Σήμερα, Πέμπτη 16 Απριλίου 2013, πραγματοποιήθηκε η 8η κατά σειρά συζήτηση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με θέμα, «Γιατί δυσλειτουργεί η δικαιοσύνη;», του κύκλου υπό τον γενικό τίτλο: «Ελλάδα: Μεταρρυθμίσεις, Ρήξεις, Τομές». Την εκδήλωση διοργάνωσαν η Κίνηση Πολιτών, η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς, το ΙΟΒΕ, το ΕΛΙΑΜΕΠ και η Kantor, σε συνεργασία με τοΜέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο πλαίσιο του προγράμματος Megaron Plus.
Στη συζήτηση συμμετείχαν οι κύριοι: Παναγιώτης Πικραμμένος, Πρόεδρος ΣτΕ ε.τ., πρ. Πρωθυπουργός, Βασίλειος Σκουρής,Πρόεδρος του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Θεόδωρος Φορτσάκης, Πρόεδρος Νομικής Σχολής Αθηνών και Χριστόφορος Δ. Αργυρόπουλος, Δικηγόρος, Πρόεδρος Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων. Τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Νίκος Φραγκάκης, Δικηγόρος, Πρόεδρος ΕΚΕΜΕ και Αντιπρόεδρος της Κίνησης Πολιτών.
Ο κ. Παναγιώτης Πικραμμένος, σημείωσε ότι το πρόβλημα της δυσλειτουργίας της Δικαιοσύνης στη χώρα μας αντιμετωπίζεται μεμονωμένα, τη στιγμή που η καλή ή κακή λειτουργία των άλλων δύο λειτουργιών – και ιδιαίτερα της εκτελεστικής – επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό και τη λειτουργία της Δικαιοσύνης. Ο κ. Πικραμμένος τόνισε ότι χρειάζεται μία ριζική αλλαγή του συστήματος σε τρεις άξονες : 1.Άνοιγμα της Δικαιοσύνης στην κοινωνία, όπου οι Δικαστές δεν θα είναι απομονωμένοι στο λειτούργημά τους αλλά θα μπορούν να μεταπηδούν στη Δημόσια Διοίκηση ή ακόμα και στην ελεύθερη αγορά για να μεταφέρουν την εμπειρία τους, ενώ αντίστροφα, θα μπορούν να θητεύουν στην Δικαιοσύνη καθηγητές Πανεπιστημίου και διακεκριμένοι δικηγόροι, προκειμένου να εισφέρουν τις δικές τους γνώσεις. 2. Ενασχόληση της Δικαιοσύνης μόνο με τις σοβαρές υποθέσεις με την παράλληλη δημιουργία ειδικών δικαστηρίων για την επίλυση συγκεκριμένων διαφορών, ώστε να μπορεί να επιτευχθεί γρήγορη και αποτελεσματική επίλυση της διαφοράς και 3. Βελτίωση του επιπέδου των δικαστικών λειτουργών, με αναβάθμιση της παρεχόμενης από την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών εκπαίδευση που πρέπει να είναι μεταπτυχιακού επιπέδου. Ο κ. Πικραμμένος αναφέρθηκε επίσης στην οικονομική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και στην ανάγκη κατάρτισης και διαχείρισης ενός προϋπολογισμού για τη Δικαιοσύνη από ένα ανεξάρτητο όργανο. Στο κλείσιμο της ομιλίας του ο κ. Πικραμμένος τόνισε ότι όλα τα παραπάνω θα πρέπει να προκύψουν μέσα από συνεννόηση και συνεργασία με τις άλλες δύο εξουσίες, με τη συνδρομή ενδεχομένως ενός θεσμικού οργάνου που θα μελετήσει και θα εισηγηθεί ένα νέο εθνικό σχεδιασμό για τις μέλλουσες και μείζονες αλλαγές στον χώρο της Δικαιοσύνης.
Ο κ. Βασίλης Σκουρής, έθεσε το ερώτημα αν είμαστε έτοιμοι να θέσουμε υπό αμφισβήτηση καθιερωμένες δομές στον χώρο της Δικαιοσύνης, εντοπίζοντας στην ανάλυσή του δύο ζητήματα: Τις εγγυήσεις της προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των δικαστών και την αναθεώρηση του συστήματος δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων. Η ανάθεση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα δικαστικών καθηκόντων σε άλλες κατηγορίες νομικών και η ευχέρεια άσκησης διοικητικών καθηκόντων από δικαστικούς λειτουργούς θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν στην αντιμετώπιση των δυσλειτουργιών της δικαιοσύνης. Επιπρόσθετα, η ίδρυση ενός Συνταγματικού Δικαστηρίου με μη ισόβια μέλη και αποστολή την άσκηση του ελέγχου της συνταγματικότητας των τυπικών νόμων θα συμβάλλει στον αποτελεσματικό έλεγχο της συνταγματικότητας, χωρίς να αλλοιώσει και να αποδυναμώσει το ισχύον καθεστώς ελέγχου.
Στην εισήγησή του, ο κ. Θεόδωρος Φορτσάκης εξέτασε την ταχύτητα και την ποιότητα κατά την απονομή της Δικαιοσύνης, παραθέτοντας παραδείγματα από την ελληνική πραγματικότητα και παρουσίασε μια σειρά από άμεσα εφαρμόσιμα μέτρα για τη βελτίωση της σημερινής κατάστασης στον χώρο της Δικαιοσύνης, τα οποία αφορούν στη λειτουργία (π.χ. εισαγωγή μηχανογράφησης και ηλεκτρονικών διαδικασιών) και στη χωροταξική ανακατανομή των Δικαστηρίων με συνένωση ή κατάργηση μικρών επαρχιακών Ειρηνοδικείων – Πρωτοδικείων, σε αλλαγές στους Κώδικες Πολιτικής Δικονομίας (π.χ. άμεση επίδοση αγωγής, αποκλεισμός υποθέσεων λόγω ποσού, κατάργηση μικροδιαφορών, επίλυση μόνο με διαμεσολάβηση – διαιτησία) και Ποινικής Δικονομίας (π.χ. απαγόρευση δεύτερης αναβολής), σε αλλαγές στη Διοικητική Δίκη (π.χ. θέσπιση σε ευρύτερη κλίμακα διαδικασιών εν συμβουλίω), στην αφαίρεση ύλης από τα δικαστήρια (π.χ. κληρονομητήρια, πιστοποιητικά κ.α.), στην κωδικοποίηση διατάξεων και τη βελτίωση της νομοθετικής διαδικασίας, στην αύξηση του κόστους προσφυγής στη Δικαιοσύνη, στην παροχή κινήτρων ενθάρρυνσης της διαμεσολάβησης, στην εντατικοποίηση της επιθεώρησης των δικαστών και στον έλεγχο απόδοσής τους και στην δραστική μείωση του αριθμού των δικαστών.
Ο κ. Χριστόφορος Δ. Αργυρόπουλος, πριν να επικεντρώσει την εισήγησή του στις εναλλακτικές μορφές απονομής δικαιοσύνης, αναφέρθηκε στην ανάγκη ύπαρξης ενός δικαιοδοτικού συστήματος που να εγγυάται τη δίκαιη και αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων, σε εύλογο χρονικό διάστημα. Ωστόσο η ελληνική πραγματικότητα, που χαρακτηρίζεται από το εθνικό «σύμπτωμα» της χωρίς φειδώ προσφυγής στις δικαστικές αρχές για κάθε είδους διαφορά, ουσιαστικά ακυρώνει το δικαίωμα αυτό. Η ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος, όμως, απαιτεί ειλικρινή βούληση τόσο από την εξουσία όσο και από όλους τους ενδιαφερομένους καθώς και καλλιέργεια μιας άλλης παιδείας για τη διευθέτηση των δυσλειτουργιών της κοινωνικής συμβίωσης. Ο κ. Αργυρόπουλος, σημείωσε ότι το πρόβλημα της έγκαιρης απονομής δικαιοσύνης μπορεί να αντιμετωπισθεί με την ευρεία εφαρμογή υποκατάστατων μορφών εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών, όπως τη διαμεσολάβηση, την ποινική διαμεσολάβηση και άλλες μορφές. Η εκούσια ρύθμιση των διαφορών συμβάλλει στην καλλιέργεια νοοτροπίας στους πολίτες για συμμόρφωση στον νόμο, χωρίς διακρίσεις και προϋποθέσεις, καθώς και στην ανάπτυξη πνεύματος αμοιβαιότητας και συνευθύνης, διασφαλίζοντας την ειρηνική κοινωνική συμβίωση.
