ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ-ΕΛΛΑΔΟΣ
Βούληση και προτάσεις για ποιοτικό «άνοιγμα» δεδομένων πολιτικής ακεραιότητας

Αθήνα, 18 Φεβρουαρίου 2020

Με ιδιαίτερη επιτυχία και μεγάλη συμμετοχή από την Κυβέρνηση, τη Βουλή, τα κόμματα της Αντιπολίτευσης, τη Δημόσια Διοίκηση, την ακαδημαϊκή κοινότητα και από την Κοινωνία των Πολιτών, πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 30 Ιανουαρίου 2021 το διαδικτυακό συνέδριο της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, με τίτλο «Online Πολιτική Ακεραιότητα: Tone from the Τop με Ανοιχτά Δεδομένα», δύο μόλις μέρες μετά τη δημοσίευση του Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς (CPI) για το 2020.
Ανοίγοντας τις εργασίες του συνεδρίου, η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ Άννα Δαμάσκου, εξήγησε γιατί η πανδημία καθιστά πρόδηλη τη σημασία της λογοδοσίας και την ανάγκη αξιόπιστης ενημέρωσης από τους δημόσιους θεσμούς και τους ηγέτες μας, ενώ υπενθύμισε ότι από την πρώτη στιγμή του ξεσπάσματος της πανδημίας, η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς έχει επισημάνει προς την Kυβέρνηση την ανάγκη διατήρησης και επέκτασης της διαφάνειας, της ανοιχτότητας και ακεραιότητας σε όλους τους τομείς.

Μεταφέροντας το χαιρετισμό του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, ο Υπουργός Επικρατείας, κ. Γιώργος Γεραπετρίτης, έκανε λόγο για αναβάθμιση του επιπέδου διαφάνειας και δημόσιας λογοδοσίας από τις πρώτες ημέρες της νέας διακυβέρνησης, μέσα από τη μεταφορά του 80% της ύλης της διοικητικής δράσης από το πολιτικό προσωπικό σε πρόσωπα προερχόμενα από τη δημόσια διοίκηση, όπως είναι ο Υπηρεσιακός Γραμματέας των Υπουργείων.
Εκπροσωπώντας τον Αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, κ. Αλέξη Τσίπρα, ο Βουλευτής Δράμας και Τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΣΥΡΙΖΑ, κ. Θεόφιλος Ξανθόπουλος, ζήτησε περισσότερη αξιοποίηση ανοιχτών δεδομένων στη δημόσια υγεία και αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στα δεδομένα της επιτροπής λοιμωξιολόγων.

Χαιρετίζοντας το συνέδριο εκ μέρους της Προέδρου του ΚΙΝΑΛ, κας Φώφης Γεννηματά, ο βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης κ. Χάρης Καστανίδης τόνισε ότι στα θέματα διαφάνειας έχουν γίνει βήματα προς τα πίσω και πρότεινε την επέκταση της δημοσίευσης των πόθεν έσχες και για παράγοντες του Τύπου.

Ως εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΚΚΕ, κ. Δημήτρη Κουτσούμπα, ο Υπεύθυνος του Τμήματος Δικαιοσύνης και Λαϊκών Ελευθεριών, κ. Αντώνης Αντανασιώτης, αναφέρθηκε στον ευγενή σκοπό της διαφάνειας, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι η βασική αιτία της διαφθοράς είναι ο αδυσώπητος ανταγωνισμός που παρατηρείται στις καπιταλιστικές κοινωνίες.

Στη συνέχεια, ο κ. Αθανάσιος Μπούρας, Γ’ Αντιπρόεδρος της Βουλής, Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας & Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης της Βουλής, υπογράμμισε τη βούληση να ανοίξει ο διάλογος για την ποιότητα των ανοιχτών δεδομένων, με στόχο την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος.

