Αθήνα, 21 Οκτωβρίου 2020 
Η πρώτη Έκθεση για το Κράτος Δικαίου στα Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης[1], που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απηχεί πλήρως τις διαχρονικές ανησυχίες και πάγιες θέσεις της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος για την καταπολέμηση της διαφθοράς στη χώρα και, ως εκ τούτου, η  Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς δεσμεύεται ότι οι προτάσεις βελτίωσης που διατυπώνονται στην έκθεση θα αποτελέσουν προτεραιότητες στο έργο της κατά το επόμενο διάστημα.
Αναλυτικά:
Δικαιοσύνη
Μολονότι, η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνωρίζει ότι η χώρα έχει υιοθετήσει σημαντικό αριθμό μεταρρυθμίσεων στη Δικαιοσύνη (αλλαγές στην οργάνωση των δικαστηρίων, μέτρα για τη βελτίωση της διαχείρισης των δικαστηρίων, διεύρυνση της χρήσης εργαλείων τεχνολογίας πληροφοριών στα δικαστήρια και προώθηση εναλλακτικών μηχανισμών επίλυσης διαφορών), που ξεκίνησαν στο πλαίσιο των τριών προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής, ωστόσο, επισημαίνει ότι η εφαρμογή των παραπάνω μέτρων παρουσιάζει μικτά αποτελέσματα και ότι η Δικαιοσύνη συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά την ποιότητα και την αποτελεσματικότητά της.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στον τρόπο επιλογής των ανωτάτων δικαστικών λειτουργών της χώρας, καθώς και στον χρόνο που απαιτείται για την επίλυση αστικών και διοικητικών διαφορών και για την εκδίκαση ποινικών υποθέσεων.
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, έχοντας ήδη από την αρχή της ελληνικής οικονομικής κρίσης προβάλει λεπτομερώς τις δυστοκίες που παρατηρούνται στην Δικαιοσύνη και έχοντας προτείνει συγκεκριμένες λύσεις[2], θα συνεχίσει να μάχεται για τον εξορθολογισμό αυτού του ιδιαίτερα κρίσιμου για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας θεσμού[3].
Νομικό και θεσμικό πλαίσιο κατά της διαφθοράς
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύει το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει τα τελευταία χρόνια ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων κατά της διαφθοράς (όπως π.χ. βελτίωση του συντονισμού φορέων επιφορτισμένων με την καταπολέμηση της διαφθοράς, εκσυγχρονισμό του νομικού πλαισίου για τις δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων και τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων) και ότι συνεχίζει να εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο καταπολέμησης της διαφθοράς[4].
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατυπώνει ορισμένες ανησυχίες για τις επιπτώσεις σε τρέχουσες υποθέσεις δωροδοκίας της τροποποίησης της ποινικής νομοθεσίας που έγινε το 2019[5], ενώ συμμερίζεται πλήρως τις πολλαπλώς προβληθείσες και αρμοδίως υποβληθείσες θέσεις της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος για την ανάγκη ενίσχυσης του νομικού πλαισίου προστασίας των whistleblowers[6] και νομοθετικής ρύθμισης του lobbying[7].
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνωρίζει τη συνταγματική κατοχύρωση της ελευθερίας της έκφρασης και του δικαιώματος πρόσβασης σε δημόσιες πληροφορίες, καθώς και τη νομοθετική διασφάλιση της πολυφωνίας των ΜΜΕ και της ελευθεροτυπίας[8].
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των κανόνων που αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαφάνειας της ιδιοκτησίας των ΜΜΕ, την επάρκεια των μηχανισμών διασφάλισης του σεβασμού των επαγγελματικών προτύπων της δημοσιογραφίας, την ανεξαρτησία και την επάρκεια των πόρων του ΕΣΡ, καθώς και σχετικά με την αποτελεσματικότητα της ΕΣΗΕΑ.
Η ανάγκη ενίσχυσης του νομικού πλαισίου προστασίας των whistleblowers είναι συναφής και με το εν λόγω πεδίο, καθόσον οι whistleblowers συχνά αποτελούν σημαντικές πηγές για τους δημοσιογράφους.