Συνοψίζοντας τη συζήτηση, ο κ. Νίκος Φραγκάκης, αφού σημείωσε ότι τα προβλήματα δυσλειτουργίας της Ελληνικής Δικαιοσύνης είναι διαχρονικά σε σημείο που να θεωρούνται ανεπίλυτα, διαπίστωσε ότι από τις θέσεις των εισηγητών αναδύεται σύγκλιση απόψεων ως προς το ότι οι μέχρι σήμερα προσπάθειες θεραπείας ήταν αποσπασματικές, ενώ αυτό που χρειάζεται είναι η ριζική επανεξέταση της οργάνωσης και του τρόπου απονομής της Δικαιοσύνης, στη βάση προηγούμενης αναγκαίας συνεννόησης με τη νομοθετική και τη διοικητική λειτουργία για το σχεδιασμό και την άμεση εφαρμογή ριζοσπαστικών μέτρων, όπως το άνοιγμα της Δικαιοσύνης στην κοινωνία, όπου οι Δικαστές θα μπορούν να μεταπηδούν στη Δημόσια Διοίκηση ή ακόμα και στην ελεύθερη αγορά για να μεταφέρουν την εμπειρία τους, ενώ αντίστροφα, θα μπορούν να θητεύουν στην Δικαιοσύνη καθηγητές Πανεπιστημίου και διακεκριμένοι δικηγόροι. Το ζητούμενο, σε κάθε περίπτωση, είναι η έγκαιρη, με ποιότητα επίλυση των διαφορών, η οποία δεν είναι ανάγκη να προέρχεται πάντα από το δικαστικό σύστημα όπως είναι σήμερα διαρθρωμένο, αφού αυτό ασφυκτιά από τον υπερβολικό αριθμό συσσωρευμένων υποθέσεων, ενώ γενική είναι η αντίληψη ότι, πάντως, δεν χρειάζονται περισσότεροι δικαστές. Πρέπει η επίλυση των διαφορών να αναζητηθεί και σε νέες μορφές αντιμετώπισής τους, κατά παράκαμψη της δικαστικής οδού, όπως με τη διαιτησία και τη διαμεσολάβηση. Πέρα, όμως, από τις αναγκαίες αλλαγές στο σύστημα απονομής της Δικαιοσύνης, προέχει η (δια της παιδείας) καλλιέργεια στους πολίτες μιας διαφορετικής αντίληψης για την αναζήτηση λύσεων με διαπραγμάτευση και συμβιβαστική προσέγγιση μεταξύ των αντιδικούντων.
Μπορείτε να βρείτε τις ομιλίες:
του κ. Χριστόφορου Δ. Αργυρόπουλου
-του κ. Παναγιώτη Πικραμμένου
-του κ. Βασίλειου Σκουρή
-του κ. Θεοδώρου Π. Φοτσάκη και την παρουσίασή του
Άρθρα / Συνεντεύξεις
Το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ, η Κantor, η Κίνηση Πολιτών και η Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς, σε συνεργασία με το Megaron Plus έχουν την τιμή να σας προσκαλέσουν σε ανοιχτή συζήτηση του κύκλου δημοσίων συζητήσεων «Ελλάδα: Μεταρρυθμίσεις, Ρήξεις, Τομές» με θέμα:
«Γιατί δυσλειτουργεί η Δικαιοσύνη;»
Με ομιλητές:
-τον Χριστόφορο Δ. Αργυρόπουλο, Δικηγόρο, Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων,
τον Παναγιώτη Πικραμμένο, Πρόεδρο ΣτΕ ε.τ., πρ. Πρωθυπουργό,
τον Βασίλειο Σκουρή, Πρόεδρο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
και τον Θεόδωρο Π. Φορτσάκη, Πρόεδρο Νομικής Σχολής Αθηνών
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Νίκος Φραγκάκης, Δικηγόρος, Πρόεδρος ΕΚΕΜΕ, Αντιπρόεδρος Κίνησης Πολιτών
Την Πέμπτη 16 Μαΐου 2013 και ώρα 19:00
στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος,
Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη, Αθήνα
Είσοδος Ελεύθερη
Η ανάγκη προστασίας των whistleblowers στην Ελλάδα
Θα επιτρέψουμε τη διαιώνιση της διαφθοράς και της αδιαφάνειας στη χώρα μας χωρίς αντίδραση; Χωρίς τη δική μας ενεργό συμμετοχή στην καταπολέμησή τους?
Η δημοκρατία προϋποθέτει πολίτες με νοοτροπία υπεύθυνου άρχοντα – αν όλοι ασπάζονταν αυτήν τη φράση, ίσως τότε οι καταγγέλλοντες, δηλαδή οι whistleblowers, με την υποστήριξη ενός ισχυρού νομικού πλαισίου, να γίνονταν περισσότεροι και να διορθώναμε αυτό που κάποτε ο Πλάτωνας χαρακτήρισε ως το μεγαλύτερο και πρώτο από όλα τα κακά: «να μη τιμωρείται εκείνος που αδικεί».
Η επιτακτική ανάγκη υιοθέτησης ενός ισχυρού και αποτελεσματικού νομικού πλαισίου για την προστασία των ανθρώπων που αποκαλύπτουν περιστατικά διαφθοράς και καταχρηστικές πρακτικές – των επονομαζόμενων και whistleblowers – αναδείχθηκε κατά την εκδήλωση που διοργάνωσε η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς, την Τρίτη 23 Απριλίου 2013, στο Αμφιθέατρο του Μεγάρου Καρατζά της Εθνικής Τράπεζας, με τη συμμετοχή 100 και πλέον συμμετεχόντων.
Ο κ. Γεώργιος Σούρλας, Γενικός Γραμματέας Διαφάνειας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η κα Anna Myers, Εμπειρογνώμονας στο whistleblowing και πρώην αξιολογήτρια της GRECO, o κ. Πέτρος Φουρτούνης, Γενικός Επιθεωρητής του Ομίλου της Εθνικής Τράπεζας και ο κ. Ηλίας Καΐσιμος,Οικονομολόγος και μέλος Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Ινστιτούτου κατά της Απάτης (Hellenic ACFE), ήταν μεταξύ των ομιλητών που μοιράστηκαν τους προβληματισμούς και τις σκέψεις τους για το whistleblowing στην Ελλάδα και τον κόσμο.
Στόχος της εκδήλωσης ήταν η παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας που πραγματοποίησε η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς σχετικά με την παρεχόμενη, από την Ελληνική Πολιτεία, προστασία και υποστήριξη προς τους πολίτες που αποκαλύπτουν φαινόμενα διαφθοράς και καταχρηστικές πρακτικές. Μέσα από την έρευνα αναδείχθηκε η σπουδαιότητα του θεσμού του whistleblowing για την πάταξη της διαφθοράς και την καταπολέμηση των παράνομων πρακτικών, καθώς και η ανάγκη θεσμοθέτησης ενός ισχυρού νομικού πλαισίου στη χώρα μας, ειδικά για τη θωράκιση των whistleblowers, καθώς οι διάσπαρτες διατάξεις που περιλαμβάνει η ελληνική νομοθεσία περιορίζονται κυρίως στην προστασία των μαρτύρων. «Η προστασία των whistleblowers, η λήψη μέτρων ασφαλείας για την διαφύλαξη της ζωής, της προσωπικότητας και της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας, ο ορισμός προσβάσιμων και κατανοητών διαδικασιών για την αποκάλυψη των πληροφοριών και η ύπαρξη ενός αρμόδιου εποπτικού φορέα για την αξιολόγηση της λειτουργίας του θεσμού στη χώρα μας, είναι μερικά από τα σημεία που θα πρέπει να αποτελέσουν τη βάση του σχετικού νομικού πλαισίου», επεσήμανε κατά την διάρκεια της εκδήλωσης η κα Άννα Δαμάσκου, Νομικός & Ερευνήτρια της Διεθνούς Διαφάνειας – Ελλάδος, η οποία παρουσίασε τις κατευθυντήριες αρχές για την υιοθέτηση ενός ισχυρού και αποτελεσματικού νομικού πλαισίου για το whistleblowing στην Ελλάδα, όπως αυτές διαμορφώθηκαν μέσα από διεθνείς καλές πρακτικές .
Η Έκθεση «Εναλλακτική στη Σιωπή: Αποτελεσματικότερη προστασία και υποστήριξη των whistleblowers στην Ελλάδα» καταγράφει τις νομικές διατάξεις αλλά και τις πρακτικές που εφαρμόζουν σήμερα επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, οι οποίες εμφανίζονται πιο δεκτικές στην υιοθέτηση διαδικασιών διαχείρισης των whistleblowers. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση της Εθνικής Τράπεζας, η οποία όπως επεσήμανε ο κ. Φουρτούνης έχει υιοθετήσει διαδικασίες για την λήψη και διαχείριση αναφορών για αντικανονικές ενέργειες, παραβάσεις, παραλείψεις και ασυνήθεις ή ασύμβατες λογιστικοελεγκτικές πρακτικές, που υποπίπτουν στην αντίληψη των εργαζομένων της Τράπεζας.
«Ακόμη και οι πιο εξελιγμένες οργανώσεις, είτε στον ιδιωτικό είτε στο δημόσιο τομέα, διατρέχουν τον κίνδυνο να πάει κάτι στραβά και όλοι οι εργοδότες πρέπει να κατανοήσουν ότι είναι προς το συμφέρον τους να διασφαλίσουν ότι το προσωπικό τους μπορεί να μιλά νωρίς και με ασφάλεια. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ασφαλής εναλλακτική λύση για σιωπή στο εσωτερικό της οργάνωσης, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ο οργανισμός ή η εταιρία να ενημερωθούν για την παρανομία όταν είναι πολύ αργά και η ζημιά έχει γίνει», υπογράμμισε η Anna Myers. Για το λόγο αυτό, μαζί με την υιοθέτηση νομοθετικού πλαισίου, θα πρέπει να καλλιεργηθεί παράλληλα και κουλτούρα αντίστασης στη διαφθορά, ώστε να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα. «Για την καταπολέμηση της διαφθοράς, εκτός από το Εθνικό Σχέδιο Δράσης και πολιτική βούληση, χρειάζεται συστράτευση όλων των πολιτών. Ευθύνη για την διαφθορά δεν έχουν μόνο οι εμπλεκόμενοι αλλά και όσοι παραμένουν αδιάφοροι, αδρανείς. Επομένως, επιτακτική προβάλλει η ανάγκη να συμβάλλουν όλοι στην προσπάθεια και να αντιληφθούν ότι η αντίδραση απέναντι στους διαπλεκόμενους και οι αποκαλύψεις αποτελούν καθήκον τους, αλλά και υποχρέωση της Πολιτείας να τους ενθαρρύνει και να τους προστατεύει”, τόνισε ο κ. Σούρλας.
