Δείτε περισσότερες λεπτομέρειες και δηλώστε συμμετοχή εδώ
Άρθρα / Συνεντεύξεις
7 Δεκεμβρίου 2018 σας περιμένουμε στο Ετήσιο Συνέδριό μας. Σημειώστε το και διαδώστε το!
Προσέλευση κοινού 13.00
Έναρξη εκδήλωσης 14.00
Η συμμετοχή στο Συνέδριο είναι δωρεάν
Αθήνα, 24 Οκτωβρίου 2018 – Υποστηριζόμενοι από τα Ηνωμένα Έθνη, οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ), επίσης γνωστοί και ως “Μεταμορφώνοντας τον Κόσμο μας: Η Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη”, είναι μια σειρά από 17 παγκόσμιους στόχους και 169 υποστόχους που υιοθετήθηκαν το 2015 από 193 κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών.
Τα κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας έχουν δεσμευθεί για τους παραπάνω στόχους, που στοχεύουν στο να διαμορφώσουν πολιτικές και να θέσουν τα θεμέλια για την ανάπτυξη τα επόμενα 15 χρόνια.
Ιδιαίτερα σημαντικός για την καταπολέμηση της διαφθοράς είναι ο στόχος 16 για την ειρήνη, τη δικαιοσύνη και τους ισχυρούς θεσμούς, καθώς και οι υποστόχοι 16.4 για τις παράνομες χρηματοοικονομικές ροές, 16.5 για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της δωροδοκίας, 16.6 για την διαφάνεια και λογοδοσία στη δημόσια διοίκηση και 16.10 για την πρόσβαση στην πληροφορία. Για περισσότερες πληροφορίες για τους ΣΒΑ, δείτε εδώ: https://sustainabledevelopment.un.org/sdgs
Η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς, χρηματοδοτούμενη από την Διεθνή Διαφάνεια και το Action Grant της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία στοχεύουν σε πολιτικές και πρακτικές για παγκόσμια ανάπτυξη και ευημερία, έχει εκπονήσει έρευνα για να αξιολογήσει την πρόοδο της Ελλάδας αναφορικά με τους ΣΒΑ.
Η έρευνα επικεντρώνεται κυρίως στα μέτρα που έχουν υιοθετηθεί για την καταπολέμηση της διαφθοράς, των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών και την ενίσχυση της διαφάνειας και της πρόσβασης στην πληροφορία. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας η Ελλάδα έχει κάνει σημαντική πρόοδο στη βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου της κατά της διαφθοράς και του πλαισίου για την καταπολέμηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Επίσης, το νομοθετικό πλαίσιο της χώρας για τη διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση και στις δημόσιες συμβάσεις φαίνεται να εναρμονίζεται με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές.
Ωστόσο, η διαφθορά φαίνεται να είναι ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα της Ελλάδας. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Βαρόμετρου 2017 της Διεθνούς Διαφάνειας, η Ελλάδα έχει συγκεντρώσει 48 βαθμούς στην κλίμακα του 100, κατατασσόμενη στην 59η θέση ανάμεσα σε 180 χώρες.
Στο τέλος της μνημονιακής εποχής, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η μάχη κατά της διαφθοράς είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη χρηστή διακυβέρνηση και την οικονομική ανάπτυξη, η ανάγκη να υιοθετηθούν και να εφαρμοστούν μέτρα για την καταπολέμηση της διαφθοράς είναι πιο επιτακτική από ποτέ.
Η Ατζέντα για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και οι σχετικοί με αυτήν 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης είναι μια εξαιρετική ευκαιρία για την Ελλάδα να καταπολεμήσει αποτελεσματικά τη διαφθορά και την έλλειψη διαφάνειας. Είναι χρέος και ευθύνη της Ελληνικής κοινωνίας να διασφαλίσει την προώθηση της λογοδοσίας και τη διαφάνεια ως πρωταρχικούς στόχους, εξαλείφοντας τη διαφθορά.
