσωπο. Ως εκ τούτου, πρέπει να διαφυλάττονται, επαληθεύοντας την ύπαρξη πραγματικού δεσμού μεταξύ του αιτούντος επενδυτή και του κράτους μέλους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση.
■ Δεδομένων των ανωτέρω, η ΕΕ θα πρέπει να εναρμονίσει τα «προγράμματα χρυσής βίζας» των κρατών μελών της, ώστε αυτά να μην διαγκωνίζονται σε μια «μάχη προς τον πάτο» όσον αφορά τα κριτήρια βάσει των οποίων χορηγούν «χρυσή βίζα».
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Ένα σημαντικό στοιχείο που διαφοροποιεί την Ελλάδα σε σχέση με άλλες χώρες που εφαρμόζουν το σχετικό πρόγραμμα είναι ότι οι επενδύσεις μέσω του ελληνικού «προγράμματος χρυσής βίζας» συχνά υπερβαίνουν κατά πολύ το ελάχιστο ποσό που απαιτείται για τη χορήγηση της άδειας διαμονής. Αυτό συνιστά σοβαρή ένδειξη ότι η Ελλάδα θεωρείται πραγματικά γη επενδυτικών ευκαιριών, το οποίο σημαίνει ότι η απόκτηση της άδειας διαμονής δεν είναι πάντα ο πρωταρχικός στόχος, αλλά απλώς ένα παράπλευρο όφελος μιας επένδυσης που θεωρείται καθαυτή κερδοφόρα.
Οι δε σκοπούμενες τροποποιήσεις του ελληνικού νόμου περί του «προγράμματος χρυσής βίζας» προβλέπουν χορήγηση άδειας διαμονής για επενδύσεις σημαντικού ύψους σε χρηματοπιστωτικά μέσα εκδοθέντα από ελληνικούς φορείς. Αυτό αποτελεί μια επιπλέον ένδειξη ότι η Ελλάδα ενδιαφέρεται για αξιόπιστους επενδυτές και όχι για οπορτουνιστές.
Το ελληνικό νομικό πλαίσιο του «προγράμματος χρυσής βίζας» θέτει εν πολλοίς τις απαραίτητες δικλείδες ασφαλείας για την πρόληψη του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, στα πρότυπα του σχετικού δικαίου της ΕΕ, όπως για παράδειγμα:

• Όλα τα προς επένδυση χρηματικά ποσά πρέπει να περάσουν από το τραπεζικό σύστημα, ώστε να διενεργηθεί η απαιτούμενη δέουσα επιμέλεια στους αιτούντες επενδυτές, όπως η ακεραιότητά τους, η πηγή του πλούτου τους και των συγκεκριμένων κεφαλαίων που θα χρησιμοποιηθούν για την επένδυση.
• Δεν επιτρέπονται συναλλαγές σε μετρητά.
• «Θεματοφύλακες», όπως δικηγόροι και συμβολαιογράφοι, έχουν καθήκον αναφοράς περιπτώσεων υπόπτων για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος.

Αναμφίβολα, κατόπιν και των περιστατικών που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα (π.χ. carousel, συναλλαγές με pos), απαιτείται ενίσχυση του ισχύοντος ελληνικού νομικού πλαισίου, αλλά και στενότερη εποπτεία του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος για την διασφάλιση της διενέργειας συστηματικών και ενδελεχών ελέγχων δέουσας επιμέλειας στους αιτούντες επενδυτές.
Ωστόσο, καθίσταται σαφές ότι δεν πρόκειται για ένα εθνικό ζήτημα, αλλά για ένα πανευρωπαϊκό θέμα, που ελλοχεύει κινδύνους και απαιτεί λύσεις σε επίπεδο ΕΕ.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς καλωσορίζει την πρόσφατη σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [COM(2019) 12 final] και καλεί την ΕΕ να καταστεί η κινητήριος δύναμη των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων.