Θεσμικοί έλεγχοι και ισορροπίες (“checks and balances”)
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει τις προκλήσεις που αναφύονται από τις ισχύουσες πρακτικές νομοθέτησης (π.χ. συχνά παρατηρούνται σύντομος χρόνος δημόσιας διαβούλευσης, καθώς και προσφυγή σε διαδικασίες «επείγοντος» και «κατεπείγοντος»), απόρροια κυρίως των μέτρων που έπρεπε να ληφθούν λόγω της οικονομικής κρίσης[9].
Ως ζωτικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία της δημοκρατίας αξιολογεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την θέσπιση ενός ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού νομικού πλαισίου για την λειτουργία της Κοινωνίας των Πολιτών, το οποίο αποτελεί πάγιο αίτημα και της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος[10], η οποία, με βάση τις αρχές της, λειτουργεί με πρακτικές ακεραιότητας και λογοδοσίας πέραν των εκ του νόμου υποχρεωτικών.
Η πανδημία COVID-19: ένα stress test για το κράτος δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Σημαντικό κεφάλαιο στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί και αυτό περί του αντικτύπου της πανδημίας του COVID-19 στο κράτος δικαίου των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεδομένου ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν λάβει έκτακτα μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας και τα περισσότερα έχουν, επίσης, χορηγήσει ειδικές εξουσίες έκτακτης ανάγκης, βάσει συνταγματικών διατάξεων ή νόμων περί προστασίας της δημόσιας υγείας.
Η εν λόγω αλλαγή ή αναστολή των συνήθων θεσμικών ελέγχων και ισορροπιών (“checks and balances”) μπορεί να θέσει ιδιαίτερες προκλήσεις για το κράτος δικαίου, καθώς και τις θεμελιώδεις αρχές και αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ορίζονται στις Συνθήκες της, επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των έκτακτων μέτρων, υπογραμμίζοντας ότι τα μέτρα πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένα, απολύτως απαραίτητα και αναλογικά και υποκείμενα στον κοινοβουλευτικό και δικαστικό έλεγχο, καθώς και στον έλεγχο των ΜΜΕ και της Κοινωνίας των Πολιτών.
Η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, από την πρώτη στιγμή του ξεσπάσματος της πανδημίας COVID-19 στη χώρα μας, με δημόσιες ανακοινώσεις και επιστολές της προς τους αρμόδιους Υπουργούς της Κυβέρνησης[11], έχει, μεταξύ άλλων, επισημάνει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί και να επεκταθεί η διαφάνεια, η ανοικτότητα και η ακεραιότητα σε ολόκληρη τη σφαίρα του δημόσιου βίου.
Η πανδημία καθιστά πρόδηλη τη σημασία της λογοδοσίας και την ανάγκη τακτικής και αξιόπιστης ενημέρωσης από τους δημόσιους θεσμούς και τους ηγέτες της χώρας. Η διαφάνεια και η συνεργασία είναι ζωτικής σημασίας ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας. Όλες οι αποφάσεις που λαμβάνονται με έκτακτες και ειδικές διαδικασίες πρέπει να τεκμηριώνονται και να υπόκεινται σε δημόσιο έλεγχο. Η πρόσβαση στις πληροφορίες είναι καίριας σημασίας, ώστε να μπορεί να υπάρξει λογοδοσία στο μέλλον για τις αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα.
Εν κατακλείδι, η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς έχει τονίσει ότι είναι θεμελιώδους σημασίας όλα τα προτεινόμενα μέτρα, οι πολιτικές αντιμετώπισης των επιπτώσεων, αλλά και ο έκτακτος περιορισμός των ατομικών ελευθεριών, να εφαρμοστούν με διαφάνεια, συμμετοχή και λογοδοσία υπέρ του δημόσιου συμφέροντος. Οι έκτακτες συνθήκες δεν δικαιολογούν κανένα συμβιβασμό σε θέματα καλής διακυβέρνησης.