_____________________
Δείτε τη σύνοψη των αποτελεσμάτων της έρευνας εδώ
Μπορείτε να βρείτε την έρευνα εδώ
Αθήνα, 13 Σεπτεμβρίου 2018. Οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως εξαγωγικές χώρες αποτυγχάνουν να επιβάλλουν κυρώσεις σε εταιρείες που διαπράττουν δωροδοκία στην αλλοδαπή, αποκάλυψε σήμερα η Διεθνής Διαφάνεια.
Ο οργανισμός κατά της διαφθοράς έχει θέσει σε κυκλοφορία την έκθεσή του για την Εξαγωγή Διαφθοράς (“Exporting Corruption”), όπου βαθμολογεί χώρες, βασιζόμενος στην επιβολή κυρώσεων που επιβάλλουν για την τιμώρηση της δωροδοκίας που διαπράττεται στην αλλοδαπή, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΟΣΑ ενάντια στη Δωροδοκία.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι μόνο 11 από τις 44 χώρες που βαθμολογήθηκαν επιβάλλουν ενεργά ή μετριοπαθώς κυρώσεις σε εταιρείες που διέπραξαν πράξεις δωροδοκίας στην αλλοδαπή. Αυτές είναι η Γερμανία, το Ισραήλ, η Ιταλία, η Νορβηγία, η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες (ενεργή επιβολή κυρώσεων) και η Αυστραλία, η Βραζιλία, η Πορτογαλία και η Σουηδία (μετριοπαθής επιβολή κυρώσεων). Οι χώρες αυτές αθροίζουν το 30,8% των παγκόσμιων εξαγωγών.
Η Βραζιλία και το Ισραήλ έχουν σημειώσει εντυπωσιακή βελτίωση στις βαθμολογίες τους, σε σχέση με το 2015 όταν σημείωναν χαμηλή ή μηδενική επιβολή κυρώσεων.
Τέσσερεις χώρες – η Αυστρία, ο Καναδάς, η Φινλανδία και η Νότια Κορέα-, οι οποίες αθροίζουν το ποσοστό των 6,7% των παγκόσμιων εξαγωγών, παρουσιάζουν πτωτική τάση στην επιβολή κυρώσεων με τη μεγαλύτερη διολίσθηση να σημειώνεται από τη Φινλανδία.
Για πρώτη φορά, η φετινή έκθεση βαθμολογεί την Κίνα, τη χώρα με το μεγαλύτερο ποσοστό εξαγωγών, καθώς και την Ινδία, τη Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ, η κάθε μία από τις οποίες συγκεντρώνει ποσοστό εξαγωγών μεγαλύτερο από το 2% των παγκόσμιων εξαγωγών, χωρίς ωστόσο να είναι συμβαλλόμενες στη Σύμβαση του ΟΟΣΑ. Βέβαια, οι χώρες αυτές αποτελούν μέλη της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της Διαφθοράς, η οποία και απαιτεί την επιβολή νομικών κυρώσεων για την διάπραξη δωροδοκίας στην αλλοδαπή. Η Διεθνής Διαφάνεια τις προτρέπει να προσχωρήσουν ως συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση του ΟΟΣΑ ενάντια στη Δωροδοκία.
Αυτές οι τέσσερεις χώρες που δεν αποτελούν μέλη του ΟΟΣΑ εντάσσονται στην κατηγορία της «χαμηλής ή μηδενικής» επιβολής νομικών κυρώσεων. Όλες μαζί οι 33 χώρες των κατηγοριών «περιορισμένης», «χαμηλής» και «μηδενικής»» επιβολής, απαρτίζουν το ποσοστό περίπου των 52% των παγκόσμιων εξαγωγών. Μόνη της η Κίνα συγκεντρώνει το ποσοστό 10.8% του συνόλου.
«Είναι απαράδεκτο ότι τόσο μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου έχει καταστεί ευάλωτο στη διαφθορά άνευ επιπτώσεων», ανέφερε η Delia Ferreira Rubio, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας. «Οι Κυβερνήσεις έχουν υποσχεθεί να εφαρμόσουν και να επιβάλλουν νόμους ενάντια στην δωροδοκία αλλοδαπών αξιωματούχων, στο πλαίσιο των Συνθηκών του ΟΟΣΑ και των Ηνωμένων Εθνών. Ωστόσο, αρκετές δεν προβαίνουν καν στη διερεύνηση σημαντικών υποθέσεων μείζονος διαφθοράς, στις οποίες εμπλέκονται δημόσιες επιχειρήσεις και υψηλόβαθμοι πολιτικοί. Αυτές οι υποθέσεις έχουν ένα ιδιαίτερα διαβρωτικό αποτέλεσμα και το χειρότερο είναι ότι οπωσδήποτε επηρεάζουν τους μέσους πολίτες των χωρών τους.»