Στη συμβολή των πληροφοριακών συστημάτων στην προώθηση της διαφάνειας και της λογοδοσίας αναφέρθηκε ο κ. Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Ο κ. Βασίλης Κουγέας, Αναπληρωτής Πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, έκανε λόγο για την ανάγκη λεπτομερειακής ρύθμισης της παρασκηνιακής θεσμικής πίεσης (lobbying) και των συγκρούσεων συμφερόντων για την προάσπιση της διαφάνειας.

Ακολούθως, το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Ανοιχτών Τεχνολογιών κ.Ηρακλής Βαρλάμης αναφέρθηκε στην πρόταση να δημοσιεύουν στο διαδίκτυο οι Βουλευτέςόλες τις προγραμματισμένες τους συναντήσεις με εκπροσώπους συμφερόντων, καθώς επίσηςκαι στην ενίσχυση του προγράμματος Διαύγεια.

Την πρώτη ενότητα του συνεδρίου για την ανάγκη των ποιοτικών ανοιχτών δεδομένων σχετικάμε τις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης άνοιξε ο πολιτικός επιστήμονας-επιστημονικός συνεργάτης της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος κ. Αλέξανδρος Μελίδης, ο οποίος παρουσίασε τα ευρήματα του χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ προγράμματος Ιntegrity Watch, προτείνοντας συνεργασία και κοινές δράσεις με την Επιτροπή Ελέγχου Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης της Βουλής και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων.

Ο πρώην Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ομότιμος Καθηγητής Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κ.Παναγιώτης Γεωργιάδης τόνισε ότι η βελτίωση του συστήματος υποβολής και ελέγχου των πόθεν έσχες είναι πρωτίστως πολιτικό και επιχειρησιακό ζήτημα και πρότεινε την απλοποίηση του συστήματος και δειγματοληπτικούς ελέγχους.

Στη συνέχεια, ο Διευθυντής της Ειδικής Υπηρεσίας της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής, Δρ.Στυλιανός Γαλούκας, αναφέρθηκε στην προτυποποίηση της ελεγκτικής διαδικασίας με διεθνή πρότυπα και πρότεινε το άνοιγμα των δεδομένων με δείκτες ποιότητας.

Τις δυνατότητες του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος για την υποβολή των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης παρουσίασε ο Προϊστάμενος στη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του Δημοσίου Τομέα στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ.Γιάννης Δήμας, σημειώνοντας τη διάθεση συνεργασίας με αντικείμενο τη βελτίωση του συστήματος υποβολής και ελέγχου των δηλώσεων με βάση τις προτάσεις της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος για ανοιχτά δεδομένα, στατιστική ανάλυση και αξιοποίηση της μηχανικής μάθησης.

Στην ανάγκη να περιβληθεί με θετικό πρόσημο η συζήτηση για τα πόθεν έσχες αναφέρθηκε ο κ.Δημήτρης Γκούσκος, Επ. Καθηγητής Τμήματος Επικοινωνίας Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του ΕΚΠΑ, προτείνοντας την απλοποίηση του τρόπου υποβολής και ελέγχου των πόθεν έσχες και τη διοργάνωση φεστιβάλ Διαφάνειας όπου θα βραβεύονται οι πρωταθλητές της ακεραιότητας.

Στη δεύτερη ενότητα του συνεδρίου περί της νομοθετικής ρύθμισης του lobbying, ο κ. Γιώργος Κύρτσος, Ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, μίλησε για τις θετικές και αρνητικές διαστάσεις του lobbying, αναφέροντας ότι στην εποχή της πανδημίας COVID 19 τα κράτη έχουν στη διάθεσή τους τα εργαλεία, ώστε να περιορίσουν την επιρροή του, προς όφελος του πολιτικού συστήματος.

Η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ. Άννα Δαμάσκου, αναφέρθηκε στην έννοια του «νομοπαρασκευαστικού αποτυπώματος», εξηγώντας ότι η κανονιστική ρύθμιση του lobbying οφείλει να φέρει διαφάνεια στο βαθμό επιρροής των οργανωμένων συμφερόντων στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία, έτσι ώστε να γνωρίζουμε ποιος ασκεί επιρροή σε ποιον και γιατί.

