Η σημερινή κυβέρνηση, από τα πρώτα κιόλας βήματά της, κατέδειξε με τις εξαγγελίες της τη σπουδαιότητα που έχει η πάταξη της διαφθοράς για να ξεφύγει επιτέλους ετούτος ο τόπος από πρακτικές και νοοτροπίες που τον κρατούν εγκλωβισμένο σε έναν φαύλο κύκλο αδιαφάνειας.
Μάλιστα, ως Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς χαιρετίσαμε την απόφαση του πρωθυπουργού να αναδείξει σε μείζονα προτεραιότητα για τη χώρα την καταπολέμηση της διαφθοράς με την τοποθέτηση του κ. Π. Νικολούδη ως Υπουργού Επικρατείας κατά της Διαφθοράς. Επικροτήσαμε επίσης δηλώσεις που έκαναν λόγο για «θεσμική θωράκιση της διαφάνειας» αλλά και για επίδειξη «αμείλικτης στάσης σε φαινόμενα διαφθοράς».
Ωστόσο, κάποιες υποθέσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα και αφορούν πρόσωπα που στελεχώνουν την κυβέρνηση και κατέχουν σημαντικές θεσμικές θέσεις μέσα στην κοινωνία μας θολώνουν (εάν δεν ακυρώνουν) τις υψηλές προσδοκίες που καλλιέργησαν σε όλους μας ότι επιτέλους, κάτι αλλάζει. Και κυρίως, ότι αλλάζει η νοοτροπία και το ήθος εκείνων που ασκούν εξουσία.
Και φυσικά υπάρχει η νομική διάσταση στα ζητήματα αυτά, αλλά ταυτόχρονα εγείρεται κι η πολλή σοβαρή ηθική διάστασή τους. Γιατί ακόμα κι όταν τα πρόσωπα αποδεικνύεται ότι δεν παρανομούν, ωστόσο ακροβατούν σε μια σκιώδη, γκρίζα ζώνη. Και γιατί η «γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί μόνο να είναι τίμια αλλά και να φαίνεται τίμια».
Και γι’ αυτό θέτουμε το ερώτημα: μήπως η διαφάνεια, η κοινωνική λογοδοσία και ο έλεγχος πρέπει να ξεκινούν πρωτίστως από το σπίτι μας;  
Αυτό το ερώτημα απευθύνουμε σήμερα στην κυβέρνηση που συμπεριέλαβε τα παραπάνω στις βασικές προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής της. Γιατί όταν αιωρούνται σκιές και σοβαρά ηθικά διλήμματα πάνω από σημαντικά θεσμικά πρόσωπα του δημόσιου βίου, καθίσταται δύσκολο να άρεις την καχυποψία και να κερδίσεις την εμπιστοσύνη των πολιτών προς την πολιτική και τους πολιτικούς που την ασκούν. Μήπως είναι πολύ νωρίς για να χαθεί -άδικα- το μεγάλο στοίχημα για την καταπολέμηση της διαφθοράς;

Έκθεση σε 19 ευρωπαϊκές χώρες και 3 θεσμικά όργανα της ΕΕ καταγράφει αδικαιολόγητη άσκηση επιρροής στην πολιτική ζωή στην περιοχή αλλά και στις Βρυξέλλες.

Η Διεθνής Διαφάνεια τόνισε σήμερα ότι η Ευρώπη χρειάζεται επείγουσες μεταρρυθμίσεις στον τομέα του lobbying. Μια νέα Έκθεση από την ομάδα καταπολέμησης της διαφθοράς διαπίστωσε ότι από τις 19 ευρωπαϊκές χώρες που αξιολογήθηκαν, μόνο 7 έχουν κάποια μορφή ειδικής νομοθεσίας ή κανονισμού για το lobbying, γεγονός που επιτρέπει την σχεδόν απεριόριστη επιρροή των επιχειρηματικών συμφερόντων στην καθημερινή ζωή των Ευρωπαίων.

Και οι 19 χώρες σκοράρουν όλες μαζί μόλις 31% (από το 100%), όταν αξιολογούνται σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα του lobbying και των βέλτιστων πρακτικών όπως αποτυπώνεται στην Έκθεση με τίτλο: «Το lobbying στην Ευρώπη: Κρυφή Επιρροή, Προνομιακή Πρόσβαση». Η νέα Έκθεση, η πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση σχετικά με το lobbying στην περιοχή, μελετά πόσο καλά προστατεύεται η λήψη πολιτικών αποφάσεων από την αδικαιολόγητη και υπερβολική άσκηση επιρροής.

«Tα τελευταία πέντε χρόνια, οι ηγέτες της Ευρώπης έχουν λάβει δύσκολες οικονομικές αποφάσεις που είχαν μεγάλες συνέπειες για τους πολίτες. Αυτοί οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν ότι οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων ενεργούσαν προς το δημόσιο συμφέρον και όχι το συμφέρον των λίγων», δήλωσε η Elena Panfilova, Αντιπρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας.

