Η έρευνα για την υπόθεση των PanamaPapers ξεσκεπάζει έναν μεγάλο αριθμό κυβερνητικών αξιωματούχων που χρησιμοποιούν μυστικές εταιρίες για να κρύψουν τον πλούτο τους
Μια παγκόσμια έρευνα για τον τρόπο με τον οποίον χρησιμοποιούνται μυστικές εταιρίες από τους πλούσιους, δυνατούς και διεφθαρμένους έφερε στο φως το πώς ένα παγκόσμιο δίκτυο δικηγόρων, τραπεζιτών και άλλων επαγγελματιών κρύβουν παράνομο πλούτο. Η Διεθνής Διαφάνεια καλεί τη διεθνή κοινότητα να δράσει άμεσα υιοθετώντας νόμους που θα θέτουν εκτός νόμου τις μυστικές εταιρίες.
Τα PanamaPapers, μια μαζική διαρροή οικονομικών στοιχείων, αποκαλύπτουν  τη συμμετοχή 140 πολιτικών και κυβερνητικών αξιωματούχων σε εταιρίες offshore, συμπεριλαμβανομένων 12 πρώην και εν ενεργεία ηγετών, οι οποίοι χρησιμοποίησαν περισσότερες από 214.000 offshore εταιρίες για να αποκρύψουν την ιδιοκτησία περιουσιακών στοιχείων.
«Η έρευνα για τα PanamaPapersαποκαλύπτει τη σκοτεινή πλευρά του παγκόσμιου χρηματο-οικονομικού συστήματος, όπου τράπεζες, δικηγόροι, και άλλοι επαγγελματίες τoυ χρηματο-οικονομικού χώρου ιδρύουν μυστικές εταιρίες για να κρύψουν παράνομα χρήματα, τα οποία είναι αποτέλεσμα διαφθοράς. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Οι ηγέτες όλου του κόσμου πρέπει να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να απαγορεύσουν τις μυστικές εταιρίες που τροφοδοτούν μεγάλης κλίμακας διαφθορά και επιτρέπουν στους διεφθαρμένους να επωφελούνται από παράνομο πλούτο», δήλωσε ο José Ugaz, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας.
Η Διεθνής Διαφάνεια καλεί τις χώρες G20 να συμφωνήσουν ότι τα μητρώα καταγραφής πραγματικών δικαιούχων θα πρέπει να είναι παγκόσμια πρακτική και να επιβάλλονται κυρώσεις στους αρμόδιους φορείς που δε συμμορφώνονται με αυτήν την πρακτική. Αυτό δεν αφορά μόνο τις χώρες G20 αλλά επίσης έναν μεγάλο αριθμό χωρών, μικρών ή μεγάλων, όπου η δημιουργία μυστικών εταιριών είναι μια μεγάλη επιχείρηση.
«Πόσες ακόμα μαζικές διαρροές εγγράφων χρειάζεται να δουν οι ηγέτες του κόσμου για να καταλάβουν ότι η έλλειψη μητρώων καταγραφής πραγματικών δικαιούχων σε εταιρίες είναι ο λόγος που διατηρείται ζωντανή η μεγάλης κλίμακας διαφθορά;» είπε ο José Ugaz.
Η Διεθνής Διαφάνεια ζητά να δημιουργηθούν μητρώα καταγραφής πραγματικών δικαιούχων για όλες τις εταιρίες ώστενακαταστήσει δυσκολότερη την απόκρυψη παράνομου πλούτου σε μυστικές εταιρίες και κοινοπραξίες που χρησιμοποιούν εκπροσώπους για να καταγραφεί η ιδιοκτησία. Οι G20 έχουν υποστηρίξει μέτρα που να ενισχύουν τη διαφάνεια στο ζήτημα αυτό αλλά δεν έχουν κάνει αρκετά για να τα εφαρμόσουν.
«Καθώς περισσότερες πληροφορίες αποκαλύπτονται για το πώς ένα δίκτυο χρηματο-οικονομικών μεσολαβητών δικηγόρων, λογιστών και μεγάλων τραπεζών διευκολύνει ταυτόχρονα τη μεταφορά και την απόκρυψη παράνομου πλούτου αυτών που είναι οι πραγματικοί δικαιούχοι, κάνει απολύτως σαφές αυτό που πρέπει να γίνει. Όσοι διευκολύνουν εταιρίες να ιδρύουν μυστικές εταιρίες πρέπει να τιμωρούνται και οι αρμόδιοι φορείς που επιτρέπουν τη μυστικότητα πρέπει να τεθούν εκτός νόμου», δήλωσε  η ElenaPanfilova, αντιπρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας.
Η Διεθνής Διαφάνεια στο πλαίσιο της μεγάλης εκστρατείας της UnmasktheCorrupt(Ξεσκέπασε τη διαφθορά,Unmaskthecorrupt.org) έχει κατονομάσει την πολιτεία Delawareτων ΗΠΑ ως έδρα χιλιάδων ανώνυμων εταιριών- κέλυφος, χάρη στους αυστηρούς κανόνες εμπιστευτικότητας, επειδή οι κανόνες που διέπουν τον εταιρικό τομέα βοηθούν ανθρώπους να αποκρύπτουν τους πραγματικούς ιδιοκτήτες των εταιριών.