Φέρνοντας παραδείγματα άσκησης θεσμικής πίεσης από το πανίσχυρο lobby της Αμερικανικής Ένωσης Συνταξιούχων (AARP), o πρώην Υπουργός Πολιτισμού κ. Παύλος Γερουλάνος τόνισε την ανάγκη δημιουργίας συνθηκών, ώστε η πολιτική να διατηρεί την αυτονομία της απέναντι στις εστίες επιρροής.

Από την πλευρά του, ο κ. Μιχάλης Μητσόπουλος, Διευθυντής του Τομέα Επιχειρηματικού Περιβάλλοντος και Ρυθμιστικών Πολιτικών του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών, έκανε ιδιαίτερη μνεία στο ρόλο της καλής νομοθέτησης και της δημόσιας διαβούλευσης για το διαφανές lobbying.

Τις κατευθυντήριες οδηγίες για τη σύσταση μητρώου διαφάνειας για το lobbying, οι οποίες κατατέθηκαν στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας και sτο Υπουργείο Δικαιοσύνης στο πλαίσιο της Open Government Partnership, παρουσίασε ο κ. Στέφανος Λουκόπουλος, συνιδρυτής και Διευθυντής του Vouliwatch.

Στην κεντρική ομιλία του συνεδρίου, ο κ. Χάρρυ Παπαπανάγος, Καθηγητής Οικονομικών Πανεπιστημίου Μακεδονίας και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, με αφορμή τη δημοσίευση του Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς (CPI) για το 2020, εστίασε στο ετήσιο οικονομικό κόστος της διαφθοράς στην Ευρώπη και στον κόσμο, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στις πολιτικές αλλαγές που επιβάλλουν τα υψηλά επίπεδα διαφθοράς στην Ελλάδα. Στην Τρίτη ενότητα του συνεδρίου περί της εποπτείας της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων, ο κ. Άγγελος Συρίγος, Υφυπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων & Βουλευτής Α´ Αθηνών της Νέας Δημοκρατίας, ανέλυσε τα βασικά χαρακτηριστικά το νομικού πλαισίου που διέπει τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και άσκησε κριτική στον απολογιστικό χαρακτήρα του ελέγχου και την αδυναμία παρακολούθησης των δαπανών κατά την προεκλογική εκστρατεία των κομμάτων.

Στην υποχώρηση των ήδη κεκτημένων θεσμών, όπως ο προστατευόμενος μάρτυρας (whistleblower), η δημόσια διαβούλευση και η Διαύγεια, αναφέρθηκε ο Γιάννης Ραγκούσης, Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος & Βουλευτής Β´ Πειραιά του ΣΥΡΙΖΑ σημειώνοντας, επίσης, την ανάγκη περαιτέρω διαφάνειας στον δανεισμό των πολιτικών.

Στην ανάγκη δημιουργίας ενός νέου οργάνου ελέγχου των οικονομικών των κομμάτων και των πολιτικών, το οποίο να είναι εντελώς ανεξάρτητο από τη Βουλή, αναφέρθηκε ο κ. Γιώργος Καμίνης, Βουλευτής Επικρατείας του Κινήματος Αλλαγής, υπογραμμίζοντας τη σημασία των ανοιχτών δεδομένων και των ενιαίων φορμών και οδηγιών υποβολής των στοιχείων.

Ο κ. Νίκος Καραθανασόπουλος, Kοινοβουλευτικός Eκπρόσωπος και Mέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, εξέφρασε την αντίθεση του ΚΚΕ στο νομοθετικό πλαίσιο χρηματοδότησης των κομμάτων, χαρακτηρίζοντάς την ως ωμή παρέμβαση στην εσωτερική οργάνωση, τη λειτουργία και δράση τους.