Ο κ. Κώστας Μπακούρης , Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος καταλήγοντας στην ομιλία του σημείωσε ότι «Το whistleblowingπρέπει να αποτελεί επιλογή και όχι νομική υποχρέωση. Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι αποτελεί δικαίωμα και υποχρέωσή μας ως πολίτες να συμμετέχουμε ενεργά στην καταπολέμηση της διαφθοράς και να απαιτούμε την τιμωρία αυτών που παρανομούν. Μια ευνομούμενη πολιτεία η οποία έφτασε στο χείλος της οικονομικής καταστροφής λόγω κακοδιοίκησης, ατασθαλιών και αδιαφάνειας σε όλες τις εκφάνσεις του δημόσιου βίου δεν μπορεί να βασίζεται στην αυτοθυσία των λίγων θαρραλέων «μαρτύρων» για πολύ ακόμη. Είναι επιτακτική ανάγκη ο θεσμός του whistleblowing να εφαρμοστεί πλήρως στην Ελλάδα και οι whistleblowers να τεθούν στο κέντρο ενός αδιαπέραστου πλέγματος προστασίας».
Σημείωση: Η Έρευνα πραγματοποιήθηκε την περίοδο Ιουλίου 2012-Δεκεμβρίου 2012, στο πλαίσιο υλοποίησης του ευρωπαϊκού προγράμματος “Providing an alternative to silence: Towards greater protection and support for whistleblowers in the EU”.
-Για να δείτε την πλήρη έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος πιέστε εδώ
-Για τον χαιρετισμό του Κ. Μπακούρη πιέστε εδώ
-Για την παρουσίαση της Α. Δαμάσκου πιέστε εδώ
-Για την παρουσίαση της A. Myers πιέστε εδώ
–Για την ομιλία του Γ. Σούρλα πιέστε εδώ
-Για την παρουσίαση του Π. Φουρτούνη πιέστε εδώ
Με την οικονομική στήριξη του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Πρόληψη & Καταπολέμηση του εγκλήματος»,
Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων
Κύριε Υπουργέ,
Κύριε Γενικέ Γραμματέα,
Mrs. Myers,
Κυρίες & Κύριοι,
Θα ήθελα να σας καλωσορίσω στη σημερινή μας εκδήλωση, που λαμβάνει χώρα στο φιλόξενο αυτό αμφιθέατρο, του Μεγάρου Καρατζά, για την ευγενική παραχώρηση του οποίου ευχαριστούμε θερμά την Εθνική Τράπεζα.
Τον τελευταίο ένα χρόνο περίπου, εκπονήθηκε από τη Διεθνή Διαφάνεια-Ελλάς η έρευνα την οποία θα σας παρουσιάσουμε σήμερα σχετικά με την Προστασία των Whistleblowers στην Ελλάδα. Η εν λόγω έρευνα, που συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος “Providing An Alternative to Silence: Towards Greater Protection and Support for Whistleblowers in the EU”. Παρέχοντας μια εναλλακτική λύση στη σιωπή, για μεγαλύτερη προστασία και στήριξη των Whistleblowers αποτελεί κομμάτι ενός ευρύτερου ερευνητικού εγχειρήματος που πραγματοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια σε 6 ευρωπαϊκές χώρες, υπό τον συντονισμό της Γραμματείας της Διεθνούς Διαφάνειας, που εδρεύει στο Βερολίνο.
Η έρευνα που παρουσιάζει σήμερα ενώπιον σας η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς φιλοδοξεί να προτείνει τις βασικές κατευθυντήριες αρχές πάνω στις οποίες θα πρέπει να βασίζεται ένα ισχυρό και αποτελεσματικό ελληνικό νομικό πλαίσιο για την προστασία των whistleblowers. Δεν χρειάζεται να εφεύρουμε τον τροχό. Καλές πρακτικές εφαρμόζονται ήδη παγκοσμίως με επιτυχία. Αρκεί να τις ενστερνιστούμε και να τις προσαρμόσουμε στην ελληνική πραγματικότητα.
Ωστόσο, μόνη η θέσπιση νομοθετικού πλαισίου, χωρίς τον κατάλληλο συντονισμό των Φορέων Καταπολέμησης της Διαφθοράς, δεν πρόκειται να αποδώσει τα αναμενόμενα. Το ζητούμενο δεν είναι να σωρεύονται περισσότερες καταγγελίες στα γραφεία του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης ή του ΣΔΟΕ, αλλά να εξιχνιάζονται έγκαιρα και αποτελεσματικά. Αναμένουμε τις εξελίξεις για την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου κατά της Διαφθοράς, που θα συντονίζεται υπό έναν Εθνικό Συντονιστή.
Τέλος, αναφορικά κυρίως με το whistleblowing, απαιτείται επιπλέον και η καλλιέργεια κουλτούρας αντίδρασης στη διαφθορά, προκειμένου οι whistleblowers να εκλαμβάνονται ως ενεργοί πολίτες και όχι ως «ρουφιάνοι». Το whistleblowing πρέπει να αποτελεί επιλογή και όχι εκ του νόμου επιβαλλόμενη υποχρέωση. Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι αποτελεί δικαίωμα και υποχρέωσή μας ως πολιτών να συμμετέχουμε ενεργά στην καταπολέμηση της διαφθοράς και να απαιτούμε την τιμωρία αυτών που παρανομούν. Μια ευνομούμενη πολιτεία η οποία έφτασε στο χείλος της οικονομικής καταστροφής λόγω κακοδιοίκησης, ατασθαλιών και αδιαφάνειας σε όλες τις εκφάνσεις του δημόσιου βίου δεν μπορεί να βασίζεται στην αυτοθυσία των λίγων θαρραλέων «μαρτύρων» για πολύ ακόμη.
Είναι επιτακτική ανάγκη ο θεσμός του whistleblowing να εφαρμοστεί πλήρως στην Ελλάδα και οι whistleblowers να τεθούν στο κέντρο ενός αδιαπέραστου πλέγματος προστασίας.
Πέραν της προστασίας θα χρειασθούμε, επί πλέον και μέτρα που θα ενθαρρύνουν τους whistleblowers και θα τους επιβραβεύουν, ώστε σιγά, σιγά να χτίσουμε μια κουλτούρα υπευθυνότητας, όπως αυτή που ενδημούσε στην αρχαία Αθήνα. Ενδεικτικά μόνο θα αναφέρω:
– τον Πλάτωνα, που λέει ότι το μεγαλύτερο και πρώτο από όλα τα κακά είναι να μη τιμωρείται εκείνος που αδικεί,
– τον Σωκράτη, που λέει ότι εκείνη η πόλις διοικείται άριστα, όταν η ύπαρξις της ταυτίζεται με την ύπαρξη του νόμου και όταν ο νόμος τιμωρεί αυτούς που τον παραβαίνουν,
– και τον Μένανδρο, που είπε ότι αν καθένας μας επολεμούσε με προθυμία εκείνον που αδικεί, θεωρώντας σαν δικιά του την αδικία που γίνεται, ποτέ δεν θα πλήθαιναν τόσο πολύ οι κακοί.
Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την κυρία Δαμάσκου για την εκπόνηση της έρευνας, την κυρία Myers για την παρουσία της εδώ, τον Γενικό Γραμματέα Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την συνεχή στήριξή του, καθώς και τους υπόλοιπους ενεργά συμμετέχοντες σε αυτή την σημαντική εκδήλωση.
Σας ευχαριστώ
Κύριε Υπουργέ,
Κύριε Γενικέ Γραμματέα,
Mrs. Myers,
Κυρίες & Κύριοι,
Θα ήθελα να σας καλωσορίσω στη σημερινή μας εκδήλωση, που λαμβάνει χώρα στο φιλόξενο αυτό αμφιθέατρο, του Μεγάρου Καρατζά, για την ευγενική παραχώρηση του οποίου ευχαριστούμε θερμά την Εθνική Τράπεζα.
Τον τελευταίο ένα χρόνο περίπου, εκπονήθηκε από τη Διεθνή Διαφάνεια-Ελλάς η έρευνα την οποία θα σας παρουσιάσουμε σήμερα σχετικά με την Προστασία των Whistleblowers στην Ελλάδα. Η εν λόγω έρευνα, που συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος “Providing An Alternative to Silence: Towards Greater Protection and Support for Whistleblowers in the EU”. Παρέχοντας μια εναλλακτική λύση στη σιωπή, για μεγαλύτερη προστασία και στήριξη των Whistleblowers αποτελεί κομμάτι ενός ευρύτερου ερευνητικού εγχειρήματος που πραγματοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια σε 6 ευρωπαϊκές χώρες, υπό τον συντονισμό της Γραμματείας της Διεθνούς Διαφάνειας, που εδρεύει στο Βερολίνο.
Η έρευνα που παρουσιάζει σήμερα ενώπιον σας η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς φιλοδοξεί να προτείνει τις βασικές κατευθυντήριες αρχές πάνω στις οποίες θα πρέπει να βασίζεται ένα ισχυρό και αποτελεσματικό ελληνικό νομικό πλαίσιο για την προστασία των whistleblowers. Δεν χρειάζεται να εφεύρουμε τον τροχό. Καλές πρακτικές εφαρμόζονται ήδη παγκοσμίως με επιτυχία. Αρκεί να τις ενστερνιστούμε και να τις προσαρμόσουμε στην ελληνική πραγματικότητα.