Η διαφθορά επιμένει αλλά το 2015 είδαμε κάποια αχτίδα ελπίδας

To 2015 έδειξε ότι όταν οι άνθρωποι ενώνουν τις δυνάμεις τους μπορούν να πετύχουν πολλά στη μάχη ενάντια στη διαφθορά. Αν και η διαφθορά παραμένει εκτεταμένη σε παγκόσμιο επίπεδο, περισσότερες χώρες βελτίωσαν τη βαθμολογία τους, συγκριτικά με αυτές που έπεσαν στην κατάταξη, στην Έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας “Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς” για το 2015.
Σε γενικές γραμμές, τα δύο τρίτα από τις 168 συνολικά χώρες στην Έκθεση του 2015 βαθμολογήθηκαν με λιγότερους από 50 βαθμούς, σε κλίμακα από 0 (που θεωρούνται πολύ διεφθαρμένες) μέχρι το 100 (που θεωρούνται αδιάφθορες).
Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες που βελτίωσαν σημαντικά τη βαθμολογία και τη θέση τους στην κατάταξη. Το 2015 κατέλαβε την 58η θέση από την 69η στην οποία είχε καταταγεί το 2014.
«Είναι πράγματι ικανοποιητικό να βλέπουμε τα αποτελέσματα των τελευταίων χρόνων. Η Ελλάδα την περίοδο 2012- 2015 βελτίωσε τη βαθμολογία της κατά 10 βαθμούς (από 36 σε 46) που μεταφράζεται σε βελτίωση της θέσης της από της 94η στην 58η.
Η βελτίωση αυτή είναι το αποτέλεσμα των δεσμεύσεων των κυβερνήσεων των τελευταίων ετών να αντιμετωπίσουν τη διαφθορά σθεναρότερα.Η ΔΙΑΥΓΕΙΑ, ο Εθνικός Συντονιστής με τον οδικό χάρτη και τώρα η ενίσχυση του θεσμού με την τοποθέτηση Υπουργού βαίνουν προς την επιθυμητή κατεύθυνση. Διαπιστώνουμε μια επιτάχυνση των διαδικασιών που ξεσκεπάζουν όσους παρανομούν, με έμφαση σε θέματα φοροδιαφυγής και στην καθιέρωση της νομιμότητας. Η βελτίωση του νόμου για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος θα μπορούσε να επιταχύνει ακόμα περισσότερο την αποκάλυψη περιπτώσεων διαφθοράς.
Επιπλέον, η συνεχόμενη οικονομική κρίση έχει συρρικνώσει την οικονομική δραστηριότητα και συνακόλουθα τη δυνατότητα των πολιτών να δωροδοκούν, ενώ η επιβολή ελέγχου κίνησης κεφαλαίων περιόρισε δραστικά το ξέπλυμα χρήματος.Τα μέτρα που έχουν παρθεί είναι σίγουρα προς τη σωστή κατεύθυνση. Όμως στην Ελλάδα, η κρίση είναι πρωτίστως κρίση αξιών και μέχρι στιγμής καμία κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία των θεσμών και να δημιουργήσει πρότυπα ακεραιότητας, ώστε να αλλάξει η νοοτροπία των πολιτών απένταντι στη διαφθορά.» δήλωσε ο Κώστας Μπακούρης, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος.
Τα αποτελέσματα
Η Έκθεση παρουσιάζει την αντίληψη που υπάρχει για τη διαφθορά στο Δημόσιο Τομέα σε 168 χώρες.
Η Δανία κατέλαβε την πρώτη θέση για 2η συνεχόμενη χρονιά, ενώ η Β. Κορέα και η Σομαλία κατατάχθηκαν τελευταίες με 8 βαθμούς η καθεμία.
Οι χώρες με τις καλύτερες βαθμολογίες μοιράζονται τα εξής βασικά χαρακτηριστικά: Υψηλά επίπεδα της ελευθερίας του Τύπου, πρόσβαση στην πληροφορία για τον κρατικό Προϋπολογισμό ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν από πού προέρχονται οι πόροι και τον τρόπο με τον οποίον δαπανώνται, υψηλά επίπεδα ακεραιότητας των ανθρώπων σε θέσεις εξουσίας, δικαστικό σώμα που δεν κάνει διακρίσεις μεταξύ φτωχών και πλουσίων και είναι απολύτως ανεξάρτητο από την κυβέρνηση.
Αντίθετα, οι συγκρούσεις και ο πόλεμος, η κακή διακυβέρνηση, η ανεπαρκής λειτουργία των θεσμών όπως η αστυνομία και το δικαστικό σώμα καθώς και η έλλειψη ανεξαρτησίας του Τύπου, χαρακτηρίζουν τις χώρες με τη χαμηλότερη βαθμολογία.
Η λίστα με τις χώρες που οπισθοχώρησαν στην κατάταξη τα τελευταία 4 χρόνια περιλαμβάνει τη Λιβύη, την Αυστραλία, τη Βραζιλία, την Ισπανία και την Τουρκία. Οι χώρες που βελτίωσαν περισσότερο τη θέση τους είναι η Ελλάδα, η Σενεγάλη και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας «Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς» βασίζεται στην ανάλυση ειδικών για τη διαφθορά στο Δημόσιο Τομέα. Η βαθμολογία των χωρών μπορεί να βελτιωθεί με ανοιχτή διακυβέρνηση, όπου οι πολίτες μπορούν να απαιτούν από τους ηγέτες τους λογοδοσία ενώ η χαμηλή βαθμολογία μιας χώρας αποτελεί ένδειξη για εκτεταμένη δωροδοκία, ατιμωρησία της διαφθοράς και θεσμούς που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών.
 


Δείτε την αναλυτική βαθμολογία των 168 χωρών: CPI%202015-final
Δείτε το video που εξηγεί τι είναι ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς εδώ:
Διαβάστε μια σύνοψη της μεθοδολογίας της Έκθεσης: CPI_2015_Short_Methodology
ΔελτίοΤύπου_CPI_2015
Δείτε την Έκθεση εδώ

Η Έκθεση “Δείκτης κατά της Διαφθοράς στην Άμυνα και την Ασφάλεια” (Government Defence Anti-Corruption Index, GI) μελετά την ύπαρξη και την αποτελεσματικότητα και στην επιβολή των θεσμικών και άτυπων ελέγχων που αποσκοπούν στη διαχείριση του κινδύνου διαφθοράς στους Οργανισμούς Άμυνας και Ασφάλειας.
Μία ομάδα ειδικών της Διεθνούς Διαφάνειας συγκεντρώνει στοιχεία για 77 δείκτες μέσα από διάφορες πηγές και συνεντεύξεις, ώστε να παρέχει στις κυβερνήσεις μια λεπτομερή έκθεση σχετικά με την Ακεραιότητα στους Αμυντικούς Οργανισμούς.
Το 2015 η Έκθεση για το ΝΑΤΟ δημοσιοποιεί την κατάταξη των χωρών σε ότι αφορά τον κίνδυνο Διαφθοράς και εξετάζει τις τάσεις ανάμεσα στα κράτη μέλη και τους εταίρους τους.

Δείτε αναλυτικά την Έκθεση: GI-NATO-Results
Δείτε τη βαθμολογία των Χωρών- Μελών του ΝΑΤΟ: Nato scores
Δελτίο Τύπου
 

Βερολίνο, Αύγουστος 2015. 22 από τα 41 κράτη μέλη του ΟΟΣΑ τα οποία έχουν υπογράψει τη “Σύμβαση κατά της Δωροδοκίας” έχουν αποτύχει να διερευνήσουν ή να ασκήσουν διώξεις για περιστατικά διασυνοριακής δωροδοκίας, κατά τα τελευταία τέσσερα χρόνια, παραβιάζοντας τη σχετική διεθνή νομική υποχρέωσή τους. Ωστόσο, υπάρχουν και καλές ειδήσεις: 4 κράτη μέλη έχουν βελτιώσει τις προσπάθειές τους και μόνο 1 χώρα έχει διολισθήσει, όπως αναφέρει η αρμόδια για την καταπολέμηση της διαφθοράς ομάδα της Διεθνούς Διαφάνειας στην 11η ετήσια έκθεσή της για την αξιολόγηση της προόδου αναφορικά με την εφαρμογή της Σύμβασης.

