Παραπάνω από τις μισές εξαγωγές παγκοσμίως προέρχονται από χώρες που αποτυγχάνουν να επιβάλλουν κυρώσεις για δωροδοκία που διαπράττεται στην αλλοδαπή

Αθήνα, 13 Σεπτεμβρίου 2018. Οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως εξαγωγικές χώρες αποτυγχάνουν να επιβάλλουν κυρώσεις σε εταιρείες που διαπράττουν δωροδοκία στην αλλοδαπή, αποκάλυψε σήμερα η Διεθνής Διαφάνεια.
Ο οργανισμός κατά της διαφθοράς έχει θέσει σε κυκλοφορία την έκθεσή του για την Εξαγωγή Διαφθοράς (“Exporting Corruption”), όπου βαθμολογεί χώρες, βασιζόμενος στην επιβολή κυρώσεων που επιβάλλουν για την τιμώρηση της δωροδοκίας που διαπράττεται στην αλλοδαπή, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΟΣΑ ενάντια στη Δωροδοκία.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι μόνο 11 από τις 44 χώρες που βαθμολογήθηκαν επιβάλλουν ενεργά ή μετριοπαθώς κυρώσεις σε εταιρείες που διέπραξαν πράξεις δωροδοκίας στην αλλοδαπή. Αυτές είναι η Γερμανία, το Ισραήλ, η Ιταλία, η Νορβηγία, η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες (ενεργή επιβολή κυρώσεων) και η Αυστραλία, η Βραζιλία, η Πορτογαλία και η Σουηδία (μετριοπαθής επιβολή κυρώσεων). Οι χώρες αυτές αθροίζουν το 30,8% των παγκόσμιων εξαγωγών.
Η Βραζιλία και το Ισραήλ έχουν σημειώσει εντυπωσιακή βελτίωση στις βαθμολογίες τους, σε σχέση με το 2015 όταν σημείωναν χαμηλή ή μηδενική επιβολή κυρώσεων.
Τέσσερεις χώρες – η Αυστρία, ο Καναδάς, η Φινλανδία και η Νότια Κορέα-, οι οποίες αθροίζουν το ποσοστό των 6,7% των παγκόσμιων εξαγωγών, παρουσιάζουν πτωτική τάση στην επιβολή κυρώσεων με τη μεγαλύτερη διολίσθηση να σημειώνεται από τη Φινλανδία.
Για πρώτη φορά, η φετινή έκθεση βαθμολογεί την Κίνα, τη χώρα με το μεγαλύτερο ποσοστό εξαγωγών, καθώς και την Ινδία, τη Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ, η κάθε μία από τις οποίες συγκεντρώνει ποσοστό εξαγωγών μεγαλύτερο από το 2% των παγκόσμιων εξαγωγών, χωρίς ωστόσο να είναι συμβαλλόμενες στη Σύμβαση του ΟΟΣΑ. Βέβαια, οι χώρες αυτές αποτελούν μέλη της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της Διαφθοράς, η οποία και απαιτεί την επιβολή νομικών κυρώσεων για την διάπραξη δωροδοκίας στην αλλοδαπή. Η Διεθνής Διαφάνεια τις προτρέπει να προσχωρήσουν ως συμβαλλόμενα μέρη στη Σύμβαση του ΟΟΣΑ ενάντια στη Δωροδοκία.
Αυτές οι τέσσερεις χώρες που δεν αποτελούν μέλη του ΟΟΣΑ εντάσσονται στην κατηγορία της «χαμηλής ή μηδενικής» επιβολής νομικών κυρώσεων. Όλες μαζί οι 33 χώρες των κατηγοριών «περιορισμένης», «χαμηλής» και «μηδενικής»» επιβολής, απαρτίζουν το ποσοστό περίπου των 52% των παγκόσμιων εξαγωγών. Μόνη της η Κίνα συγκεντρώνει το ποσοστό 10.8% του συνόλου.
«Είναι απαράδεκτο ότι τόσο μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου έχει καταστεί ευάλωτο στη διαφθορά άνευ επιπτώσεων», ανέφερε η Delia Ferreira Rubio, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας. «Οι Κυβερνήσεις έχουν υποσχεθεί να εφαρμόσουν και να επιβάλλουν νόμους ενάντια στην δωροδοκία αλλοδαπών αξιωματούχων, στο πλαίσιο των Συνθηκών του ΟΟΣΑ και των Ηνωμένων Εθνών. Ωστόσο, αρκετές δεν προβαίνουν καν στη διερεύνηση σημαντικών υποθέσεων μείζονος διαφθοράς, στις οποίες εμπλέκονται δημόσιες επιχειρήσεις και υψηλόβαθμοι πολιτικοί. Αυτές οι υποθέσεις έχουν ένα ιδιαίτερα διαβρωτικό αποτέλεσμα και το χειρότερο είναι ότι οπωσδήποτε επηρεάζουν τους μέσους πολίτες των χωρών τους.»
Η Σύμβαση του ΟΟΣΑ απαιτεί οι συμβαλλόμενες χώρες να ποινικοποιήσουν τη δωροδοκία αλλοδαπών αξιωματούχων και να υιοθετήσουν σχετικά μέτρα. Η Διεθνής Διαφάνεια εξέτασε την επιβολή νομικών κυρώσεων από αυτές τις χώρες σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των τελευταίων τεσσάρων ετών, ανάλογα με το ποσοστό που κατέχουν στις παγκόσμιες εξαγωγές και τις κατέταξε σε τέσσερεις κατηγορίες: «ενεργούς», «μετριοπαθούς», «περιορισμένης», «χαμηλής» και «μηδενικής» επιβολής νομικών κυρώσεων.
Η Gillian Dell, συντάκτρια της έκθεσης, ανέφερε: «Οι Αρχές όχι μόνο χρειάζονται ένα ισχυρό νομικό πλαίσιο ενάντια στις επιχειρήσεις που διαπράττουν δωροδοκία στην αλλοδαπή, αλλά και τους κατάλληλους πόρους για τις αρμόδιες υπηρεσίες. Σε πολλές χώρες, οι δικαστικές, όπως και οι διωκτικές αρχές των διασυνοριακών εγκλημάτων διαφθοράς, διαθέτουν ανεπαρκή μέσα για να κάνουν τη δουλειά τους».
Εκτός από την ενίσχυση των προσπαθειών για την επιβολή νομικών κυρώσεων, η Διεθνής Διαφάνεια συνιστά στις κυβερνήσεις όπως:
• Βελτιώσουν τη λογοδοσία και ενισχύσουν την αποτροπή, δημοσιεύοντας επικαιροποιημένα στοιχεία και πληροφορίες υποθέσεων
• Διευκολύνουν τις διασυνοριακές έρευνες με βελτιωμένη αμοιβαία νομική συνδρομή προς τρίτες χώρες
• Διασφαλίσουν αμερόληπτες και αποτρεπτικές ποινές, εφαρμόζοντας διαφάνεια, λογοδοσία καθώς και δίκαιη διαδικασία στην εκδίκαση υποθέσεων δωροδοκίας στην αλλοδαπή.
Περαιτέρω, η Ομάδα Εργασίας του ΟΟΣΑ για τη Δωροδοκία θα πρέπει να κάνει περισσότερο εκτεταμένη χρήση δημόσιων ανακοινώσεων για να κατονομάζει και να εκθέτει χώρες οι οποίες δεν επιβάλλουν κυρώσεις για πράξεις δωροδοκίας στην αλλοδαπή, για το συναφές ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, καθώς και για λογιστικές απάτες.
Τέλος, η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, Δρ Άννα Δαμάσκου, δήλωσε: «O τρόπος με τον οποίον δημιουργούν κέρδη οι εγχώριοι επιχειρηματίες από τις διεθνείς δραστηριότητές τους δεν είναι πλέον αδιάφορος στις ημεδαπές αρχές. Δεν αρκεί να εισρέουν στην χώρα κέρδη – τούτα πρέπει να είναι και καθαρά, όπως και οι ξένες επενδύσεις που προσελκύονται στην Ελλάδα. Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς θα συνεχίσει να καταγράφει τα περιστατικά και να ζητά την άμεση και ουσιαστική διαλεύκανση τους.»