Ωστόσο, μόνη η θέσπιση νομοθετικού πλαισίου, χωρίς τον κατάλληλο συντονισμό των Φορέων Καταπολέμησης της Διαφθοράς, δεν πρόκειται να αποδώσει τα αναμενόμενα. Το ζητούμενο δεν είναι να σωρεύονται περισσότερες καταγγελίες στα γραφεία του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης ή του ΣΔΟΕ, αλλά να εξιχνιάζονται έγκαιρα και αποτελεσματικά. Αναμένουμε τις εξελίξεις για την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου κατά της Διαφθοράς, που θα συντονίζεται υπό έναν Εθνικό Συντονιστή.
Τέλος, αναφορικά κυρίως με το whistleblowing, απαιτείται επιπλέον και η καλλιέργεια κουλτούρας αντίδρασης στη διαφθορά, προκειμένου οι whistleblowers να εκλαμβάνονται ως ενεργοί πολίτες και όχι ως «ρουφιάνοι». Το whistleblowing πρέπει να αποτελεί επιλογή και όχι εκ του νόμου επιβαλλόμενη υποχρέωση. Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι αποτελεί δικαίωμα και υποχρέωσή μας ως πολιτών να συμμετέχουμε ενεργά στην καταπολέμηση της διαφθοράς και να απαιτούμε την τιμωρία αυτών που παρανομούν. Μια ευνομούμενη πολιτεία η οποία έφτασε στο χείλος της οικονομικής καταστροφής λόγω κακοδιοίκησης, ατασθαλιών και αδιαφάνειας σε όλες τις εκφάνσεις του δημόσιου βίου δεν μπορεί να βασίζεται στην αυτοθυσία των λίγων θαρραλέων «μαρτύρων» για πολύ ακόμη.
Είναι επιτακτική ανάγκη ο θεσμός του whistleblowing να εφαρμοστεί πλήρως στην Ελλάδα και οι whistleblowers να τεθούν στο κέντρο ενός αδιαπέραστου πλέγματος προστασίας.
Πέραν της προστασίας θα χρειασθούμε, επί πλέον και μέτρα που θα ενθαρρύνουν τους whistleblowers και θα τους επιβραβεύουν, ώστε σιγά, σιγά να χτίσουμε μια κουλτούρα υπευθυνότητας, όπως αυτή που ενδημούσε στην αρχαία Αθήνα. Ενδεικτικά μόνο θα αναφέρω:
– τον Πλάτωνα, που λέει ότι το μεγαλύτερο και πρώτο από όλα τα κακά είναι να μη τιμωρείται εκείνος που αδικεί,
– τον Σωκράτη, που λέει ότι εκείνη η πόλις διοικείται άριστα, όταν η ύπαρξις της ταυτίζεται με την ύπαρξη του νόμου και όταν ο νόμος τιμωρεί αυτούς που τον παραβαίνουν,
– και τον Μένανδρο, που είπε ότι αν καθένας μας επολεμούσε με προθυμία εκείνον που αδικεί, θεωρώντας σαν δικιά του την αδικία που γίνεται, ποτέ δεν θα πλήθαιναν τόσο πολύ οι κακοί.
Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την κυρία Δαμάσκου για την εκπόνηση της έρευνας, την κυρία Myers για την παρουσία της εδώ, τον Γενικό Γραμματέα Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την συνεχή στήριξή του, καθώς και τους υπόλοιπους ενεργά συμμετέχοντες σε αυτή την σημαντική εκδήλωση.
Σας ευχαριστώ
Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 11 Απριλίου 2013, η 7η κατά σειρά συζήτηση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με θέμα, «Ανταγωνιστικότητα και Εξωστρέφεια: Προϋποθέσεις για την Οικονομική Ανάπτυξη», του κύκλου υπό τον γενικό τίτλο: «Ελλάδα: Μεταρρυθμίσεις, Ρήξεις, Τομές». Την εκδήλωση διοργάνωσαν το ΙΟΒΕ, το ΕΛΙΑΜΕΠ, ηKantor, η Κίνηση Πολιτών και η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς, σε συνεργασία με τοΜέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο πλαίσιο του προγράμματος Megaron Plus.
Στη συζήτηση συμμετείχαν οι κκ: Γιάννης Δραγασάκης, Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και Δ’ Αντιπρόεδρος της Βουλής,Σπύρος Θεοδωρόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της CHIPITA S.A. και Μέλος του Δ.Σ. του ΣΕΒ, Martin Knapp,Συντονιστής του «έργου Ευρωζώνη» της Ένωσης Γερμανικών Επιμελητηρίων Βιομηχανίας και Εμπορίου (DIHK) και τ. Γενικός Διευθυντής του ΕλληνοΓερμανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, και Μιχαήλ Μασουράκης, ΑνώτεροςΔιευθυντής Οικονομικών Μελετών του Ομίλου της Alpha Bank. Τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Νίκος Βέττας, Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Κηρύσσοντας την έναρξη της εκδήλωσης, ο Καθηγητής Νίκος Βέττας, σημείωσε ότι η δρομολόγηση πορείας ανάπτυξης είναι το μείζον και επείγον ζητούμενο για την Ελληνική οικονομία. Υπάρχει πλέον σχεδόν γενική κατανόηση για το ότι αυτή η ανάπτυξη δεν μπορεί να στηρίζεται σε διευρυνόμενο δανεισμό και ότι πρέπει να επιτευχθεί στο πλαίσιο μιιας δημοσιονομικής σταθερότητας. Δεν είναι όμως εξίσου σαφές πώς θα φτάσει η οικονομία στο απαιτούμενο επίπεδο εξωστρέφειας και ανταγωνιστικότητας και πόσο σύντομα είναι αυτό εφικτό.
Ο κ. Martin Knapp αναφέρθηκε στην ανάγκη να ξαναβρεθεί ένας τρόπος επικοινωνίας μεταξύ του Νότου και του Βορρά της Ευρώπης. Για το σκοπό αυτό, πρέπει και οι δυο πλευρές να κάνουν ορισμένες παραδοχές σχετικά με τις συνθήκες λειτουργίας της παγκόσμιας αγοράς αγαθών, υπηρεσιών και χρήματος. Έτσι, ο ευρωπαϊκός Νότος πρέπει να αναγνωρίσει πως η Ευρώπη βρίσκεται σε έναν σκληρότατο ανταγωνισμό με άλλες ηπείρους που παρουσιάζουν ευνοϊκότερες συνθήκες για επιχειρηματική δράση. Παράλληλα, σημείωσε ο κ. Knapp, ο Βορράς πρέπει να καταλάβει πως οι – αναγκαίες κατά τα άλλα – μεταρρυθμίσεις στις οικονομίες του Νότου δε θα φέρουν αυτόματα την ανάπτυξη, αν δεν δοθεί παράλληλα η δέουσα προσοχή στην επιβίωση των επιχειρήσεων, που ανήκουν στον υγιή πυρήνα της πραγματικής οικονομίας της Νότιας Ευρώπης.
Στην εισήγησή του, ο κ. Γιάννης Δραγασάκης τόνισε ότι, το ζητούμενο δεν είναι η εξωστρέφεια ενός οικονομικού συστήματος που έχει χρεοκοπήσει, αλλά η αντικατάστασή του με ένα νέο υπόδειγμα δίκαιης, αλληλέγγυας και βιώσιμης ανάπτυξης. «Η εξωστρέφεια δεν μπορεί να υπάρξει», τόνισε, «μόνο ως υπόθεση κάποιων επιχειρήσεων αλλά ως έκφραση της συνολικής δυναμικής της οικονομίας και ως αποτέλεσμα της συνέργειας κράτους – αγορών και κοινωνίας». Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε, απαιτούνται και νέες, συλλογικές και κοινοπρακτικές μορφές, αναβάθμιση της θέσης και του ρόλου της εργασίας, και δίκαιη κατανομή των αποτελεσμάτων της ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον κ. Δραγασάκη, η εξωστρέφεια και γενικότερα το νέο υπόδειγμα δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης απαιτούν:
- ριζικές μεταρρυθμίσεις στο κράτος, το πολιτικό σύστημα, τη διοίκηση, τη φορολογία
- ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παραγωγικής ανασυγκρότησης, καθώς και
- ανάκτηση της εσωτερικής αγοράς και μια ανταγωνιστικότητα που θα στηρίζεται όχι στη μείωση των μισθών αλλά στην αναβάθμιση της παραγωγικότητας της εργασίας, μέσω της εκπαίδευσης, της αποκατάστασης συλλογικών εργασιακών δικαιωμάτων των εργαζομένων, της έρευνας, της καινοτομίας και των υποδομών.
Παράλληλα, απαιτούν ένα τραπεζικό σύστημα το οποίο θα υπηρετεί την κοινωνία και την πραγματική οικονομία. Η σημερινή πολιτική των μνημονίων, τόνισε ο κ. Δραγασάκης, όχι μόνο δεν δημιουργεί τις παραπάνω προϋποθέσεις, αλλά καταστρέφει και τις βάσεις της μελλοντικής ανάπτυξης. Γι’ αυτό, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις στην Κύπρο, καθίσταται επείγουσα ανάγκη για συνολικό επανασχεδιασμό της πολιτικής που ασκείται στη χώρα μας ως προϋπόθεση για την αποτροπή ακόμη μεγαλύτερων καταστροφών. Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι χρειάζεται μια πολιτική που θα εμπνεύσει και θα κερδίσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και του κόσμου της εργασίας, ο οποίος αποτελεί και τη βασική δύναμη εξόδου από την κρίση.