Σχεδόν 16 χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της Σύμβασης, η έκθεση προόδου για το έτος 2015 αποδεικνύει ότι μόνο 4 από τις 41 χώρες που την έχουν υπογράψει, διερευνούν και διώκουν ενεργά τις εταιρίες που δωροδοκούν αξιωματούχους άλλων χωρών για να αποκτήσουν ή να αυξήσουν τον αριθμό των συμφωνιών ή ακόμα και, για να αποκτήσουν άδειες και παραχωρήσεις. Σύμφωνα με την έκθεση, 6 χώρες έχουν καταγραφεί ότι ασκούν μέτρια πίεση, ενώ 9 χώρες ότι ασκούν περιορισμένη πίεση. Οι υπόλοιπες 20 χώρες κάνουν ελάχιστα ή και τίποτα, για να διασφαλίσουν ότι οι εταιρίες τους δεν προωθούν τη διαφθορά σε παγκόσμιο επίπεδο ενώ για 2 χώρες δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να αξιολογηθούν.

«Με την υπογραφή της Σύμβασης κατά της Δωροδοκίας του ΟΟΣΑ, οι κυβερνήσεις δεσμεύονται να διερευνούν και να διώκουν τη διασυνοριακή διαφθορά, αλλά σχεδόν οι μισές κυβερνήσεις που την έχουν υπογράψει δεν την εφαρμόζουν», τόνισε ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας, José Ugaz. «Ο ΟΟΣΑ πρέπει να διασφαλίσει ότι θα υπάρχουν πραγματικές συνέπειες για την περιορισμένη εφαρμογή της Σύμβασης. Η παραβίαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο για την αντιμετώπιση της διασυνοριακής διαφθοράς δεν μπορεί να γίνεται ανεκτή».

Οι 20 χώρες με ελάχιστη ή και καθόλου εφαρμογή της Σύμβασης εκπροσωπούν το 20,4% των παγκόσμιων εξαγωγών. Οι χώρες αυτές αποτυγχάνουν να διερευνήσουν και να πατάξουν τη διασυνοριακή δωροδοκία λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης και ανεπαρκών πόρων για την επιβολή μέτρων και τη διεξαγωγή ερευνών. Σε 12 κράτη μέλη τα οποία έχουν υπογράψει τη Σύμβαση – ανάμεσα στα οποία συμπεριλαμβάνονται και κράτη με μακροχρόνια και σταθερά δημοκρατικά πολιτεύματα- η πολιτική επιρροή ή ο κίνδυνος πολιτικής επιρροής, εμποδίζουν το έργο της ποινικής δικαιοσύνης.

Κυρώσεις ανεπαρκείς είτε βάσει του νόμου είτε λόγω του τρόπου επιβολής τους, παρακωλύουν τις προσπάθειες εφαρμογής της Σύμβασης σε 21 χώρες. Η έκθεση του ΟΟΣΑ για τη δωροδοκία ξένων χωρών –που εκδόθηκε το Δεκέμβριο του 2014- δείχνει ότι αποτελεσματικές κυρώσεις επιβλήθηκαν μόνο σε 17 από τις 41 χώρες. Στη Ρωσία, οι αλλαγές στον ποινικό κώδικα το 2015 μείωσαν το μέγεθος των ποινών για την ενεργητική και παθητική δωροδοκία, συμπεριλαμβανομένης και της διασυνοριακής δωροδοκίας.

Οι 4 χώρες που εφαρμόζουν τη Σύμβαση πιο αποτελεσματικά (Γερμανία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ) ολοκλήρωσαν την επιβολή κυρώσεων για 215 υποθέσεις και διερεύνησαν 59 νέες υποθέσεις κατά το χρονικό διάστημα 2009-2014. Άλλες 35 χώρες ολοκλήρωσαν 30 υποθέσεις και ξεκίνησαν να διερευνούν 63 νέες υποθέσεις. Τέλος, 20 χώρες δεν έχουν ασκήσει καμιά ποινική δίωξη για σημαντικές περιπτώσεις διασυνοριακής διαφθοράς από εταιρίες, κατά τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Σε σύγκριση με την έκθεση προόδου του 2014, η Νορβηγία βελτίωσε τη θέση της και από την κατηγορία «Περιορισμένη Εφαρμογή Κυρώσεων» πέρασε στη «Μέτρια Επιβολή», ενώ η Ελλάδα, η Ολλανδία και η Ν. Κορέα έχουν βελτιωθεί από την «Ελάχιστη ή Καθόλου Επιβολή Κυρώσεων» στην «Περιορισμένη Εφαρμογή». Η Αργεντινή είναι η μόνη χώρα η οποία παρουσίασε, συγκριτικά, πιο δυσμενή στοιχεία και διολίσθησε από την «Περιορισμένη Εφαρμογή» σε «Ελάχιστη ή Καθόλου Επιβολή Κυρώσεων».

Επίσης, 6 από τις χώρες των G20 συγκαταλέγονται στην κατηγορία «Ελάχιστη ή Καθόλου Επιβολή Κυρώσεων», το οποίο ουσιαστικά σημαίνει ότι αδυνατούν να εκπληρώσουν τους στόχους που καθορίζονται στο σχέδιο δράσης των G20 κατά της Διαφθοράς για την περίοδο 2015 – 2016.

Με στόχο να ενισχυθεί η καταπολέμηση της διασυνοριακής δωροδοκίας στο πλαίσιο της Σύμβασης κατά της Δωροδοκίας του ΟΟΣΑ, στα κράτη μέλη όπου διακινούνται τα 2/3 των παγκόσμιων εξαγωγών, έχει μεγάλη σημασία η κοινωνία των πολιτών και ο ιδιωτικός τομέας να θέσουν σε εφαρμογή εθνικά προγράμματα ώστε να αντιμετωπίσουν τις αδυναμίες των εκάστοτε κυβερνήσεών τους.

Δείτε πιο αναλυτικά στοιχεία από την έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας:

http://www.transparency.org/exporting_corruption

Η Διεθνής Διαφάνεια δημοσιεύει σήμερα μία νέα ανάλυση για το lobbying στις Βρυξέλλες η οποία αποκαλύπτει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των συναντήσεων με τους Ευρωπαίους Επιτρόπους και τους στενότερους συμβούλους τους πραγματοποιούνται με λομπίστες που εκπροσωπούν εταιρικά συμφέροντα. Αυτό είναι ένα μόνο από τα ευρήματα που αποκαλύπτεται χάρη σε ένα νέο εργαλείο παρακολούθησης του lobbying που δημοσιεύεται στο www.integritywatch.eu.
Το συγκεκριμένο εργαλείο παρέχει ένα «one-stop shop» για δημοσιευμένες πληροφορίες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που αφορούν τις συναντήσεις με λομπίστες -από το Δεκέμβριο του 2014. Οι πληροφορίες αυτές, και για πρώτη φορά, έχουν διασταυρωθεί με στοιχεία από το Μητρώο Lobbying της ΕΕ με σκοπό να παρέχουν μία ολοκληρωμένη εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο ασκείται σήμερα το lobbying στις Βρυξέλλες.