Για περισσότερες πληροφορίες δείτε εδώ
Στοιχεία επικοινωνίας
Διεθνής Διαφάνεια -Ελλάς
Τηλ. 210 722 4940
tihellas@otenet.gr

3o Business Integrity Forum (BIF) της ΔΔ-Ε

Η διαφάνεια και η ακεραιότητα ως προϋποθέσεις για την οικονομική ευημερία και υγιή ανταγωνιστικότητα

Με μεγάλη επιτυχία, και την ενεργή συμμετοχή εκπροσώπων των κορυφαίων ελληνικών εταιρειών-μελών του Προγράμματος Business Integrity Forum (BIF) της Διεθνούς Διαφάνειας – Ελλάδος, διεξήχθη στις 21 Ιουνίου, η 3η Στρογγυλή Τράπεζα του Business Integrity Forum (BIF). Η θεματική, που αφορούσε σε Ζητήματα Δεοντολογίας στην Εταιρική Διακυβέρνηση, αναλύθηκε στους φιλόξενους χώρους των κεντρικών γραφείων της Interamerican, εταιρείας-μέλους του BIF.
Τα έμπειρα στελέχη των εταιρειών μελών του BIF, του Συνδέσμου Ελλήνων Επαγγελματιών Κανονιστικής Συμμόρφωσης (ΣΕΚΑΣΕ), του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών (ΣΕΒ) και του Συνδέσμου Ορκωτών Ελεγκτών (ΣΟΕΛ), είχαν την ευκαιρία να αξιολογήσουν τις σχετικές βέλτιστες πρακτικές, να ανταλλάξουν απόψεις επί εξειδικευμένων θεμάτων και να ενημερωθούν για τις τελευταίες εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά στην καταπολέμηση της διαφθοράς στον επιχειρηματικό τομέα.
Ιδιαιτέρως ουσιαστική υπήρξε η τοποθέτηση του Γιάννη Καντώρου, διευθύνοντος συμβούλου του ομίλου της Interamerican, ο οποίος αναφέρθηκε σε αναγκαιότητες χρηστής διακυβέρνησης και λειτουργίας των επιχειρήσεων: στη μηδενική ανοχή απέναντι στη διαφθορά στελεχών και προσωπικού, στις συμπεριφορές και στη σημασία του προσωπικού παραδείγματος του ηγέτη για τη διαμόρφωση κουλτούρας επιχειρηματικής ακεραιότητας.
Ο Νίκος Μαρκόπουλος, υπεύθυνος Κανονιστικής Συμμόρφωσης της ίδιας εταιρείας, αναφέρθηκε στις εταιρικές πολιτικές και διαδικασίες που εισφέρουν στη δέσμευση του οργανισμού για επιχειρηματική ακεραιότητα, καθώς και στο σχετικό πλαίσιο ελέγχων.
Τα συμπεράσματα και οι κατευθυντήριες γραμμές που προέκυψαν από το forum, μπορούν να αποτυπωθούν ως εξής:
• Είναι σαφές ότι η οικονομική ευημερία και η ανταγωνιστικότητα μιας χώρας είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις αξίες της διαφάνειας και της ακεραιότητας.
• Σχετικές έρευνες επιβεβαιώνουν ότι οι χώρες με τις πιο ανταγωνιστικές οικονομίες είναι συγχρόνως αυτές με τα χαμηλότερα ποσοστά διαφθοράς.
Συνεπώς, η διαφάνεια αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση και μοναδική διέξοδο προς την απολύτως αναγκαία οικονομική ανάπτυξη.
• Στον αγώνα κατά της διαφθοράς ο επιχειρηματικός κόσμος μπορεί και οφείλει να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο, που υπερβαίνει την πολιτική για την εταιρική υπευθυνότητα την οποία αναπτύσσει κάθε εταιρεία.
Ο ρόλος αυτός επεκτείνεται στον περιορισμό της διαφθοράς μέσω της υιοθέτησης εσωτερικών διαδικασιών, που διασφαλίζουν ότι οι σχέσεις της εταιρείας με εργαζόμενους, προμηθευτές, πελάτες, μετόχους, πιστωτές, ανταγωνιστές καθώς και με την πολιτεία, διέπονται από διαφάνεια και ακεραιότητα.
• Ο επιχειρηματικός κόσμος έχει την υποχρέωση να υιοθετήσει πολιτικές και πρακτικές εναντίον της διαφθοράς, ώστε να ανακτήσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.
Η ΔΔ-Ε, πάντα σε δυναμική “συνομιλία” με την ελληνική επιχειρηματικότητα, προχωράει δυνατά και στα επόμενα BIF!