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:
Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
Τηλ. 210 7224940,
e-mail: tihellas@otenet.gr
www.transparency.gr

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Η Μεθοδολογία της Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου
Μέσω αυτής της έκθεσης, που συμπεριλαμβάνει και ένα κεφάλαιο για έκαστο εκ των 27 Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο στόχος της Επιτροπής είναι να προσδιορίσει την κατάσταση του κράτους δικαίου στα Κράτη Μέλη, με έμφαση σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: το σύστημα δικαιοσύνης, το πλαίσιο κατά της διαφθοράς, τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης και άλλους θεσμικούς ελέγχους και ισορροπίες (“checks and balances”). Αυτοί οι τέσσερις τομείς προσδιορίστηκαν στην προπαρασκευαστική διαδικασία ως βασικοί και αλληλένδετοι πυλώνες για τη διασφάλιση του κράτους δικαίου. Τα επιμέρους κεφάλαια για κάθε Κράτος Μέλος βασίζονται σε μια ποιοτική αξιολόγηση που διενήργησε η Επιτροπή, εστιάζοντας σε μια σύνθεση σημαντικών εξελίξεων από τον Ιανουάριο του 2019, με μια σύντομη πραγματική περιγραφή του νομικού και θεσμικού πλαισίου που σχετίζεται με κάθε πυλώνα. Η έκθεση είναι, επίσης, αποτέλεσμα στενής συνεργασίας με τα Κράτη Μέλη, τόσο σε πολιτικό επίπεδο στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και μέσω τεχνικών διμερών συναντήσεων και βασίζεται σε διάφορες πηγές. Πραγματοποιήθηκε, τέλος, διαβούλευση με διάφορους διεθνείς οργανισμούς, οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης ευρωπαϊκά δίκτυα, εθνικές και ευρωπαϊκές οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, καθώς και επαγγελματικές ενώσεις. Αυτή η μεθοδολογία θα γίνει μέρος της ετήσιας διαδικασίας για τον μηχανισμό του κράτους δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
[1] Διαθέσιμη εδώ: https://ec.europa.eu/info/publications/2020-rule-law-report-communication-and-country-chapters_en
[2] Βλ.ιδίως:
https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2013/09/NIS_TI-Greece.pdf
https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2013/09/dikaiosini_kai_akeraiotita.pdf
[3] Βλ. ενδεικτικά σχετική δημόσια παρέμβαση της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος:
https://www.transparency.gr/effective-justice-and-entrepreneurship-%ce%b5%ce%ba%ce%b4%ce%ae%ce%bb%cf%89%cf%83%ce%b7-21-2-2018/?fbclid=IwAR1xA_niuIpVyu_cnLX68RLwdvzbLuaZpvEgnzm_7WJOl5mApEWkZli11KQ
[4] Βλ. ενδεικτικά σχετικό έργο της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος:
https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2018/10/SDG-Report-Greece-2018.pdf
[5] Βλ. σχετικές δημόσιες παρεμβάσεις της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος:
https://www.transparency.gr/y%cf%80%ce%bf%ce%b2%ce%bf%ce%bb%ce%ae-%ce%b1%cf%80%cf%8c%cf%88%ce%b5%cf%89%ce%bd-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b5%ce%b8%ce%bd%ce%bf%cf%8d%cf%82-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9/
https://www.transparency.gr/%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bb%ce%ae-%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bd-%cf%85%cf%80%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%b3%cf%8c-%ce%b4%ce%b9%ce%ba%ce%b1%ce%b9%ce%bf%cf%83%cf%8d%ce%bd%ce%b7%cf%82-%cf%84%ce%bf/?fbclid=IwAR3yb9k6jY7WjE-A7-NMqTAjZe4wYWxM41LqvcShVfvXORFVhYW_4oh2uOY
[6] Συνοπτική εικόνα του σχετικού έργου της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος διαθέσιμη εδώ: https://www.transparency.gr/ti-kanoume/whistleblowing/
[7] Βλ. σχετικές δημόσιες παρεμβάσεις της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος:
https://www.huffingtonpost.gr/entry/tone-from-the-top-sten-politike-diafaneia-kai-loyodosia-apo-ten-korefe_gr_5d4157f7e4b0d24cde0824b5