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:
Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
Τηλ. 210 7224940,
e-mail: tihellas@otenet.gr
www.transparency.gr

Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2018_Με ιδιαίτερη επιτυχία και συμμετέχοντες από τον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα έλαβε χώρα, την Παρασκευή 7 Δεκεμβρίου, στο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Ευγενίδου, το 11ο συνέδριο της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος, με τίτλο «Καθαρές Δημόσιες Συμβάσεις», σε μια συμβολική χρονική στιγμή, λίγο πριν από τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρα κατά της Διαφθοράς στις 9 Δεκεμβρίου.
Ανοίγοντας το συνέδριο, η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος, Δρ Άννα Δαμάσκου, υπογράμμισε ότι η διαφθορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων έχει υπολογιστεί ότι ανέρχεται ετησίως στα 5 δισ. ευρώ και πρότεινε ως λύση για μεγαλύτερη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις το «Σύμφωνο Ακεραιότητας», ένα εργαλείο-χρηστή πρακτική παρακολούθησης και βελτίωσης των δημοσίων συμβάσεων, που εφαρμόζεται από τη Διεθνή Διαφάνεια ήδη από την δεκαετία του 1990, ενώ από το 2016 υλοποιείται και στη χώρα μας με τη χρηματοδότηση της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (DG Regional Policy).
Από την πλευρά της, η Περιφερειάρχης Αττικής, κα Ρένα Δούρου, έκανε λόγο για «διμέτωπο αγώνα» στην προσπάθεια καταπολέμησης της διαφθοράς στις δημόσιες συμβάσεις: την ανάγκη για βελτίωση της καθημερινότητας και την πάλη για την αλλαγή στην άσκηση της εξουσίας, φέρνοντας ως παράδειγμα την χρήση του «Συμφώνου Ακεραιότητας» σε ένα πολύ σημαντικό αντιπλημμυρικό έργο σε περιοχές των Δήμων Μοσχάτου-Ταύρου και Νίκαιας-Αγ. Ι. Ρέντη.
Στην συνέχεια, εκπροσωπώντας την Κυβέρνηση, το λόγο πήρε η Γενική Γραμματέας για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, κα Αναστασία Ξεπαπαδέα, η οποία αναφέρθηκε στο γεγονός ότι ο κίνδυνος της διαφθοράς στις δημόσιες συμβάσεις επιτείνεται όλο και περισσότερο, λόγω της πολυπλοκότητας των διαδικασιών και της εμπλοκής σε αυτές πολλών φορέων, ενώ τόνισε ότι η απώλεια σε έσοδα είναι τεράστια τόσο για τα κράτη όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Χαιρετίζοντας το συνέδριο, ο Αντιπρόεδρος του Association of Certified Fraud Examiners – Greece Chapter, κ. Άρης Δημητριάδης, μίλησε για τον καθοριστικό ρόλο της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων, διατυπώνοντας την εκτίμηση ότι όσο μεγαλύτερη είναι η αντίληψη της διαφθοράς, τόσο διολισθαίνει η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις κυβερνήσεις.
Ο Αντιπρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών, κ. Πάνος Βαλαντάσης, έκανε αναφορά στη σημασία του εσωτερικού έλεγχου για την ακεραιότητα των δημοσίων συμβάσεων, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων.
Στην κεντρική ομιλία του συνεδρίου, ο κ. Franck Sébert, Διευθυντής Εσωτερικού Ελέγχου της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής και Αστικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανέφερε ότι η καταπολέμηση της διαφθοράς αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσθέτοντας ότι τα τελευταία χρόνια υλοποιείται έργο ύψους 920 εκατ. ευρώ για τον έλεγχο των δημόσιων συμβάσεων, στο οποίο συμμετέχουν 11 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην πρώτη ενότητα περί του νομικού πλαισίου των Δημόσιων Συμβάσεων, ιδιαίτερα ενδιαφέροντα στοιχεία για τις συμβάσεις στο Ελληνικό Δημόσιο μοιράστηκε ο Πρόεδρος της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων, κ. Γιώργος Καταπόδης, αναφέροντας ότι μόνο για το 2018 η αξία τους υπολογίζεται σε 4,3 δισ. ευρώ, με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας να είναι πρωταθλητής στην υπογραφή τους. Οι δε συμβάσεις αφορούν στην πλειονότητά τους, προμήθειες σε καύσιμα, ιατρικές συσκευές και φαρμακευτικά προϊόντα.