Τέλος, ο Πρόεδρος του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών, κ. Αλέξανδρος Σκούρας, σημείωσε ότι η κρατική χρηματοδότηση με την υφιστάμενη μορφή της ευνοεί τα κόμματα με εδραιωμένη κοινοβουλευτική παρουσία, μη ευνοώντας τον υγιή ανταγωνισμό με νεοεισερχόμενους πολιτικούς σχηματισμούς.

Τέλος, η κα Κλεοπάτρα Γεωργουλοπούλου-Ρεντζέπη, μέλος του ΔΣ της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, τόνισε πως το συνέδριο έχει δώσει το έναυσμα για τη δημιουργία ώριμων παρεμβάσεων όπως είναι η βελτίωση της διαδικασίας υποβολής και ελέγχου των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης και η ανάγκη για ένα σύγχρονο και διαφανές νομοθετικό πλαίσιο για το lobbying σημειώνοντας πως το καταλληλότερο φόρουμ για τη συνέχιση αυτών των συζητήσεων είναι η Open Government Partnership (OGP) , η παγκόσμια συνεργασία, η οποία φέρνει κοντά κυβερνητικούς μεταρρυθμιστές και στελέχη της κοινωνίας των πολιτών για να δημιουργήσουν σχέδια δράσης που θα κάνουν τις κυβερνήσεις να είναι πιο διαφανείς με ανοικτά δεδομένα προς όλους και με άμεση ανταπόκριση, αλλά και σχέδια δράσης που κάνουν τις κυβερνήσεις να προωθούν τη λογοδοσία σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Για διασφαλιστεί ο άρτιος σχεδιασμός και η ποιότητα δεσμεύσεων στο 5^ου Σχεδίου  Δράση εντός του 2021  είναι απαραίτητο να εξασφαλιστεί η συν διαμόρφωση του από κοινές ομάδες εργασίας της ΔΔ-Ε και άλλων φορέων από την Κοινωνία των Πολιτών με τα  εμπλεκόμενα Υπουργεία Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς και με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Κλείνοντας το συνέδριο, η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος Δρ. Δαμάσκου Άννα, σημείωσε ότι μέσα από τις εργασίες του καταδείχθηκε με σαφήνεια πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα ανοιχτά δεδομένα για την καταπολέμηση της πολιτικής διαφθοράς. Ως εκ τούτου, η βασική σύσταση που προκύπτει είναι να καταστούν διαθέσιμα τα πάσης φύσεως δεδομένα που σχετίζονται με την πολιτική ακεραιότητα, να ενημερώνονται τακτικά και να είναι ευχερώς προσβάσιμα στο ευρύ κοινό, εννοώντας στους πολίτες, τους δημοσιογράφους, στις οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών κλπ.

Από τις εργασίες του συνεδρίου προέκυψαν σε κάθε ενότητα λεπτομερείς συστάσεις, με στόχο τη διασφάλιση ή τη βελτίωση της ανεξαρτησίας, της εποπτείας και της λογοδοσίας των οργάνων που είναι επιφορτισμένα με την πρόληψη, τον εντοπισμό και την πάταξη της πολιτικής διαφθοράς.

Πιο συγκεκριμένα:
Οι συγκρούσεις συμφερόντων προκύπτουν όταν οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων πρέπει να επιλέξουν μεταξύ του δημοσίου συμφέροντος και του προσωπικού τους. Απαιτείται πλήρης αποκάλυψη των περιουσιακών στοιχείων και των συμφερόντων των πολιτικών, για να διασφαλιστεί ένα λειτουργικό σύστημα, όπου θα αποτρέπονται οι συγκρούσεις συμφερόντων ή τουλάχιστον θα εντοπίζονται και αντιμετωπίζονται.