Ο κ. Μιχαήλ Μασουράκης, στη συνέχεια, υποστήριξε ότι η αντοχή της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας στην συνεχιζόμενη λιτότητα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη χωρίς την εδραίωση προοπτικών ανάπτυξης. Η εφαρμογή του Μνημονίου, τόνισε, είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη. Για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας με άξονες την ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφεια, πέραν της εσωτερικής υποτίμησης, των αποκρατικοποιήσεων και των διαρθρωτικών αλλαγών που υλοποιούνται, απαιτείται και το άνοιγμα της οικονομίας στις ξένες επιχειρήσεις και κεφάλαια, η διευκόλυνση των επενδύσεων με την άρση των περιορισμών που θέτει το χωροταξικό στην επιχειρηματικότητα, και η άσκηση αυτόνομης αναπτυξιακής πολιτικής σε περιφερειακό επίπεδο, μακριά από τον εναγκαλισμό του κράτους. Υπό προϋποθέσεις, σημείωσε ο κ. Μασουράκης, η Ελλάδα μπορεί να γίνει ευρωπαϊκός κόμβος υψηλής ποιότητας διαβίωσης, αναψυχής και εργασίας ανθρώπων υψηλού εισοδηματικού και μορφωτικού επιπέδου, εάν δοθεί έμφαση στην ανάπτυξη υποδομών, περιλαμβανομένων εστιών καινοτομίας, με την ιδιωτικό τομέα σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Καταλήγοντας, υπενθύμισε ότι η επίτευξη του αυτονόητου στην Ελλάδα, κατά παγκόσμια πρωτοτυπία και αποκλειστικότητα, τελεί υπό την αίρεση της πολιτικής συνεννόησης.
Ο κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος, τόνισε την ανάγκη κινητοποίησης των δημιουργικών και παραγωγικών δυνάμεων της χώρας. «Αυτό που πρέπει να κάνουμε όλοι οι Έλληνες επιχειρηματίες είναι να δημιουργήσουμε προκοπή. Να δημιουργήσουμε Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν. Να δουλέψουμε πιο πολύ, πιο σκληρά, πιο δημιουργικά. Και να βοηθήσουμε, στο μέτρο του δυνατού για τον καθένα μας, να ξαναχτίσουμε την οικονομία μας και κατ΄επέκταση την πατρίδα μας. Γιατί ας μην γελιόμαστε χωρίς ισχυρή οικονομία δεν υπάρχει ισχυρή πατρίδα, που μπορεί να προστατεύσει την χώρα και το λαό της». Ο κ. Θεοδωρόπουλος υπογράμμισε ότι μια σύγχρονη επιχείρηση προκειμένου να μπορεί να αναπτυχθεί η ίδια και κατά συνέπεια να συμβάλει στην ανάπτυξη της οικονομίας μας πρέπει να διαθέτει ικανό και εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό, επαρκή κεφάλαια, ανταγωνιστικό κόστος αλλά και επιχειρηματική δεινότητα των διοικούντων.
Σημείωσε ότι, παραμένει συγκρατημένα αισιόδοξος. Όχι γιατί δεν υπάρχουν δυσκολίες, οι οποίες θα διατηρηθούν για πολύ καιρό ακόμη, αλλά διότι η Ελληνική κοινωνία δείχνει να ξεπερνά το πρώτο σοκ, δείχνει να αντιλαμβάνεται ότι δεν είναι μια πρόσκαιρη δυσκολία, αλλά ένα βαθύ συστημικό πρόβλημα του τρόπου που ζήσαμε επί δεκαετίες. «Και ο καθένας χωριστά αλλά και όλοι μαζί προσπαθούμε να ανασυνταχθούμε, να βρούμε νέους δρόμους, να αναβιώσουμε πρακτικές και επαγγέλματα που ξεχάσαμε, να επαναπροσανατολίσουμε τους στόχους μας μακριά από την καρέκλα του δημοσίου υπαλλήλου, να δημιουργήσουμε ξανά δουλειές και προκοπή παράγοντας προϊόντα ή ιδέες».
Κλείνοντας και συνοψίζοντας τη συζήτηση, ο Καθηγητής Νίκος Βέττας ανέφερε ότι η Ελληνική οικονομία έχει ένα εξαιρετικά υψηλό δυναμικό, με ανεκμετάλλευτο ανθρώπινο κεφάλαιο και παραγωγικούς πόρους. Η κρίση θα έπρεπε να έχει κάνει σαφές προς όλους ότι η πορεία σταθεροποίησης και ανάπτυξης προϋποθέτει την απάλειψη σημαντικών στοιχείων παθογένειας που χαρακτήριζαν την Ελληνική οικονομία για δεκαετίες. Ενώ η δημοσιονομική εξυγίανση είναι απαραίτητη, ώστε να εμπεδωθεί κλίμα αξιοπιστίας, εξίσου κρίσιμη είναι η συστηματική προώθηση δομικών μεταρρυθμίσεων, κυρίως αυτών που θα αναπροσδιορίσουν τη σχέση δημόσιου τομέα και ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Η ιδιαίτερη κρισιμότητα αυτού του ζητήματος πρέπει να γίνει κατανοητή όχι μόνο από το πολιτικό σύστημα αλλά και από τους εταίρους και πιστωτές.
Για την παρουσίαση του κ. Σπύρου Θεοδωρόπουλου πιέστε εδώ
Για την παρουσίαση του Καθηγητή κ. Νίκου Βέτα, πιέστε εδώ
Για να παρακολουθήσετε την εκδήλωση σε μαγνητοσκόπηση πιέστε εδώ
Το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ, η Κantor, η Κίνηση Πολιτών και η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς, σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στο πλαίσιο του κύκλου ανοιχτών συζητήσεων Ελλάδα: Μεταρρυθμίσεις, Ρήξεις, Τομές, διοργανώνουν ανοιχτή συζήτηση με θέμα:
«Πώς θα ανακτήσουμε τη χαμένη αξιοπιστία της χώρας;»
Ομιλητές:
– Άννα Διαμαντοπούλου, πρώην Υπουργός και πρώην Επίτροπος
– Ιωάννης-Αλέξιος Ζέπος, Πρέσβης ε.τ., πρώην Γεν. Γραμματέας Υπουργείου Εξωτερικών
– Πέτρος Μάρκαρης, Συγγραφέας
– Λουκάς Τσούκαλης, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Αλέξης Παπαχελάς, Διευθυντής της εφημερίδας «Η Καθημερινή».
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 21 Μαρτίου και ώρα 19.00 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος)Είσοδος ελεύθερη
Λιγότερα & φθηνότερα φακελάκια στην Ελλάδα της κρίσης
Κατά το έτος 2012, το μέγεθος της εγχώριας μικροδιαφθοράς συρρικνώθηκε τόσο στο Δημόσιο όσο και στον Ιδιωτικό Τομέα. Η Εθνική Έρευνα για τη Διαφθορά στην Ελλάδα για το 2012 καταγράφει σημαντική μείωση:
· αφενός στα χρηματικά ποσά που μπαίνουν στα φακελάκια, ώστε το εκτιμώμενο μέγεθος της διαφθοράς κατά το έτος 2012, για πρώτη φορά από την έναρξη της Έρευνας δεν ξεπερνάει το μισό δις (υπολογίζεται 420 εκατ. ευρώ έναντι 554 εκατ. ευρώ το 2011).
· αφετέρου στον αριθμό περιστατικών της διαφθοράς, δεδομένου ότι το ποσοστό των ελληνικών νοικοκυριών έπεσε κατά 1,6% (8,6% το 2012, έναντι 10,2% το 2011).
Η διαφθορά στον Δημόσιο Τομέα
Ο Δημόσιος Τομέας εξακολουθεί να λαμβάνει τα περισσότερα φακελάκια, έναντι του ιδιωτικού τομέα, με τα Νοσοκομεία, τιςΕφορίες και τις Πολεοδομίες να παραμένουν σταθερά στις πρώτες θέσεις της κατάταξης της μικροδιαφθοράς στο Δημόσιο Τομέα. Εντούτοις, τα φακελάκια που προορίζονται για τις δημόσιες υπηρεσίες χαρακτηρίζονται από λιτότητα, δεδομένου ότι κατά μέσο όρο τα ποσά μειώθηκαν κατά 12,2% (€1.228 το 2012, έναντι €1.399 το 2011).
Η διαφθορά στον Ιδιωτικό Τομέα
Από την άλλη πλευρά, ο Ιδιωτικός Τομέας, κερδίζει περισσότερα, δεδομένου ότι τα φακελάκια γίνονται πιο «παχουλά» κατά 2,6% (μέσος όρος €1.442 το 2012, έναντι €1.406 το 2011), παρά την κάμψη στον αριθμό των παράνομων δοσοληψιών (2,6% το 2012 έναντι 3,6% 2011).
Η γεωγραφία της διαφθοράς
Σημειώνεται έντονη διαφοροποίηση του φαινομένου της μικροδιαφθοράς στην ελληνική επικράτεια, με τα υψηλότερα ποσοστά περιστατικών συνολικής διαφθοράς να εντοπίζονται στην Περιφέρεια Αττικής, με πρωτοπόρο τον Νομό Αττικής (λόγω της συγκέντρωσης της πλειοψηφίας των δημοσίων υπηρεσιών) και στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.