Tο 75% του lobbying που λαμβάνει χώρα στην ΕΕ αφορά κυρίως συναντήσεις με επιχειρήσεις και αντιπροσώπους εταιριών. Aπό την ανάλυση των 4.318 συναντήσεων που δηλώθηκαν επίσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και πραγματοποιήθηκαν με σκοπό το lobbying -μεταξύ Δεκεμβρίου 2014 και Ιουνίου 2015- προκύπτει ότι πάνω από το 75% των συναντήσεων αφορούσε εταιρικά συμφέροντα. Το ποσοστό αυτό έρχεται να συγκριθεί με το 18% των συναντήσεων που αφορούσε σε lobbying με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (MKO), 4% με διάφορες Ομάδες Προβληματισμού και 2% με Τοπικές/Δημοτικές Αρχές. Οι εταιρίες Google, General Electric και Airbus συγκαταλέγονται ανάμεσα στους πιο ενεργούς λομπίστες, με 25-29 συναντήσεις η καθεμία. Ταυτόχρονα, η Google και η General Electric συγκαταλέγονται στις εταιρίες που ξοδεύουν τα περισσότερα χρήματα στις Βρυξέλλες, καθώς η καθεμιά τους δηλώνει στον εταιρικό προϋπολογισμό της για lobbying στην ΕΕ περί τα 3.500.000€ ετησίως.

Από τις 7.821 εγγεγραμμένες οργανώσεις στο Μητρώο Διαφάνειας της ΕΕ -το μητρώο των εκπροσώπων ομάδων συμφερόντων (λομπίστες) στις Βρυξέλλες– οι 4.879 εταιρίες/οργανώσεις επιδιώκουν να επηρεάσουν πολιτικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εταιρικά συμφέροντα. Οι εταιρίες Exxon Mobil, Shell και Microso βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των πιο «σπάταλων» εταιριών, σύμφωνα με τα όσα δηλώνουν στο Μητρώο Διαφάνειας της ΕΕ.

«Τα στοιχεία των έξι τελευταίων μηνών δείχνουν ότι υπάρχει ισχυρή σχέση μεταξύ του ποσού των χρημάτων που ξοδεύει κανείς και του αριθμού των συναντήσεων που τελικά πετυχαίνει», επισημαίνει ο Daniel Freund από το Γραφεία Διασύνδεσης της Διεθνούς Διαφάνειας στην ΕΕ. «Οι εταιρίες που διαθέτουν τον μεγαλύτερο προϋπολογισμό για lobbying απολαμβάνουν μεγαλύτερη πρόσβαση κυρίως σε θέματα που αφορούν την πολιτική, την ενέργεια και τις ψηφιακές τεχνολογίες».

Πράγματι, όλες οι εταιρίες που είχαν περισσότερες από 10 υψηλού επιπέδου συναντήσεις με αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά τους τελευταίους έξι μήνες δηλώνουν τουλάχιστον 900.000€ ετησίως για έξοδα lobbying -με μοναδική εξαίρεση την εταιρία Airbus η οποία δηλώνει 400.000€.

Έμφαση στο lobbying για συγκεκριμένα θέματα
Θεματικές ενότητες όπως είναι οι:
 Κλίμα και Ενέργεια / 487 συναντήσεις
 Απασχόληση και Ανάπτυξη /398 συναντήσεις
 Ψηφιακή Οικονομία / 366 συναντήσεις
 Χρηματοπιστωτικές Αγορές / 295 συναντήσεις,

λαμβάνουν σήμερα περισσότερη προσοχή από τους λομπίστες. Οι Επίτροποι που είναι επιφορτισμένοι με τις τρεις τελευταίες θεματικές -ο Jyrki Katainen από τη Φινλανδία, ο Jonathan Hill από το Ηνωμένο Βασίλειο και o Günther Oettinger από τη Γερμανία- έχουν ιδιαιτέρως μικρό αριθμό συναντήσεων με εκπροσώπους της Κοινωνίας των Πολιτών, που κυμαίνεται μεταξύ 4% – 8%. Ενώ οι μεγάλες παγκόσμιες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, όπως το WWF και η Greenpeace, συγκαταλέγονται ανάμεσα στις Tοπ-10 οργανώσεις με τις περισσότερες συναντήσεις, είναι αξιοσημείωτο ότι οι συγκεκριμένες συναντήσεις με μέλη της Κοινωνίας των Πολιτών συχνά έχουν τη μορφή συζητήσεων στρογγυλής τράπεζας με πολλούς συμμετέχοντες.

Το Νοέμβριο του 2014, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ συμβούλεψε τους Επιτρόπους του «διασφαλίσουν την απαραίτητη ισορροπία και αντιπροσώπευση ανάμεσα στα ενδιαφερόμενα μέρη που συναντούν».

Το μερίδιο των συναντήσεων για lobbying που πραγματοποιήθηκε με λομπίστες εταιριών ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με το θέμα. Ορισμένα θέματα -όπως η Υγεία και η Εκπαίδευση- έχουν σχεδόν ίση αντιπροσώπευση μεταξύ εταιρικών αντιπροσώπων και άλλων οργανώσεων, όπως οι ΜΚΟ και οι Ομάδες Προβληματισμού. Ωστόσο συνολικά, οι 28 θεματικές ενότητες σε μεγάλο βαθμό κυριαρχούνται από τα συμφέροντα των εταιριών, κυρίως στους τομείς των Χρηματοπιστωτικών Αγορών και της Ψηφιακής Οικονομίας.

Για τα «καυτά» και αμφισβητούμενα θέματα πολιτικής της ΕΕ -τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου με τις ΗΠΑ (ΤΤΙΡ), την ενιαία Ψηφιακή Αγορά και τη Ρυθμιστική Αρχή για τον Χρηματοπιστωτικό τομέα ως μέρος της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (CMU)– αντιπρόσωποι, σε σύνολο 13 Ομάδων Προβληματισμού και 20 ΜΚΟ, προσπάθησαν να περάσουν τα επιχειρήματά τους σε συναντήσεις υψηλού επιπέδου με την Επιτροπή, ενώ την ίδια στιγμή, 238 ειδικευμένες οργανώσεις lobbying υποστήριξαν τα συμφέροντα επιχειρήσεων και Eνώσεων του βιομηχανικού κλάδου.