Ο Ειδικός Γραμματέας του Σώματος Επιθεωρητών–Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης, Καθηγητής Δημοσθένης Κασσαβέτης, αναφέρθηκε στα τρία είδη «σφαλμάτων» που παρατηρούνται κατά την διάρκεια των ελέγχων των δημοσίων συμβάσεων: τα τυχαία, τα εσκεμμένα και τα συστημικά, ενώ επισήμανε και την ανάγκη εγκαθίδρυσης ενός ολοκληρωμένου, αξιόπιστου και εγγυημένου ελεγκτικού συστήματος.
Ακολούθως, ο Γενικός Γραμματέας Εμπορίου & Προστασίας του Καταναλωτή του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης, κ. Δημήτριος Αυλωνίτης, μίλησε για τη μεγάλη σημασία της πλήρους εφαρμογής των ηλεκτρονικών συμβάσεων ως εργαλείο διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, τονίζοντας ότι η εν λόγω διαφάνεια ενισχύεται σημαντικά με την εισαγωγή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και της ηλεκτρονικής πληρωμής.
Σύμφωνα με τον Πάρεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κ. Αριστοτέλη Σακελλαρίου, στην Ελλάδα ελέγχονται 2.000 δημόσιες συμβάσεις ετησίως, κατά την μελέτη και υπογραφή των οποίων οι νόμοι που τις διέπουν μπορεί αρκετές φορές να συγκρουστούν με τις αντιλήψεις των στελεχών της διοίκησης που τις φέρνουν εις πέρας.
Στη συνέχεια, η Δικηγόρος της Ειδικής Υπηρεσίας Θεσμικής Υποστήριξης της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Επενδύσεων ΕΣΠΑ, κα Γεωργία Παναγιωτοπούλου, έκανε ιδιαίτερη μνεία στη σημασία του Κανονισμού 1303/2013 για τις δημόσιες συμβάσεις, ιδιαίτερα ως προς τα ακόλουθα τέσσερα σημεία: το σύστημα δημόσιου ελέγχου για διόρθωση των παρατυπιών, τα μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης, τον μηχανισμό καταγγελιών και την υποχρέωση ανακοίνωσης παρατυπιών.
Η δεύτερη ενότητα εστίασε στη σύνδεση των δημόσιων συμβάσεων με τους πολίτες, με την υπεύθυνη του προγράμματος για το «Σύμφωνο Ακεραιότητας» στη Γενική Γραμματεία της Διεθνούς Διαφάνειας στο Βερολίνο, κα Claire Martin, να αποκαλύπτει ότι, παγκοσμίως, 9,5 τρισ. ευρώ δαπανώνται σε δημόσιες συμβάσεις κάθε χρόνο και από αυτά χάνεται λόγω διαφθοράς το 20-25%, με το ανάλογο κόστος για τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες.
Από την πλευρά του, ο Δρ. Ιωάννης Σουφλής, Innovation & Learning Coordinator του «Συμφώνου Ακεραιότητας» που υλοποιεί η Διεθνής Διαφάνεια–Ελλάς, έκανε αναφορά στην εξέλιξη του προγράμματος και, ακολούθως, μίλησε για τις προϋποθέσεις εφαρμογής του, που συνίστανται στην ισχυρή πολιτική βούληση, τη συμμετοχή και συνεργασία των εμπλεκομένων, την τήρηση απαράβατων αρχών και την ανοιχτή πρόσβαση των φορέων σε στοιχεία (open data).
Για τη σημασία της εφαρμογής του «Συμφώνου Ακεραιότητας» στο αντιπλημμυρικό έργο που παρακολουθεί το «Σύμφωνο Ακεραιότητας» της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος έκανε λόγο ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιχειρησιακού Προγράμματος της Περιφέρεια Αττικής, κ. Δημήτρης Δρόσης, τονίζοντας ότι επιδρά καταλυτικά στην ενίσχυση του ελέγχου και της εμπιστοσύνης, αλλά και στην επιτάχυνση της κατασκευής του αντιπλημμυρικού έργου, ενώ ο Δήμαρχος Μοσχάτου-Ταύρου, κ. Ανδρέας Ευθυμίου, επιβεβαίωσε τη θετική επιρροή του «Συμφώνου Ακεραιότητας» στο έργο, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι πολλές φορές μη ρεαλιστικοί νόμοι μπορεί να αποτελέσουν τροχοπέδη σε διαδικασίες εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων.