Η Σύμβαση του ΟΟΣΑ απαιτεί οι συμβαλλόμενες χώρες να ποινικοποιήσουν τη δωροδοκία αλλοδαπών αξιωματούχων και να υιοθετήσουν σχετικά μέτρα. Η Διεθνής Διαφάνεια εξέτασε την επιβολή νομικών κυρώσεων από αυτές τις χώρες σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των τελευταίων τεσσάρων ετών, ανάλογα με το ποσοστό που κατέχουν στις παγκόσμιες εξαγωγές και τις κατέταξε σε τέσσερεις κατηγορίες: «ενεργούς», «μετριοπαθούς», «περιορισμένης», «χαμηλής» και «μηδενικής» επιβολής νομικών κυρώσεων.
Η Gillian Dell, συντάκτρια της έκθεσης, ανέφερε: «Οι Αρχές όχι μόνο χρειάζονται ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο ενάντια στις επιχειρήσεις που διαπράττουν δωροδοκία στην αλλοδαπή, αλλά και τους κατάλληλους πόρους για τις αρμόδιες υπηρεσίες. Σε πολλές χώρες, οι δικαστικές, όπως και οι διωκτικές αρχές των διασυνοριακών εγκλημάτων διαφθοράς, διαθέτουν ανεπαρκή μέσα για να κάνουν τη δουλειά τους».
Εκτός από την ενίσχυση των προσπαθειών για την επιβολή νομικών κυρώσεων, η Διεθνής Διαφάνεια συνιστά στις κυβερνήσεις όπως:
• Βελτιώσουν τη λογοδοσία και ενισχύσουν την αποτροπή, δημοσιεύοντας επικαιροποιημένα στοιχεία και πληροφορίες υποθέσεων
• Διευκολύνουν τις διασυνοριακές έρευνες με βελτιωμένη αμοιβαία νομική συνδρομή προς τρίτες χώρες
• Διασφαλίσουν αμερόληπτες και αποτρεπτικές ποινές, εφαρμόζοντας διαφάνεια, λογοδοσία καθώς και δίκαιη διαδικασία στην εκδίκαση υποθέσεων δωροδοκίας στην αλλοδαπή.
Περαιτέρω, η Ομάδα Εργασίας του ΟΟΣΑ για τη Δωροδοκία θα πρέπει να κάνει περισσότερο εκτεταμένη χρήση δημόσιων ανακοινώσεων για να κατονομάζει και να εκθέτει χώρες οι οποίες δεν επιβάλλουν κυρώσεις για πράξεις δωροδοκίας στην αλλοδαπή, για το συναφές ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, καθώς και για λογιστικές απάτες.
Τέλος, η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ Άννα Δαμάσκου, δήλωσε: «O τρόπος με τον οποίον δημιουργούν κέρδη οι εγχώριοι επιχειρηματίες από τις διεθνείς δραστηριότητές τους δεν είναι πλέον αδιάφορος στις ημεδαπές αρχές. Δεν αρκεί να εισρέουν στην χώρα κέρδη – τούτα πρέπει να είναι και καθαρά, όπως και οι ξένες επενδύσεις που προσελκύονται στην Ελλάδα. Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς θα συνεχίσει να καταγράφει τα περιστατικά και να ζητά την άμεση και ουσιαστική διαλεύκανση τους.»
