O Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς για το 2019 καταδεικνύει ότι οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς παραμένουν στάσιμες στις χώρες των G7

Η ανάλυση καταδεικνύει ότι η διαφθορά είναι πιο εκτεταμένη στις χώρες στις οποίες τα χρήματα επηρεάζουν την πολιτική

Βερολίνο, 23 Ιανουαρίου 2020
Περισσότερες από τα 2/3 των χωρών – συμπεριλαμβανομένων και των πιο προηγμένων οικονομιών του κόσμου – παραμένουν στάσιμες ή παρουσιάζουν σημάδια υποχώρησης αναφορικά με τις προσπάθειες τους για την καταπολέμηση της διαφθοράς, σύμφωνα με τον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς 2019 (Corruption Perceptions Index – CPI), που δημοσίευσε σήμερα η Διεθνής Διαφάνεια.
Διαβάστε την ανάλυση
Οι χώρες στις οποίες οι εκλογές και η χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων είναι εκτεθειμένες σε αδικαιολόγητη επιρροή από κατεστημένα συμφέροντα είναι λιγότερο ικανές να καταπολεμήσουν την διαφθορά, σύμφωνα με τα αποτελέσματα.
«Η απογοήτευση για την διαφθορά των κυβερνήσεων και την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς φανερώνουν την ανάγκη για μεγαλύτερη ακεραιότητα στην πολιτική» ανέφερε η Delia Ferreira Rubio, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας. «Οι κυβερνήσεις πρέπει επειγόντως να αντιμετωπίσουν την διαφθορά στην οποία συντελούν οι μεγάλοι χρηματοδότες των πολιτικών κομμάτων και την αδικαιολόγητη επιρροή που ασκούν στα πολιτικά μας συστήματα».
ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ
Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς κατατάσσει 180 χώρες και περιφέρειες με βάση τα επίπεδα αντίληψης της διαφθοράς στον δημόσιο τομέα, χρησιμοποιώντας 13 αξιολογήσεις εμπειρογνωμόνων και έρευνες ειδικών. Χρησιμοποιεί την κλίμακα από το μηδέν (0) [υψηλή διαφθορά] ως το εκατό (100) [σχεδόν καθόλου διαφθορά].
Περισσότερες από τα 2/3 των χωρών έχουν βαθμολογία κάτω του 50, με μέση βαθμολογία μόνο 43. Από το 2012, μόνο 22 χώρες έχουν σημαντικά βελτιώσει τη βαθμολογία τους, μεταξύ των οποίων η Εσθονία, η Ελλάδα και η Γουιάνα. 21 χώρες έχουν παρουσιάσει σημαντική πτώση, μεταξύ των οποίων η Αυστραλία, ο Καναδάς και η Νικαράγουα.
Η έρευνά μας αναδεικνύει ότι πολλές από τις πιο ισχυρές οικονομίες δεν μπορούν να καυχώνται για τις επιδόσεις τους και να παραμείνουν ικανοποιημένες, αν δεν εντατικοποιήσουν τον αγώνα κατά της διαφθοράς. 4 από τις χώρες της G7 έχουν βαθμολογία χαμηλότερη από την περσινή: ο Καναδάς (-4), η Γαλλία (-3), το Ηνωμένο Βασίλειο (-3) και οι ΗΠΑ (-2). Η Γερμανία και η Ιαπωνία δεν εμφανίζουν καμιά βελτίωση, ενώ η Ιταλία ανέβηκε 1 βαθμό.
ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ
Από την ανάλυση προκύπτει ότι οι χώρες που έχουν καλές επιδόσεις στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς έχουν, επίσης, ισχυρότερη επιβολή των  κανόνων για την χρηματοδότηση των πολιτικών εκστρατειών και ευρύτερο φάσμα πολιτικής διαβούλευσης.
Οι χώρες στις οποίες οι κανόνες χρηματοδότησης των πολιτικών εκστρατειών είναι ολοκληρωμένοι και επιβάλλονται συστηματικά έχουν κατά μέσο όρο βαθμολογία 70 στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς, ενώ οι χώρες στις οποίες τέτοιοι κανόνες είτε δεν υπάρχουν είτε εφαρμόζονται αναποτελεσματικά έχουν βαθμολογία μόνο  34 και 35, αντιστοίχως.
Το 60% των χωρών που βελτίωσαν σημαντικά την βαθμολογία τους στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς από το 2012 έχουν επίσης ενισχύσει τους κανόνες  τους αναφορικά με τις χορηγίες των πολιτικών εκστρατειών.
«Η έλλειψη πραγματικής προόδου στην καταπολέμηση της διαφθοράς στις περισσότερες χώρες είναι απογοητευτική και έχει έντονα αρνητικές επιπτώσεις στους πολίτες σε όλον τον κόσμο», ανέφερε η Patricia Moreira, Γενική Διευθύντρια της Διεθνούς Διαφάνειας. «Για να έχουμε πιθανότητες να πατάξουμε την διαφθορά και να βελτιώσουμε τις ζωές των ανθρώπων, πρέπει να αντιμετωπίσουμε την σχέση ανάμεσα στην πολιτική και τους μεγάλους χρηματοδότες. Όλοι οι πολίτες πρέπει να εκπροσωπούνται στην διαδικασία λήψης αποφάσεων».
Οι χώρες με ευρύτερη και πιο ανοιχτή διαδικασία διαβούλευσης έχουν μέση βαθμολογία 61 στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς. Εν αντιθέσει, οι χώρες όπου υπάρχει περιορισμένη ή καθόλου διαβούλευση, η μέση βαθμολογία είναι μόλις 32.
Η συντριπτική πλειοψηφία των χωρών που μείωσαν την βαθμολογία τους στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς από το 2012 δεν εμπλέκουν τους πιο σημαντικούς πολιτικούς, κοινωνικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες στην διαδικασία λήψης αποφάσεων.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ
Για να μειωθεί η διαφθορά και να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς, η Διεθνής Διαφάνεια προτείνει στις κυβερνήσεις να:

• Ενισχύσουν τους ελέγχους και τις ισορροπίες και να προωθήσουν την  διάκριση των εξουσιών.
• Αντιμετωπίσουν την προνομιακή μεταχείριση, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι προϋπολογισμοί και οι δημόσιες υπηρεσίες δεν καθορίζονται από προσωπικές διασυνδέσεις και δεν μεροληπτούν υπέρ ειδικών συμφερόντων.
• Ελέγξουν το πολιτικό χρήμα, προς αποφυγή μεγάλων χρηματοδοτών και ισχυρής επιρροής στους πολιτικούς.
• Διαχειρίζονται τις συγκρούσεις συμφερόντων και να ρυθμίζουν το φαινόμενο των  «περιστρεφόμενων θυρών» (revolving doors).
• Ρυθμίζουν τις πρακτικές lobbying, προωθώντας την ανοιχτή και ουσιαστική πρόσβαση στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
• Ενισχύσουν την εκλογική ακεραιότητα, να προλαμβάνουν και να επιβάλλουν κυρώσεις στις εκστρατείες παραπληροφόρησης.
• Ενδυναμώνουν του πολίτες και να προστατεύουν τους ακτιβιστές, τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος και τους δημοσιογράφους.

Για τον πλήρη κατάλογο των προτάσεων βελτίωσης: www.transparency.org/cpi2019
Αθήνα, 23 Ιανουαρίου 2020
Για το 2019, η Ελλάδα συγκεντρώνει 48 βαθμούς, κατατασσόμενη στην 60^η θέση παγκοσμίως, ενώ το 2018 κατείχε την 67^η θέση με 45 βαθμούς.
«Η φετινή βελτιωμένη κατάταξη της χώρας μας στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της Διεθνούς Διαφάνειας αντανακλά σαφώς τις πρόσφατες πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης στον τομέα καταπολέμησης της διαφθοράς, όπως η ίδρυση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, η ρύθμιση των ασυμβιβάστων και των συγκρούσεων συμφερόντων που δύνανται να προκύψουν για ευρύ κύκλο προσώπων της Κυβέρνησης και άλλες συναφείς ρυθμίσεις.
Ωστόσο, για να γυρίσει σελίδα, η χώρα έχει επιπλέον ανάγκη και από μεταρρυθμίσεις που θα θωρακίζουν την πολιτική ακεραιότητα και την δημοκρατία μας.
Η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς έχει από καιρό επισημάνει[1] ότι ο τόνος πρέπει να δοθεί από την κορυφή, ήτοι από τον πολιτικό κόσμο της χώρας, ο οποίος πρέπει πρώτος να αυτο-δεσμευθεί προς την κατεύθυνση της διαρκούς και συστηματικής δημοσιοποίησης:

• των οικονομικών στοιχείων και εκλογικών δαπανών του,
• των εμμίσθων και αμίσθων θέσεων που κατά καιρούς κατέχει,
• των συναντήσεων και των συζητηθέντων του με φορείς εκπροσώπησης συμφερόντων,
• της κοινοβουλευτικής και εν γένει πολιτικής δράσης του,
• ποιοτικών συνόλων ανοιχτών δεδομένων για όλα τα παραπάνω»,

σημειώνει η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ. Δαμάσκου Άννα.
————–
Σημείωση:
Η ανάλυση του Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς του 2019 ενσωματώνει δεδομένα από το Varieties of Democracy (V-Dem).
O Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς
Από την απαρχή του, το 1995, ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς, αποτελεί την ναυαρχίδα της Διεθνούς Διαφάνειας και έχει αναδειχτεί σε κορυφαίο παγκόσμιο δείκτη αναφορικά με την διαφθορά στον δημόσιο τομέα. Ο Δείκτης προσφέρει ένα ετήσιο στιγμιότυπο του σχετικού βαθμού διαφθοράς, κατατάσσοντας τις χώρες και τις επικράτειες όλου του κόσμου. Το 2012, η Διεθνής Διαφάνεια αναθεώρησε την μεθοδολογία που χρησιμοποιούσε, προκειμένου να δομήσει τον Δείκτη με τρόπο τέτοιο που να επιτρέπει την σύγκριση της βαθμολογίας από την μια χρονιά στην άλλη. Για περισσότερες πληροφορίες: https://www.transparency.org/research/cpi
Η Διεθνής Διαφάνεια
Η Διεθνής Διαφάνεια αποτελεί την παγκόσμια οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών που πρωταγωνιστεί στον αγώνα κατά της διαφθοράς τα τελευταία 25 χρόνια. Στηρίξτε τις προσπάθειές μας: www.transparency.org
Η Διεθνής Διαφάνεια – Eλλάς
Η Διεθνής Διαφάνεια αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτoυργεί στην Ελλάδα από το 1996. Στηρίξτε τις προσπάθειές μας: www.transparency.gr
[1] https://www.transparency.gr/ti-kanoume/integrity-watch/
https://www.huffingtonpost.gr/entry/tone-from-the-top-sten-politike-diafaneia-kai-loyodosia-apo-ten-korefe_gr_5d4157f7e4b0d24cde0824b5

_________________________________
Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:
Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
Τηλ. 210 7224940
e-mail: tihellas@otenet.gr
 
 

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:
Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
Τηλ. 210 7224940
e-mail: tihellas@otenet.gr
[1] https://www.transparency.gr/ti-kanoume/integrity-watch/
https://www.huffingtonpost.gr/entry/tone-from-the-top-sten-politike-diafaneia-kai-loyodosia-apo-ten-korefe_gr_5d4157f7e4b0d24cde0824b5