Το προφίλ των θυμάτων της διαφθοράς
Η έρευνα σκιαγραφεί επιπλέον και το ατομικό κοινωνικό προφίλ των θυμάτων της μικροδιαφθοράς. (Με βάση το 21,5% των ερωτηθέντων, που έχουν πέσει οποτεδήποτε στο παρελθόν θύματα της μικροδιαφθοράς): πρόκειται, κυρίως, για άνδρες ηλικίας 45-54ετών, απόφοιτους Ανώτερης Εκπαίδευσης, αυτοαπασχολούμενους ή εργοδότες.
Και φέτος, εντοπίζεται η μαζικής έκτασης τάση οι ερωτώμενοι να εκλαμβάνουν τη μη-έκδοση αποδείξεων στις συναλλαγές τους ως περιστατικό διαφθοράς. Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι πολίτες (27,3% για το δημόσιο και 31% για τον ιδιωτικό τομέα), δηλώνουν ότι αρνήθηκαν να καταβάλλουν τα ζητηθέντα ποσά, (έναντι 25,3% και 21,6% αντίστοιχα για το 2011).
Τα αντίδοτα της μικροδιαφθοράς
Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση δίνει λύσεις όχι μόνο διότι εκσυγχρονίζει τη δημόσια διοίκηση, αλλά διότι συμβάλλει στην αποστασιοποίηση του πολίτη από τις δημόσιες υπηρεσίες, με αποτέλεσμα να περιορίζονται οι ευκαιρίες για παράνομες συναλλαγές. H Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς κατά καιρούς έχει αναδείξει εργαλεία της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, όπως η ευρεία υιοθέτηση ηλεκτρονικών πληρωμών στις συναλλαγές με τη δημόσια διοίκηση, η καθιέρωση του Ενιαίου Αριθμού Συναλλαγών του πολίτη κ.α., που μπορούν να πλήξουν τα φακελάκια που κατευθύνονται στις δημόσιες υπηρεσίες. (Για περισσότερες πληροφορίες δείτε το Κείμενο Πολιτικής #2/2012 «Δημόσιος Τομέας & Νέες Τεχνολογίες: Πώς θα κοπεί ο ομφάλιος λώρος μεταξύ των δημοσίων υπηρεσιών και πολιτών/επιχειρήσεων μέσω της χρήσης ηλεκτρονικών συστημάτων;»).
Ταυτόχρονα, η υιοθέτηση και εφαρμογή ενός αποτελεσματικού πλαισίου προστασίας και ενθάρρυνσης των whistleblowers (δηλαδή όσων προβαίνουν σε αποκαλύψεις πληροφοριών για κάποιο αδίκημα διαφθοράς), όχι μόνο θα εξοικονομήσει πόρους, αλλά μακροπρόθεσμα θα αλλάξει νοοτροπίες, σπάζοντας χρόνιους φαύλους κύκλους που «ανέχονται» δωρολήπτες και δωροδότες. “Ας δούμε την τρέχουσα συγκυρία της κρίσης δημιουργικά, κάνοντας μικρά απτά βήματα. Ήδη οι πολίτες εμφανίζουν σημάδια ωρίμανσης. Ας τους ενθαρρύνουμε, ας τους προστατεύσουμε, ας τους διευκολύνουμε, ας τους ενεργοποιήσουμε για την καταπολέμηση της διαφθοράς», τόνισε ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος Κώστας Μπακούρης.
|
ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ 2011-2012 |
|||||
|
Είδος υπηρεσίας |
Από |
Έως |
|||
|
ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ |
ΔΗΜΟΣΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ | Επέμβαση/Εγχείρηση |
2011 |
€100 |
€30.000 |
|
2012 |
€50 |
€20.000 |
|||
| Γρηγορόσημο |
2011 |
€30 |
€20.000 |
||
|
2012 |
€10 |
€7.000 |
|||
| ΕΦΟΡΙΕΣ | Ρύθμιση χρεών |
2011 |
€300 |
€10.000 |
|
|
2012 |
€500 |
€4.000 |
|||
|
Κλείσιμο/Έλεγχος βιβλίων |
2011 |
€100 |
€20.000 |
||
|
2012 |
€100 |
€1.000 |
|||
| Γρηγορόσημο |
2011 |
€10 |
€30.000 |
||
|
2012 |
€200 |
€1.000 |
|||
| ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΕΣ | Οικοδομική άδεια |
2011 |
€200 |
€8.000 |
|
|
2012 |
€100 |
€7.500 |
|||
| Γρηγορόσημο |
2011 |
€200 |
€600 |
||
|
2012 |
€50 |
€5.000 |
|||
| Νομιμοποίηση αυθαιρέτων |
2011 |
€200 |
€5.000 |
||
|
2012 |
€400 |
€3.000 |
|||
|
ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ |
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ | Επέμβαση/εγχείρηση |
2011 |
€150 |
€7.000 |
|
2012 |
€90 |
€25.000 |
|||
| Ιατρικές εξετάσεις |
2011 |
€30 |
€500 |
||
|
2012 |
€10 |
€3.100 |
|||
| ΚΛΑΔΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ | Έλεγχος ΚΤΕΟ |
2011 |
€20 |
€100 |
|
|
2012 |
€20 |
€200 |
|||
| Δίπλωμα οδήγησης |
2011 |
€40 |
€500 |
||
|
2012 |
€100 |
€300 |
|||
Ταυτότητα της έρευνας
Φέτος συμπληρώνονται έξι χρόνια εκπόνησης της Εθνικής Έρευνας για τη Διαφθορά στην Ελλάδα (από το 2007), η οποία αναδεικνύει το μέγεθος της μικρο-διαφθοράς που επιβαρύνει το ελληνικό νοικοκυριό. Η φετινή έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δώδεκα κύματα στο διάστημα Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2012, χρησιμοποιεί δομημένο ερωτηματολόγιο σε δείγμα 12.104 ατόμων. Η συγκριτική ανάλυση και διαχρονική αξιολόγηση των δεδομένων αποδεικνύει την αξιοπιστία και την εγκυρότητα της έρευνας και την καθιστά ένα σημαντικό επιστημονικό εργαλείο. Η Εθνική Έρευνα για τη Διαφθορά στην Ελλάδα 2012 υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Έργου «Διενέργεια Ολοκληρωμένης Εθνικής Έρευνας για τη διαφθορά» που εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007-2013» του ΕΣΠΑ.
Για την αναλυτική παρουσίαση της Εθνικής Έρευνας για τη Διαφθορά 2012, πιέστε εδώ
Για την παρουσίαση του κ. Γιάννη Μαυρή κατά τη Συνέντευξη Τύπου, πιέστε εδώ
Συμπεράσματα & Παρουσιάσεις Ανοικτής Συζήτησης: “Χωρίς ριζική διοικητική μεταρρύθμιση, δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη”, Μέγαρο Μουσικής (22/2/2013 12:00:00 πμ)
Την Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2013, πραγματοποιήθηκε η 5η κατά σειρά δημόσια συζήτηση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με θέμα «Χωρίς ριζική διοικητική μεταρρύθμιση, δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη» του κύκλου υπό τον γενικό τίτλο «Ελλάδα: Μεταρρυθμίσεις, Ρήξεις, Τομές», που διοργάνωσαν η Kantor, το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ, η Κίνηση Πολιτών και η Διεθνής Διαφάνεια–Ελλάς, σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στο πλαίσιο του προγράμματος Megaron Plus. Στη συζήτηση συμμετείχαν οι κκ: Νικηφόρος Διαμαντούρος, Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής και Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χάρης Θεοχάρης, Γενικός Γραμματέας Δημόσιων Εσόδων, Γιάννης Μπουτάρης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, και Χαρίδημος Τσούκας, Καθηγητής στα Πανεπιστήμια Κύπρου και Warwick. Τη συζήτηση συντόνισε και συνόψισε ο Χαράλαμπος Ντόλκας, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Kantor Σύμβουλοι Επιχειρήσεων.
Ο κ. Ν. Διαμαντούρος άρχισε με τη διαπίστωση ότι η μεταρρύθμιση δεν είναι αυτοσκοπός. Πρέπει να υπηρετεί τη βελτίωση της ποιότητας της δημοκρατίας, να εμπεδώνει δηλαδή τις συνθήκες που επιτρέπουν στον πολίτη αλλά και το σύνολο της κοινωνίας να απολαμβάνει τα δικαιώματά του και να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του.
Η “ριζική” διοικητική μεταρρύθμιση συνεπάγεται την συνειδητή εγκατάλειψη του κυρίαρχου υποδείγματος λειτουργίας που βασίζεται σε διανεμητική, επιμεριστική και σε τελευταία ανάλυση πελατειακή λογική, που κατατείνει στην αυθαιρεσία, τη διαφθορά και την κοινωνική αδικία. Το εναλλακτικό υπόδειγμα οφείλει να λειτουργήσει στη βάση των αρχών της καθολικής ηθικής εμβέλειας και να στηρίζεται σε θεσμούς και μηχανισμούς ελέγχων με αντίβαρα στην εκτελεστική εξουσία και ενδυνάμωση του κράτους δικαίου.
Η ριζική μεταρρύθμιση απαιτεί πλέγμα θεσμικών παρεμβάσεων που εκτείνονται στα συστήματα παιδείας, υγείας και κοινωνικής ασφάλισης καθώς και τη δικαιοσύνη. Απαιτεί επίσης την υιοθέτηση μιας ανοιχτής επικοινωνιακής πολιτικής που εξασφαλίζει τη συνεχή ενημέρωση της κοινωνίας στις αλλαγές και τους σκοπούς που εξυπηρετούν και εκφράζεται με τη λογοδοσία του κράτους.