 

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Evaluation of the Level of Corruption in Greece and the Impact on Quality of Government and Public Debt

Την βραβεύσαμε και σας την παρουσιάζουμε!

Η διπλωματική εργασία του Rodney Jetton Evaluation of the Level of Corruption in Greece and the Impact on Quality of Government and Public Debt, που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος Politics and Economics in Contemporary Eastern & Southeastern Europe του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, βραβεύτηκε από την ΔΔ-Ε και ο συγγραφέας ευγενώς δέχθηκε να μοιραστεί το πόνημά του μαζί μας.

[Οι απόψεις που εκφράζονται στην παρούσα έκδοση είναι του συγγραφέα και δεν απηχούν απαραίτητα ούτε δεσμεύουν τις απόψεις της Διεθνούς Διαφάνειας και της Διεθνούς Διαφάνειας – Ελλάδος.]
Highlights of Greek Corruption research paper

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Εμβαθύνοντας στην Ευρωζώνη με γνώμονα τη δημοκρατική νομιμότητα

Προς τους Αρχηγούς Κρατών και Κυβερνήσεων που συμμετέχουν στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης:

27 Ιουνίου 2018

Χρόνια μετά την απαρχή της οικονομικής κρίσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωζώνης του Ιουνίου του 2018 ετοιμάζονται εκ νέου να επικεντρωθούν στον τρόπο προόδου της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) και στις απαιτούμενες θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Τόσο από την Αναφορά των Πέντε Προέδρων, όσο και από τo έγγραφο προβληματισμού και τις σχετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το όραμα που παρουσιάστηκε από τον Πρόεδρο Macron, την Ατζέντα των Αρχηγών του Συμβουλίου και από τις πολύ-αναμενόμενες Γαλλο-Γερμανικές προτάσεις επί της αναμόρφωσης της ΟΝΕ, δύο πράγματα καθίστανται σαφή πέραν πάσης αμφιβολίας:

1) Τα Κράτη-Μέλη δεν διαθέτουν μία κοινή αντίληψη για το τι απαιτείται, ώστε να καταστεί βιώσιμη η ΟΝΕ
2) Υπάρχει σημαντική έλλειψη εμπιστοσύνης, τόσο στο «Βορρά» όσο και στο «Νότο», η οποία συνιστά εμπόδιο στην περαιτέρω αναμόρφωση.

Οι Ιταλικές εκλογές και οι επιστολές από τους Γερμανούς οικονομολόγους δείχνουν για ακόμη μια φορά ότι η εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, καθώς και του εκλογικού σώματος, είναι χαμηλή. Αυτό ισοδυναμεί με ξεκάθαρη πολιτική πρόκληση αναφορικά με την επιβίωση του ευρώ, συγκρίσιμη με την οικονομική πρόκληση ενάντια στο ενιαίο νόμισμα εν μέσω της κρίσης. Μονομερείς έξοδοι και άτακτες χρεοκοπίες δεν δύνανται να αποκλεισθούν.

Η εν λόγω έλλειψη εμπιστοσύνης έχει διαβρωτικές, μακροπρόθεσμες συνέπειες στην αντίληψη των πολιτών για το ευρώ και τη νομιμότητά του. Η αποφυγή σημαντικών μεταρρυθμίσεων δεν συμβάλλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Τούτη θα διακυβευθεί περαιτέρω στην περίπτωση μιας επόμενης, αναπόφευκτης, κρίσης.

Πέρα από την δια της επίτευξης οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην διακυβέρνηση του ευρώ, τούτη μπορεί να αποκατασταθεί, εφόσον εκείνοι που λαμβάνουν τις αποφάσεις δείξουν ότι λογοδοτούν. Αυτό περιλαμβάνει την αποσαφήνιση των υποχρεώσεων, των δομών λήψης αποφάσεων και των μηχανισμών που καθιστούν όσους λαμβάνουν αποφάσεις υπόλογους στους πολίτες και τους εκπροσώπους τους.