Το lobbying αποτελεί κομμάτι κάθε υγιούς δημοκρατίας, παρόλα αυτά θεωρείται συχνά από το ευρύτερο κοινό ως κάτι επιβλαβές για το κοινό καλό. Είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας οι δραστηριότητες αυτές να διεξάγονται με διαφανή και ηθικό τρόπο για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις δημόσιες αποφάσεις και την αποτροπή της αθέμιτης επιρροής. Τα πολιτικά κόμματα, όπως και όλες οι οργανώσεις, χρειάζονται οικονομικούς πόρους για να λειτουργήσουν. Δεδομένης της επιρροής τους στις δημοκρατικές διαδικασίες και στις διαδικασίες χάραξης πολιτικής, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων οργανώνεται με τρόπο που διασφαλίζει τη δικαιοσύνη και τη διαφάνεια.

18_2_ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ_ Online πολιτική ακεραιότητα. Tone from the top με ανοιχτά δεδομένα._Προτάσεις & δεσμεύσεις_

ΟΧΙ άλλη καθυστέρηση στην εγκατάσταση ασφαλών διαύλων καταγγελίας
ΝΑΙ στην αποτελεσματική προστασία των καταγγελλόντων (whistleblowers)
Με αφορμή την υπόθεση της κας Σοφίας Μπεκατώρου, η οποία έλαβε μεγάλη δημοσιότητα το προηγούμενο διάστημα, η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς και το Εργαστήριο Ανθρωπιστικών Σπουδών και Αθλητικής Ψυχολογίας του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης επισημαίνουν, για άλλη μια φορά, την επιτακτική ανάγκη:

• εγκατάστασης ασφαλών διαύλων -επωνύμων και ανωνύμων- καταγγελιών περιστατικών διαφθοράς και πάσης φύσεως παράνομων πράξεων

και

• αποτελεσματικής προστασίας των καταγγελλόντων (whistleblowers),

όπως κατά καιρούς έχουν επισημάνει στο πλαίσιο και της στενής συνεργασίας τους.
Εν προκειμένω:
■ Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς και το Εργαστήριο Ανθρωπιστικών Σπουδών και Αθλητικής Ψυχολογίας του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καλούν τους αρμόδιους φορείς που εμπλέκονται στην κατάρτιση του σχεδίου νόμου για την ενσωμάτωση στην εθνική έννομη τάξη της Οδηγίας 2019/1937/EE σχετικά με την προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις του δικαίου (whistleblowers):
– Να εργασθούν σύμφωνα με το πνεύμα της Οδηγίας και σύμφωνα με την προτροπή που καταγράφεται στο κείμενο της, δηλαδή τα Κράτη Μέλη να θεσπίσουν νόμους με το ευρύτατο δυνατό αντικειμενικό και υποκειμενικό πεδίο εφαρμογής (παράνομες πράξεις που προστατεύονται όταν καταγγέλλονται, πρόσωπα που προστατεύονται όταν καταγγέλλουν, νομικές οντότητες που υποχρεούνται να θεσπίσουν πλαίσιο ασφαλών διαύλων καταγγελίας και αποτελεσματική προστασία των καταγγελλόντων), πέραν και πλέον αυτού της Οδηγίας, λαμβάνοντας υπόψη και τις σχετικές προτάσεις της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, τις οποίες συνυπογράφουν 20 οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών και οι οποίες υποβλήθηκαν στην αρμόδια Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή[1].
■ Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς και το Εργαστήριο Ανθρωπιστικών Σπουδών και Αθλητικής Ψυχολογίας του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καλούν τo Yπουργείο Δικαιοσύνης:
– Να προβεί άμεσα σε ακρόαση όλων των ενδιαφερομένων φορέων, δεδομένου ότι έκαστος εξ αυτών έχει διαφορετικό αντικείμενο και ειδικά ενδιαφέροντα, τα οποία πρέπει να ληφθούν υπόψη για την πληρέστερη κατάρτιση του σχεδίου νόμου, πριν αυτό τεθεί σε ανοιχτή δημόσια διαβούλευση[2].
– Να θέσει το συντομότερο σε διαβούλευση το σχέδιο νόμου που θα διαμορφωθεί μετά και την ακρόαση των ενδιαφερομένων φορέων, με επαρκή προθεσμία για την υποβολή σχολίων εκ μέρους και λοιπών φορέων.
■ Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς και το Εργαστήριο Ανθρωπιστικών Σπουδών και Αθλητικής Ψυχολογίας του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με βάση και την ειδική τεχνογνωσία που έχουν αναπτύξει στα ζητήματα της εγκατάστασης ασφαλών διαύλων καταγγελίας περιστατικών διαφθοράς και πάσης φύσεως παράνομων πράξεων, αλλά και της αποτελεσματικής προστασίας των καταγγελλόντων[3], λαμβάνοντας υπόψη διεθνείς βέλτιστες πρακτικές:
– Θέτουν τις υπηρεσίες τους στη διάθεση του Υπουργείου Δικαιοσύνης και όλων των φορέων που εμπλέκονται στην κατάρτιση του σχεδίου νόμου, για την ενσωμάτωση στην εθνική έννομη τάξη της Οδηγίας 2019/1937/EE σχετικά με την προστασία των whistleblowers με το ευρύτατο δυνατό αντικειμενικό και υποκειμενικό πεδίο εφαρμογής.
– Θέτουν τις υπηρεσίες τους στη διάθεση όλων των ενδιαφερομένων νομικών οντοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των αθλητικών φορέων. Η στενή συνεργασία της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος με το Εργαστήριο Ανθρωπιστικών Σπουδών και Αθλητικής Ψυχολογίας του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σε Ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα για την πάταξη της διαφθοράς και της αναφοράς παρατυπιών (whistleblowing) στον αθλητισμό παρέχει τα εχέγγυα για ολοκληρωμένες εκπαιδευτικές προτάσεις και οργανωτικές παρεμβάσεις τόσο στο επίπεδο της πρόληψης όσο και σε αυτό της καταστολής.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ για τα ΜΜΕ
Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς τηλ.: 210 7224940 e-mail: tihellas@otenet.gr www.transparency.gr	Εργαστήριο Ανθρωπιστικών Σπουδών και Αθλητικής Ψυχολογίας του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης τηλ.: 2310 992212 e–mail: lambo@phed.auth.gr www.phed.auth.gr

[1]https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2020/09/%CE%9A%CE%B5%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF-%CE%98%CE%AD%CF%83%CE%B5%CF%89%CE%BD-%CE%94%CE%94-%CE%95_WHISTLEBLOWING_7_9_20.pd
^[2] Βλ. και πρόταση της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος για την προσθήκη δέσμευσης για τη συμμετοχική ενσωμάτωση της Οδηγίας 2019/1937/EE σχετικά με την προστασία των whistleblowers στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανοιχτή Διακυβέρνηση 2019-2021: https://www.transparency.gr/%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%83%ce%b8%ce%ae%ce%ba%ce%b7-%ce%b4%ce%ad%cf%83%ce%bc%ce%b5%cf%85%cf%83%ce%b7%cf%82-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%b9%ce%ba/
[3] https://www.transparency.gr/ti-kanoume/whistleblowing/