Ο κ. Χ. Τσούκας υποστήριξε ότι το πρόβλημα της Δημόσιας Διοίκησης αντιμετωπίζεται με τρόπο που έχει οδηγήσει σε φαύλο κύκλο όπου, όσο προσπαθεί κανείς να λύσει το πρόβλημα το αναπαράγει. Θεωρεί χαρακτηριστική τη διαχείριση του θέματος της Λίστας Λαγκάρντ που ανέδειξε όλη την παθολογία της Δημόσιας Διοίκησης με την πολιτικοποίηση των διοικητικών θεμάτων, την απουσία διοικητικής αυτοτέλειας, την έλλειψη θεσμικών αντιβάρων και την κομματοκρατική λειτουργία της.
Ριζική μεταρρύθμιση εν προκειμένω σημαίνει την αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του θεσμού, επομένως και των αξιών που έχουν διαχρονικά ενσωματωθεί στη λειτουργία του. Η αλλαγή αυτή απαιτεί αυτοδεσμεύσεις της πολιτικής εξουσίας, αυτοπεριορισμό της κομματικής πατρωνίας των θεσμών, ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας, εισαγωγή μεθόδων επαγγελματικής διοίκησης και εμπέδωση αξιοκρατίας.
Ο κ. Χ. Τσούκας προχώρησε και σε συγκεκριμένες πρακτικές προτάσεις όπως: Οι Γενικοί και ειδικοί γραμματείς υπουργείων και περιφερειών να είναι στελέχη της Δ.Δ., το ΑΣΕΠ να εξελιχθεί σε ανεξάρτητο Ανώτατο Συμβούλιο Δημόσιας Υπηρεσίας, ο γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου να είναι στέλεχος της Δ.Δ. Επίσης να υιοθετηθούν επαγγελματικοί μηχανισμοί επιλογής στελεχών, να αξιοποιηθεί η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και τέλος να υπάρξουν επιχειρηματικά σχέδια με απολογισμούς αποτελεσμάτων σε όλες τις υπηρεσίες.
Ο κ. Γ. Μπουτάρης αναφέρθηκε στις ανάγκες μεταρρύθμισης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και παρουσίασε ειδικότερα τις μεταρρυθμιστικές προτεραιότητες στο Δήμο Θεσσαλονίκης που είναι: η διάκριση της πολιτικής από την Υπηρεσιακή ηγεσία, η μείωση της γραφειοκρατίας και η χειραφέτηση των διοικητικών στελεχών μέσω ανάληψης ευθύνης, αξιολόγησης και υποχρέωσης λογοδοσίας. Η προσπάθεια ξεκίνησε με την εκπόνηση του νέου Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας και εξελίσσεται, με την έναρξη λειτουργίας των νέων Υπηρεσιών, την μετακίνηση στελεχών και την εφαρμογή σύγχρονου μοντέλου διοίκησης.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί έναν από τους βασικότερους πυλώνες του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους. Η αντιμετώπισή της δυστυχώς ήταν δυσανάλογη με την σημασία της στην καθημερινότητα του πολίτη. Οι συνθήκες είναι πια ώριμες για την χειραφέτηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τον απογαλακτισμό της από την Κεντρική διοίκηση, ιδίως μέσω της ευθύνης και είσπραξης συγκεκριμένων φόρων από την ίδια.
Η ριζική διοικητική μεταρρύθμιση αποτελεί όρο sine qua non όχι μόνο για την ανάπτυξη της Χώρας αλλά και για τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Η υλοποίηση αυτής της μεταρρύθμισης προϋποθέτει στελέχη τα οποία θα υπηρετήσουν τους θεσμούς της εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής λειτουργίας και θα απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Ο κ. Χ. Θεοχάρης παρουσίασε τις προτεραιότητες της μεταρρύθμισης στο Υπουργείο Οικονομικών που αποτελεί κεντρικό πυλώνα της δημόσιας διοίκησης και έδωσε έμφαση στο μηχανισμό φορολογικής διοίκησης. Η υπάρχουσα δομή υπηρεσιών έχει αναπτυχθεί με τα χρόνια σε ανταπόκριση κάθε φορά τρεχουσών αναγκών ή και προσωπικών επιλογών.
Σήμερα σχεδιάζεται μια ορθολογική δομή με στόχους την ενίσχυση της αξιοπιστίας, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την αποτελεσματική παρακολούθηση και διεκπεραίωση των υποθέσεων και με έμφαση στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογία. Αυτός είναι και ο λόγος που η Γ.Π.Σ. συνδέθηκε οργανικά με τις υπόλοιπες υπηρεσίες της ΓΓ Δημοσίων Εσόδων.
Οι αλλαγές που σχεδιάστηκαν επιδιώκουν να εμπεδώσουν επίσης το αίσθημα αξιοκρατίας στα στελέχη με αντικειμενική αξιολόγηση της απόδοσης και των επιδόσεων του καθενός. Επίσης να αναβαθμίσουν τις σχέσεις των υπηρεσιών με τον πολίτη καθώς και τις φορολογούμενες επιχειρήσεις με την επικράτηση σταθερών κανόνων λειτουργίας και τη δημιουργία ατμόσφαιρας συνεργασίας.
Συνοψίζοντας ο κ. Χ. Ντόλκας ανέφερε ότι οι παρουσιάσεις των ομιλητών και η συζήτηση που ακολούθησε επέτρεψε την εξαγωγή ορισμένων βασικών συμπερασμάτων. Στα 190 σχεδόν χρόνια Ελληνικής Πολιτείας η Δημόσια Διοίκηση δεν μπόρεσε, ή δεν αφέθηκε, να αποκτήσει σύγχρονη και αποτελεσματική λειτουργία. Ήταν το καταφύγιο αναζήτησης σταθερής εργασίας για τους νέους ανθρώπους. Αυτό σε συνδυασμό με τις συνεχείς παρεμβάσεις της πολιτικής εξουσίας οδήγησε στη λειτουργία κράτους με πελατειακή λογική με συνέπεια την αυθαιρεσία, τη διαφθορά, την κοινωνική αδικία και την αποδυνάμωση του κράτους δικαίου.
Η “ριζική” διοικητική μεταρρύθμιση απαιτεί την αλλαγή της πρακτικής αυτής και της εγκατάστασης μηχανισμών ελέγχων και αντιβάρων στην εκτελεστική εξουσία. Η αλλαγή αυτή απαιτεί αυτοδεσμεύσεις της πολιτικής εξουσίας και την ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας της Δ.Δ. με παράλληλη την εμπέδωση της αξιοκρατίας και της λογοδοσίας κάθε υπηρεσίας.
Σήμερα οι αλλαγές στη Δημόσια Διοίκηση περιλαμβάνονται στις δεσμεύσεις της χώρας. Παρεμβάσεις έχουν ήδη αρχίσει σε ορισμένα υπουργεία αλλά και μεγάλες μονάδες Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ασφαλώς θα επεκταθούν. Ανοίγονται επομένως οι δυνατότητες ριζικής αναδιάρθρωσης, ενώ οι κίνδυνοι να αποτύχει ή να εκφυλισθεί και αυτό το πρόγραμμα δεν έχουν εκλείψει. Είναι μοναδική ευκαιρία αποκτήσουμε σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση που θα εξυπηρετεί τον πολίτη όπως επίσης και την επιχείρηση, που θα παίρνει αποφάσεις έγκαιρα, που θα εποπτεύει αποτελεσματικά τις αγορές χωρίς να αποθαρρύνει την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις και η οποία θα λογοδοτεί για τα αποτελέσματα που επιτυγχάνει.
Είναι κρίσιμο να εξασφαλισθεί σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση που θα απαλλάξει και την Οικονομία από περιττά βάρη και παράλογες καθυστερήσεις και θα σταθεί αρωγός στις προσπάθειες οικονομικής ανάπτυξης.
Μπορείτε να βρείτε τις παρουσιάσεις:
– του Καθηγητή κ. Χαρίδημου Τσούκα
– του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων κ. Χάρη Θεοχάρη
Για τη βιντεοσκόπηση της εκδήλωσης, πιέστε εδώ
Ο κ. Ν. Διαμαντούρος άρχισε με τη διαπίστωση ότι η μεταρρύθμιση δεν είναι αυτοσκοπός. Πρέπει να υπηρετεί τη βελτίωση της ποιότητας της δημοκρατίας, να εμπεδώνει δηλαδή τις συνθήκες που επιτρέπουν στον πολίτη αλλά και το σύνολο της κοινωνίας να απολαμβάνει τα δικαιώματά του και να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του.
Η “ριζική” διοικητική μεταρρύθμιση συνεπάγεται την συνειδητή εγκατάλειψη του κυρίαρχου υποδείγματος λειτουργίας που βασίζεται σε διανεμητική, επιμεριστική και σε τελευταία ανάλυση πελατειακή λογική, που κατατείνει στην αυθαιρεσία, τη διαφθορά και την κοινωνική αδικία. Το εναλλακτικό υπόδειγμα οφείλει να λειτουργήσει στη βάση των αρχών της καθολικής ηθικής εμβέλειας και να στηρίζεται σε θεσμούς και μηχανισμούς ελέγχων με αντίβαρα στην εκτελεστική εξουσία και ενδυνάμωση του κράτους δικαίου.