https://www.transparency.gr/lobbying-%ce%bc%ce%b5-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%ce%ba%ce%b4%ce%ae%ce%bb%cf%89%cf%83%ce%b7-23-11-2018/?fbclid=IwAR301csNXx5JhRWmy8DKdNWfAxsWajqNVc2UYnEuY62LbaoQOM8YpnY0HKU
[8] Βλ. ενδεικτικά σχετικό έργο της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος:
https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2018/10/SDG-Report-Greece-2018.pdf
[9] Βλ. ενδεικτικά σχετικό έργο της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος:
https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2013/09/NIS_TI-Greece.pdf
[10] Βλ. ενδεικτικά:
https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2013/09/NIS_TI-Greece.pdf
https://www.transparency.gr/wp-content/uploads/2018/10/SDG-Report-Greece-2018.pdf
[11] Διαθέσιμα εδώ:
https://www.transparency.gr/2020/03/23/%cf%83%ce%b5-%ce%b5%cf%80%ce%bf%cf%87%ce%ad%cf%82-%cf%8c%cf%80%cf%89%cf%82-%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%ae-%ce%b7-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%ce%af%ce%bd%ce%b1%ce%b9-%cf%80/
https://www.transparency.gr/2020/03/31/%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b9%cf%84%ce%b5%ce%af%cf%84%ce%b1%ce%b9-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%86%ce%ac%ce%bd%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%bf%cf%87%ce%ae-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%bb/
https://www.transparency.gr/2020/04/06/%cf%83%cf%85%ce%bc%ce%bc%ce%b1%cf%87%ce%af%ce%b1-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%bd%ce%b1-%ce%b3%ce%af%ce%bd%ce%b5%ce%b9-%cf%84%ce%bf-whistleblowing-%cf%80%ce%b9%ce%bf-%ce%b1%cf%83%cf%86%ce%b1%ce%bb%ce%ad/
Βλ. σχετικά και: https://worldjusticeproject.org/rule-of-law-index/country/Greece

Μέτρα για την προστασία του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2021-2027 και των κονδυλίων ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης Next Generation EU (NGEU) από τη διαφθορά και την απάτη προτείνονται σε κοινή δήλωση που συνυπογράφει η Γενική Γραμματεία της Διεθνούς Διαφάνειας (ΔΔ) στο Βερολίνο, το Γραφείο Διασύνδεσης της Διεθνούς Διαφάνειας στην ΕΕ, παραρτήματα της ΔΔ σε κράτη-μέλη της ΕΕ-μεταξύ των οποίων και η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς, και τοπικοί εταίροι τους από τον χώρο της Κοινωνίας των Πολιτών.
Η επιστολή των 27 συνολικά συνυπογραφόντων στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στους Ευρωπαίους και προτρέπει-υπό το φως της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες (15-16/10/2020)- το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θέσουν σε προτεραιότητα τα μέτρα καταπολέμησης της απάτης και της διαφθοράς για τα κονδύλια που θα εκταμιευθούν μέσω της επόμενης προγραμματικής περιόδου (2021-2027), δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, ως πρωταρχικό μέσο κατανομής και επένδυσης των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Διαβάστε το πλήρες κείμενο της επιστολής Joint-statement-on-MFF-20201014_FINAL
Διαβάστε το σχετικό ΔT Δελτίο-Τύπου_Κοινή-δήλωση-φορέων-της-ΚτΠ-για-μέτρα-πρόληψης-προστασία-ευρωπαϊκών-πόρων-MFF2021_2027

O Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς για το 2019 καταδεικνύει ότι οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς παραμένουν στάσιμες στις χώρες των G7

Η ανάλυση καταδεικνύει ότι η διαφθορά είναι πιο εκτεταμένη στις χώρες στις οποίες τα χρήματα επηρεάζουν την πολιτική

Βερολίνο, 23 Ιανουαρίου 2020
Περισσότερες από τα 2/3 των χωρών – συμπεριλαμβανομένων και των πιο προηγμένων οικονομιών του κόσμου – παραμένουν στάσιμες ή παρουσιάζουν σημάδια υποχώρησης αναφορικά με τις προσπάθειες τους για την καταπολέμηση της διαφθοράς, σύμφωνα με τον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς 2019 (Corruption Perceptions Index – CPI), που δημοσίευσε σήμερα η Διεθνής Διαφάνεια.