Παρά το γεγονός ότι το lobbying αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα μιας υγιούς δημοκρατίας, μια σειρά από σκάνδαλα που μαστίζουν όλη την Ευρώπη αποδεικνύουν ότι χωρίς σαφείς και εφαρμόσιμους κανόνες και κανονισμούς, ένας μικρός αριθμός πολιτών που διαθέτει περισσότερα χρήματα και διασυνδέσεις με ανώτερα κλιμάκια, μπορεί να κυριαρχήσει στη λήψη πολιτικών αποφάσεων – συνήθως για δικό τους όφελος.

Η Έκθεση εξετάζει τις πρακτικές του lobbying, καθώς και αν υπάρχουν δικλείδες ασφαλείας για να διασφαλιστεί ότι το lobbying στην Ευρώπη και τα τρία βασικά θεσμικά όργανα της Ευρωπϊκής Ένωσης, ασκείται με διαφάνεια και ακολουθεί κώδικες ηθικής. Επίσης, εξετάζεται αν υπάρχουν επαρκείς μηχανισμοί που να επιτρέπουν δίκαιη και ισότιμη πρόσβαση στους φορείς λήψης αποφάσεων.

Η Σλοβενία σκοράρει 1η και βρίσκεται στην κορυφή συγκεντρώνοντας 55%, λόγω της ειδικής ρύθμισης για το lobbying που διαθέτει η χώρα, η οποία παρ’ όλα αυτά περιέχει κενά και «παραθυράκια». Η Κύπρος και η Ουγγαρία βρίσκονται στον πάτο της κατάταξης συγκεντρώνοντας μόλις 14%, με χαμηλές αποδόσεις σε όλα σχεδόν τα πεδία στα οποία αξιολογήθηκαν, ειδικά σε ό,τι αφορά στην πρόσβαση στην πληροφορία.

Δείτε αναλυτικά τα αποτελέσματα της Έκθεσης στο παρακάτω link: http://www.transparency.org/news/pressrelease/europes_unregulated_lobbying_opens_door_to_corruption