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε εδώ
Στοιχεία επικοινωνίας
Διεθνής Διαφάνεια -Ελλάς
Τηλ. 210 722 4940
tihellas@otenet.gr
Από τότε που εξελέγησαν το 2014, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν κερδίσει συνολικά τουλάχιστον 18 εκατομμύρια ευρώ – και πιθανότατα έως 41 εκατομμύρια ευρώ – από παράλληλες αμειβόμενες δραστηριότητες, σύμφωνα με μία νέα έρευνα του Γραφείου ΕΕ της Διεθνούς Διαφάνειας. Τα νούμερα αυτά που κυκλοφόρησαν σήμερα δείχνουν ότι, τα τελευταία τέσσερα χρόνια, έως και 104 Ευρωβουλευτές έχουν κερδίσει ο καθένας περισσότερα από 100.000 ευρώ επιπλέον των μισθών τους ως πλήρους απασχόλησης μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
«Τα υψηλά εισοδήματα από παράλληλες αμειβόμενες δραστηριότητες θέτουν ένα σοβαρό κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων», λέει ο Daniel Freund, επικεφαλής του προγράμματος Ακεραιότητας στην ΕΕ, που διαχειρίζεται το Γραφείο ΕΕ της Διεθνούς Διαφάνειας. «Ποιών τα συμφέροντα εξυπηρετούν τελικά αυτά τα μέλη του Ευρωκοινοβουλίου – των πολιτών ή αυτών που αμείβουν τις παράλληλες δραστηριότητες τους;».
Από 9 έως 30 Ευρωβουλευτές έχουν κερδίσει περισσότερα χρήματα από παράλληλες αμειβόμενες δραστηριότητες παρά από τον μισθό τους ως μέλη του Ευρωκοινοβουλίου. 31% των Ευρωβουλευτών έχουν παράλληλες αμειβόμενες δραστηριότητες. Συνολικά 1.366 παράλληλες αμειβόμενες δραστηριότητες έχουν δηλωθεί, σημειώνοντας αύξηση 13% από την έναρξη της θητείας τους. Πολλές από αυτές τις δηλώσεις περιλαμβάνουν μονολεκτικές περιγραφές δραστηριοτήτων, όπως «σύμβουλος», «ελεύθερος επαγγελματίας» ή «δικηγόρος». Πολλοί Ευρωβουλευτές απασχολούνται σε εξωτερικές δραστηριότητες με δηλωμένες οργανώσεις λόμπυ, πιθανότατα παραβιάζοντας τους κανόνες μη εμπλοκής σε δραστηριότητες λόμπυ ενόσω είναι μέλη του Ευρωκοινοβουλίου.
«Υπάρχουν ανησυχίες ότι το Ευρωκοινοβούλιο δεν λαμβάνει σοβαρά υπόψη τον ίδιο του τον Κώδικα Δεοντολογίας», λέει ο Daniel Freund, «έχουν υπάρξει τουλάχιστον 24 παραβιάσεις κανόνων δεοντολογίας τα προηγούμενα 5 χρόνια – ούτε μια δεν οδήγησε σε κυρώσεις. Έχει υπάρξει μόνο μια επίπληξη. Ο Πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου είναι ο αρμόδιος να θέσει σε λειτουργία το σύστημα και χρειάζεται να επιβάλλει τους κανόνες.»
Η έρευνα του Γραφείου ΕΕ της Διεθνούς Διαφάνειας επισημαίνει, επίσης, ότι τα εισοδήματα από παράλληλες αμειβόμενες δραστηριότητες είναι ιδιαίτερα υψηλά μεταξύ των μελών του πολιτικού κόμματος «Ευρώπη των Εθνών και της Ελευθερίας (ENF)». «Ευρωβουλευτές που οδύρονται για τις ‘ιδιοτελείς ελίτ των Βρυξελλών’ έχουν τα υψηλότερα εισοδήματα από παράλληλες αμειβόμενες δραστηριότητες – και σε πολλές περιπτώσεις δεν έχουμε καν ιδέα ποιος τους πληρώνει», λέει ο Daniel Freund.
Προτάσεις της Διεθνούς Διαφάνειας:
– Το Ευρωκοινοβούλιο απαιτείται να επιβάλλει πλήρως την απαγόρευση δραστηριοποίησης σε παράλληλες αμειβόμενες δραστηριότητες και να διασφαλίσει ότι δεν υφίστανται συγκρούσεις συμφερόντων. Θα πρέπει να θεσπίσει μια περίοδο απαγόρευσης δραστηριοποίησης των Ευρωβουλευτών μετά την λήξη της θητείας τους.