Παρότι τούτες οι απαιτήσεις φαίνονται ευλόγως προφανείς, η παρούσα διακυβέρνηση του ευρώ είναι ένα υβρίδιο μεταξύ των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ανεπίσημων διακυβερνητικών συμφωνιών που συνήφθησαν στο Eurogroup. Δεδομένου του υφιστάμενου βαθμού διαφάνειας, δεν είναι καθόλου σαφές αν το Eurogroup λαμβάνει αποφάσεις, δεδομένου ότι είναι μετά βίας νομίμως εξουσιοδοτημένο να πράττει κάτι τέτοιο. Ως εκ τούτου, το Eurogroup δεν λογοδοτεί σε κανέναν• και προκύπτει ξεκάθαρα ότι το να παραμένουν οι υπουργοί υπόλογοι σε εθνικό επίπεδο για αποφάσεις που έλαβαν από κοινού σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν είναι αποτελεσματικό.

Ο επιμερισμός ευθυνών είναι περαιτέρω περίπλοκος, λόγω της έλλειψης σαφήνειας περί του ποιος είναι υπεύθυνος για πολιτικές τόσο θεμελιώδεις όσο η δημοσιονομική πολιτική, η οποία είναι κυριολεκτικά υπεύθυνη για το σύνολο των δημοσίων υπηρεσιών. Παρότι αρχικά εθνική αρμοδιότητα, οι βάσει της Συνθήκης υποχρεώσεις περί χρέους και ελλειμμάτων έχουν πλέον καταστεί εφαρμοστέες περισσότερο μέσω κυρώσεων και προστίμων. Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, το οποίο προβλέπεται να δομήσει και να νομιμοποιήσει αυτή την καινοτομία, είναι, ωστόσο, τόσο δύσκολο διαδικαστικά, ώστε θολώνει την αλληλεπίδραση μεταξύ των κρατών-μελών, της Επιτροπής, του Eurogroup και του Συμβουλίου. Όταν οι ειδικοί διαφωνούν για το κατά πόσο η δημοσιονομική πολιτική είναι ακόμα εθνική ή κοινή αρμοδιότητα, δεν είναι πλέον σαφές ποιος είναι υπεύθυνος.

Καθώς η πολυμερής τάξη των πάντων, από το εμπόριο μέχρι την κλιματική πολιτική, τις συμμαχίες ασφαλείας και το G7, είναι υπό απειλή, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι, προκειμένου η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη να επιβιώσουν, η συνεργασία είναι το κλειδί. Το συνταγματικό οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντανακλά για καιρό την αντίληψη ότι η καθαρά διακυβερνητική συνεργασία οδηγεί σε δημοκρατικό έλλειμμα, οδηγώντας στην ανάπτυξη των αντιπροσωπευτικών θεσμών, για να διασφαλιστεί ότι η ευθύνη μπορεί να αποδοθεί ανάλογα με το επίπεδο λήψης αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένου του υπερεθνικού επιπέδου.

Είναι καιρός τούτο να επεκταθεί στην καθόλα σημαντική σφαίρα της διακυβέρνησης της Ευρωζώνης. Κάτι τόσο σημαντικό όσο το ενιαίο νόμισμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί να απομονωθεί από τους μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής διακυβέρνησης. Οι προφανείς διανεμητικές συνέπειες του εν λόγω ζητήματος έχουν περαιτέρω επιδεινώσει το πρόβλημα συντονισμού μεταξύ του Ευρωπαϊκού και των εθνικών επιπέδων.

Είναι κατανοητό ότι τα δημοσιονομικά ζητήματα χτυπούν την καρδιά της εθνικής κυριαρχίας και, συνεπώς, τούτη θα διαφυλαχτεί με ζήλο. Ωστόσο, η διακυβέρνηση της Ευρωζώνης δεν μπορεί να έχει πολλαπλές κατευθύνσεις. Αποφάσεις τέτοιου βεληνεκούς δεν μπορούν να «συντονιστούν» σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, ενόσω δεν γίνεται αποδεκτή η ένταξη δημοκρατικού ελέγχου αναλογικά.
Ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου και την περαιτέρω διαδικασία εμβάθυνσης στην ΟΝΕ, καλούμε τους αρχηγούς να:

– Εστιάσουν τις προσπάθειες αναμόρφωσης της Ευρωζώνης στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων πολιτών.
– Διασφαλίσουν την ευθύνη ανάλογα με το επίπεδο στο οποίο λαμβάνονται αποτελεσματικά οι αποφάσεις, περιλαμβάνοντας την θεσμοθέτηση του Eurogroup και την ενδυνάμωση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ιδιαίτερα κατά τη διαδικασία διορισμού της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.- Αποσαφηνίσουν δημοσιονομικούς και μακροοικονομικούς κανόνες, προκειμένου να ενισχυθεί η νομιμότητα της Επιτροπής και να γίνει η διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου πιο κατανοητή και περιεκτική.
– Αξιοποιήσουν τις υπάρχουσες δομές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όταν συστήνουν νέα όργανα όπως το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης, τον προϋπολογισμό της Ευρωζώνης ή κάποιο ταμείο για δύσκολους καιρούς, διευκολύνοντας τη λογοδοσία τόσο προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και προς το Συμβούλιο• επίσης, να αξιοποιήσουν τους φύλακες των θεσμών, όπως τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή και το Ελεγκτικό Συνέδριο.
– Εδραιώσουν καλύτερα την πολιτική ευθύνη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προκειμένου να προστατευτεί η ανεξαρτησία και η νομιμότητά της, ενόψει των διαρκώς διευρυνόμενων καθηκόντων της.