Βερολίνο, 19 Μαρτίου 2015. Η Επίτροπος Περιφερειακής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Corina Creţu, ανακοίνωσε σήμερα στο Βερολίνο την έναρξη κοινού πιλοτικού προγράμματος με τίτλο «Σύμφωνο Ακεραιότητας». Το νέο αυτό πρόγραμμα στόχο έχει να διασφαλίσει την καλύτερη δυνατή διαχείριση και απορρόφηση των κονδυλίων που διατίθενται στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής για να μεγιστοποιήσει τα οφέλη προς όλους τους πολίτες. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα εντάσσεται σε μια σειρά από νέα μέτρα που λαμβάνει η Κομισιόν προκειμένου να βοηθήσει κράτη μέλη, περιφέρειες και πόλεις να διαχειριστούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την οικονομική βοήθεια της ΕΕ.
Το πρόγραμμα «Σύμφωνο Ακεραιότητας» αναπτύχθηκε από τη Διεθνή Διαφάνεια (ΔΔ) με στόχο να βοηθήσει τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία των πολιτών να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη και τη διαφάνεια στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων. Σήμερα, η Κομισιόν θέτει ως στόχο να εφαρμόσει πιλοτικά το Σύμφωνο Ακεραιότητας σε αρκετά προγράμματα της ΕΕ που συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ταμείο Συνοχής.
Η Επίτροπος Περιφερειακής Πολιτικής της ΕΕ, Corina Creţu, δήλωσε: «Με αυτό το πρόγραμμα εντείνουμε περαιτέρω τις προσπάθειές μας να διαφυλάξουμε τα κονδύλια της ΕΕ από φαινόμενα απάτης και διαφθοράς. Τα κονδύλια αυτά αποτελούν μια πηγή χρηματοδότησης που είναι ζωτικής σημασίας για τις δημόσιες επενδύσεις σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτός είναι και ο λόγος της μηδενικής ανοχής μας σε φαινόμενα κατασπατάλησής τους. Η συνεργασία μας με τη Διεθνή Διαφάνεια στον τομέα αυτό αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με τρόπο που να προλαμβάνει και να αποτρέπει ανάλογα φαινόμενα. Και ως προς αυτό, δεσμευόμαστε να πετύχουμε!».
Ο Miklos Marschall, Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της Διεθνούς Διαφάνειας πρόσθεσε: «Ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, ενισχύουμε την εμπιστοσύνη και ενδυναμώνουμε την καλή εικόνα των αρχών που μας αναθέτουν προγράμματα, μειώνουμε τα κόστη και βελτιώνουμε τον ανταγωνισμό μέσω ενός καλύτερου μηχανισμού λειτουργίας των δημόσιων συμβάσεων. Το Σύμφωνο Ακεραιότητας μπορεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο ώστε να προστατεύονται τα ευρωπαϊκά κονδύλια από φαινόμενα απάτης και διαφθοράς».
Ένα Σύμφωνο Ακεραιότητας αποτελεί μια νομικά δεσμευτική συμφωνία ανάμεσα στην αναθέτουσα αρχή και τους υποψήφιους αναδόχους για τις δημόσιες συμβάσεις σύμφωνα με την οποία θα ακολουθούν μια διαφανή και αποτελεσματική διαδικασία διαγωνισμού. Για να διασφαλιστεί η μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια και λογοδοσία, τα Σύμφωνα Ακεραιότητας θα περιλαμβάνουν ένα σύστημα παρακολούθησης της υλοποίησης των δημόσιων συμβάσεων του οποίου θα ηγείται μία οργάνωση ή ένας φορέας από την κοινωνία των πολιτών.
Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να αξιοποιήσουν αυτή την ευκαιρία εκδηλώνοντας ενδιαφέρον συμμετοχής σε αυτό το πρόγραμμα από το Μάιο του 2015. Στις 5 Μαΐου, η Διεθνής Διαφάνεια διοργανώνει μια διάσκεψη στις Βρυξέλλες με στόχο να προωθήσει τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία. Η εμπειρία και τα αποτελέσματα της εφαρμογής των πιλοτικών αυτών προγραμμάτων θα κοινοποιηθούν στις Δημόσιες Αρχές σε όλη την Ευρώπη.
Πληροφορίες για το πρόγραμμα
Το Σύμφωνο Ακεραιότητας είναι ένα εργαλείο που ξεκίνησε να αναπτύσσει η Διεθνής Διαφάνεια τη δεκαετία του 1990 για να βοηθήσει τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δεσμεύονται στον αγώνα καταπολέμησης της διαφθοράς, στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων. Έχει ήδη εφαρμοστεί σε χώρες σε όλον τον κόσμο.
Τα Σύμφωνα Ακεραιότητας προωθούν την καλύτερη διαχείριση οικονομικών πόρων και την ορθή διακυβέρνηση, ενώ μπορούν να ενθαρρύνουν θεσμικές αλλαγές, όπως η αύξηση χρήσης των συστημάτων ηλεκτρονικών προμηθειών, η απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών, η βελτίωση του ελεγκτικού συστήματος και η προώθηση μηχανισμών ορθής διακυβέρνησης.
Η υλοποίηση του προγράμματος που στοχεύει στη διαφύλαξη των ευρωπαϊκών κονδυλίων από φαινόμενα απάτης και διαφθοράς χωρίζεται σε δύο στάδια. Το πρώτο στάδιο ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2015 και θα έχει διάρκεια 9 μήνες. Πρόκειται για το προπαρασκευαστικό στάδιο που θέτει ως στόχο να διασφαλίσει τη συμμετοχή εθνικών αρχών και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών από διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ, και να εντοπίσει πιθανά προγράμματα στα οποία μπορεί να εφαρμοστεί το Σύμφωνο Ακεραιότητας. Στο πλαίσιο του προγράμματος θα εφαρμοστεί επίσης ένας μηχανισμός παρακολούθησης που θα αξιολογεί πόσο αποτελεσματικό είναι το εργαλείο αυτό ως προς την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.
Η Διεθνής Διαφάνεια με περισσότερα από 100 τοπικά παραρτήματα σε όλο τον κόσμο και με τη Γραμματεία της στο Βερολίνο, αποτελεί την κορυφαία Οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών στην καταπολέμηση της διαφθοράς με σημαντική τεχνογνωσία και εμπειρία στο σχεδιασμό εφαρμοσμένων ερευνητικών εργαλείων, στην εφαρμογή τεκμηριωμένων πολιτικών, στην ανάληψη πρωτοβουλιών προώθησης και υποστήριξης αλλά και στο συντονισμό σύνθετων προγραμμάτων σε διάφορες χώρες.
Για περισσότερες πληροφορίες:
Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς
Σοφία Ιωάννου: sioannou@transparency.gr/ 6937 25 1997
Transparency International
Chris Sanders: press@transparency.org / (+49 30 34 38 20 666)
DG REGIO:
Jakub Adamowicz: jakub.adamowicz@ec.europa.eu / (+32 460 75 05 95)
Sohie Dupin-de-saint-cyr/ sophie.dupin-de-saint-cyr@ec.europa.eu
(+32 460 76 43 07)
Επίσης, περισσότερες πληροφορίες στους συνδέσμους:
Integrity Pacts
Website Page “Better Spending”
Website page “Efficient Public Administration”
Transparency international
Twitter: @EU_Regional@CorinaCretuEU@anticorruption