Αθήνα, 10 Δεκεμβρίου 2020 
Νέα έρευνα για την πολιτική ακεραιότητα σε 8 κράτη μέλη της ΕΕ και στα θεσμικά όργανά της,  που κυκλοφόρησε από τη Διεθνή Διαφάνεια, αποκαλύπτει ανησυχητικές ελλείψεις στην ανεξαρτησία της  εποπτείας της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων, στη ρύθμιση των συγκρούσεων συμφερόντων για δημόσιους αξιωματούχους, καθώς και του lobbying.
Η έκθεση “Debugging democracy: open data for political integrity in Europe” χρησιμοποιεί νέα ερευνητικά δεδομένα, για να διερευνήσει την αποκάλυψη περιουσιακών στοιχείων, την πολιτική χρηματοδότηση και την άσκηση θεσμικής πίεσης, ενώ φέρνει στην επιφάνεια και την αναποτελεσματικότητα της νομοθεσίας στις αντίστοιχες χώρες. Η έρευνα στα 8 κράτη μέλη και στα θεσμικά όργανα της ΕΕ καταδεικνύει ότι κανένα δεν διαθέτει επαρκή μέτρα για την αποτροπή της αδικαιολόγητης επιρροής στις δημόσιες πολιτικές και αποφάσεις εν γένει.
Ο Jon Vrushi, ένας εκ των συντακτών της έκθεσης και συντονιστής της έρευνας στη Γραμματεία της Διεθνούς Διαφάνειας, τόνισε: «Χωρίς ισχυρά μέτρα ακεραιότητας, η πολιτική διαφθορά απειλεί τη δημοκρατία και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των ανθρώπων στις κυβερνήσεις τους. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν επιφυλάσσουν ιδιαίτερη μεταχείριση  σε συγκεκριμένα συμφέροντα, στρεβλώνοντας πολιτικές, θεσμούς και κανόνες για την κάλυψη των αναγκών των λίγων αντί των πολλών και αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσω κατάλληλης νομοθεσίας.»
«Πολύ λίγες χώρες επαληθεύουν τις πληροφορίες που δηλώνονται από πολιτικούς και η ΕΕ πρέπει να αποτελέσει το παράδειγμα», δήλωσε ο Raphael Kergueno, έτερος εκ των συντακτών της έκθεσης και υπεύθυνος πολιτικής της Διεθνούς Διαφάνειας.
Μια αξιοσημείωτη ανεπάρκεια στα περισσότερα κράτη μέλη είναι η έλλειψη ανεξάρτητων φορέων δεοντολογίας και εποπτείας, οι οποίοι πρέπει να έχουν την αρμοδιότητα να προτείνουν κανόνες σχετικά με τα οικονομικά συμφέροντα των δημοσίων αξιωματούχων, τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και των δραστηριοτήτων lobbying.
Τα δεδομένα στα οποία βασίστηκε αυτή η έκθεση έχουν δημοσιευθεί και στις επιμέρους εκθέσεις που συντάχθηκαν για καθένα εκ των 8 κρατών μελών στο πλαίσιο του προγράμματος Integrity Watch. (βλ. Σημείωση). Επισημαίνεται ότι τα εν λόγω δεδομένα είναι συχνά κακής ποιότητας και οι κυβερνήσεις πρέπει να παρέχουν αυτά τα δεδομένα σε χρησιμοποιήσιμη μορφή, εάν θέλουν πραγματικά να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή του κοινού.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς στο πλαίσιο του Integrity Watch, αφού μετέτρεψε σε ανοιχτά δεδομένα τα δημοσιευμένα σε PDF «πόθεν έσχες» των βουλευτών για το 2019 (οικονομικό έτος 2018), παρουσίασε δημόσια τα ευρήματά της σε ζωντανή διαδικτυακή εκδήλωση και δημοσίευσε την αναλυτική έκθεση Integrity Watch Greece. Κεντρικό εύρημα της έκθεσης είναι ότι, λόγω της έλλειψης τυποποιημένης φόρμας και εξειδικευμένων οδηγιών, οι Έλληνες βουλευτές δηλώνουν τα εισοδήματά τους με μη ενιαίο τρόπο, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται τεράστιες αποκλίσεις στα ποσά που φαίνεται ότι λαμβάνουν οι βουλευτές ως εισόδημα από την άσκηση των βουλευτικών καθηκόντων τους.
«Στη χώρα μας η σχέση κράτους-πολίτη στερείται εμπιστοσύνης και από τις δυο πλευρές με αποτέλεσμα η επικοινωνία μεταξύ θεσμών και πολιτών να βασίζεται στην αβεβαιότητα, την καχυποψία, τη σύγκρουση, τη συναλλαγή και τη συνενοχή. Για να εξαλειφθεί αυτό το έλλειμμα εμπιστοσύνης απαιτείται πρωτίστως διαφάνεια και λογοδοσία εκ μέρους του πολιτικού κόσμου, με άλλα λόγια tone from the top!», δήλωσε η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ Δαμάσκου Άννα.
Σημείωση:
Το Integrity Watch είναι μια σειρά διαδικτυακών εργαλείων που έχουν σχεδιαστεί, για να ενδυναμώσουν τους πολίτες, τους δημοσιογράφους και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ώστε να παρακολουθούν την πολιτική ακεραιότητα σε δημόσιους φορείς. Στον παρακάτω πίνακα μπορείτε να δείτε πληροφορίες για τις επιμέρους πλατφόρμες του Integrity Watch:

Όνομα Πλατφόρμας	Χώρα / οργανισμός	Περιεχόμενα	Σύνδεσμος	Κατάσταση
Integrity Watch EU	Ευρωπαϊκή Ένωση	Συναντήσεις lobbying της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Εγγεγραμμένοι οργανισμοί lobbying Οικονομικά συμφέροντα των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου	integritywatch.eu	Δημοσιευμένο
Integrity Watch France	France	Δηλώσεις οικονομικών συμφερόντων υπουργών, βουλευτών, γερουσιαστών Δηλώσεις οικονομικών συμφερόντων των Γάλλων Ευρωβουλευτών Δραστηριότητες lobbying  δημόσιων αξιωματούχων Εγγεγραμμένοι οργανισμοί lobbying	integritywatch.fr	Δημοσιευμένο
Integrity Watch Greece	Greece	Δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης των Βουλευτών	integritywatch.gr	Δημοσιευμένο
Deputati uz Delnas 2.0	Latvia	Δωρεές σε πολιτικά κόμματα Δηλώσεις οικονομικών συμφερόντων των βουλευτών	www.deputatiuzdelnas02.lv	Σε εξέλιξη
Integrity Watch Nederland	The Netherlands	Δηλώσεις οικονομικών συμφερόντων των μελών της Κάτω και της Άνω Βουλής	integritywatch.nl	Σε εξέλιξη
Integrity Watch Spain	Spain	Δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων και εισοδήματος των βουλευτών και των γερουσιαστών	integritywatch.es	Σε εξέλιξη
ManoSeimas	Lithuania	Συναντήσεις lobbying με βουλευτές Συνεδριάσεις της επιτροπής του Κοινοβουλίου	manoseimas.lt	Δημοσιευμένο
Soldiepolitica	Italy	Δηλώσεις οικονομικών συμφερόντων βουλευτών και γερουσιαστών Δωρεές σε πολιτικά κόμματα	soldiepolitica.it	Δημοσιευμένο
Varuh Integritete	Slovenia	Συναντήσεις lobbying με την κυβέρνηση Περιορισμοί επιχειρηματικών συμφερόντων	varuhintegretete.transparency.si	Δημοσιευμένο

Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια
Μέσα από παραρτήματα σε περισσότερες από 100 χώρες και μια διεθνή γραμματεία στο Βερολίνο, η Διεθνής Διαφάνεια ηγείται του αγώνα κατά της διαφθοράς τα τελευταία 27 χρόνια.
www.transparency.org
Σχετικά με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτουργεί στην Ελλάδα από το 1996. Kύριοi σκοποί της δράσης της είναι να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες για τους κινδύνους της διαφθοράς στην Ελλάδα και ταυτόχρονα, να προωθήσει ουσιαστικές συστημικές αλλαγές που θα οδηγήσουν στη λειτουργία της κοινωνίας με περισσότερη διαφάνεια.
www.transparency.gr