Τα νέα μέτρα διαφάνειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καλύπτουν το 1% των αξιωματούχων της και το 20% όσων ασκούν lobbying

Τα στοιχεία αποκαλύπτουν επίσης ότι το 80% από τις 7.821 οργανώσεις/εταιρίες που έχουν ήδη καταχωρηθεί, όπως αναφέρεται, δεν είχαν ούτε μία συνάντηση με έναν Επίτροπο ή τις ομάδες του, αποδεικνύοντας τους περιορισμούς των νέων διατάξεων περί διαφάνειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που καλύπτουν το 1% των ανώτερων υπαλλήλων της ΕΕ και το 20% των εγγεγραμμένων οργανισμών λόμπι. Από τους περισσότερους από 30.000 υπαλλήλους που εργάζονται για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ούτε 300 δεν καλύπτονται από το νέο καθεστώς διαφάνειας. Χαμηλόβαθμοι υπάλληλοι -όπως η ομάδα που διαπραγματεύεται τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (ΤΤΙΡ) με τις ΗΠΑ- δεν καλύπτονται.

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να επαινεθεί για την παροχή πρόσβασης στην πληροφορία σχετικά με το lobbying υψηλόβαθμων υπαλλήλων της, αλλά αυτό δεν αποτελεί παρά μόνο μέρος της εικόνας. Σε όλους τους υπαλλήλους της ΕΕ ασκούνται πιέσεις επιρροής σε διάφορα επίπεδα. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη περισσότερη διαφάνεια ώστε να καθησυχάσει τους πολίτες σχετικά με την ακεραιότητα της χάραξης πολιτικής στην ΕΕ», τονίζει ο Καρλ Dolan, Διευθυντής του Γραφείου Διασύνδεσης της Διεθνούς Διαφάνειας στην ΕΕ. «Όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα πρέπει να δημοσιεύσουν ένα “νομοθετικό αποτύπωμα” -ένα δημόσιο αρχείο όλων των συναντήσεων lobbying που έχουν πραγματοποιήσει με σκοπό να επηρεάσουν νέες πολιτικές αλλά και τη νομοθεσία».

Παρ’ όλη την πρόοδο, η ποιότητα των δεδομένων του Μητρώου Lobbying παραμένει χαμηλή. 

Η Διεθνής Διαφάνεια παρατήρησε ότι πολλοί διεθνείς οργανισμοί εξακολουθούν να απουσιάζουν από το Mητρώο. Ανάμεσά τους 14 από τις 20 μεγαλύτερες δικηγορικές εταιρίες του κόσμου οι οποίες διατηρούν γραφεία στις Βρυξέλλες, όπως είναι oι: Clifford & Chance, White & Case και η Sidley Αustin. 11 από τις 14 αυτές δικηγορικές εταιρίες έχουν δηλωθεί ως οργανισμοί lobbying στην Ουάσινγκτον, όπου η καταγραφή είναι υποχρεωτική. Αυτό αναδεικνύει την ανεπάρκεια εθελοντικής προσέγγισης της καταγραφής στο Μητρώο της ΕΕ.

«Το μεγαλύτερο ποσοστό της πληροφορίας το οποίο εθελοντικά καταχωρούν οι λομπίστες στο μητρώο είναι ανεπαρκές, ατελές ή εντελώς ασήμαντο» αναφέρει ο Freund. Ποσοστό άνω του 60% των οργανισμών που άσκησαν lobbying στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εμπορική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, δεν δηλώνουν αυτές τους τις δραστηριότητες με τον ενδεδειγμένο τρόπο. Στο πακέτο μεταρρυθμίσεων για την παροχή οικονομικών υπηρεσιών με τον τίτλο «Capital Markets Union», πολλές τράπεζες –της HSBC, BNP Paribas και Lloyds συμπεριλαμβανομένων– οι οποίες πραγματοποίησαν συναντήσεις με αφορμή αυτό το θέμα, δεν δήλωσαν στο μητρώο lobbying ότι δραστηριοποιούνται σε αυτόν τον τομέα. Εκεί που οι οργανισμοί απαιτείται να παρέχουν πληροφορίες για “νομοθετικά αρχεία που διατηρούν οι οργανισμοί” σημειώνουν ότι είτε δεν διαθέτουν είτε ότι δεν υπάρχουν σχετικά στον οργανισμό.

Τα ευρήματα του Παρατηρητηρίου Ακεραιότητας της ΕΕ (EU Integrity Watch) αποκαλύπτουν εκατοντάδες δηλώσεις χωρίς καμιά απολύτως σημασία, με μερικούς οργανισμούς να ισχυρίζονται ότι ξοδεύουν περισσότερα από 100 εκατομμύρια ευρώ για lobbying στην ΕΕ, καθώς και ότι έχουν στη διάθεσή τους δεκάδες χιλιάδες λομπίστες. Ένα λαμπρό παράδειγμα για το πώς πρέπει να καταγράφεται το lobbying στην ΕΕ αποτελεί η Microsoft.

Προτάσεις για το πώς μπορεί να ενισχυθεί η διαφάνεια στο lobbying στην ΕΕ και η ισότητα στην πρόσβαση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό την Προεδρία του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ έχει κάνει βήματα προς την σωστή κατεύθυνση σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια των πρακτικών του lobbying. Επιτρέποντας μόνο στους επίσημα εγγεγραμμένους λομπίστες να συναντώνται με υψηλόβαθμους διαμορφωτές της κοινής γνώμης (decision makers) αλλά και η δημοσιοποίηση των συναντήσεων αυτών, έχουν συμβάλλει αποτελεσματικά στη διαφάνεια και είναι ουσιαστικά οι λόγοι που κατέστησαν εφικτή την παρούσα ανάλυση.

Ωστόσο, τα πορίσματα αυτής της ανάλυσης δίνουν έμφαση στο γεγονός ότι πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα για να διασφαλιστεί η διαφάνεια, η ακεραιότητα και η ισότητα στην πρόσβαση στο lobbying στην ΕΕ.

Οι βασικές προτάσεις του Γραφείου Διασύνδεσης της Διεθνούς Διαφάνειας στην ΕΕ είναι:

1. Να καταστεί υποχρεωτική η εγγραφή στο Μητρώο Διαφάνειας της ΕΕ

Μόνο εάν η εγγραφή γίνει υποχρεωτική για τους λομπίστες μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι θα εντοπιστούν όσοι επιδιώκουν να επηρεάσουν άμεσα ή έμμεσα τα κέντρα λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Η υποχρεωτική εγγραφή θα επέτρεπε επίσης, την επιβολή κυρώσεων στους οργανισμούς που δεν συμμορφώνονται με τους κανονισμούς. Απαιτούνται οι απαραίτητοι πόροι ώστε να ελεγχθούν καλύτερα οι δηλώσεις για πιθανά λάθη, ειδικότερα των οργανισμών που έχουν συχνές συναντήσεις υψηλού επιπέδου. Έξυπνα διαδικτυακά εργαλεία όπως το Παρατηρητήριο Ακεραιότητας (Integrity Watch) θα μπορούσαν να βοηθήσουν προς την επίτευξη αυτού του στόχου.