Mε τη συναντίληψη ότι το Whistleblowing είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για την καταπολέμηση της διαφθοράς και την κοινή αποδοχή ότι οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος επιβάλλεται να προστατεύονται, καθώς η μαρτυρία τους αποτελεί βασικό όπλο σε αυτόν τον αγώνα, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 12ου Ετήσιου Συνεδρίου της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, με θέμα «Από το σκοτάδι στο φως! Whistleblowing: η ανάγκη – η ρύθμιση – η πρα99κτική εφαρμογή», που έλαβε χώρα στο Αμφιθέατρο ΕΒΕΑ, στις 9 Δεκεμβρίου, Παγκόσμια ημέρα κατά της Διαφθοράς.
Εκπρόσωποι από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, ακαδημαϊκοί, δικαστικοί λειτουργοί, whistleblowers, καθώς και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, αναφέρθηκαν στην ανάγκη νομοθέτησης του whistleblowing, στο ισχύον ελληνικό νομικό πλαίσιο, στις αλλαγές που θα επιφέρει η νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία για το whistleblowing, αλλά και στην μέχρι σήμερα εμπειρία τους στα θέματα αυτά.
«Στη χώρα μας, πέρα από το νομικό πλαίσιο πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία μας για το whistleblowing καθώς δεν είναι υποχρέωση, είναι δικαίωμα. Δεν μας ενδιαφέρουν τα κίνητρα αλλά η ίδια η καταγγελία, αρκεί να είναι πραγματική. Σε όλο τον κόσμο, μεγάλα σκάνδαλα αποκαλύφθηκαν χάρη στους whistleblowers», δήλωσε η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ. Άννα Δαμάσκου. Δείτε τη συνέντευξη της Προέδρου εδώ
«Με το φετινό συνέδριο επιδιώξαμε να προσεγγίσουμε συνολικά το θέμα των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, ενόψει και της εφαρμογής της Eυρωπαϊκής Oδηγίας για το whistleblowing. Δομήσαμε το περιεχόμενο σε τρεις ενότητες και προσκαλέσαμε να συμμετάσχουν οι πλέον ενδιαφέρουσες φωνές εντός κι εκτός χώρας», δήλωσε η Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, κα Ζέφη Νικολάου. Δείτε τη συνέντευξη της Γ.Γ. εδώ
«Τα ζητήματα της διαφάνειας πρέπει να είναι στην πρώτη γραμμή κάθε πολιτικής. Θέλουμε οι προστατευόμενοι μάρτυρες να λειτουργούν μέσα από ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο, ενώ πρέπει να διασφαλίσουμε τις προϋποθέσεις, ώστε αυτά τα φαινόμενα να αντιμετωπίζονται. Υπάρχει η πολιτική βούληση τα ζητήματα διαφθοράς να αντιμετωπιστούν και να είναι η πρώτη προτεραιότητα.», σημείωσε ο Υπουργός Δικαιοσύνης, κ. Κώστας Τσιάρας, ο οποίος εκπροσώπησε την Κυβέρνηση στο Συνέδριο. Δείτε τη συνέντευξη του Υπουργού εδώ
«Παρά την καταστροφή της καριέρας μου, θα το ξαναέκανα και θα προχωρούσα στην καταγγελία της δωροδοκίας την οποία γνώριζα ότι βρισκόταν σε εξέλιξη. Βίωσα τον εκφοβισμό και για την οικογένεια μου, η οποία με στήριξε. Οι μάρτυρες πρέπει να προστατεύονται και εφόσον η μαρτυρία τους είναι αληθινή, εν τέλει θα δικαιωθούν», τόνισε χαρακτηριστικά ο James Wasserstorm, διεθνούς φήμης μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος, ο οποίος κλήθηκε στο Συνέδριο, για να μοιραστεί με το κοινό την εμπειρία του, αλλά και να τοποθετηθεί ως προς την προστασία των μαρτύρων και την ενθάρρυνσή τους να προχωρούν στις καταγγελίες. Δείτε την τοποθέτησή του στο συνέδριο εδώ
Η Marie Terracol, Whistleblowing Programme Coordinator at Transparency International, ανέφερε ότι «όσοι γνωρίζουν κάτι δεν καταγγέλλουν γιατί δεν έχουν προστασία. Το whistleblowing είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να καταπολεμηθεί η διαφθορά, άρα πρέπει οι μάρτυρες να προστατεύονται. Παίρνουν μεγάλο ρίσκο, μεταφέρονται σε άλλες θέσεις, μπαίνουν σε μαύρη λίστα, γίνονται θύματα εκφοβισμού, συλλαμβάνονται και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις χάνουν τη ζωή τους. Το νομοθετικό πλαίσιο είναι απαραίτητο, αλλά πρέπει να εφαρμόζεται.». Δείτε τη συνέντευξή της εδώ
Συνολικά οι συνεντεύξεις, βίντεο και φωτογραφίες του Συνεδρίου εδώ