Διαβάστε την ανάλυση
Οι χώρες στις οποίες οι εκλογές και η χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων είναι εκτεθειμένες σε αδικαιολόγητη επιρροή από κατεστημένα συμφέροντα είναι λιγότερο ικανές να καταπολεμήσουν την διαφθορά, σύμφωνα με τα αποτελέσματα.
«Η απογοήτευση για την διαφθορά των κυβερνήσεων και την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς φανερώνουν την ανάγκη για μεγαλύτερη ακεραιότητα στην πολιτική» ανέφερε η Delia Ferreira Rubio, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας. «Οι κυβερνήσεις πρέπει επειγόντως να αντιμετωπίσουν την διαφθορά στην οποία συντελούν οι μεγάλοι χρηματοδότες των πολιτικών κομμάτων και την αδικαιολόγητη επιρροή που ασκούν στα πολιτικά μας συστήματα».
ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ
Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς κατατάσσει 180 χώρες και περιφέρειες με βάση τα επίπεδα αντίληψης της διαφθοράς στον δημόσιο τομέα, χρησιμοποιώντας 13 αξιολογήσεις εμπειρογνωμόνων και έρευνες ειδικών. Χρησιμοποιεί την κλίμακα από το μηδέν (0) [υψηλή διαφθορά] ως το εκατό (100) [σχεδόν καθόλου διαφθορά].
Περισσότερες από τα 2/3 των χωρών έχουν βαθμολογία κάτω του 50, με μέση βαθμολογία μόνο 43. Από το 2012, μόνο 22 χώρες έχουν σημαντικά βελτιώσει τη βαθμολογία τους, μεταξύ των οποίων η Εσθονία, η Ελλάδα και η Γουιάνα. 21 χώρες έχουν παρουσιάσει σημαντική πτώση, μεταξύ των οποίων η Αυστραλία, ο Καναδάς και η Νικαράγουα.
Η έρευνά μας αναδεικνύει ότι πολλές από τις πιο ισχυρές οικονομίες δεν μπορούν να καυχώνται για τις επιδόσεις τους και να παραμείνουν ικανοποιημένες, αν δεν εντατικοποιήσουν τον αγώνα κατά της διαφθοράς. 4 από τις χώρες της G7 έχουν βαθμολογία χαμηλότερη από την περσινή: ο Καναδάς (-4), η Γαλλία (-3), το Ηνωμένο Βασίλειο (-3) και οι ΗΠΑ (-2). Η Γερμανία και η Ιαπωνία δεν εμφανίζουν καμιά βελτίωση, ενώ η Ιταλία ανέβηκε 1 βαθμό.
ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ
Από την ανάλυση προκύπτει ότι οι χώρες που έχουν καλές επιδόσεις στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς έχουν, επίσης, ισχυρότερη επιβολή των  κανόνων για την χρηματοδότηση των πολιτικών εκστρατειών και ευρύτερο φάσμα πολιτικής διαβούλευσης.
Οι χώρες στις οποίες οι κανόνες χρηματοδότησης των πολιτικών εκστρατειών είναι ολοκληρωμένοι και επιβάλλονται συστηματικά έχουν κατά μέσο όρο βαθμολογία 70 στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς, ενώ οι χώρες στις οποίες τέτοιοι κανόνες είτε δεν υπάρχουν είτε εφαρμόζονται αναποτελεσματικά έχουν βαθμολογία μόνο  34 και 35, αντιστοίχως.
Το 60% των χωρών που βελτίωσαν σημαντικά την βαθμολογία τους στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς από το 2012 έχουν επίσης ενισχύσει τους κανόνες  τους αναφορικά με τις χορηγίες των πολιτικών εκστρατειών.