– Τα μέλη πρέπει να παρέχουν λεπτομερέστερη πληροφόρηση σχετικά με τις παράλληλες αμειβόμενες δραστηριότητες τους, δηλώνοντας τις ακριβείς δραστηριότητες και τις πηγές των εισοδημάτων τους.
– Το Ευρωκοινοβούλιο θα πρέπει να επιβλέπει καλύτερα τις υποβαλλόμενες πληροφορίες και να τις διασταυρώνει με άλλες πληροφορίες διαθέσιμες σε εθνικό επίπεδο.
– Ένα ανεξάρτητο όργανο δεοντολογίας θα πρέπει να επιβλέπει τη συμμόρφωση και να επιβάλλει κυρώσεις στους Ευρωβουλευτές σε περίπτωση εσφαλμένων δηλώσεων ή παραβάσεων των κανόνων δεοντολογίας.
Μπορείτε να διαβάσετε όλη την έκθεση εδώ.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με:
DANIEL FREUND
Head of Advocacy – EU integrity
Transparency International EU
+32 489 58 7140
dfreund@transparency.org
Η διαφάνεια και η ακεραιότητα ως προϋποθέσεις για την οικονομική ευημερία και υγιή ανταγωνιστικότητα
Με μεγάλη επιτυχία, και την ενεργή συμμετοχή εκπροσώπων των κορυφαίων ελληνικών εταιρειών-μελών του Προγράμματος Business Integrity Forum (BIF) της Διεθνούς Διαφάνειας – Ελλάδος, διεξήχθη στις 21 Ιουνίου, η 3η Στρογγυλή Τράπεζα του Business Integrity Forum (BIF). Η θεματική, που αφορούσε σε Ζητήματα Δεοντολογίας στην Εταιρική Διακυβέρνηση, αναλύθηκε στους φιλόξενους χώρους των κεντρικών γραφείων της Interamerican, εταιρείας-μέλους του BIF.
Τα έμπειρα στελέχη των εταιρειών μελών του BIF, του Συνδέσμου Ελλήνων Επαγγελματιών Κανονιστικής Συμμόρφωσης (ΣΕΚΑΣΕ), του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών (ΣΕΒ) και του Συνδέσμου Ορκωτών Ελεγκτών (ΣΟΕΛ), είχαν την ευκαιρία να αξιολογήσουν τις σχετικές βέλτιστες πρακτικές, να ανταλλάξουν απόψεις επί εξειδικευμένων θεμάτων και να ενημερωθούν για τις τελευταίες εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά στην καταπολέμηση της διαφθοράς στον επιχειρηματικό τομέα.
Ιδιαιτέρως ουσιαστική υπήρξε η τοποθέτηση του Γιάννη Καντώρου, διευθύνοντος συμβούλου του ομίλου της Interamerican, ο οποίος αναφέρθηκε σε αναγκαιότητες χρηστής διακυβέρνησης και λειτουργίας των επιχειρήσεων: στη μηδενική ανοχή απέναντι στη διαφθορά στελεχών και προσωπικού, στις συμπεριφορές και στη σημασία του προσωπικού παραδείγματος του ηγέτη για τη διαμόρφωση κουλτούρας επιχειρηματικής ακεραιότητας.
Ο Νίκος Μαρκόπουλος, υπεύθυνος Κανονιστικής Συμμόρφωσης της ίδιας εταιρείας, αναφέρθηκε στις εταιρικές πολιτικές και διαδικασίες που εισφέρουν στη δέσμευση του οργανισμού για επιχειρηματική ακεραιότητα, καθώς και στο σχετικό πλαίσιο ελέγχων.
Τα συμπεράσματα και οι κατευθυντήριες γραμμές που προέκυψαν από το forum, μπορούν να αποτυπωθούν ως εξής:
• Είναι σαφές ότι η οικονομική ευημερία και η ανταγωνιστικότητα μιας χώρας είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις αξίες της διαφάνειας και της ακεραιότητας.