2. Να εισαχθεί το Νομοθετικό Αποτύπωμα για τη λήψη αποφάσεων και τη νομοθεσία στην ΕΕ

Ένα νομοθετικό αποτύπωμα αποτελεί ένα ολοκληρωμένο δημόσιο έγγραφο που αποτυπώνει την επιρροή αυτών που ασκούν lobbying π.χ. για μία νομοθετική διαδικασία ή μία δημόσια διαβούλευση. Αυτό μπορεί να εφαρμοστεί μέσω της καταγραφής των συναντήσεων αλλά και μέσω της καταγραφής πρακτικών από τους λομπίστες. Η Επιτροπή ξεκίνησε και τα δύο, όμως τα μέτρα πρέπει να επεκταθούν σε όλους τους εμπλεκόμενους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Αυτό σημαίνει την επέκταση της παρούσας πρακτικής και σε χαμηλότερα επίπεδα της Επιτροπής και ειδικότερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Η δημιουργία προτύπων και η αναφορά συγκεκριμένων νομοθετικών αρχείων καθώς και η χρήση των ανοιχτών δεδομένων μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τη χρηστικότητα των στοιχείων από το ευρύ κοινό.

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Παρατηρητήριο Ακεραιότητας της ΕΕ
Το Παρατηρητήριο Ακεραιότητας της ΕΕ (EU Integrity Watch / www.integritywatch.eu), ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Οκτώβριο του 2014 και αποτελεί τον κεντρικό κόμβο για διαδικτυακά εργαλεία του Γραφείου Διασύνδεσης της Διεθνούς Διαφάνειας στην ΕΕ, που στόχο έχει να καταστήσει τους θεσμούς της ΕΕ περισσότερο διαφανείς. Ένα εργαλείο που είχε τεθεί σε ισχύ νωρίτερα παρουσιάζει τις εξωτερικές δραστηριότητες και τα εισοδήματα των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και δείχνει ότι πάνω από το 50% των μελών έχουν παράλληλες εργασίες/δραστηριότητες για τις οποίες συνολικά το κόστος ανέρχεται ετησίως στα 18 εκατομμύρια ευρώ. Ξεκινώντας σήμερα, η ιστοσελίδα φιλοξενεί ακόμη δύο εργαλεία που παρέχουν πληροφορίες για το lobbying στην ΕΕ. Διάφορα γραφήματα αλλά και η λειτουργία μηχανής αναζήτησης επιτρέπουν στους πολίτες, τους δημοσιογράφους και τους πολίτες γενικότερα, να διεκδικούν τη λογοδοσία όσων κατέχουν θέσεις λήψης αποφάσεων στην ΕΕ και να ελέγχουν τις δραστηριότητες όσων ασκούν lobbying για πιθανή σύγκρουση συμφερόντων αλλά και για ψευδείς ή ανακριβείς φορολογικές δηλώσεις.

Το lobbying στην Ευρώπη
Η σημερινή ανάλυση του lobbying στις Βρυξέλλες έπεται της έκθεσης της Διεθνούς Διαφάνειας σχετικά με «Το lobbying στην Ευρώπη: κρυφή επιρροή, προνομιούχα πρόσβαση» που δημοσιεύτηκε στις 15 Απριλίου 2015. Η έκθεση αναλύει το lobbying σε 19 χώρες της Ευρώπης και σε 3 ευρωπαϊκούς φορείς και καταδεικνύει υπερβολική επιρροή σε θέματα πολιτικής τόσο στην ευρύτερη Ευρωπαϊκή επικράτεια όσο και στις Βρυξέλλες.

Η πρωτοβουλία για διαφάνεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ έχει προβεί σε ισχυρές δεσμεύσεις για ενίσχυση της διαφάνειας. Από την 1η Δεκεμβρίου 2015 οι Επίτροποι, οι Σύμβουλοί τους και οι Γενικοί Διευθυντές δημοσιεύουν τις συναντήσεις τους οι οποίες πραγματοποιούνται αποκλειστικά και μόνο με λομπίστες που έχουν καταχωρηθεί στο Μητρώο Διαφάνειας της ΕΕ. Στον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Frans Timmermans, έχει ανατεθεί η ευθύνη υλοποίησης πρότασης που προβλέπει την υποχρεωτική εγγραφή ως το τέλος του 2015. Η Επιτροπή επίσης, εγγυήθηκε να «διασφαλίσει την απαραίτητη ισορροπία και αντιπροσώπευση ανάμεσα στα ενδιαφερόμενα μέρη που συναντά».

Μητρώο Διαφάνειας της ΕΕ
Δημιουργήθηκε το 2011 ως ένα κοινό Μητρώο για τους λομπίστες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής΄και του Ευρωκοινοβουλίου –η διαδικασία εθελοντικής εγγραφής όσων ασκούν lobbying στις Βρυξέλλες έχει περάσει από πολλές αλλαγές. Μετά την προώθηση λειτουργίας της ανανεωμένης ιστοσελίδας στις 27 Ιανουαρίου 2015, όλοι οι εγγεγραμμένοι οργανισμοί είχαν την υποχρέωση να προχωρήσουν στην ετήσια επικαιροποίηση της πληροφορίας που τους αφορούσε. Παρόλο που αρκετές εκατοντάδες οργανισμοί τέθηκαν υπό αναστολή και παρόλο που έγινε η επικαιροποίηση των δηλώσεων περισσοτέρων από 7.500 άλλων εγγεγραμμένων οργανισμών, η ποιότητα των δεδομένων παραμένει σχετικά φτωχή, παρά τη βελτίωση συγκριτικά με προηγούμενες χρονιές. Η Διεθνής Διαφάνεια έχει υλοποιήσει ενημερωτική εκστρατεία για την υποχρεωτική εγγραφή με αυστηρές κυρώσεις για τους λομπίστες που δεν τηρούν τους κανονισμούς.

Το Νομοθετικό Αποτύπωμα της ΕΕ
Ένα νομοθετικό αποτύπωμα είναι ένα ολοκληρωμένο δημόσιο αρχείο που αποτυπώνει την επιρροή αυτών που ασκούν lobbying π.χ. για μία νομοθετική διαδικασία ή μία δημόσια διαβούλευση. Αυτή η επιρροή δεν μπορεί να μετρηθεί άμεσα ωστόσο τα δεδομένα από τις συναντήσεις με τους λομπίστες ή η ανάλυση κειμένων από τα πρακτικά των συναντήσεων, μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες. Η Διεθνής Διαφάνεια έχει δημοσιεύσει κείμενο με αναλυτικές προτάσεις για το πώς μπορεί να υλοποιηθεί ένα Νομοθετικό Αποτύπωμα στην ΕΕ.