«Η έλλειψη πραγματικής προόδου στην καταπολέμηση της διαφθοράς στις περισσότερες χώρες είναι απογοητευτική και έχει έντονα αρνητικές επιπτώσεις στους πολίτες σε όλον τον κόσμο», ανέφερε η Patricia Moreira, Γενική Διευθύντρια της Διεθνούς Διαφάνειας. «Για να έχουμε πιθανότητες να πατάξουμε την διαφθορά και να βελτιώσουμε τις ζωές των ανθρώπων, πρέπει να αντιμετωπίσουμε την σχέση ανάμεσα στην πολιτική και τους μεγάλους χρηματοδότες. Όλοι οι πολίτες πρέπει να εκπροσωπούνται στην διαδικασία λήψης αποφάσεων».
Οι χώρες με ευρύτερη και πιο ανοιχτή διαδικασία διαβούλευσης έχουν μέση βαθμολογία 61 στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς. Εν αντιθέσει, οι χώρες όπου υπάρχει περιορισμένη ή καθόλου διαβούλευση, η μέση βαθμολογία είναι μόλις 32.
Η συντριπτική πλειοψηφία των χωρών που μείωσαν την βαθμολογία τους στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς από το 2012 δεν εμπλέκουν τους πιο σημαντικούς πολιτικούς, κοινωνικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες στην διαδικασία λήψης αποφάσεων.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ
Για να μειωθεί η διαφθορά και να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς, η Διεθνής Διαφάνεια προτείνει στις κυβερνήσεις να:

• Ενισχύσουν τους ελέγχους και τις ισορροπίες και να προωθήσουν την  διάκριση των εξουσιών.
• Αντιμετωπίσουν την προνομιακή μεταχείριση, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι προϋπολογισμοί και οι δημόσιες υπηρεσίες δεν καθορίζονται από προσωπικές διασυνδέσεις και δεν μεροληπτούν υπέρ ειδικών συμφερόντων.
• Ελέγξουν το πολιτικό χρήμα, προς αποφυγή μεγάλων χρηματοδοτών και ισχυρής επιρροής στους πολιτικούς.
• Διαχειρίζονται τις συγκρούσεις συμφερόντων και να ρυθμίζουν το φαινόμενο των  «περιστρεφόμενων θυρών» (revolving doors).
• Ρυθμίζουν τις πρακτικές lobbying, προωθώντας την ανοιχτή και ουσιαστική πρόσβαση στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
• Ενισχύσουν την εκλογική ακεραιότητα, να προλαμβάνουν και να επιβάλλουν κυρώσεις στις εκστρατείες παραπληροφόρησης.
• Ενδυναμώνουν του πολίτες και να προστατεύουν τους ακτιβιστές, τους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος και τους δημοσιογράφους.

Για τον πλήρη κατάλογο των προτάσεων βελτίωσης: www.transparency.org/cpi2019
Αθήνα, 23 Ιανουαρίου 2020
Για το 2019, η Ελλάδα συγκεντρώνει 48 βαθμούς, κατατασσόμενη στην 60^η θέση παγκοσμίως, ενώ το 2018 κατείχε την 67^η θέση με 45 βαθμούς.
«Η φετινή βελτιωμένη κατάταξη της χώρας μας στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της Διεθνούς Διαφάνειας αντανακλά σαφώς τις πρόσφατες πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης στον τομέα καταπολέμησης της διαφθοράς, όπως η ίδρυση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, η ρύθμιση των ασυμβιβάστων και των συγκρούσεων συμφερόντων που δύνανται να προκύψουν για ευρύ κύκλο προσώπων της Κυβέρνησης και άλλες συναφείς ρυθμίσεις.
Ωστόσο, για να γυρίσει σελίδα, η χώρα έχει επιπλέον ανάγκη και από μεταρρυθμίσεις που θα θωρακίζουν την πολιτική ακεραιότητα και την δημοκρατία μας.