Η εμβάθυνση της ΟΝΕ θα πρέπει να οδηγεί σε μια διακυβέρνηση διαφανή, υπεύθυνη και δημοκρατική, όπως έχει ήδη εκθέσει το Δίκτυο για την Ευρωζώνη, στο οποίο συμμετέχουμε: www.transparency.eu/eurozone-manifesto

«ΒΡΑΒΕΙΟ ΗΡΩΑ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ»

H Διεθνής Διαφάνεια αναζητά τον επόμενο νικητή του Anti-Corruption Award 2018 .
Πιστεύετε ότι έχετε επιτύχει κάποια σημαντική νίκη κατά της διαφθοράς;
Γνωρίζετε κάποιον που έχει επιτύχει μια τέτοια νίκη;
Μιλήστε μας με στοιχεία στο tihellas@otenet.gr για το πρόσωπο αυτό και το επίτευγμα του (έως 300 λέξεις) μέχρι την Τρίτη 10 Ιουλίου 2018 και μπορεί ο ήρωάς σας να κερδίσει το «ΒΡΑΒΕΙΟ ΗΡΩΑ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ» της Διεθνούς Διαφάνειας!!!
 

Απεβίωσε η Βιργινία Τσουδερού, πρώτη Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος

Το Διοικητικό Συμβούλιο και τα μέλη της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος εκφράζουν τα θερμά συλλυπητήριά τους στους οικείους της Βιργινίας Τσουδερού, η οποία υπήρξε –μεταξύ άλλων- επικεφαλής της ομάδας που συγκρότησε το ελληνικό παράρτημα της Διεθνούς Διαφάνειας και Πρόεδρος του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου της. Το ήθος, η προοδευτικότητα και το φωτισμένο πνεύμα της αποτελούν διαχρονικά πυξίδα στο έργο μας.
 

Σύμφωνο Ακεραιότητας υπέγραψαν Διεθνής Διαφάνειας-Ελλάς και Περιφέρεια Αττικής


Αθήνα, 20 Απριλίου 2018. Σε μεγάλο αντιπλημμυρικό έργο θα εφαρμοστεί πιλοτικά το εργαλείο που στοχεύει στην ανάθεση, σύναψη και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων με πιο διαφανείς διαδικασίες
Υψηλά πρότυπα διαφάνειας, λογοδοσίας και αποτελεσματικότητας προς το δημόσιο συμφέρον στοχεύει να θέσει η εφαρμογή του Συμφώνου Ακεραιότητας (ΣΑ) που συνυπέγραψαν η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς (ΔΔ-Ε) και η Περιφέρεια Αττικής, στο πλαίσιο εκτέλεσης αντιπλημμυρικού έργου. Πρόκειται για μια οικειοθελή συμφωνία βάσει της οποίας η ΔΔ-Ε, θα παρακολουθήσει ως Ανεξάρτητος Παρατηρητής-με τη συνδρομή μιας εξειδικευμένης ομάδας- τη διαγωνιστική διαδικασία, την κατάρτιση της σύμβασης και την υλοποίηση του έργου «Κατασκευή Δικτύου Ομβρίων σε Περιοχές των Δήμων Νίκαιας-Αγίου Ιωάννη Ρέντη και Μοσχάτου-Ταύρου» συνολικού προϋπολογισμού 12,3 εκατομμυρίων ευρώ με Αναθέτουσα Αρχή την Περιφέρεια Αττικής. Το έργο εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική 2014-2020» και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).
“Το Σύμφωνο Ακεραιότητας είναι ένας μηχανισμός που μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά, αποτρεπτικά και διορθωτικά χάρη στη στενή παρακολούθηση των διαδικασιών συμβασιοποίησης και εκτέλεσης ενός δημόσιου έργου από ένα τρίτο και ανεξάρτητο μάτι, όπως αυτό της Κοινωνίας των Πολιτών”, δηλώνει η Δρ. Δαμάσκου Άννα, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος.
Βασικός στόχος του ΣΑ είναι η ενίσχυση της διαφάνειας στο δημόσιο τομέα-και πιο συγκεκριμένα στις δημόσιες συμβάσεις- μέσα από τον έγκαιρο εντοπισμό και τη βελτίωση συστημικών δυσλειτουργιών, καθώς και την κατάθεση προτάσεων για καλύτερη διαχείριση των δημόσιων κονδυλίων προς όφελος των πολιτών. Σημαντικό και καινοτόμο, μάλιστα, στοιχείο είναι, ότι οι πολίτες ενθαρρύνονται να παρακολουθήσουν και να κατανοήσουν οι ίδιοι τη διαδικασία υλοποίησης ενός δημόσιου έργου του οποίου είναι οι τελικοί αποδέκτες καθώς επηρεάζει την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής τους (π.χ. υποδομές, πολιτιστικά, ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού). Προς την κατεύθυνση αυτή οι εκθέσεις του Ανεξάρτητου Παρατηρητή θα δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του προγράμματος (www.integritypact.gr) και της Περιφέρειας Αττικής (www.patt.gov.gr/site/) ώστε να διασφαλίζεται η ενημέρωση των πολιτών για την εξέλιξη του υπό παρακολούθηση έργου.
Στην Ελλάδα το Σύμφωνο Ακεραιότητας εφαρμόζεται για πρώτη φορά πιλοτικά στο πλαίσιο του προγράμματος “INTEGRITY PACTS-Civil Control Mechanisms for Safeguarding EU funds, Phase 2″, – όπου συμμετέχουν 11 κράτη-μέλη της Ε.Ε., με χρηματοδότηση της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ε.Ε. (DG Regional Policy). Η επιλογή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να υποστηρίξει ένα τέτοιο πρόγραμμα δεν είναι τυχαία, καθώς το ετήσιο κόστος της διαφθοράς στις δημόσιες συμβάσεις, σύμφωνα με έρευνες, υπολογίζεται σε πέντε δισεκατομμύρια ευρώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο (πηγή RAND Europe).
«Είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι η μεγαλύτερη Περιφέρεια της χώρας έκανε το βήμα να εφαρμόσει πιλοτικά μια ανοιχτή διαδικασία σε ένα μεγάλο δημόσιο έργο. Ευελπιστούμε σε συνεργασία και με άλλους φορείς στο μέλλον», αναφέρει σχετικά η κα Δαμάσκου.
Στόχος του υπό παρακολούθηση έργου είναι η αντιπλημμυρική θωράκιση και επίλυση βασικών προβλημάτων της περιοχής, όπως η έλλειψη ενός σύγχρονου και επαρκούς δικτύου αποχέτευσης ομβρίων υδάτων που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες διοχέτευσης της συνολικής απορροής στο φυσικό αποδέκτη της, που είναι ο Κηφισός. Πιο συγκεριμένα, το έργο προβλέπει την κατασκευή δικτύου ομβρίων υδάτων μιας σημαντικού μεγέθους λεκάνης στην ανατολική όχθη του Κηφισού, μήκους επτά χιλιομέτρων που θα καλύπτει συνολική έκταση περίπου 1.800 στρεμμάτων.
«Η σημερινή υπογραφή Συμφώνου Ακεραιότητας με τη Διεθνή Διαφάνεια Ελλάδος, δείχνει ακριβώς πώς εννοούμε και πώς δίνουμε στην Περιφέρεια Αττικής, τη μάχη κατά της διαφθοράς και της αδιαφάνειας. Την εννοούμε ως μάχη διαρκείας, συστηματική, χωρίς εκπτώσεις, μάχη με συμμάχους για περισσότερη αποτελεσματικότητα. Σε αυτή την προσπάθειά μας έχουμε συμπαραστάτες οργανώσεις όπως η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς, την οποία και ευχαριστούμε», δήλωσε μεταξύ άλλων η Περιφερειάρχης, Ρένα Δούρου, για τη συμμετοχή της Περιφέρειας Αττικής στο πρόγραμμα.
Πέρα από την ενίσχυση της δημόσιας διοίκησης μέσα από καλές πρακτικές, το Σύμφωνο Ακεραιότητας επιδιώκει να δημιουργήσει συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού και ίσων ευκαιριών πρόσβασης όλων των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων σε ένα δημόσιο διαγωνισμό, το οποίο συνεπάγεται και προσφορές καλύτερης ποιότητας με χαμηλότερες τιμές προς όφελος των φορολογούμενων πολιτών. Προς ενθάρρυνση και ανάδειξη των φορέων που θα συμμετάσχουν σε μια τέτοια ανοιχτή διαδικασία, προβλέπεται η δημοσιοποίηση μιας “Λευκής Λίστας”, όπου θα κοινοποιούνται οι προσχωρήσαντες.
Εφόσον κριθεί επιτυχής η πιλοτική εφαρμογή του Συμφώνου Ακεραιότητας, απώτερος σκοπός είναι να καταστεί υποχρεωτικό βάσει νόμου, ώστε τα δημόσια έργα να υλοποιούνται με βασικά κριτήρια την ποιότητα, την ισότιμη συμμετοχή υποψήφιων αναδόχων και το χαμηλό κόστος, δηλαδή με έναν τρόπο πιο διαφανή και επωφελή για όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές και πρωτίστως για τους πολίτες.
Το Σύμφωνο Ακεραιότητας είναι ένα εργαλείο που άρχισε να αναπτύσσει η Διεθνής Διαφάνεια (www.transparency.org) τη δεκαετία του 1990 και έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα σε περισσότερες από 15 χώρες σε Ευρώπη, Λ. Αμερική και Ασία με στόχο την πρόληψη της διαφθοράς και των φαινομένων κακοδιαχείρισης στις δημόσιες συμβάσεις.
 