• Σχετικές έρευνες επιβεβαιώνουν ότι οι χώρες με τις πιο ανταγωνιστικές οικονομίες είναι συγχρόνως αυτές με τα χαμηλότερα ποσοστά διαφθοράς.
Συνεπώς, η διαφάνεια αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση και μοναδική διέξοδο προς την απολύτως αναγκαία οικονομική ανάπτυξη.
• Στον αγώνα κατά της διαφθοράς ο επιχειρηματικός κόσμος μπορεί και οφείλει να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο, που υπερβαίνει την πολιτική για την εταιρική υπευθυνότητα την οποία αναπτύσσει κάθε εταιρεία.
Ο ρόλος αυτός επεκτείνεται στον περιορισμό της διαφθοράς μέσω της υιοθέτησης εσωτερικών διαδικασιών, που διασφαλίζουν ότι οι σχέσεις της εταιρείας με εργαζόμενους, προμηθευτές, πελάτες, μετόχους, πιστωτές, ανταγωνιστές καθώς και με την πολιτεία, διέπονται από διαφάνεια και ακεραιότητα.
• Ο επιχειρηματικός κόσμος έχει την υποχρέωση να υιοθετήσει πολιτικές και πρακτικές εναντίον της διαφθοράς, ώστε να ανακτήσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.
Η ΔΔ-Ε, πάντα σε δυναμική “συνομιλία” με την ελληνική επιχειρηματικότητα, προχωράει δυνατά και στα επόμενα BIF!
Την βραβεύσαμε και σας την παρουσιάζουμε!
Η διπλωματική εργασία του Rodney Jetton “Evaluation of the Level of Corruption in Greece and the Impact on Quality of Government and Public Debt“, που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος Politics and Economics in Contemporary Eastern & Southeastern Europe του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, βραβεύτηκε από την ΔΔ-Ε και ο συγγραφέας ευγενώς δέχθηκε να μοιραστεί το πόνημά του μαζί μας.
[Οι απόψεις που εκφράζονται στην παρούσα έκδοση είναι του συγγραφέα και δεν απηχούν απαραίτητα ούτε δεσμεύουν τις απόψεις της Διεθνούς Διαφάνειας και της Διεθνούς Διαφάνειας – Ελλάδος.]
Highlights of Greek Corruption research paper
Προς τους Αρχηγούς Κρατών και Κυβερνήσεων που συμμετέχουν στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης:
27 Ιουνίου 2018
Χρόνια μετά την απαρχή της οικονομικής κρίσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωζώνης του Ιουνίου του 2018 ετοιμάζονται εκ νέου να επικεντρωθούν στον τρόπο προόδου της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) και στις απαιτούμενες θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Τόσο από την Αναφορά των Πέντε Προέδρων, όσο και από τo έγγραφο προβληματισμού και τις σχετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το όραμα που παρουσιάστηκε από τον Πρόεδρο Macron, την Ατζέντα των Αρχηγών του Συμβουλίου και από τις πολύ-αναμενόμενες Γαλλο-Γερμανικές προτάσεις επί της αναμόρφωσης της ΟΝΕ, δύο πράγματα καθίστανται σαφή πέραν πάσης αμφιβολίας:
1) Τα Κράτη-Μέλη δεν διαθέτουν μία κοινή αντίληψη για το τι απαιτείται, ώστε να καταστεί βιώσιμη η ΟΝΕ
2) Υπάρχει σημαντική έλλειψη εμπιστοσύνης, τόσο στο «Βορρά» όσο και στο «Νότο», η οποία συνιστά εμπόδιο στην περαιτέρω αναμόρφωση.
Οι Ιταλικές εκλογές και οι επιστολές από τους Γερμανούς οικονομολόγους δείχνουν για ακόμη μια φορά ότι η εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, καθώς και του εκλογικού σώματος, είναι χαμηλή. Αυτό ισοδυναμεί με ξεκάθαρη πολιτική πρόκληση αναφορικά με την επιβίωση του ευρώ, συγκρίσιμη με την οικονομική πρόκληση ενάντια στο ενιαίο νόμισμα εν μέσω της κρίσης. Μονομερείς έξοδοι και άτακτες χρεοκοπίες δεν δύνανται να αποκλεισθούν.