Η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς έχει από καιρό επισημάνει[1] ότι ο τόνος πρέπει να δοθεί από την κορυφή, ήτοι από τον πολιτικό κόσμο της χώρας, ο οποίος πρέπει πρώτος να αυτο-δεσμευθεί προς την κατεύθυνση της διαρκούς και συστηματικής δημοσιοποίησης:

• των οικονομικών στοιχείων και εκλογικών δαπανών του,
• των εμμίσθων και αμίσθων θέσεων που κατά καιρούς κατέχει,
• των συναντήσεων και των συζητηθέντων του με φορείς εκπροσώπησης συμφερόντων,
• της κοινοβουλευτικής και εν γένει πολιτικής δράσης του,
• ποιοτικών συνόλων ανοιχτών δεδομένων για όλα τα παραπάνω»,

σημειώνει η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ. Δαμάσκου Άννα.
————–
Σημείωση:
Η ανάλυση του Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς του 2019 ενσωματώνει δεδομένα από το Varieties of Democracy (V-Dem).
O Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς
Από την απαρχή του, το 1995, ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς, αποτελεί την ναυαρχίδα της Διεθνούς Διαφάνειας και έχει αναδειχτεί σε κορυφαίο παγκόσμιο δείκτη αναφορικά με την διαφθορά στον δημόσιο τομέα. Ο Δείκτης προσφέρει ένα ετήσιο στιγμιότυπο του σχετικού βαθμού διαφθοράς, κατατάσσοντας τις χώρες και τις επικράτειες όλου του κόσμου. Το 2012, η Διεθνής Διαφάνεια αναθεώρησε την μεθοδολογία που χρησιμοποιούσε, προκειμένου να δομήσει τον Δείκτη με τρόπο τέτοιο που να επιτρέπει την σύγκριση της βαθμολογίας από την μια χρονιά στην άλλη. Για περισσότερες πληροφορίες: https://www.transparency.org/research/cpi
Η Διεθνής Διαφάνεια
Η Διεθνής Διαφάνεια αποτελεί την παγκόσμια οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών που πρωταγωνιστεί στον αγώνα κατά της διαφθοράς τα τελευταία 25 χρόνια. Στηρίξτε τις προσπάθειές μας: www.transparency.org
Η Διεθνής Διαφάνεια – Eλλάς
Η Διεθνής Διαφάνεια αποτελεί το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και λειτoυργεί στην Ελλάδα από το 1996. Στηρίξτε τις προσπάθειές μας: www.transparency.gr
[1] https://www.transparency.gr/ti-kanoume/integrity-watch/
https://www.huffingtonpost.gr/entry/tone-from-the-top-sten-politike-diafaneia-kai-loyodosia-apo-ten-korefe_gr_5d4157f7e4b0d24cde0824b5

_________________________________
Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:
Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
Τηλ. 210 7224940
e-mail: tihellas@otenet.gr
 
 

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:
Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
Τηλ. 210 7224940
e-mail: tihellas@otenet.gr
[1] https://www.transparency.gr/ti-kanoume/integrity-watch/
https://www.huffingtonpost.gr/entry/tone-from-the-top-sten-politike-diafaneia-kai-loyodosia-apo-ten-korefe_gr_5d4157f7e4b0d24cde0824b5

Mε τη συναντίληψη ότι το Whistleblowing είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για την καταπολέμηση της διαφθοράς και την κοινή αποδοχή ότι οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος επιβάλλεται να προστατεύονται, καθώς η μαρτυρία τους αποτελεί βασικό όπλο σε αυτόν τον αγώνα, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 12ου Ετήσιου Συνεδρίου της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, με θέμα «Από το σκοτάδι στο φως! Whistleblowing: η ανάγκη – η ρύθμιση – η πρα99κτική εφαρμογή», που έλαβε χώρα στο Αμφιθέατρο ΕΒΕΑ, στις 9 Δεκεμβρίου, Παγκόσμια ημέρα κατά της Διαφθοράς.