Στην περίπτωση της εφαρμογής του «Συμφώνου Ακεραιότητας» στην Ουγγαρία, ήδη από το 2010, αναφέρθηκε η κα Gabriella Nagy, Επικεφαλής των Προγραμμάτων Δημοσίων Πόρων της Διεθνούς Διαφάνειας Ουγγαρίας, η οποία υπογράμμισε ότι «Σύμφωνο Ακεραιότητας» συνέβαλε στην αύξηση της εμπιστοσύνης στους δημόσιους φορείς και στην τόνωση του ανταγωνισμού.
Για τον συνδυασμό των νέων τεχνολογιών και της διαφάνειας στον αγώνα κατά της διαφθοράς μίλησε ο Εκτελεστικός Διευθυντής και συνιδρυτής του Vouliwatch, κ. Στέφανος Λουκόπουλος, κάνοντας αναφορά στο Vouliwatch και το Vouli Open Budget, δύο διαδικτυακά εργαλεία που στοχεύουν στον έλεγχο και τη λογοδοσία της Βουλής και των βουλευτών για τα πεπραγμένα τους.
Ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, στην ομιλία του στο συνέδριο έκανε λόγο για τις τολμηρές προσεγγίσεις και τα αποτελεσματικά εργαλεία που χρειάζονται στον έλεγχο των δημόσιων συμβάσεων , επισημαίνοντας παράλληλα την αναγκαιότητα της απλοποίησης του νομικού πλαισίου, αξιοποίησης της διεθνούς εμπειρίας και ενίσχυσης της χρήσης των νέων τεχνολογιών.
Στην τρίτη και τελευταία ενότητα, που εστίασε στον ρόλο του ιδιωτικού τομέα στην ακεραιότητα των δημοσίων συμβάσεων, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού και Αντιπρόεδρος του Άρειου Πάγου ε.τ., κ. Δημήτριος Κυριτσάκης, εστίασε στην ανάγκη διαφάνειας και ελέγχου στον κατασκευαστικό τομέα, τονίζοντας ότι η νόθευση των διαγωνισμών είναι σοβαρή παράβαση του ανταγωνισμού και επιβαρύνει ιδιαίτερα το Δημόσιο. Η Νομική Σύμβουλος της ΝΕΑ ΟΔΟΣ Α.Ε. / ΟΔΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Α.Ε., κα Nαταλί Κεδίκογλου, έκανε ιδιαίτερη μνεία στον θεσμό της αυτοκάθαρσης στο δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων, δηλαδή την οικειοθελή λήψη μέτρων συμμόρφωσης από ένα φορέα που κανονικά θα ενέπιπτε σε λόγο αποκλεισμού.
Η Πρόεδρος του CSR HELLAS / GCNH & Διευθύντρια ΕΚΕ Ομίλου ΤΙΤΑΝ, κα Μαρία Αλεξίου, εκτίμησε ότι το φαινόμενο της διαφθοράς συνεπάγεται έλλειμμα προστασίας των δικαιωμάτων του πολίτη, προσθέτοντας ότι δεν νοείται αυτορρύθμιση χωρίς κανόνες, ήτοι πρέπει να υπάρξει μια μορφή αυτοδέσμευσης σε συγκεκριμένες αρχές.
Τέλος, ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τεχνικών Εταιριών (ΣΑΤΕ), κ. Γεώργιος Βλάχος, αναφέρθηκε στην κυρίαρχη σημασία της «ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ» ως εργαλείο ελέγχου, υπογραμμίζοντας ότι με τους ηλεκτρονικούς διαγωνισμούς δημοσίων συμβάσεων δυσχεραίνεται η συνεννόηση ανάμεσα στους υποψήφιους αναδόχους των έργων.
Κλείνοντας το 11ο συνέδριο της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος, με τίτλο «Καθαρές Δημόσιες Συμβάσεις», η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος, Δρ Άννα Δαμάσκου, έστειλε το μήνυμα ότι η βαθιά οικονομική κρίση που έπληξε την Ελλάδα υπήρξε αναμφίβολα ένα ισχυρό σοκ για τους πολίτες της. Οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις, όμως, είναι το αναγκαίο αντίβαρο στα μέτρα λιτότητας και προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να συνεχίσουμε να κινούμαστε. Μόνο με την εμπέδωση χρηστών πρακτικών θα διασφαλίσει η χώρα μας βιώσιμη ανάπτυξη.
Δείτε το video του συνεδρίου πατώντας εδώ
Δείτε τις παρουσιάσεις των ομιλητών* :
Πάνος Βαλαντάσης, Αντιπρόεδρος ΕΙΕΕ
Franck Sebert, European Commission, Director Audit
Γεώργιος Καταπόδης, Πρόεδρος ΕΑΑΔΗΣΥ
Αριστοτέλης Σακελλαρίου, Πάρεδρος Ελεγκτικού Συνεδρίου
Γεωργία Παναγιωτοπούλου, Δικηγόρος ΕΥΘΥ
Claire Martin, Project Lead, TI Secretariat
Ιωάννης Σουφλής, Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς
Δείτε τα βιογραφικά των ομιλητών
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΜΙΛΗΤΩΝ
Speakers’ Bios 
 

 
Υπό την αιγίδα

Με την υποστήριξη

 
Χορηγοί επικοινωνίας

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος
INTEGRITY PACT-Civil Control
Mechanisms for Safeguarding EU Funds, Phase 2

* Οι παρουσιάσεις των ομιλητών αναρτώνται με την συναίνεσή τους

Αθήνα, 13 Σεπτεμβρίου 2018. Οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως εξαγωγικές χώρες αποτυγχάνουν να επιβάλλουν κυρώσεις σε εταιρείες που διαπράττουν δωροδοκία στην αλλοδαπή, αποκάλυψε σήμερα η Διεθνής Διαφάνεια.
Ο οργανισμός κατά της διαφθοράς έχει θέσει σε κυκλοφορία την έκθεσή του για την Εξαγωγή Διαφθοράς (“Exporting Corruption”), όπου βαθμολογεί χώρες, βασιζόμενος στην επιβολή κυρώσεων που επιβάλλουν για την τιμώρηση της δωροδοκίας που διαπράττεται στην αλλοδαπή, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΟΣΑ ενάντια στη Δωροδοκία.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι μόνο 11 από τις 44 χώρες που βαθμολογήθηκαν επιβάλλουν ενεργά ή μετριοπαθώς κυρώσεις σε εταιρείες που διέπραξαν πράξεις δωροδοκίας στην αλλοδαπή. Αυτές είναι η Γερμανία, το Ισραήλ, η Ιταλία, η Νορβηγία, η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες (ενεργή επιβολή κυρώσεων) και η Αυστραλία, η Βραζιλία, η Πορτογαλία και η Σουηδία (μετριοπαθής επιβολή κυρώσεων). Οι χώρες αυτές αθροίζουν το 30,8% των παγκόσμιων εξαγωγών.
Η Βραζιλία και το Ισραήλ έχουν σημειώσει εντυπωσιακή βελτίωση στις βαθμολογίες τους, σε σχέση με το 2015 όταν σημείωναν χαμηλή ή μηδενική επιβολή κυρώσεων.
Τέσσερεις χώρες – η Αυστρία, ο Καναδάς, η Φινλανδία και η Νότια Κορέα-, οι οποίες αθροίζουν το ποσοστό των 6,7% των παγκόσμιων εξαγωγών, παρουσιάζουν πτωτική τάση στην επιβολή κυρώσεων με τη μεγαλύτερη διολίσθηση να σημειώνεται από τη Φινλανδία.
Για πρώτη φορά, η φετινή έκθεση βαθμολογεί την Κίνα, τη χώρα με το μεγαλύτερο ποσοστό εξαγωγών, καθώς και την Ινδία, τη Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ, η κάθε μία από τις οποίες συγκεντρώνει ποσοστό εξαγωγών μεγαλύτερο από το 2% των παγκόσμιων εξαγωγών, χωρίς ωστόσο να είναι συμβαλλόμενες στη Σύμβαση του ΟΟΣΑ. Βέβαια, οι χώρες αυτές αποτελούν μέλη της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της Διαφθοράς, η οποία και απαιτεί την επιβολή νομικών κυρώσεων για την διάπραξη δωροδοκίας στην αλλοδαπή. Η Διεθνής Διαφάνεια τις προτρέπει να προσχωρήσουν ως συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση του ΟΟΣΑ ενάντια στη Δωροδοκία.
Αυτές οι τέσσερεις χώρες που δεν αποτελούν μέλη του ΟΟΣΑ εντάσσονται στην κατηγορία της «χαμηλής ή μηδενικής» επιβολής νομικών κυρώσεων. Όλες μαζί οι 33 χώρες των κατηγοριών «περιορισμένης», «χαμηλής» και «μηδενικής»» επιβολής, απαρτίζουν το ποσοστό περίπου των 52% των παγκόσμιων εξαγωγών. Μόνη της η Κίνα συγκεντρώνει το ποσοστό 10.8% του συνόλου.