Η εν λόγω έλλειψη εμπιστοσύνης έχει διαβρωτικές, μακροπρόθεσμες συνέπειες στην αντίληψη των πολιτών για το ευρώ και τη νομιμότητά του. Η αποφυγή σημαντικών μεταρρυθμίσεων δεν συμβάλλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Τούτη θα διακυβευθεί περαιτέρω στην περίπτωση μιας επόμενης, αναπόφευκτης, κρίσης.
Πέρα από την δια της επίτευξης οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην διακυβέρνηση του ευρώ, τούτη μπορεί να αποκατασταθεί, εφόσον εκείνοι που λαμβάνουν τις αποφάσεις δείξουν ότι λογοδοτούν. Αυτό περιλαμβάνει την αποσαφήνιση των υποχρεώσεων, των δομών λήψης αποφάσεων και των μηχανισμών που καθιστούν όσους λαμβάνουν αποφάσεις υπόλογους στους πολίτες και τους εκπροσώπους τους.
Παρότι τούτες οι απαιτήσεις φαίνονται ευλόγως προφανείς, η παρούσα διακυβέρνηση του ευρώ είναι ένα υβρίδιο μεταξύ των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ανεπίσημων διακυβερνητικών συμφωνιών που συνήφθησαν στο Eurogroup. Δεδομένου του υφιστάμενου βαθμού διαφάνειας, δεν είναι καθόλου σαφές αν το Eurogroup λαμβάνει αποφάσεις, δεδομένου ότι είναι μετά βίας νομίμως εξουσιοδοτημένο να πράττει κάτι τέτοιο. Ως εκ τούτου, το Eurogroup δεν λογοδοτεί σε κανέναν• και προκύπτει ξεκάθαρα ότι το να παραμένουν οι υπουργοί υπόλογοι σε εθνικό επίπεδο για αποφάσεις που έλαβαν από κοινού σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν είναι αποτελεσματικό.
Ο επιμερισμός ευθυνών είναι περαιτέρω περίπλοκος, λόγω της έλλειψης σαφήνειας περί του ποιος είναι υπεύθυνος για πολιτικές τόσο θεμελιώδεις όσο η δημοσιονομική πολιτική, η οποία είναι κυριολεκτικά υπεύθυνη για το σύνολο των δημοσίων υπηρεσιών. Παρότι αρχικά εθνική αρμοδιότητα, οι βάσει της Συνθήκης υποχρεώσεις περί χρέους και ελλειμμάτων έχουν πλέον καταστεί εφαρμοστέες περισσότερο μέσω κυρώσεων και προστίμων. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, το οποίο προβλέπεται να δομήσει και να νομιμοποιήσει αυτή την καινοτομία, είναι, ωστόσο, τόσο δύσκολο διαδικαστικά, ώστε θολώνει την αλληλεπίδραση μεταξύ των κρατών-μελών, της Επιτροπής, του Eurogroup και του Συμβουλίου. Όταν οι ειδικοί διαφωνούν για το κατά πόσο η δημοσιονομική πολιτική είναι ακόμα εθνική ή κοινή αρμοδιότητα, δεν είναι πλέον σαφές ποιος είναι υπεύθυνος.
Καθώς η πολυμερής τάξη των πάντων, από το εμπόριο μέχρι την κλιματική πολιτική, τις συμμαχίες ασφαλείας και το G7, είναι υπό απειλή, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι, προκειμένου η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη να επιβιώσουν, η συνεργασία είναι το κλειδί. Το συνταγματικό οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντανακλά για καιρό την αντίληψη ότι η καθαρά διακυβερνητική συνεργασία οδηγεί σε δημοκρατικό έλλειμμα, οδηγώντας στην ανάπτυξη των αντιπροσωπευτικών θεσμών, για να διασφαλιστεί ότι η ευθύνη μπορεί να αποδοθεί ανάλογα με το επίπεδο λήψης αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένου του υπερεθνικού επιπέδου.