Εκπρόσωποι από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, ακαδημαϊκοί, δικαστικοί λειτουργοί, whistleblowers, καθώς και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, αναφέρθηκαν στην ανάγκη νομοθέτησης του whistleblowing, στο ισχύον ελληνικό νομικό πλαίσιο, στις αλλαγές που θα επιφέρει η νέα Ευρωπαϊκή Οδηγία για το whistleblowing, αλλά και στην μέχρι σήμερα εμπειρία τους στα θέματα αυτά.
«Στη χώρα μας, πέρα από το νομικό πλαίσιο πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία μας για το whistleblowing καθώς δεν είναι υποχρέωση, είναι δικαίωμα. Δεν μας ενδιαφέρουν τα κίνητρα αλλά η ίδια η καταγγελία, αρκεί να είναι πραγματική. Σε όλο τον κόσμο, μεγάλα σκάνδαλα αποκαλύφθηκαν χάρη στους whistleblowers», δήλωσε η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ. Άννα Δαμάσκου. Δείτε τη συνέντευξη της Προέδρου εδώ
«Με το φετινό συνέδριο επιδιώξαμε να προσεγγίσουμε συνολικά το θέμα των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, ενόψει και της εφαρμογής της Eυρωπαϊκής Oδηγίας για το whistleblowing. Δομήσαμε το περιεχόμενο σε τρεις ενότητες και προσκαλέσαμε να συμμετάσχουν οι πλέον ενδιαφέρουσες φωνές εντός κι εκτός χώρας», δήλωσε η Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, κα Ζέφη Νικολάου. Δείτε τη συνέντευξη της Γ.Γ. εδώ
«Τα ζητήματα της διαφάνειας πρέπει να είναι στην πρώτη γραμμή κάθε πολιτικής. Θέλουμε οι προστατευόμενοι μάρτυρες να λειτουργούν μέσα από ένα σαφές θεσμικό πλαίσιο, ενώ πρέπει να διασφαλίσουμε τις προϋποθέσεις, ώστε αυτά τα φαινόμενα να αντιμετωπίζονται. Υπάρχει η πολιτική βούληση τα ζητήματα διαφθοράς να αντιμετωπιστούν και να είναι η πρώτη προτεραιότητα.», σημείωσε ο Υπουργός Δικαιοσύνης, κ. Κώστας Τσιάρας, ο οποίος εκπροσώπησε την Κυβέρνηση στο Συνέδριο. Δείτε τη συνέντευξη του Υπουργού εδώ
«Παρά την καταστροφή της καριέρας μου, θα το ξαναέκανα και θα προχωρούσα στην καταγγελία της δωροδοκίας την οποία γνώριζα ότι βρισκόταν σε εξέλιξη. Βίωσα τον εκφοβισμό και για την οικογένεια μου, η οποία με στήριξε. Οι μάρτυρες πρέπει να προστατεύονται και εφόσον η μαρτυρία τους είναι αληθινή, εν τέλει θα δικαιωθούν», τόνισε χαρακτηριστικά ο James Wasserstorm, διεθνούς φήμης μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος, ο οποίος κλήθηκε στο Συνέδριο, για να μοιραστεί με το κοινό την εμπειρία του, αλλά και να τοποθετηθεί ως προς την προστασία των μαρτύρων και την ενθάρρυνσή τους να προχωρούν στις καταγγελίες. Δείτε την τοποθέτησή του στο συνέδριο εδώ
Η Marie Terracol, Whistleblowing Programme Coordinator at Transparency International, ανέφερε ότι «όσοι γνωρίζουν κάτι δεν καταγγέλλουν γιατί δεν έχουν προστασία. Το whistleblowing είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να καταπολεμηθεί η διαφθορά, άρα πρέπει οι μάρτυρες να προστατεύονται. Παίρνουν μεγάλο ρίσκο, μεταφέρονται σε άλλες θέσεις, μπαίνουν σε μαύρη λίστα, γίνονται θύματα εκφοβισμού, συλλαμβάνονται και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις χάνουν τη ζωή τους. Το νομοθετικό πλαίσιο είναι απαραίτητο, αλλά πρέπει να εφαρμόζεται.». Δείτε τη συνέντευξή της εδώ
Συνολικά οι συνεντεύξεις, βίντεο και φωτογραφίες του Συνεδρίου εδώ