«Είναι απαράδεκτο ότι τόσο μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου έχει καταστεί ευάλωτο στη διαφθορά άνευ επιπτώσεων», ανέφερε η Delia Ferreira Rubio, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας. «Οι Κυβερνήσεις έχουν υποσχεθεί να εφαρμόσουν και να επιβάλλουν νόμους ενάντια στην δωροδοκία αλλοδαπών αξιωματούχων, στο πλαίσιο των Συνθηκών του ΟΟΣΑ και των Ηνωμένων Εθνών. Ωστόσο, αρκετές δεν προβαίνουν καν στη διερεύνηση σημαντικών υποθέσεων μείζονος διαφθοράς, στις οποίες εμπλέκονται δημόσιες επιχειρήσεις και υψηλόβαθμοι πολιτικοί. Αυτές οι υποθέσεις έχουν ένα ιδιαίτερα διαβρωτικό αποτέλεσμα και το χειρότερο είναι ότι οπωσδήποτε επηρεάζουν τους μέσους πολίτες των χωρών τους.»
Η Σύμβαση του ΟΟΣΑ απαιτεί οι συμβαλλόμενες χώρες να ποινικοποιήσουν τη δωροδοκία αλλοδαπών αξιωματούχων και να υιοθετήσουν σχετικά μέτρα. Η Διεθνής Διαφάνεια εξέτασε την επιβολή νομικών κυρώσεων από αυτές τις χώρες σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των τελευταίων τεσσάρων ετών, ανάλογα με το ποσοστό που κατέχουν στις παγκόσμιες εξαγωγές και τις κατέταξε σε τέσσερεις κατηγορίες: «ενεργούς», «μετριοπαθούς», «περιορισμένης», «χαμηλής» και «μηδενικής» επιβολής νομικών κυρώσεων.
Η Gillian Dell, συντάκτρια της έκθεσης, ανέφερε: «Οι Αρχές όχι μόνο χρειάζονται ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο ενάντια στις επιχειρήσεις που διαπράττουν δωροδοκία στην αλλοδαπή, αλλά και τους κατάλληλους πόρους για τις αρμόδιες υπηρεσίες. Σε πολλές χώρες, οι δικαστικές, όπως και οι διωκτικές αρχές των διασυνοριακών εγκλημάτων διαφθοράς, διαθέτουν ανεπαρκή μέσα για να κάνουν τη δουλειά τους».
Εκτός από την ενίσχυση των προσπαθειών για την επιβολή νομικών κυρώσεων, η Διεθνής Διαφάνεια συνιστά στις κυβερνήσεις όπως:
• Βελτιώσουν τη λογοδοσία και ενισχύσουν την αποτροπή, δημοσιεύοντας επικαιροποιημένα στοιχεία και πληροφορίες υποθέσεων
• Διευκολύνουν τις διασυνοριακές έρευνες με βελτιωμένη αμοιβαία νομική συνδρομή προς τρίτες χώρες
• Διασφαλίσουν αμερόληπτες και αποτρεπτικές ποινές, εφαρμόζοντας διαφάνεια, λογοδοσία καθώς και δίκαιη διαδικασία στην εκδίκαση υποθέσεων δωροδοκίας στην αλλοδαπή.
Περαιτέρω, η Ομάδα Εργασίας του ΟΟΣΑ για τη Δωροδοκία θα πρέπει να κάνει περισσότερο εκτεταμένη χρήση δημόσιων ανακοινώσεων για να κατονομάζει και να εκθέτει χώρες οι οποίες δεν επιβάλλουν κυρώσεις για πράξεις δωροδοκίας στην αλλοδαπή, για το συναφές ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, καθώς και για λογιστικές απάτες.
Τέλος, η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ Άννα Δαμάσκου, δήλωσε: «O τρόπος με τον οποίον δημιουργούν κέρδη οι εγχώριοι επιχειρηματίες από τις διεθνείς δραστηριότητές τους δεν είναι πλέον αδιάφορος στις ημεδαπές αρχές. Δεν αρκεί να εισρέουν στην χώρα κέρδη – τούτα πρέπει να είναι και καθαρά, όπως και οι ξένες επενδύσεις που προσελκύονται στην Ελλάδα. Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς θα συνεχίσει να καταγράφει τα περιστατικά και να ζητά την άμεση και ουσιαστική διαλεύκανση τους.»

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε εδώ
Στοιχεία επικοινωνίας
Διεθνής Διαφάνεια -Ελλάς
Τηλ. 210 722 4940
tihellas@otenet.gr