Το Σύμφωνο Ακεραιότητας υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος “INTEGRITY PACTS-Civil Control Mechanisms for Safeguarding EU funds, Phase 2″ με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG for Regional and Urban Policy)

Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς με αφορμή την υπόθεση NOVARTIS

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 
Αθήνα, 20 Μαρτίου 2018
Με δύο πρώην πρωθυπουργούς και οκτώ πρώην υπουργούς να έχουν παραπεμφθεί στην ειδική προανακριτική επιτροπή της Βουλής, λόγω αναφοράς των ονομάτων τους στη δικογραφία για την υπόθεση της φαρμακοβιομηχανίας NOVARTIS, και το ενδεχόμενο μεγάλος αριθμός γιατρών να έχει δωροδοκηθεί από την εν λόγω εταιρεία, οι Έλληνες πολίτες καλούνται για μια ακόμη φορά να μετρήσουν τα «τραύματα» τους.
Πολλά ειπώθηκαν και ακόμη περισσότερα θα διαμειφθούν τις επόμενες εβδομάδες, στο πλαίσιο της προανακριτικής διαδικασίας. Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς (ΔΔ-Ε), σέβεται το τεκμήριο αθωότητας των προσώπων που φέρονται να έχουν εμπλακεί στην υπόθεση, αλλά και την ίδια τη διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη. Οφείλει, ωστόσο, με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις, να επισημάνει εκ νέου τις διαφαινόμενες αδυναμίες στην αποτελεσματική διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς:
Περί (αν-)ευθύνης υπουργών
Η πιθανή εμπλοκή πολιτικών προσώπων έχει οδηγήσει την υπόθεση στη Βουλή των Ελλήνων. Η όλη διαδικασία βασίζεται στο νόμο 3126/2003 περί ευθύνης υπουργών, που περιορίζει εξαιρετικά τη διερεύνηση αυτών των υποθέσεων, καθώς ακολουθείται το αυστηρό πλαίσιο του άρθρου 86 του Συντάγματος, το οποίο αποδυναμώνει την δικαστική εξουσία και μεταθέτει την σχετική αρμοδιότητα στη Βουλή.
Η ΔΔ-Ε έχει, από χρόνια, επισημάνει το ατελέσφορο αυτής της διαδικασίας και την καθυστέρηση στην αποκάλυψη της αλήθειας. Το 2012, εν όψει των εκλογών, κάλεσε ανοικτά τα υποψήφια κόμματα να δεσμευτούν για την εφαρμογή κάποιων προτάσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς, μεταξύ των οποίων ήταν και η αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος. Σήμερα, επανέρχεται στο προσκήνιο η αναγκαιότητα να αναθεωρηθεί το εν λόγω άρθρο του Συντάγματος και να τροποποιηθεί η παρωχημένη ρύθμιση για την ποινική ευθύνη υπουργών, δίνοντας την αρμοδιότητα της δίωξης σε ανώτατο δικαστικό συλλογικό όργανο.
Ευάλωτος στην διαφθορά ο κλάδος της υγείας
Πέρα από την πολιτική όξυνση, οι αναφερόμενες στη δικογραφία πράξεις (δωροληψία, παθητική δωροδοκία, απιστία, κ.ά.) καταδεικνύουν και το πόσο ευάλωτος στη διαφθορά είναι ο κλάδος της υγείας.
Η ΔΔ-Ε έχει διαχρονικά αναδείξει αυτό το πρόβλημα, τόσο μέσω της «Εθνικής Έρευνας για τη Διαφθορά στην Ελλάδα» που διεξήγαγε, όσο και μέσω του πρωτοποριακού προγράμματος που περιλάμβανε τη λειτουργία γραμμής γνωστοποίησης εκ μέρους των πολιτών περιστατικών διαφθοράς στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Και συνεχίζει να παρακολουθεί στενά και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις κινήσεις της Πολιτείας αναφορικά με την γενική αντιμετώπιση φαινομένων δωροδοκίας στο χώρο της υγείας.
Είναι γεγονός ότι οι όποιες μεταρρυθμίσεις έγιναν τα τελευταία χρόνια, όπως η δημοσιοποίηση των παροχών προς τους επαγγελματίες υγείας από τις φαρμακευτικές εταιρείες, υπήρξαν σημαντικές, αλλά δεν αποδείχθηκαν επαρκείς. Πρέπει να αποτελέσει σαφή πολιτική προτεραιότητα η πλήρης εφαρμογή και ενίσχυσή τους.
Η διασυνοριακή εταιρική διαφθορά «ζει και βασιλεύει»
Λίγα χρόνια μετά την υπόθεση Siemens, προκύπτει πάλι μια υπόθεση διασυνοριακής διαφθοράς, που φαίνεται να έχει κοστίσει υπέρογκα ποσά στον Έλληνα πολίτη, ο οποίος μαστίζεται από την πολύχρονη οικονομική κρίση, που έχει στερήσει ακόμη και τα βασικά από πολλές οικογένειες.