Βρυξέλλες, 20 Μαΐου 2015. Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία έρευνας που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η Διεθνής Διαφάνεια (Transparency International – TI), 4 στους 5 πολίτες της ΕΕ τάσσονται υπέρ της υποχρέωσης των επιχειρήσεων να αποκαλύπτουν ποιοι είναι οι πραγματικοί ιδιοκτήτες τους και, μόνο 1 στους 4 πολίτες πιστεύει ότι η κυβέρνησή τους είναι αποτελεσματική στην πρόληψη του βρώμικου χρήματος στη χώρα τους.
Τα νέα αυτά δεδομένα της παγκόσμιας Οργάνωσης έρχονται στη δημοσιότητα σήμερα, ημέρα κατά την οποία η ΕΕ υπογράφει συμφωνία για τους νέους κανόνες που στοχεύουν στην πρόληψη του ξεπλύματος χρήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Carl Dolan, Διευθυντής του Γραφείου Διασύνδεσης της Διεθνούς Διαφάνειας στην ΕΕ (Transparency International-EU Office), δήλωσε σχετικά: «Εικονικές εταιρίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως προπέτασμα για να αποκρύψουν τα έσοδα που προέρχονται από διαφθορά, εγκληματικές δραστηριότητες και κατά συνέπεια, να αποφύγουν τους φόρους. Υπάρχει ξεκάθαρο δημόσιο συμφέρον ώστε να μπει τέλος στη ροή του παράνομου χρήματος που υπολογίζεται ότι μόνο στην ΕΕ αγγίζει τα 70.000 δισεκατομμύρια δολάρια. Πρέπει να συγχαρούμε την ΕΕ, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ειδικότερα, για την ψήφιση της νέας νομοθεσίας καθώς αποτελεί ένα ευπρόσδεκτο πρώτο βήμα για να ξεσκεπάσουμε τους φορείς της διαφθοράς στην Ευρώπη».
«Ένας αριθμός κυβερνήσεων της ΕΕ δηλώνουν ότι θα προχωρήσουν στη δημιουργία ενός δημόσια προσβάσιμου κεντρικού μητρώου όπου θα περιλαμβάνονται τα στοιχεία των ιδιοκτητών εταιριών. Αυτό ακριβώς επιθυμούν και ζητούν οι πολίτες. Καθιστώντας αυτές τις πληροφορίες εξ ολοκλήρου δημόσιες παρέχεται άμεση πρόσβαση σε εκείνους που διερευνούν τα ίχνη του βρώμικου χρήματος, εντός και εκτός της ΕΕ».
Πλήρης πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές θα δοθεί σε λειτουργούς της δικαιοσύνης καθώς και σε σχετικούς κυβερνητικούς φορείς. Άλλα μέλη της κοινωνίας των πολιτών, όπως οι δημοσιογράφοι της ερευνητικής δημοσιογραφίας καθώς και Μη Κυβερνητικές Ορανώσεις (ΜΚΟ), μπορούν να έχουν πρόσβαση στα εταιρικά ιδιοκτησιακά δεδομένα, εφόσον είναι σε θέση να αποδείξουν έννομο συμφέρον. Η Διεθνής Διαφάνεια καλεί όλα τα κράτη μέλη, να κάνουν διαθέσιμες αυτές τις πληροφορίες σε όλους τους πολίτες δίνοντάς τους πλήρη πρόσβαση.
Τι αποκαλύπτει η έρευνα για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα -η οποία περιλαμβάνεται ανάμεσα στα 17 κράτη μέλη της ΕΕ που μετείχαν στην έρευνα της Διεθνούς Διαφάνειας και της WIN/Gallup International Association- αποτυπώνεται ξεκάθαρα η άποψη και η απαίτηση των πολιτών της.
Συγκεκριμένα, το 88% των πολιτών που ρωτήθηκαν, δήλωσαν ότι η κυβέρνηση της χώρας μας πρέπει να απαιτεί από τις εταιρίες να δημοσιεύουν τα πραγματικά ονόματα όλων των μετόχων και των ιδιοκτητών τους ενώ παράλληλα, μόλις το 15% των πολιτών πιστεύει ότι η κυβέρνηση είναι αποτελεσματική στην πρόληψη περιστατικών όπου εμπλέκονται διεφθαρμένοι ξένοι πολιτικοί και επιχειρηματίες.
«Οι πολίτες της χώρας μας εξέφρασαν με σαφήνεια την άποψή τους και το ηχηρό τους αίτημα προς την κυβέρνηση», τονίζει ο Κώστας Μπακούρης, Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος. «Απαιτούν εν ολίγοις, η κυβέρνηση να αναλάβει ενεργό ρόλο στην ενίσχυση της διαφάνειας. Ζητούν, και μαζί με τους πολίτες και η Διεθνής Διαφάνεια, να χυθεί άπλετο φως στον εταιρικό κόσμο ώστε το καθεστώς ιδιοκτησίας των εταιριών να είναι γνωστό και δημόσια προσβάσιμο, έτσι ώστε να μπει φραγμός στο ξέπλυμα χρήματος». 
Η ταυτότητα πολλών προσώπων που εμπλέκονται σε μεγάλες υποθέσεις διαφθοράς συχνά αποκρύπτεται μέσω ανώνυμων εταιρικών ομίλων, τραστ και άλλου τύπου  επιχειρήσεων. Σύμφωνα με ανάλυση της Παγκόσμιας Τράπεζας και των Ηνωμένων Εθνών που αφορά περισσότερες από 200 μεγάλες υποθέσεις διαφθοράς, στο 70% των περιπτώσεων εμπλέκονται διεφθαρμένοι πολιτικοί οι οποίοι χρησιμοποιούν ανώνυμες εταιρίες και τραστ εταιριών για να μην αποκαλυφθεί η ταυτότητά τους. Δημόσια χρήματα που ανήκουν στους πολίτες υπεξαιρούνται σε μεγάλη κλίμακα, στερώντας από τους ανθρώπους βασικές και θεμελιώδεις υπηρεσίες, όπως αυτές της υγείας και της εκπαίδευσης.
Το νέο νομικό πλαίσιο αφήνει ενδεχομένως ανοικτά σημαντικά κενά στο ξέπλυμα χρήματος, ιδίως όσον αφορά τα τραστ. Σχετικές πληροφορίες δεν θα δημοσιοποιούνται και τα είδη των τραστ που θα περιλαμβάνονται είναι περιορισμένης εμβέλειας και δράσης, κάτι που επίσης πρέπει να αλλάξει.
Οι κυβερνήσεις της ΕΕ θα έχουν χρονικό το περιθώριο δύο ετών για να εφαρμόσουν τα νέα πρότυπα σε εθνικό επίπεδο. Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Δανία, η Τσεχική Δημοκρατία και η Ολλανδία έχουν δηλώσει ότι θα δημιουργήσουν ένα κεντρικό, δημόσιο μητρώο για τις επιχειρήσεις τους.
Σημείωση προς τους συντάκτες:
1. Σύμφωνα με την έρευνα της Global Financial Integrity, σχεδόν 70 δισεκατομμύρια δολάρια έρεαν παράνομα εντός ή εκτός των αναδυόμενων οικονομιών της ΕΕ το 2011. Ταυτόχρονα, οι παγκόσμιοι ρυθμοί ανίχνευσης παράνομων κεφαλαίων από την επιβολή του νόμου εκτιμάται ότι θα είναι χαμηλοί: 1% για έσοδα από εγκληματικές δραστηριότητες ενώ το ποσοστό κατάσχεσης υπολογίζεται στο 0,2% (UNODC).
2. Η σημερινή ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιβεβαιώνει τη συμφωνία που επιτεύχθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο στην 4η «Οδηγία για την Καταπολέμηση του Ξεπλύματος Χρήματος», η οποία απαιτεί τη δημιουργία κεντρικών μητρώων των δικαιούχων -τα πραγματικά πρόσωπα που έχουν τον απόλυτο έλεγχο- μίας εταιρίας.
Για περισσότερες πληροφορίες:
Nienke Palstra – EU Policy Officer
Τηλ: +32 2 89 32 457
Email: npalstra@transparency.org
Δείτε αναλυτικά: Αποτελέσματα Έρευνας_2015
 
 
 

Η Διαύγεια ήταν, και παραμένει, ένα σημαντικό βήμα για τη βελτίωση της διαφάνειας στη χώρα μας. Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάδος καθώς και άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είχαν χαιρετίσει πριν από πέντε χρόνια, αυτήν την πολύ σημαντική μεταρρυθμιστική πρωτοβουλία καθώς για πρώτη φορά κατοχύρωνε νομικά και προωθούσε θέματα διαφάνειας στον τομέα της δημόσιας διοίκησης. Ταυτόχρονα, σηματοδοτούσε ένα νέο ήθος για τη χρηστή διαχείριση του δημοσίου χρήματος. Σήμερα ωστόσο, η τροπολογία που ψηφίστηκε από τη Βουλή αποτελεί ένα μεγάλο θεσμικό ατόπημα για τη χώρα μας.
Ο νόμος της Διαύγειας, ως είχε μέχρι χθες, περιείχε ορισμένες αστοχίες και ως προς την έλλειψη προστασίας δεδομένων ορισμένων φυσικών προσώπων αλλά και, ως προς την εφαρμογή του: από τη μία πλευρά περιλαμβάνει περιττή πληροφόρηση π.χ. ανάρτηση στο διαδίκτυο καθημερινών μικρο-εξόδων (τρόφιμα, αναλώσιμα κλπ.) και από την άλλη, αρκετοί φορείς, δημόσιοι οργανισμοί, η τοπική αυτοδιοίκηση δεν αναρτούν την απαραίτητη πληροφόρηση που απαιτεί ο νόμος. Τα συνεπακόλουθα αποτελέσματα είναι να γίνεται δύσκολη η πρόσβαση του πολίτη στην πληροφορία και οπωσδήποτε, χρονοβόρα.
Είναι απαραίτητο επομένως να επανασχεδιαστεί ο τρόπος εφαρμογής του νόμου για να είναι εύκολα προσβάσιμος στους πολίτες χωρίς τον αποκλεισμό σημαντικών πληροφοριών. «Παρά τις βελτιώσεις που απαιτούνται, η Διαύγεια ως θεσμός, πρέπει να διαφυλαχτεί αλώβητος γιατί είναι ο μοναδικός δρόμος πρόσβασης των πολιτών στη πληροφόρηση», σημειώνει ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδας, Κώστας Μπακούρης, και συνεχίζει: «Η ψήφιση της τροπολογίας -που στην ουσία αλλοιώνει το χαρακτήρα της Διαύγειας ως βασικού θερμού που επιτρέπει στους πολίτες να ελέγχουν και να παρεμβαίνουν στη λειτουργία του κράτους όταν διαπιστώνουν κακοδιαχείριση- μας βρίσκει αντίθετους. Είναι μία πράξη που «επιτρέπει» τη σπατάλη και ταυτόχρονα ανοίγει το δρόμο στην αδιαφάνεια και πιθανά, στη διαφθορά».

Η σημερινή κυβέρνηση, από τα πρώτα κιόλας βήματά της, κατέδειξε με τις εξαγγελίες της τη σπουδαιότητα που έχει η πάταξη της διαφθοράς για να ξεφύγει επιτέλους ετούτος ο τόπος από πρακτικές και νοοτροπίες που τον κρατούν εγκλωβισμένο σε έναν φαύλο κύκλο αδιαφάνειας.
Μάλιστα, ως Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς χαιρετίσαμε την απόφαση του πρωθυπουργού να αναδείξει σε μείζονα προτεραιότητα για τη χώρα την καταπολέμηση της διαφθοράς με την τοποθέτηση του κ. Π. Νικολούδη ως Υπουργού Επικρατείας κατά της Διαφθοράς. Επικροτήσαμε επίσης δηλώσεις που έκαναν λόγο για «θεσμική θωράκιση της διαφάνειας» αλλά και για επίδειξη «αμείλικτης στάσης σε φαινόμενα διαφθοράς».
Ωστόσο, κάποιες υποθέσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα και αφορούν πρόσωπα που στελεχώνουν την κυβέρνηση και κατέχουν σημαντικές θεσμικές θέσεις μέσα στην κοινωνία μας θολώνουν (εάν δεν ακυρώνουν) τις υψηλές προσδοκίες που καλλιέργησαν σε όλους μας ότι επιτέλους, κάτι αλλάζει. Και κυρίως, ότι αλλάζει η νοοτροπία και το ήθος εκείνων που ασκούν εξουσία.
Και φυσικά υπάρχει η νομική διάσταση στα ζητήματα αυτά, αλλά ταυτόχρονα εγείρεται κι η πολλή σοβαρή ηθική διάστασή τους. Γιατί ακόμα κι όταν τα πρόσωπα αποδεικνύεται ότι δεν παρανομούν, ωστόσο ακροβατούν σε μια σκιώδη, γκρίζα ζώνη. Και γιατί η «γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί μόνο να είναι τίμια αλλά και να φαίνεται τίμια».
Και γι’ αυτό θέτουμε το ερώτημα: μήπως η διαφάνεια, η κοινωνική λογοδοσία και ο έλεγχος πρέπει να ξεκινούν πρωτίστως από το σπίτι μας;  
Αυτό το ερώτημα απευθύνουμε σήμερα στην κυβέρνηση που συμπεριέλαβε τα παραπάνω στις βασικές προτεραιότητες της κυβερνητικής πολιτικής της. Γιατί όταν αιωρούνται σκιές και σοβαρά ηθικά διλήμματα πάνω από σημαντικά θεσμικά πρόσωπα του δημόσιου βίου, καθίσταται δύσκολο να άρεις την καχυποψία και να κερδίσεις την εμπιστοσύνη των πολιτών προς την πολιτική και τους πολιτικούς που την ασκούν. Μήπως είναι πολύ νωρίς για να χαθεί -άδικα- το μεγάλο στοίχημα για την καταπολέμηση της διαφθοράς;