Είναι καιρός τούτο να επεκταθεί στην καθόλα σημαντική σφαίρα της διακυβέρνησης της Ευρωζώνης. Κάτι τόσο σημαντικό όσο το ενιαίο νόμισμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί να απομονωθεί από τους μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής διακυβέρνησης. Οι προφανείς διανεμητικές συνέπειες του εν λόγω ζητήματος έχουν περαιτέρω επιδεινώσει το πρόβλημα συντονισμού μεταξύ του Ευρωπαϊκού και των εθνικών επιπέδων.
Είναι κατανοητό ότι τα δημοσιονομικά ζητήματα χτυπούν την καρδιά της εθνικής κυριαρχίας και, συνεπώς, τούτη θα διαφυλαχτεί με ζήλο. Ωστόσο, η διακυβέρνηση της Ευρωζώνης δεν μπορεί να έχει πολλαπλές κατευθύνσεις. Αποφάσεις τέτοιου βεληνεκούς δεν μπορούν να «συντονιστούν» σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, ενόσω δεν γίνεται αποδεκτή η ένταξη δημοκρατικού ελέγχου αναλογικά.
Ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου και την περαιτέρω διαδικασία εμβάθυνσης στην ΟΝΕ, καλούμε τους αρχηγούς να:
– Εστιάσουν τις προσπάθειες αναμόρφωσης της Ευρωζώνης στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων πολιτών.
– Διασφαλίσουν την ευθύνη ανάλογα με το επίπεδο στο οποίο λαμβάνονται αποτελεσματικά οι αποφάσεις, περιλαμβάνοντας την θεσμοθέτηση του Eurogroup και την ενδυνάμωση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ιδιαίτερα κατά τη διαδικασία διορισμού της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.- Αποσαφηνίσουν δημοσιονομικούς και μακροοικονομικούς κανόνες, προκειμένου να ενισχυθεί η νομιμότητα της Επιτροπής και να γίνει η διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου πιο κατανοητή και περιεκτική.
– Αξιοποιήσουν τις υπάρχουσες δομές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όταν συστήνουν νέα όργανα όπως το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης, τον προϋπολογισμό της Ευρωζώνης ή κάποιο ταμείο για δύσκολους καιρούς, διευκολύνοντας τη λογοδοσία τόσο προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και προς το Συμβούλιο• επίσης, να αξιοποιήσουν τους φύλακες των θεσμών, όπως τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή και το Ελεγκτικό Συνέδριο.
– Εδραιώσουν καλύτερα την πολιτική ευθύνη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προκειμένου να προστατευτεί η ανεξαρτησία και η νομιμότητά της, ενόψει των διαρκώς διευρυνόμενων καθηκόντων της.
Η εμβάθυνση της ΟΝΕ θα πρέπει να οδηγεί σε μια διακυβέρνηση διαφανή, υπεύθυνη και δημοκρατική, όπως έχει ήδη εκθέσει το Δίκτυο για την Ευρωζώνη, στο οποίο συμμετέχουμε: www.transparency.eu/eurozone-manifesto
H Διεθνής Διαφάνεια αναζητά τον επόμενο νικητή του Anti-Corruption Award 2018 .
Πιστεύετε ότι έχετε επιτύχει κάποια σημαντική νίκη κατά της διαφθοράς;
Γνωρίζετε κάποιον που έχει επιτύχει μια τέτοια νίκη;
Μιλήστε μας με στοιχεία στο tihellas@otenet.gr για το πρόσωπο αυτό και το επίτευγμα του (έως 300 λέξεις) μέχρι την Τρίτη 10 Ιουλίου 2018 και μπορεί ο ήρωάς σας να κερδίσει το «ΒΡΑΒΕΙΟ ΗΡΩΑ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ» της Διεθνούς Διαφάνειας!!!
Το Διοικητικό Συμβούλιο και τα μέλη της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος εκφράζουν τα θερμά συλλυπητήριά τους στους οικείους της Βιργινίας Τσουδερού, η οποία υπήρξε –μεταξύ άλλων- επικεφαλής της ομάδας που συγκρότησε το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και Πρόεδρος του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου της. Το ήθος, η προοδευτικότητα και το φωτισμένο πνεύμα της αποτελούν διαχρονικά πυξίδα στο έργο μας.