Η ριζική μεταρρύθμιση απαιτεί πλέγμα θεσμικών παρεμβάσεων που εκτείνονται στα συστήματα παιδείας, υγείας και κοινωνικής ασφάλισης καθώς και τη δικαιοσύνη. Απαιτεί επίσης την υιοθέτηση μιας ανοιχτής επικοινωνιακής πολιτικής που εξασφαλίζει τη συνεχή ενημέρωση της κοινωνίας στις αλλαγές και τους σκοπούς που εξυπηρετούν και εκφράζεται με τη λογοδοσία του κράτους.
Ο κ. Χ. Τσούκας υποστήριξε ότι το πρόβλημα της Δημόσιας Διοίκησης αντιμετωπίζεται με τρόπο που έχει οδηγήσει σε φαύλο κύκλο όπου, όσο προσπαθεί κανείς να λύσει το πρόβλημα το αναπαράγει. Θεωρεί χαρακτηριστική τη διαχείριση του θέματος της Λίστας Λαγκάρντ που ανέδειξε όλη την παθολογία της Δημόσιας Διοίκησης με την πολιτικοποίηση των διοικητικών θεμάτων, την απουσία διοικητικής αυτοτέλειας, την έλλειψη θεσμικών αντιβάρων και την κομματοκρατική λειτουργία της.
Ριζική μεταρρύθμιση εν προκειμένω σημαίνει την αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του θεσμού, επομένως και των αξιών που έχουν διαχρονικά ενσωματωθεί στη λειτουργία του. Η αλλαγή αυτή απαιτεί αυτοδεσμεύσεις της πολιτικής εξουσίας, αυτοπεριορισμό της κομματικής πατρωνίας των θεσμών, ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας, εισαγωγή μεθόδων επαγγελματικής διοίκησης και εμπέδωση αξιοκρατίας.
Ο κ. Χ. Τσούκας προχώρησε και σε συγκεκριμένες πρακτικές προτάσεις όπως: Οι Γενικοί και ειδικοί γραμματείς υπουργείων και περιφερειών να είναι στελέχη της Δ.Δ., το ΑΣΕΠ να εξελιχθεί σε ανεξάρτητο Ανώτατο Συμβούλιο Δημόσιας Υπηρεσίας, ο γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου να είναι στέλεχος της Δ.Δ. Επίσης να υιοθετηθούν επαγγελματικοί μηχανισμοί επιλογής στελεχών, να αξιοποιηθεί η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και τέλος να υπάρξουν επιχειρηματικά σχέδια με απολογισμούς αποτελεσμάτων σε όλες τις υπηρεσίες.
Ο κ. Γ. Μπουτάρης αναφέρθηκε στις ανάγκες μεταρρύθμισης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και παρουσίασε ειδικότερα τις μεταρρυθμιστικές προτεραιότητες στο Δήμο Θεσσαλονίκης που είναι: η διάκριση της πολιτικής από την Υπηρεσιακή ηγεσία, η μείωση της γραφειοκρατίας και η χειραφέτηση των διοικητικών στελεχών μέσω ανάληψης ευθύνης, αξιολόγησης και υποχρέωσης λογοδοσίας. Η προσπάθεια ξεκίνησε με την εκπόνηση του νέου Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας και εξελίσσεται, με την έναρξη λειτουργίας των νέων Υπηρεσιών, την μετακίνηση στελεχών και την εφαρμογή σύγχρονου μοντέλου διοίκησης.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί έναν από τους βασικότερους πυλώνες του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους. Η αντιμετώπισή της δυστυχώς ήταν δυσανάλογη με την σημασία της στην καθημερινότητα του πολίτη. Οι συνθήκες είναι πια ώριμες για την χειραφέτηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τον απογαλακτισμό της από την Κεντρική διοίκηση, ιδίως μέσω της ευθύνης και είσπραξης συγκεκριμένων φόρων από την ίδια.
Η ριζική διοικητική μεταρρύθμιση αποτελεί όρο sine qua non όχι μόνο για την ανάπτυξη της Χώρας αλλά και για τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Η υλοποίηση αυτής της μεταρρύθμισης προϋποθέτει στελέχη τα οποία θα υπηρετήσουν τους θεσμούς της εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής λειτουργίας και θα απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Ο κ. Χ. Θεοχάρης παρουσίασε τις προτεραιότητες της μεταρρύθμισης στο Υπουργείο Οικονομικών που αποτελεί κεντρικό πυλώνα της δημόσιας διοίκησης και έδωσε έμφαση στο μηχανισμό φορολογικής διοίκησης. Η υπάρχουσα δομή υπηρεσιών έχει αναπτυχθεί με τα χρόνια σε ανταπόκριση κάθε φορά τρεχουσών αναγκών ή και προσωπικών επιλογών.
Σήμερα σχεδιάζεται μια ορθολογική δομή με στόχους την ενίσχυση της αξιοπιστίας, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την αποτελεσματική παρακολούθηση και διεκπεραίωση των υποθέσεων και με έμφαση στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογία. Αυτός είναι και ο λόγος που η Γ.Π.Σ. συνδέθηκε οργανικά με τις υπόλοιπες υπηρεσίες της ΓΓ Δημοσίων Εσόδων.
Οι αλλαγές που σχεδιάστηκαν επιδιώκουν να εμπεδώσουν επίσης το αίσθημα αξιοκρατίας στα στελέχη με αντικειμενική αξιολόγηση της απόδοσης και των επιδόσεων του καθενός. Επίσης να αναβαθμίσουν τις σχέσεις των υπηρεσιών με τον πολίτη καθώς και τις φορολογούμενες επιχειρήσεις με την επικράτηση σταθερών κανόνων λειτουργίας και τη δημιουργία ατμόσφαιρας συνεργασίας.
Συνοψίζοντας ο κ. Χ. Ντόλκας ανέφερε ότι οι παρουσιάσεις των ομιλητών και η συζήτηση που ακολούθησε επέτρεψε την εξαγωγή ορισμένων βασικών συμπερασμάτων. Στα 190 σχεδόν χρόνια Ελληνικής Πολιτείας η Δημόσια Διοίκηση δεν μπόρεσε, ή δεν αφέθηκε, να αποκτήσει σύγχρονη και αποτελεσματική λειτουργία. Ήταν το καταφύγιο αναζήτησης σταθερής εργασίας για τους νέους ανθρώπους. Αυτό σε συνδυασμό με τις συνεχείς παρεμβάσεις της πολιτικής εξουσίας οδήγησε στη λειτουργία κράτους με πελατειακή λογική με συνέπεια την αυθαιρεσία, τη διαφθορά, την κοινωνική αδικία και την αποδυνάμωση του κράτους δικαίου.
Η “ριζική” διοικητική μεταρρύθμιση απαιτεί την αλλαγή της πρακτικής αυτής και της εγκατάστασης μηχανισμών ελέγχων και αντιβάρων στην εκτελεστική εξουσία. Η αλλαγή αυτή απαιτεί αυτοδεσμεύσεις της πολιτικής εξουσίας και την ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας της Δ.Δ. με παράλληλη την εμπέδωση της αξιοκρατίας και της λογοδοσίας κάθε υπηρεσίας.
Σήμερα οι αλλαγές στη Δημόσια Διοίκηση περιλαμβάνονται στις δεσμεύσεις της χώρας. Παρεμβάσεις έχουν ήδη αρχίσει σε ορισμένα υπουργεία αλλά και μεγάλες μονάδες Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ασφαλώς θα επεκταθούν. Ανοίγονται επομένως οι δυνατότητες ριζικής αναδιάρθρωσης, ενώ οι κίνδυνοι να αποτύχει ή να εκφυλισθεί και αυτό το πρόγραμμα δεν έχουν εκλείψει. Είναι μοναδική ευκαιρία αποκτήσουμε σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση που θα εξυπηρετεί τον πολίτη όπως επίσης και την επιχείρηση, που θα παίρνει αποφάσεις έγκαιρα, που θα εποπτεύει αποτελεσματικά τις αγορές χωρίς να αποθαρρύνει την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις και η οποία θα λογοδοτεί για τα αποτελέσματα που επιτυγχάνει.
Είναι κρίσιμο να εξασφαλισθεί σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση που θα απαλλάξει και την Οικονομία από περιττά βάρη και παράλογες καθυστερήσεις και θα σταθεί αρωγός στις προσπάθειες οικονομικής ανάπτυξης.
Μπορείτε να βρείτε τις παρουσιάσεις:
– του Καθηγητή κ. Χαρίδημου Τσούκα
– του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων κ. Χάρη Θεοχάρη
Για τη βιντεοσκόπηση της εκδήλωσης, πιέστε εδώ
Το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ, η Κantor, η Κίνηση Πολιτών και η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς, σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών διοργανώνουν ανοικτή συζήτηση με θέμα:
«Χωρίς ριζική διοικητική μεταρρύθμιση, δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη»
Ομιλητές:
Νικηφόρος Διαμαντούρος, Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής και Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών
Γιάννης Μπουτάρης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης
Χάρης Θεοχάρης, Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων και
Χαρίδημος Τσούκας, Καθηγητής στα Πανεπιστήμια Κύπρου και Warwick
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Χαράλαμπος Ντόλκας, Πρόεδρος του Δ.Σ. της Kantor Σύμβουλοι Επιχειρήσεων
Η συζήτηση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 21 Φεβρουαρίου 2013 και ώρα 19.00μμ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Είσοδος Ελεύθερη