Όπως επισημαίνει πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ, σχετικά με την εφαρμογή της Διεθνούς Σύμβασης για την Καταπολέμηση της Δωροδοκίας Αλλοδαπών Δημοσίων Λειτουργών κατά τις Διεθνείς Επιχειρηματικές Συναλλαγές, τα 2/3 των δωροδοκιών καταβάλλονται σε αξιωματούχους χωρών των οποίων ο δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης είναι μέτριος, υψηλός ή πολύ υψηλός. Αυτό σημαίνει ότι η διασυνοριακή εταιρική δωροδοκία είναι ζωντανή και καλά κρατεί.
Ως εκ τούτου, ο αγώνας ενάντια στη διασυνοριακή εταιρική διαφθορά είναι δύσκολος και διαρκής, απαιτεί την στενή συνεργασία του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα και η ΔΔ-Ε μετέχει αποφασιστικά σε αυτόν: προωθώντας τις απαραίτητες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις, συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση των πολιτών και συνεχίζοντας τις προσπάθειες για την αλλαγή νοοτροπίας.
Μάλιστα, θεωρώντας ότι η επιμόρφωση των εταιρειών αποτελεί βάση για την επίτευξη αλλαγής, λειτουργεί το Business Intergity Forum (Φόρουμ Ακεραιότητας Επιχειρήσεων), μέσω του οποίου οι εταιρείες που συμμετέχουν -μέχρι σήμερα περί τις 20 από τις μεγαλύτερες στη χώρα μας- διακηρύττουν ανοιχτά τη δέσμευσή τους να λειτουργούν με διαφάνεια, υιοθετώντας συγκεκριμένες πολιτικές και πρακτικές χρηστής διακυβέρνησης. Επίσης, προωθεί ενεργά το «Σύμφωνο Ακεραιότητας», ένα εργαλείο που θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά, χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις και την υιοθέτηση καλών πρακτικών στον τομέα της δημόσιας διοίκησης.
Επλήγη ο θεσμός του «μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος»
Η κατά καιρούς αποκάλυψη υποθέσεων διαφθοράς έχει καταδείξει ότι συνήθως τούτη εξελίσσεται στο σκοτάδι για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα, ενώ είναι γνωστή σε έναν ευρύτερο κύκλο ανθρώπων. Για τον λόγο αυτό, ο ρόλος των whistleblowers ή «μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος», όπως ενσωματώθηκε ο θεσμός στην ελληνική έννομη τάξη το 2014, είναι πολύτιμος στην διαλεύκανση τέτοιων υποθέσεων: από την αποκάλυψη οικονομικών σκανδάλων εκατομμυρίων μέχρι την παροχή πληροφοριών για εγκληματικές πρακτικές, οι whistleblowers διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην διάσωση πόρων, ακόμη και ανθρώπινων ζωών.
Ωστόσο, με την υπόθεση NOVARTIS ο θεσμός του «μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος» επλήγη βάναυσα. Οι τρεις μάρτυρες της υπόθεσης προβάλλονται άλλοτε ως «μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος», άλλοτε ως «προστατευόμενοι μάρτυρες» και άλλοτε ως «κουκουλοφόροι μάρτυρες». Η εν λόγω παραφιλολογία αφήνει ουσιαστικά έκθετο τον πολύτιμο αυτό θεσμό, ο οποίος μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά μόνο όταν περιβάλλεται με τις ύψιστες εγγυήσεις, όπως επανειλημμένα έχει τονίσει η ΔΔ-Ε, κατά τη διάρκεια των πολύχρονων και συστηματικών προσπαθειών της να διασφαλιστεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα προστασίας. Η ΔΔ-Ε επιδιώκει σθεναρά τη βελτιστοποίηση του νομικού πλαισίου των καταγγελιών και τούτο αποτελεί, επί του παρόντος, υψηλή προτεραιότητα και του έργου του ΟΟΣΑ στην χώρα μας.
«Καμία κοινωνία και κανένας τομέας δεν είναι άνοσος στη διαφθορά, αλλά και καμία παθογένεια δεν θα αντιμετωπισθεί, αν υποθέσεις όπως της NOVARTIS δεν διερευνηθούν σε βάθος, δεν ακούσουμε προσεκτικά τα μηνύματα που πηγάζουν από αυτές και δεν ληφθούν μέτρα για το μέλλον. Η ΔΔ-Ε έχει λάβει θέση σε όλα τα παραπάνω ζητήματα, συνεχίζει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και μαζί με τους πολιτικούς φορείς και τους πολίτες θα συνεχίζει να εργάζεται για αποτελεσματικές λύσεις στα δύσκολα προβλήματα που ανακύπτουν», τόνισε η Πρόεδρος της ΔΔ-Ε Δρ. Άννα Δαμάσκου.

Στοιχεία Επικοινωνίας για τα ΜΜΕ:
Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
Τηλ. 210 7224940,
e-mail: tihellas@otenet.gr
www.transparency.gr

«Η εκπαίδευση ως ασπίδα εναντίον της διαφθοράς»

5η εκδήλωση βράβευσης της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη

Θεσσαλονίκη, 9 Μαρτίου 2018. Για 5η συνεχόμενη χρονιά η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς/ Παράρτημα Θεσσαλονίκης, μαζί με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, έθεσαν την εκπαίδευση ως ασπίδα στον πόλεμο ενάντια στη διαφθορά, στην προγραμματισμένη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε χθες, με συμμετοχή 160 ατόμων, στο Αμφιθέατρο Τελετών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Στη φετινή εκδήλωση πέντε φοιτητές από διαφορετικά μέρη του κόσμου, που συμμετέχουν στο αγγλόφωνο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, παρουσίασαν τις εργασίες τους για την πάταξη της διαφθοράς και βραβεύτηκαν από τη Διεθνή Διαφάνεια-Ελλάδος.
Την εκδήλωση χαιρέτησε η Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος, Δρ. Άννα Δαμάσκου, η οποία επεσήμανε μεταξύ άλλων ότι: “Η καταπολέμηση της διαφθοράς είναι μια μάχη σκληρή και αδιάκοπη. Όσο σκληρά και αν την πολεμάμε εμείς, τόσο πιο σκληρά θα πολεμάνε και οι διεφθαρμένοι. Ωστόσο, σε αντίθεση με αυτούς, εμείς αγωνιζόμαστε, προκειμένου να προασπίσουμε τις αξίες μας, οι οποίες θεμελιώνονται πρωτίστως μέσα από την παιδεία.”
Σύντομες εισηγήσεις απηύθυναν οι κύριοι Μιχάλης Σπανόπουλος, General Counsel, και Ζήνων Χατζηαντώνογλου, Head of Compliance and Operational Risk Management, της Black Sea Trade and Development Bank.
Τον συντονισμό της εκδήλωσης και την παρουσίαση των εργασιών των μεταπτυχιακών φοιτητών είχε ο Πρόεδρος του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών και Διευθυντής Μεταπτυχιακού Προγράμματος Master’s Degree in Politics and Economics of Contemporary Eastern & Southeastern Europe του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Καθ. Χάρρυ Παπαπανάγος.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε:

• Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς
τηλ. 210 7224940

• Χάρρυ Παπαπανάγος, τηλ. 6944-771772
Πρόεδρος του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών και Διευθυντής Μεταπτυχιακού Προγράμματος Master’s Degree in Politics and Economics of Contemporary Eastern & Southeastern Europe του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Από αριστερά:
Mr. Njikem Marcel, Βραβευθείς Μεταπτυχιακός Φοιτητής
Ms. Schwanck Fernandes Ana Beatriz, Βραβευθείσα Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια
Δρ. Α. Δαμάσκου, Πρόεδρος ΔΣ ΔΔ-Ε
Καθ. Χ. Παπαπανάγος​​, Πρόεδρος του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών και Διευθυντής Μεταπτυχιακού Προγράμματος Master’s Degree in Politics and Economics of Contemporary Eastern & Southeastern Europe του Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Mr. Jetton Rodney, Βραβευθείς Μεταπτυχιακός Φοιτητής
Mr. Aronia Ilia, Βραβευθείς Μεταπτυχιακός Φοιτητής
Mr. Koutsouras Georgios, Βραβευθείς Μεταπτυχιακός Φοιτητής
κ. Λ. Χατζόπουλος, Πρόεδρος της Α. Χατζόπουλος Α.Ε. και Μέλος της ΔΔΕ

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο