Κύριε Υπουργέ,
Κύριε Γενικέ Γραμματέα,
Mrs. Myers,
Κυρίες & Κύριοι,
Θα ήθελα να σας καλωσορίσω στη σημερινή μας εκδήλωση, που λαμβάνει χώρα στο φιλόξενο αυτό αμφιθέατρο, του Μεγάρου Καρατζά, για την ευγενική παραχώρηση του οποίου ευχαριστούμε θερμά την Εθνική Τράπεζα.
Τον τελευταίο ένα χρόνο περίπου, εκπονήθηκε από τη Διεθνή Διαφάνεια-Ελλάς η έρευνα την οποία θα σας παρουσιάσουμε σήμερα σχετικά με την Προστασία των Whistleblowers στην Ελλάδα. Η εν λόγω έρευνα, που συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος “Providing An Alternative to Silence: Towards Greater Protection and Support for Whistleblowers in the EU”. Παρέχοντας μια εναλλακτική λύση στη σιωπή, για μεγαλύτερη προστασία και στήριξη των Whistleblowers αποτελεί κομμάτι ενός ευρύτερου ερευνητικού εγχειρήματος που πραγματοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια σε 6 ευρωπαϊκές χώρες, υπό τον συντονισμό της Γραμματείας της Διεθνούς Διαφάνειας, που εδρεύει στο Βερολίνο.
Η έρευνα που παρουσιάζει σήμερα ενώπιον σας η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς φιλοδοξεί να προτείνει τις βασικές κατευθυντήριες αρχές πάνω στις οποίες θα πρέπει να βασίζεται ένα ισχυρό και αποτελεσματικό ελληνικό νομικό πλαίσιο για την προστασία των whistleblowers. Δεν χρειάζεται να εφεύρουμε τον τροχό. Καλές πρακτικές εφαρμόζονται ήδη παγκοσμίως με επιτυχία. Αρκεί να τις ενστερνιστούμε και να τις προσαρμόσουμε στην ελληνική πραγματικότητα.
Ωστόσο, μόνη η θέσπιση νομοθετικού πλαισίου, χωρίς τον κατάλληλο συντονισμό των Φορέων Καταπολέμησης της Διαφθοράς, δεν πρόκειται να αποδώσει τα αναμενόμενα. Το ζητούμενο δεν είναι να σωρεύονται περισσότερες καταγγελίες στα γραφεία του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης ή του ΣΔΟΕ, αλλά να εξιχνιάζονται έγκαιρα και αποτελεσματικά. Αναμένουμε τις εξελίξεις για την εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου κατά της Διαφθοράς, που θα συντονίζεται υπό έναν Εθνικό Συντονιστή.
Τέλος, αναφορικά κυρίως με το whistleblowing, απαιτείται επιπλέον και η καλλιέργεια κουλτούρας αντίδρασης στη διαφθορά, προκειμένου οι whistleblowers να εκλαμβάνονται ως ενεργοί πολίτες και όχι ως «ρουφιάνοι». Το whistleblowing πρέπει να αποτελεί επιλογή και όχι εκ του νόμου επιβαλλόμενη υποχρέωση. Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι αποτελεί δικαίωμα και υποχρέωσή μας ως πολιτών να συμμετέχουμε ενεργά στην καταπολέμηση της διαφθοράς και να απαιτούμε την τιμωρία αυτών που παρανομούν. Μια ευνομούμενη πολιτεία η οποία έφτασε στο χείλος της οικονομικής καταστροφής λόγω κακοδιοίκησης, ατασθαλιών και αδιαφάνειας σε όλες τις εκφάνσεις του δημόσιου βίου δεν μπορεί να βασίζεται στην αυτοθυσία των λίγων θαρραλέων «μαρτύρων» για πολύ ακόμη.
Είναι επιτακτική ανάγκη ο θεσμός του whistleblowing να εφαρμοστεί πλήρως στην Ελλάδα και οι whistleblowers να τεθούν στο κέντρο ενός αδιαπέραστου πλέγματος προστασίας.
Πέραν της προστασίας θα χρειασθούμε, επί πλέον και μέτρα που θα ενθαρρύνουν τους whistleblowers και θα τους επιβραβεύουν, ώστε σιγά, σιγά να χτίσουμε μια κουλτούρα υπευθυνότητας, όπως αυτή που ενδημούσε στην αρχαία Αθήνα. Ενδεικτικά μόνο θα αναφέρω:
– τον Πλάτωνα, που λέει ότι το μεγαλύτερο και πρώτο από όλα τα κακά είναι να μη τιμωρείται εκείνος που αδικεί,
– τον Σωκράτη, που λέει ότι εκείνη η πόλις διοικείται άριστα, όταν η ύπαρξις της ταυτίζεται με την ύπαρξη του νόμου και όταν ο νόμος τιμωρεί αυτούς που τον παραβαίνουν,
– και τον Μένανδρο, που είπε ότι αν καθένας μας επολεμούσε με προθυμία εκείνον που αδικεί, θεωρώντας σαν δικιά του την αδικία που γίνεται, ποτέ δεν θα πλήθαιναν τόσο πολύ οι κακοί.
Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την κυρία Δαμάσκου για την εκπόνηση της έρευνας, την κυρία Myers για την παρουσία της εδώ, τον Γενικό Γραμματέα Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την συνεχή στήριξή του, καθώς και τους υπόλοιπους ενεργά συμμετέχοντες σε αυτή την σημαντική εκδήλωση.
Σας ευχαριστώ
Άρθρα / Συνεντεύξεις
Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 11 Απριλίου 2013, η 7η κατά σειρά συζήτηση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με θέμα, «Ανταγωνιστικότητα και Εξωστρέφεια: Προϋποθέσεις για την Οικονομική Ανάπτυξη», του κύκλου υπό τον γενικό τίτλο: «Ελλάδα: Μεταρρυθμίσεις, Ρήξεις, Τομές». Την εκδήλωση διοργάνωσαν το ΙΟΒΕ, το ΕΛΙΑΜΕΠ, ηKantor, η Κίνηση Πολιτών και η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς, σε συνεργασία με τοΜέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο πλαίσιο του προγράμματος Megaron Plus.
Στη συζήτηση συμμετείχαν οι κκ: Γιάννης Δραγασάκης, Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και Δ’ Αντιπρόεδρος της Βουλής,Σπύρος Θεοδωρόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της CHIPITA S.A. και Μέλος του Δ.Σ. του ΣΕΒ, Martin Knapp,Συντονιστής του «έργου Ευρωζώνη» της Ένωσης Γερμανικών Επιμελητηρίων Βιομηχανίας και Εμπορίου (DIHK) και τ. Γενικός Διευθυντής του ΕλληνοΓερμανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, και Μιχαήλ Μασουράκης, ΑνώτεροςΔιευθυντής Οικονομικών Μελετών του Ομίλου της Alpha Bank. Τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Νίκος Βέττας, Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Κηρύσσοντας την έναρξη της εκδήλωσης, ο Καθηγητής Νίκος Βέττας, σημείωσε ότι η δρομολόγηση πορείας ανάπτυξης είναι το μείζον και επείγον ζητούμενο για την Ελληνική οικονομία. Υπάρχει πλέον σχεδόν γενική κατανόηση για το ότι αυτή η ανάπτυξη δεν μπορεί να στηρίζεται σε διευρυνόμενο δανεισμό και ότι πρέπει να επιτευχθεί στο πλαίσιο μιιας δημοσιονομικής σταθερότητας. Δεν είναι όμως εξίσου σαφές πώς θα φτάσει η οικονομία στο απαιτούμενο επίπεδο εξωστρέφειας και ανταγωνιστικότητας και πόσο σύντομα είναι αυτό εφικτό.
Ο κ. Martin Knapp αναφέρθηκε στην ανάγκη να ξαναβρεθεί ένας τρόπος επικοινωνίας μεταξύ του Νότου και του Βορρά της Ευρώπης. Για το σκοπό αυτό, πρέπει και οι δυο πλευρές να κάνουν ορισμένες παραδοχές σχετικά με τις συνθήκες λειτουργίας της παγκόσμιας αγοράς αγαθών, υπηρεσιών και χρήματος. Έτσι, ο ευρωπαϊκός Νότος πρέπει να αναγνωρίσει πως η Ευρώπη βρίσκεται σε έναν σκληρότατο ανταγωνισμό με άλλες ηπείρους που παρουσιάζουν ευνοϊκότερες συνθήκες για επιχειρηματική δράση. Παράλληλα, σημείωσε ο κ. Knapp, ο Βορράς πρέπει να καταλάβει πως οι – αναγκαίες κατά τα άλλα – μεταρρυθμίσεις στις οικονομίες του Νότου δε θα φέρουν αυτόματα την ανάπτυξη, αν δεν δοθεί παράλληλα η δέουσα προσοχή στην επιβίωση των επιχειρήσεων, που ανήκουν στον υγιή πυρήνα της πραγματικής οικονομίας της Νότιας Ευρώπης.
Στην εισήγησή του, ο κ. Γιάννης Δραγασάκης τόνισε ότι, το ζητούμενο δεν είναι η εξωστρέφεια ενός οικονομικού συστήματος που έχει χρεοκοπήσει, αλλά η αντικατάστασή του με ένα νέο υπόδειγμα δίκαιης, αλληλέγγυας και βιώσιμης ανάπτυξης. «Η εξωστρέφεια δεν μπορεί να υπάρξει», τόνισε, «μόνο ως υπόθεση κάποιων επιχειρήσεων αλλά ως έκφραση της συνολικής δυναμικής της οικονομίας και ως αποτέλεσμα της συνέργειας κράτους – αγορών και κοινωνίας». Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε, απαιτούνται και νέες, συλλογικές και κοινοπρακτικές μορφές, αναβάθμιση της θέσης και του ρόλου της εργασίας, και δίκαιη κατανομή των αποτελεσμάτων της ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον κ. Δραγασάκη, η εξωστρέφεια και γενικότερα το νέο υπόδειγμα δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης απαιτούν:
- ριζικές μεταρρυθμίσεις στο κράτος, το πολιτικό σύστημα, τη διοίκηση, τη φορολογία
- ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παραγωγικής ανασυγκρότησης, καθώς και
- ανάκτηση της εσωτερικής αγοράς και μια ανταγωνιστικότητα που θα στηρίζεται όχι στη μείωση των μισθών αλλά στην αναβάθμιση της παραγωγικότητας της εργασίας, μέσω της εκπαίδευσης, της αποκατάστασης συλλογικών εργασιακών δικαιωμάτων των εργαζομένων, της έρευνας, της καινοτομίας και των υποδομών.
Παράλληλα, απαιτούν ένα τραπεζικό σύστημα το οποίο θα υπηρετεί την κοινωνία και την πραγματική οικονομία. Η σημερινή πολιτική των μνημονίων, τόνισε ο κ. Δραγασάκης, όχι μόνο δεν δημιουργεί τις παραπάνω προϋποθέσεις, αλλά καταστρέφει και τις βάσεις της μελλοντικής ανάπτυξης. Γι’ αυτό, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις στην Κύπρο, καθίσταται επείγουσα ανάγκη για συνολικό επανασχεδιασμό της πολιτικής που ασκείται στη χώρα μας ως προϋπόθεση για την αποτροπή ακόμη μεγαλύτερων καταστροφών. Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι χρειάζεται μια πολιτική που θα εμπνεύσει και θα κερδίσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και του κόσμου της εργασίας, ο οποίος αποτελεί και τη βασική δύναμη εξόδου από την κρίση.
Ο κ. Μιχαήλ Μασουράκης, στη συνέχεια, υποστήριξε ότι η αντοχή της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας στην συνεχιζόμενη λιτότητα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη χωρίς την εδραίωση προοπτικών ανάπτυξης. Η εφαρμογή του Μνημονίου, τόνισε, είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη. Για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας με άξονες την ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφεια, πέραν της εσωτερικής υποτίμησης, των αποκρατικοποιήσεων και των διαρθρωτικών αλλαγών που υλοποιούνται, απαιτείται και το άνοιγμα της οικονομίας στις ξένες επιχειρήσεις και κεφάλαια, η διευκόλυνση των επενδύσεων με την άρση των περιορισμών που θέτει το χωροταξικό στην επιχειρηματικότητα, και η άσκηση αυτόνομης αναπτυξιακής πολιτικής σε περιφερειακό επίπεδο, μακριά από τον εναγκαλισμό του κράτους. Υπό προϋποθέσεις, σημείωσε ο κ. Μασουράκης, η Ελλάδα μπορεί να γίνει ευρωπαϊκός κόμβος υψηλής ποιότητας διαβίωσης, αναψυχής και εργασίας ανθρώπων υψηλού εισοδηματικού και μορφωτικού επιπέδου, εάν δοθεί έμφαση στην ανάπτυξη υποδομών, περιλαμβανομένων εστιών καινοτομίας, με την ιδιωτικό τομέα σε πρωταγωνιστικό ρόλο. Καταλήγοντας, υπενθύμισε ότι η επίτευξη του αυτονόητου στην Ελλάδα, κατά παγκόσμια πρωτοτυπία και αποκλειστικότητα, τελεί υπό την αίρεση της πολιτικής συνεννόησης.
Ο κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος, τόνισε την ανάγκη κινητοποίησης των δημιουργικών και παραγωγικών δυνάμεων της χώρας. «Αυτό που πρέπει να κάνουμε όλοι οι Έλληνες επιχειρηματίες είναι να δημιουργήσουμε προκοπή. Να δημιουργήσουμε Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν. Να δουλέψουμε πιο πολύ, πιο σκληρά, πιο δημιουργικά. Και να βοηθήσουμε, στο μέτρο του δυνατού για τον καθένα μας, να ξαναχτίσουμε την οικονομία μας και κατ΄επέκταση την πατρίδα μας. Γιατί ας μην γελιόμαστε χωρίς ισχυρή οικονομία δεν υπάρχει ισχυρή πατρίδα, που μπορεί να προστατεύσει την χώρα και το λαό της». Ο κ. Θεοδωρόπουλος υπογράμμισε ότι μια σύγχρονη επιχείρηση προκειμένου να μπορεί να αναπτυχθεί η ίδια και κατά συνέπεια να συμβάλει στην ανάπτυξη της οικονομίας μας πρέπει να διαθέτει ικανό και εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό, επαρκή κεφάλαια, ανταγωνιστικό κόστος αλλά και επιχειρηματική δεινότητα των διοικούντων.
Σημείωσε ότι, παραμένει συγκρατημένα αισιόδοξος. Όχι γιατί δεν υπάρχουν δυσκολίες, οι οποίες θα διατηρηθούν για πολύ καιρό ακόμη, αλλά διότι η Ελληνική κοινωνία δείχνει να ξεπερνά το πρώτο σοκ, δείχνει να αντιλαμβάνεται ότι δεν είναι μια πρόσκαιρη δυσκολία, αλλά ένα βαθύ συστημικό πρόβλημα του τρόπου που ζήσαμε επί δεκαετίες. «Και ο καθένας χωριστά αλλά και όλοι μαζί προσπαθούμε να ανασυνταχθούμε, να βρούμε νέους δρόμους, να αναβιώσουμε πρακτικές και επαγγέλματα που ξεχάσαμε, να επαναπροσανατολίσουμε τους στόχους μας μακριά από την καρέκλα του δημοσίου υπαλλήλου, να δημιουργήσουμε ξανά δουλειές και προκοπή παράγοντας προϊόντα ή ιδέες».
Κλείνοντας και συνοψίζοντας τη συζήτηση, ο Καθηγητής Νίκος Βέττας ανέφερε ότι η Ελληνική οικονομία έχει ένα εξαιρετικά υψηλό δυναμικό, με ανεκμετάλλευτο ανθρώπινο κεφάλαιο και παραγωγικούς πόρους. Η κρίση θα έπρεπε να έχει κάνει σαφές προς όλους ότι η πορεία σταθεροποίησης και ανάπτυξης προϋποθέτει την απάλειψη σημαντικών στοιχείων παθογένειας που χαρακτήριζαν την Ελληνική οικονομία για δεκαετίες. Ενώ η δημοσιονομική εξυγίανση είναι απαραίτητη, ώστε να εμπεδωθεί κλίμα αξιοπιστίας, εξίσου κρίσιμη είναι η συστηματική προώθηση δομικών μεταρρυθμίσεων, κυρίως αυτών που θα αναπροσδιορίσουν τη σχέση δημόσιου τομέα και ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Η ιδιαίτερη κρισιμότητα αυτού του ζητήματος πρέπει να γίνει κατανοητή όχι μόνο από το πολιτικό σύστημα αλλά και από τους εταίρους και πιστωτές.
Για την παρουσίαση του κ. Σπύρου Θεοδωρόπουλου πιέστε εδώ
Για την παρουσίαση του Καθηγητή κ. Νίκου Βέτα, πιέστε εδώ
Για να παρακολουθήσετε την εκδήλωση σε μαγνητοσκόπηση πιέστε εδώ
Το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ, η Κantor, η Κίνηση Πολιτών και η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς, σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στο πλαίσιο του κύκλου ανοιχτών συζητήσεων Ελλάδα: Μεταρρυθμίσεις, Ρήξεις, Τομές, διοργανώνουν ανοιχτή συζήτηση με θέμα:
«Πώς θα ανακτήσουμε τη χαμένη αξιοπιστία της χώρας;»
Ομιλητές:
– Άννα Διαμαντοπούλου, πρώην Υπουργός και πρώην Επίτροπος
– Ιωάννης-Αλέξιος Ζέπος, Πρέσβης ε.τ., πρώην Γεν. Γραμματέας Υπουργείου Εξωτερικών
– Πέτρος Μάρκαρης, Συγγραφέας
– Λουκάς Τσούκαλης, Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Αλέξης Παπαχελάς, Διευθυντής της εφημερίδας «Η Καθημερινή».
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 21 Μαρτίου και ώρα 19.00 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος)Είσοδος ελεύθερη
Λιγότερα & φθηνότερα φακελάκια στην Ελλάδα της κρίσης
Κατά το έτος 2012, το μέγεθος της εγχώριας μικροδιαφθοράς συρρικνώθηκε τόσο στο Δημόσιο όσο και στον Ιδιωτικό Τομέα. Η Εθνική Έρευνα για τη Διαφθορά στην Ελλάδα για το 2012 καταγράφει σημαντική μείωση:
· αφενός στα χρηματικά ποσά που μπαίνουν στα φακελάκια, ώστε το εκτιμώμενο μέγεθος της διαφθοράς κατά το έτος 2012, για πρώτη φορά από την έναρξη της Έρευνας δεν ξεπερνάει το μισό δις (υπολογίζεται 420 εκατ. ευρώ έναντι 554 εκατ. ευρώ το 2011).
· αφετέρου στον αριθμό περιστατικών της διαφθοράς, δεδομένου ότι το ποσοστό των ελληνικών νοικοκυριών έπεσε κατά 1,6% (8,6% το 2012, έναντι 10,2% το 2011).
Η διαφθορά στον Δημόσιο Τομέα
Ο Δημόσιος Τομέας εξακολουθεί να λαμβάνει τα περισσότερα φακελάκια, έναντι του ιδιωτικού τομέα, με τα Νοσοκομεία, τιςΕφορίες και τις Πολεοδομίες να παραμένουν σταθερά στις πρώτες θέσεις της κατάταξης της μικροδιαφθοράς στο Δημόσιο Τομέα. Εντούτοις, τα φακελάκια που προορίζονται για τις δημόσιες υπηρεσίες χαρακτηρίζονται από λιτότητα, δεδομένου ότι κατά μέσο όρο τα ποσά μειώθηκαν κατά 12,2% (€1.228 το 2012, έναντι €1.399 το 2011).
Η διαφθορά στον Ιδιωτικό Τομέα
Από την άλλη πλευρά, ο Ιδιωτικός Τομέας, κερδίζει περισσότερα, δεδομένου ότι τα φακελάκια γίνονται πιο «παχουλά» κατά 2,6% (μέσος όρος €1.442 το 2012, έναντι €1.406 το 2011), παρά την κάμψη στον αριθμό των παράνομων δοσοληψιών (2,6% το 2012 έναντι 3,6% 2011).
Η γεωγραφία της διαφθοράς
Σημειώνεται έντονη διαφοροποίηση του φαινομένου της μικροδιαφθοράς στην ελληνική επικράτεια, με τα υψηλότερα ποσοστά περιστατικών συνολικής διαφθοράς να εντοπίζονται στην Περιφέρεια Αττικής, με πρωτοπόρο τον Νομό Αττικής (λόγω της συγκέντρωσης της πλειοψηφίας των δημοσίων υπηρεσιών) και στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.
Το προφίλ των θυμάτων της διαφθοράς
Η έρευνα σκιαγραφεί επιπλέον και το ατομικό κοινωνικό προφίλ των θυμάτων της μικροδιαφθοράς. (Με βάση το 21,5% των ερωτηθέντων, που έχουν πέσει οποτεδήποτε στο παρελθόν θύματα της μικροδιαφθοράς): πρόκειται, κυρίως, για άνδρες ηλικίας 45-54ετών, απόφοιτους Ανώτερης Εκπαίδευσης, αυτοαπασχολούμενους ή εργοδότες.
Και φέτος, εντοπίζεται η μαζικής έκτασης τάση οι ερωτώμενοι να εκλαμβάνουν τη μη-έκδοση αποδείξεων στις συναλλαγές τους ως περιστατικό διαφθοράς. Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι πολίτες (27,3% για το δημόσιο και 31% για τον ιδιωτικό τομέα), δηλώνουν ότι αρνήθηκαν να καταβάλλουν τα ζητηθέντα ποσά, (έναντι 25,3% και 21,6% αντίστοιχα για το 2011).
Τα αντίδοτα της μικροδιαφθοράς
Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση δίνει λύσεις όχι μόνο διότι εκσυγχρονίζει τη δημόσια διοίκηση, αλλά διότι συμβάλλει στην αποστασιοποίηση του πολίτη από τις δημόσιες υπηρεσίες, με αποτέλεσμα να περιορίζονται οι ευκαιρίες για παράνομες συναλλαγές. H Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς κατά καιρούς έχει αναδείξει εργαλεία της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, όπως η ευρεία υιοθέτηση ηλεκτρονικών πληρωμών στις συναλλαγές με τη δημόσια διοίκηση, η καθιέρωση του Ενιαίου Αριθμού Συναλλαγών του πολίτη κ.α., που μπορούν να πλήξουν τα φακελάκια που κατευθύνονται στις δημόσιες υπηρεσίες. (Για περισσότερες πληροφορίες δείτε το Κείμενο Πολιτικής #2/2012 «Δημόσιος Τομέας & Νέες Τεχνολογίες: Πώς θα κοπεί ο ομφάλιος λώρος μεταξύ των δημοσίων υπηρεσιών και πολιτών/επιχειρήσεων μέσω της χρήσης ηλεκτρονικών συστημάτων;»).
Ταυτόχρονα, η υιοθέτηση και εφαρμογή ενός αποτελεσματικού πλαισίου προστασίας και ενθάρρυνσης των whistleblowers (δηλαδή όσων προβαίνουν σε αποκαλύψεις πληροφοριών για κάποιο αδίκημα διαφθοράς), όχι μόνο θα εξοικονομήσει πόρους, αλλά μακροπρόθεσμα θα αλλάξει νοοτροπίες, σπάζοντας χρόνιους φαύλους κύκλους που «ανέχονται» δωρολήπτες και δωροδότες. “Ας δούμε την τρέχουσα συγκυρία της κρίσης δημιουργικά, κάνοντας μικρά απτά βήματα. Ήδη οι πολίτες εμφανίζουν σημάδια ωρίμανσης. Ας τους ενθαρρύνουμε, ας τους προστατεύσουμε, ας τους διευκολύνουμε, ας τους ενεργοποιήσουμε για την καταπολέμηση της διαφθοράς», τόνισε ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος Κώστας Μπακούρης.
|
ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ 2011-2012 |
|||||
|
Είδος υπηρεσίας |
Από |
Έως |
|||
|
ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΤΟΜΕΑΣ |
ΔΗΜΟΣΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ | Επέμβαση/Εγχείρηση |
2011 |
€100 |
€30.000 |
|
2012 |
€50 |
€20.000 |
|||
| Γρηγορόσημο |
2011 |
€30 |
€20.000 |
||
|
2012 |
€10 |
€7.000 |
|||
| ΕΦΟΡΙΕΣ | Ρύθμιση χρεών |
2011 |
€300 |
€10.000 |
|
|
2012 |
€500 |
€4.000 |
|||
|
Κλείσιμο/Έλεγχος βιβλίων |
2011 |
€100 |
€20.000 |
||
|
2012 |
€100 |
€1.000 |
|||
| Γρηγορόσημο |
2011 |
€10 |
€30.000 |
||
|
2012 |
€200 |
€1.000 |
|||
| ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΕΣ | Οικοδομική άδεια |
2011 |
€200 |
€8.000 |
|
|
2012 |
€100 |
€7.500 |
|||
| Γρηγορόσημο |
2011 |
€200 |
€600 |
||
|
2012 |
€50 |
€5.000 |
|||
| Νομιμοποίηση αυθαιρέτων |
2011 |
€200 |
€5.000 |
||
|
2012 |
€400 |
€3.000 |
|||
|
ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ |
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ | Επέμβαση/εγχείρηση |
2011 |
€150 |
€7.000 |
|
2012 |
€90 |
€25.000 |
|||
| Ιατρικές εξετάσεις |
2011 |
€30 |
€500 |
||
|
2012 |
€10 |
€3.100 |
|||
| ΚΛΑΔΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ | Έλεγχος ΚΤΕΟ |
2011 |
€20 |
€100 |
|
|
2012 |
€20 |
€200 |
|||
| Δίπλωμα οδήγησης |
2011 |
€40 |
€500 |
||
|
2012 |
€100 |
€300 |
|||
Ταυτότητα της έρευνας
Φέτος συμπληρώνονται έξι χρόνια εκπόνησης της Εθνικής Έρευνας για τη Διαφθορά στην Ελλάδα (από το 2007), η οποία αναδεικνύει το μέγεθος της μικρο-διαφθοράς που επιβαρύνει το ελληνικό νοικοκυριό. Η φετινή έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δώδεκα κύματα στο διάστημα Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2012, χρησιμοποιεί δομημένο ερωτηματολόγιο σε δείγμα 12.104 ατόμων. Η συγκριτική ανάλυση και διαχρονική αξιολόγηση των δεδομένων αποδεικνύει την αξιοπιστία και την εγκυρότητα της έρευνας και την καθιστά ένα σημαντικό επιστημονικό εργαλείο. Η Εθνική Έρευνα για τη Διαφθορά στην Ελλάδα 2012 υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Έργου «Διενέργεια Ολοκληρωμένης Εθνικής Έρευνας για τη διαφθορά» που εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007-2013» του ΕΣΠΑ.
Για την αναλυτική παρουσίαση της Εθνικής Έρευνας για τη Διαφθορά 2012, πιέστε εδώ
Για την παρουσίαση του κ. Γιάννη Μαυρή κατά τη Συνέντευξη Τύπου, πιέστε εδώ
Συμπεράσματα & Παρουσιάσεις Ανοικτής Συζήτησης: “Χωρίς ριζική διοικητική μεταρρύθμιση, δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη”, Μέγαρο Μουσικής (22/2/2013 12:00:00 πμ)
Την Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2013, πραγματοποιήθηκε η 5η κατά σειρά δημόσια συζήτηση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με θέμα «Χωρίς ριζική διοικητική μεταρρύθμιση, δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη» του κύκλου υπό τον γενικό τίτλο «Ελλάδα: Μεταρρυθμίσεις, Ρήξεις, Τομές», που διοργάνωσαν η Kantor, το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ, η Κίνηση Πολιτών και η Διεθνής Διαφάνεια–Ελλάς, σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στο πλαίσιο του προγράμματος Megaron Plus. Στη συζήτηση συμμετείχαν οι κκ: Νικηφόρος Διαμαντούρος, Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής και Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χάρης Θεοχάρης, Γενικός Γραμματέας Δημόσιων Εσόδων, Γιάννης Μπουτάρης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, και Χαρίδημος Τσούκας, Καθηγητής στα Πανεπιστήμια Κύπρου και Warwick. Τη συζήτηση συντόνισε και συνόψισε ο Χαράλαμπος Ντόλκας, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Kantor Σύμβουλοι Επιχειρήσεων.
Ο κ. Ν. Διαμαντούρος άρχισε με τη διαπίστωση ότι η μεταρρύθμιση δεν είναι αυτοσκοπός. Πρέπει να υπηρετεί τη βελτίωση της ποιότητας της δημοκρατίας, να εμπεδώνει δηλαδή τις συνθήκες που επιτρέπουν στον πολίτη αλλά και το σύνολο της κοινωνίας να απολαμβάνει τα δικαιώματά του και να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του.
Η “ριζική” διοικητική μεταρρύθμιση συνεπάγεται την συνειδητή εγκατάλειψη του κυρίαρχου υποδείγματος λειτουργίας που βασίζεται σε διανεμητική, επιμεριστική και σε τελευταία ανάλυση πελατειακή λογική, που κατατείνει στην αυθαιρεσία, τη διαφθορά και την κοινωνική αδικία. Το εναλλακτικό υπόδειγμα οφείλει να λειτουργήσει στη βάση των αρχών της καθολικής ηθικής εμβέλειας και να στηρίζεται σε θεσμούς και μηχανισμούς ελέγχων με αντίβαρα στην εκτελεστική εξουσία και ενδυνάμωση του κράτους δικαίου.
Η ριζική μεταρρύθμιση απαιτεί πλέγμα θεσμικών παρεμβάσεων που εκτείνονται στα συστήματα παιδείας, υγείας και κοινωνικής ασφάλισης καθώς και τη δικαιοσύνη. Απαιτεί επίσης την υιοθέτηση μιας ανοιχτής επικοινωνιακής πολιτικής που εξασφαλίζει τη συνεχή ενημέρωση της κοινωνίας στις αλλαγές και τους σκοπούς που εξυπηρετούν και εκφράζεται με τη λογοδοσία του κράτους.
Ο κ. Χ. Τσούκας υποστήριξε ότι το πρόβλημα της Δημόσιας Διοίκησης αντιμετωπίζεται με τρόπο που έχει οδηγήσει σε φαύλο κύκλο όπου, όσο προσπαθεί κανείς να λύσει το πρόβλημα το αναπαράγει. Θεωρεί χαρακτηριστική τη διαχείριση του θέματος της Λίστας Λαγκάρντ που ανέδειξε όλη την παθολογία της Δημόσιας Διοίκησης με την πολιτικοποίηση των διοικητικών θεμάτων, την απουσία διοικητικής αυτοτέλειας, την έλλειψη θεσμικών αντιβάρων και την κομματοκρατική λειτουργία της.
Ριζική μεταρρύθμιση εν προκειμένω σημαίνει την αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του θεσμού, επομένως και των αξιών που έχουν διαχρονικά ενσωματωθεί στη λειτουργία του. Η αλλαγή αυτή απαιτεί αυτοδεσμεύσεις της πολιτικής εξουσίας, αυτοπεριορισμό της κομματικής πατρωνίας των θεσμών, ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας, εισαγωγή μεθόδων επαγγελματικής διοίκησης και εμπέδωση αξιοκρατίας.
Ο κ. Χ. Τσούκας προχώρησε και σε συγκεκριμένες πρακτικές προτάσεις όπως: Οι Γενικοί και ειδικοί γραμματείς υπουργείων και περιφερειών να είναι στελέχη της Δ.Δ., το ΑΣΕΠ να εξελιχθεί σε ανεξάρτητο Ανώτατο Συμβούλιο Δημόσιας Υπηρεσίας, ο γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου να είναι στέλεχος της Δ.Δ. Επίσης να υιοθετηθούν επαγγελματικοί μηχανισμοί επιλογής στελεχών, να αξιοποιηθεί η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και τέλος να υπάρξουν επιχειρηματικά σχέδια με απολογισμούς αποτελεσμάτων σε όλες τις υπηρεσίες.
Ο κ. Γ. Μπουτάρης αναφέρθηκε στις ανάγκες μεταρρύθμισης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και παρουσίασε ειδικότερα τις μεταρρυθμιστικές προτεραιότητες στο Δήμο Θεσσαλονίκης που είναι: η διάκριση της πολιτικής από την Υπηρεσιακή ηγεσία, η μείωση της γραφειοκρατίας και η χειραφέτηση των διοικητικών στελεχών μέσω ανάληψης ευθύνης, αξιολόγησης και υποχρέωσης λογοδοσίας. Η προσπάθεια ξεκίνησε με την εκπόνηση του νέου Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας και εξελίσσεται, με την έναρξη λειτουργίας των νέων Υπηρεσιών, την μετακίνηση στελεχών και την εφαρμογή σύγχρονου μοντέλου διοίκησης.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί έναν από τους βασικότερους πυλώνες του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους. Η αντιμετώπισή της δυστυχώς ήταν δυσανάλογη με την σημασία της στην καθημερινότητα του πολίτη. Οι συνθήκες είναι πια ώριμες για την χειραφέτηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τον απογαλακτισμό της από την Κεντρική διοίκηση, ιδίως μέσω της ευθύνης και είσπραξης συγκεκριμένων φόρων από την ίδια.
Η ριζική διοικητική μεταρρύθμιση αποτελεί όρο sine qua non όχι μόνο για την ανάπτυξη της Χώρας αλλά και για τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Η υλοποίηση αυτής της μεταρρύθμισης προϋποθέτει στελέχη τα οποία θα υπηρετήσουν τους θεσμούς της εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής λειτουργίας και θα απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Ο κ. Χ. Θεοχάρης παρουσίασε τις προτεραιότητες της μεταρρύθμισης στο Υπουργείο Οικονομικών που αποτελεί κεντρικό πυλώνα της δημόσιας διοίκησης και έδωσε έμφαση στο μηχανισμό φορολογικής διοίκησης. Η υπάρχουσα δομή υπηρεσιών έχει αναπτυχθεί με τα χρόνια σε ανταπόκριση κάθε φορά τρεχουσών αναγκών ή και προσωπικών επιλογών.
Σήμερα σχεδιάζεται μια ορθολογική δομή με στόχους την ενίσχυση της αξιοπιστίας, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την αποτελεσματική παρακολούθηση και διεκπεραίωση των υποθέσεων και με έμφαση στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογία. Αυτός είναι και ο λόγος που η Γ.Π.Σ. συνδέθηκε οργανικά με τις υπόλοιπες υπηρεσίες της ΓΓ Δημοσίων Εσόδων.
Οι αλλαγές που σχεδιάστηκαν επιδιώκουν να εμπεδώσουν επίσης το αίσθημα αξιοκρατίας στα στελέχη με αντικειμενική αξιολόγηση της απόδοσης και των επιδόσεων του καθενός. Επίσης να αναβαθμίσουν τις σχέσεις των υπηρεσιών με τον πολίτη καθώς και τις φορολογούμενες επιχειρήσεις με την επικράτηση σταθερών κανόνων λειτουργίας και τη δημιουργία ατμόσφαιρας συνεργασίας.
Συνοψίζοντας ο κ. Χ. Ντόλκας ανέφερε ότι οι παρουσιάσεις των ομιλητών και η συζήτηση που ακολούθησε επέτρεψε την εξαγωγή ορισμένων βασικών συμπερασμάτων. Στα 190 σχεδόν χρόνια Ελληνικής Πολιτείας η Δημόσια Διοίκηση δεν μπόρεσε, ή δεν αφέθηκε, να αποκτήσει σύγχρονη και αποτελεσματική λειτουργία. Ήταν το καταφύγιο αναζήτησης σταθερής εργασίας για τους νέους ανθρώπους. Αυτό σε συνδυασμό με τις συνεχείς παρεμβάσεις της πολιτικής εξουσίας οδήγησε στη λειτουργία κράτους με πελατειακή λογική με συνέπεια την αυθαιρεσία, τη διαφθορά, την κοινωνική αδικία και την αποδυνάμωση του κράτους δικαίου.
Η “ριζική” διοικητική μεταρρύθμιση απαιτεί την αλλαγή της πρακτικής αυτής και της εγκατάστασης μηχανισμών ελέγχων και αντιβάρων στην εκτελεστική εξουσία. Η αλλαγή αυτή απαιτεί αυτοδεσμεύσεις της πολιτικής εξουσίας και την ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας της Δ.Δ. με παράλληλη την εμπέδωση της αξιοκρατίας και της λογοδοσίας κάθε υπηρεσίας.
Σήμερα οι αλλαγές στη Δημόσια Διοίκηση περιλαμβάνονται στις δεσμεύσεις της χώρας. Παρεμβάσεις έχουν ήδη αρχίσει σε ορισμένα υπουργεία αλλά και μεγάλες μονάδες Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ασφαλώς θα επεκταθούν. Ανοίγονται επομένως οι δυνατότητες ριζικής αναδιάρθρωσης, ενώ οι κίνδυνοι να αποτύχει ή να εκφυλισθεί και αυτό το πρόγραμμα δεν έχουν εκλείψει. Είναι μοναδική ευκαιρία αποκτήσουμε σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση που θα εξυπηρετεί τον πολίτη όπως επίσης και την επιχείρηση, που θα παίρνει αποφάσεις έγκαιρα, που θα εποπτεύει αποτελεσματικά τις αγορές χωρίς να αποθαρρύνει την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις και η οποία θα λογοδοτεί για τα αποτελέσματα που επιτυγχάνει.
Είναι κρίσιμο να εξασφαλισθεί σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση που θα απαλλάξει και την Οικονομία από περιττά βάρη και παράλογες καθυστερήσεις και θα σταθεί αρωγός στις προσπάθειες οικονομικής ανάπτυξης.
Μπορείτε να βρείτε τις παρουσιάσεις:
– του Καθηγητή κ. Χαρίδημου Τσούκα
– του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων κ. Χάρη Θεοχάρη
Για τη βιντεοσκόπηση της εκδήλωσης, πιέστε εδώ
Ο κ. Ν. Διαμαντούρος άρχισε με τη διαπίστωση ότι η μεταρρύθμιση δεν είναι αυτοσκοπός. Πρέπει να υπηρετεί τη βελτίωση της ποιότητας της δημοκρατίας, να εμπεδώνει δηλαδή τις συνθήκες που επιτρέπουν στον πολίτη αλλά και το σύνολο της κοινωνίας να απολαμβάνει τα δικαιώματά του και να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του.
Η “ριζική” διοικητική μεταρρύθμιση συνεπάγεται την συνειδητή εγκατάλειψη του κυρίαρχου υποδείγματος λειτουργίας που βασίζεται σε διανεμητική, επιμεριστική και σε τελευταία ανάλυση πελατειακή λογική, που κατατείνει στην αυθαιρεσία, τη διαφθορά και την κοινωνική αδικία. Το εναλλακτικό υπόδειγμα οφείλει να λειτουργήσει στη βάση των αρχών της καθολικής ηθικής εμβέλειας και να στηρίζεται σε θεσμούς και μηχανισμούς ελέγχων με αντίβαρα στην εκτελεστική εξουσία και ενδυνάμωση του κράτους δικαίου.
Η ριζική μεταρρύθμιση απαιτεί πλέγμα θεσμικών παρεμβάσεων που εκτείνονται στα συστήματα παιδείας, υγείας και κοινωνικής ασφάλισης καθώς και τη δικαιοσύνη. Απαιτεί επίσης την υιοθέτηση μιας ανοιχτής επικοινωνιακής πολιτικής που εξασφαλίζει τη συνεχή ενημέρωση της κοινωνίας στις αλλαγές και τους σκοπούς που εξυπηρετούν και εκφράζεται με τη λογοδοσία του κράτους.
Ο κ. Χ. Τσούκας υποστήριξε ότι το πρόβλημα της Δημόσιας Διοίκησης αντιμετωπίζεται με τρόπο που έχει οδηγήσει σε φαύλο κύκλο όπου, όσο προσπαθεί κανείς να λύσει το πρόβλημα το αναπαράγει. Θεωρεί χαρακτηριστική τη διαχείριση του θέματος της Λίστας Λαγκάρντ που ανέδειξε όλη την παθολογία της Δημόσιας Διοίκησης με την πολιτικοποίηση των διοικητικών θεμάτων, την απουσία διοικητικής αυτοτέλειας, την έλλειψη θεσμικών αντιβάρων και την κομματοκρατική λειτουργία της.
Ριζική μεταρρύθμιση εν προκειμένω σημαίνει την αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του θεσμού, επομένως και των αξιών που έχουν διαχρονικά ενσωματωθεί στη λειτουργία του. Η αλλαγή αυτή απαιτεί αυτοδεσμεύσεις της πολιτικής εξουσίας, αυτοπεριορισμό της κομματικής πατρωνίας των θεσμών, ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας, εισαγωγή μεθόδων επαγγελματικής διοίκησης και εμπέδωση αξιοκρατίας.
Ο κ. Χ. Τσούκας προχώρησε και σε συγκεκριμένες πρακτικές προτάσεις όπως: Οι Γενικοί και ειδικοί γραμματείς υπουργείων και περιφερειών να είναι στελέχη της Δ.Δ., το ΑΣΕΠ να εξελιχθεί σε ανεξάρτητο Ανώτατο Συμβούλιο Δημόσιας Υπηρεσίας, ο γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου να είναι στέλεχος της Δ.Δ. Επίσης να υιοθετηθούν επαγγελματικοί μηχανισμοί επιλογής στελεχών, να αξιοποιηθεί η Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και τέλος να υπάρξουν επιχειρηματικά σχέδια με απολογισμούς αποτελεσμάτων σε όλες τις υπηρεσίες.
Ο κ. Γ. Μπουτάρης αναφέρθηκε στις ανάγκες μεταρρύθμισης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και παρουσίασε ειδικότερα τις μεταρρυθμιστικές προτεραιότητες στο Δήμο Θεσσαλονίκης που είναι: η διάκριση της πολιτικής από την Υπηρεσιακή ηγεσία, η μείωση της γραφειοκρατίας και η χειραφέτηση των διοικητικών στελεχών μέσω ανάληψης ευθύνης, αξιολόγησης και υποχρέωσης λογοδοσίας. Η προσπάθεια ξεκίνησε με την εκπόνηση του νέου Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας και εξελίσσεται, με την έναρξη λειτουργίας των νέων Υπηρεσιών, την μετακίνηση στελεχών και την εφαρμογή σύγχρονου μοντέλου διοίκησης.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί έναν από τους βασικότερους πυλώνες του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους. Η αντιμετώπισή της δυστυχώς ήταν δυσανάλογη με την σημασία της στην καθημερινότητα του πολίτη. Οι συνθήκες είναι πια ώριμες για την χειραφέτηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τον απογαλακτισμό της από την Κεντρική διοίκηση, ιδίως μέσω της ευθύνης και είσπραξης συγκεκριμένων φόρων από την ίδια.
Η ριζική διοικητική μεταρρύθμιση αποτελεί όρο sine qua non όχι μόνο για την ανάπτυξη της Χώρας αλλά και για τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Η υλοποίηση αυτής της μεταρρύθμισης προϋποθέτει στελέχη τα οποία θα υπηρετήσουν τους θεσμούς της εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής λειτουργίας και θα απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Ο κ. Χ. Θεοχάρης παρουσίασε τις προτεραιότητες της μεταρρύθμισης στο Υπουργείο Οικονομικών που αποτελεί κεντρικό πυλώνα της δημόσιας διοίκησης και έδωσε έμφαση στο μηχανισμό φορολογικής διοίκησης. Η υπάρχουσα δομή υπηρεσιών έχει αναπτυχθεί με τα χρόνια σε ανταπόκριση κάθε φορά τρεχουσών αναγκών ή και προσωπικών επιλογών.
Σήμερα σχεδιάζεται μια ορθολογική δομή με στόχους την ενίσχυση της αξιοπιστίας, την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, την αποτελεσματική παρακολούθηση και διεκπεραίωση των υποθέσεων και με έμφαση στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει η τεχνολογία. Αυτός είναι και ο λόγος που η Γ.Π.Σ. συνδέθηκε οργανικά με τις υπόλοιπες υπηρεσίες της ΓΓ Δημοσίων Εσόδων.
Οι αλλαγές που σχεδιάστηκαν επιδιώκουν να εμπεδώσουν επίσης το αίσθημα αξιοκρατίας στα στελέχη με αντικειμενική αξιολόγηση της απόδοσης και των επιδόσεων του καθενός. Επίσης να αναβαθμίσουν τις σχέσεις των υπηρεσιών με τον πολίτη καθώς και τις φορολογούμενες επιχειρήσεις με την επικράτηση σταθερών κανόνων λειτουργίας και τη δημιουργία ατμόσφαιρας συνεργασίας.
Συνοψίζοντας ο κ. Χ. Ντόλκας ανέφερε ότι οι παρουσιάσεις των ομιλητών και η συζήτηση που ακολούθησε επέτρεψε την εξαγωγή ορισμένων βασικών συμπερασμάτων. Στα 190 σχεδόν χρόνια Ελληνικής Πολιτείας η Δημόσια Διοίκηση δεν μπόρεσε, ή δεν αφέθηκε, να αποκτήσει σύγχρονη και αποτελεσματική λειτουργία. Ήταν το καταφύγιο αναζήτησης σταθερής εργασίας για τους νέους ανθρώπους. Αυτό σε συνδυασμό με τις συνεχείς παρεμβάσεις της πολιτικής εξουσίας οδήγησε στη λειτουργία κράτους με πελατειακή λογική με συνέπεια την αυθαιρεσία, τη διαφθορά, την κοινωνική αδικία και την αποδυνάμωση του κράτους δικαίου.
Η “ριζική” διοικητική μεταρρύθμιση απαιτεί την αλλαγή της πρακτικής αυτής και της εγκατάστασης μηχανισμών ελέγχων και αντιβάρων στην εκτελεστική εξουσία. Η αλλαγή αυτή απαιτεί αυτοδεσμεύσεις της πολιτικής εξουσίας και την ενίσχυση της διοικητικής αυτοτέλειας της Δ.Δ. με παράλληλη την εμπέδωση της αξιοκρατίας και της λογοδοσίας κάθε υπηρεσίας.
Σήμερα οι αλλαγές στη Δημόσια Διοίκηση περιλαμβάνονται στις δεσμεύσεις της χώρας. Παρεμβάσεις έχουν ήδη αρχίσει σε ορισμένα υπουργεία αλλά και μεγάλες μονάδες Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ασφαλώς θα επεκταθούν. Ανοίγονται επομένως οι δυνατότητες ριζικής αναδιάρθρωσης, ενώ οι κίνδυνοι να αποτύχει ή να εκφυλισθεί και αυτό το πρόγραμμα δεν έχουν εκλείψει. Είναι μοναδική ευκαιρία αποκτήσουμε σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση που θα εξυπηρετεί τον πολίτη όπως επίσης και την επιχείρηση, που θα παίρνει αποφάσεις έγκαιρα, που θα εποπτεύει αποτελεσματικά τις αγορές χωρίς να αποθαρρύνει την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις και η οποία θα λογοδοτεί για τα αποτελέσματα που επιτυγχάνει.
Είναι κρίσιμο να εξασφαλισθεί σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση που θα απαλλάξει και την Οικονομία από περιττά βάρη και παράλογες καθυστερήσεις και θα σταθεί αρωγός στις προσπάθειες οικονομικής ανάπτυξης.
Μπορείτε να βρείτε τις παρουσιάσεις:
– του Καθηγητή κ. Χαρίδημου Τσούκα
– του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων κ. Χάρη Θεοχάρη
Για τη βιντεοσκόπηση της εκδήλωσης, πιέστε εδώ
Το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ, η Κantor, η Κίνηση Πολιτών και η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς, σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών διοργανώνουν ανοικτή συζήτηση με θέμα:
«Χωρίς ριζική διοικητική μεταρρύθμιση, δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη»
Ομιλητές:
Νικηφόρος Διαμαντούρος, Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής και Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών
Γιάννης Μπουτάρης, Δήμαρχος Θεσσαλονίκης
Χάρης Θεοχάρης, Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων και
Χαρίδημος Τσούκας, Καθηγητής στα Πανεπιστήμια Κύπρου και Warwick
Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Χαράλαμπος Ντόλκας, Πρόεδρος του Δ.Σ. της Kantor Σύμβουλοι Επιχειρήσεων
Η συζήτηση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 21 Φεβρουαρίου 2013 και ώρα 19.00μμ στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Είσοδος Ελεύθερη
Το 70% των κυβερνήσεων παγκοσμίως δεν μπορούν να προστατεύσουν τον τομέα της άμυνας από τη διαφθορά
Ο νέος Δείκτης της Διεθνούς Διαφάνειας (ΔΔ) παρουσιάζει ότι οι μισές χώρες είτε δεν δημοσιεύουν τον προϋπολογισμό για αμυντικούς εξοπλισμούς είτε παρέχουν μόνο πολύ περιορισμένη πληροφόρηση
Το 70% των κρατών είναι ευάλωτα στην κατασπατάληση πόρων και σε κινδύνους ασφάλειας, διότι στερούνται πρακτικών και εργαλείων κατά της διαφθοράς, όπως παρουσιάζει ο πρώτος δείκτης μέτρησης πρόληψης και καταπολέμησης της διαφθοράς στον τομέα της άμυνας, ο οποίος δημοσιεύθηκε από το Πρόγραμμα Άμυνας και Ασφάλειας της Διεθνούς Διαφάνειας-Ηνωμένου Βασιλείου. Τα κράτη που εφαρμόζουν υποτυπώδεις ελέγχους αποτελούν τα 2/3 των μεγαλύτερων εισαγωγέων όπλων και σχεδόν το ½ των μεγαλύτερων εξαγωγέων όπλων στον κόσμο.
Η Γερμανία και η Αυστραλία είναι οι μόνες χώρες που έχουν ισχυρούς μηχανισμούς καταπολέμησης της διαφθοράς, σύμφωνα με τον Δείκτη, καθώς και μέτρα που εφαρμόζονται, όπως ισχυρή κοινοβουλευτική εποπτεία της αμυντικής πολιτικής, αυστηρές προδιαγραφές για τις εταιρείες αμυντικών εξοπλισμών και υπεύθυνες μυστικές υπηρεσίες.
Η Ελλάδα ανήκει στη Ζώνη C, μαζί με άλλες 16 χώρες (π.χ. Βραζιλία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) όπου εντοπίζεται μεσαίος κίνδυνος διαφθοράς. Ειδικότερα η Ελλάδα αξιολογείται δυσμενώς λόγω του μεγάλου κινδύνου πολιτικής διαφθοράς. Εντούτοις, εμφανίζονται θετικά στοιχεία, κυρίως στον τομέα της διαχείρισης του προσωπικού και των προμηθειών από την υιοθέτηση της πρόσφατης (το 2011) Οδηγίας για προμήθειες στην Άμυνα και την Ασφάλεια, η αποτελεσματικότητα της οποίας όμως είναι πολύ νωρίς να αξιολογηθεί. Για τη συνοπτική παρουσίαση των Αποτελεσμάτων της Ελλάδας, πατήστε ΕΔΩ
Ο Δείκτης κατά της Διαφθοράς στην Άμυνα (Government Defence Anti-Corruption Index) αναλύει τους τρόπους με τους οποίους 82 χώρες παγκοσμίως προσπαθούν να καταπολεμήσουν τη διαφθορά στον τομέα της άμυνας. Οι χώρες αυτές αποτελούν το 94% της παγκόσμιας δαπάνης για την άμυνα για το 2011, που αντιστοιχεί σε 1,6 τρις δολάρια. Οι χώρες κατατάσσονται σε ζώνες ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου, όπου στη ζώνη Α εντοπίζονται χώρες με πολύ χαμηλό κίνδυνο, ενώ στη ζώνη F χώρες με υψηλό κίνδυνο και βαθμολογούνται βάσει 77 δεικτών, οι οποίοι καλύπτουν 5 καίριες πτυχές του τομέα της άμυνας: πολιτική, χρηματοδότηση, ανθρώπινοι πόροι, επιχειρήσεις και προμήθειες.
«Η διαφθορά στην άμυνα είναι επικίνδυνη, δημιουργεί έριδες, δαπανά πόρους, και το κόστος της επωμίζονται οι πολίτες, οι στρατιώτες, οι επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις. Ωστόσο η πλειοψηφία των κυβερνήσεων κάνουν ελάχιστα για να την αποτρέψουν, αφήνοντας πολλές ευκαιρίες στη διαφθορά να ανθίσει μακριά από τον δημόσιο έλεγχο, κατασπαταλώντας πόρους που θα μπορούσαν να επενδυθούν καλύτερα», εξηγεί ο Mark Pyman, Επικεφαλής του Προγράμματος Άμυνας και Ασφάλειας της ΔΔ-Ηνωμένου Βασιλείου.
Η Διεθνής Διαφάνεια κάνει έκκληση στις κυβερνήσεις να δώσουν μεγαλύτερη διαφάνεια στον τομέα της άμυνας, που αν και παραδοσιακά μυστικοπαθής περιλαμβάνει υψηλό κόστος δημοσίων συμβάσεων. Οι φορείς της άμυνας θα πρέπει ενισχύσουν την πρόσβαση των πολιτών στην πληροφόρηση σχετικά με τους προϋπολογισμούς και τις προμήθειες. Ο νομοθέτης θα πρέπει να ενδυναμώσει τους ελέγχους και την εποπτεία του τομέα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην πάταξη της διαφθοράς.
Η ΔΔ εκτιμά ότι το παγκόσμιο κόστος της διαφθοράς στην άμυνα είναι κατ’ ελάχιστο 20 δις δολάρια το χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI). Αυτό ισοδυναμεί με το συνολικό ποσό που έχει δεσμευτεί να δαπανήσει η G8 το 2009 για την καταπολέμηση της πείνας.
Οι πολιτικοί ασκούν ελάχιστη εποπτεία. Οι Ένοπλες Δυνάμεις φοβούνται να εγείρουν συναγερμό. Οι πολίτες παραμένουν στο σκοτάδι.
Ο Δείκτης δείχνει ότι μόνο το 15% των κυβερνήσεων που αξιολογήθηκαν, διαθέτουν ολοκληρωμένη, υπεύθυνη και αποτελεσματική διαδικασία πολιτικής εποπτείας της αμυντικής πολιτικής. Στο 45% των κρατών εντοπίζεται ελάχιστη ή καθόλου εποπτεία της αμυντικής πολιτικής, ενώ στις μισές χώρες υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν την εποπτεία της προμήθειας αμυντικών εξοπλισμών.
Η έρευνα επίσης διαπιστώνει ότι οι πολίτες στερούνται βασικής πληροφόρησης σχετικά με τον τομέα της άμυνας. Στις μισές χώρες, ως προς τη χρηματοδότηση των αμυντικών εξοπλισμών παρατηρείται πλήρης αδιαφάνεια ή πολύ περιορισμένη συνοπτική πληροφόρηση. Για το 70% των κρατών, οι πολίτες δεν μπορούν να λάβουν γνώση για το πόσα χρήματα ξοδεύει η κυβέρνηση για μυστικά αμυντικά κονδύλια.
Σύμφωνα με τον Dr Oliver Cover, τον κύριο συγγραφέα της έρευνας, «ο Δείκτης αυτός αναμφίβολα εντοπίζει ένα σημαντικό κίνδυνο διαφθοράς στον τομέα της άμυνας. Είναι ένα σοκ, το οποίο για μερικούς τομείς δεν είναι εύκολα αντιληπτό, όπως για παράδειγμα σε καταστάσεις συγκρούσεων, όπου η διαφθορά μπορεί να ριζώσει βαθιά. Ο Δείκτης θα βοηθήσει στην κατανόηση και την αντιμετώπιση των κινδύνων. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εξυγιάνουν τον τομέα, και η έκθεσή μας προσφέρει πρακτικές λύσεις προς ενίσχυση της διαφάνειας. Με αυτόν τον τρόπο θα διασωθούν οι ζωές των στρατιωτών και των πολιτών και θα εξοικονομηθούν δισεκατομμύρια δολάρια στα κρατικά κονδύλια».
Σημείωση για τους συντάκτες:
- Ο Δείκτης συνδυάζεται με τον Δείκτη κατά της Διαφθοράς για τις Αμυντικές Επιχειρήσεις, ο οποίος δημοσιεύθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2012, αξιολογώντας 129 αμυντικές επιχειρήσεις του αμυντικού τομέα ως προς την ικανότητά τους να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο της διαφθοράς.
- Για την αναλυτική παρουσίαση του Δείκτη http://government.defenceindex.org
- Το Πρόγραμμα Άμυνας και Ασφάλειας της ΔΔ-Ηνωμένου Βασιλείου συμβάλλει στην ενίσχυση της ακεραιότητας και τη μείωση της διαφθοράς στις αμυντικές εγκαταστάσεις παγκοσμίως, μέσα από τη στήριξη μεταρρυθμίσεων κατά της διαφθοράς, την αύξηση της ακεραιότητας κατά τη μεταφορά όπλων, και την επιρροή στη διαμόρφωση της αμυντικής πολιτικής. Για την επίτευξη αυτών, το Πρόγραμμα συνεργάζεται με κυβερνήσεις, αμυντικές επιχειρήσεις, διεθνείς οργανισμούς και την κοινωνία των πολιτών. Το Πρόγραμμα υλοποιείται από τη Διεθνή Διαφάνεια-Ηνωμένο Βασίλειο. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Πρόγραμμα μπορείτε να βρείτε www.ti-defence.org.
ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Ο Δείκτης κατατάσσει τις χώ
ρες σε ζώνες σύμφωνα με το επίπεδο του κινδύνου διαφθοράς. Το ρίσκο της διαφθοράς καθορίζεται από την ύπαρξη και την έκταση του κινδύνου καθώς και από τη συχνότητα έκθεσης των πολιτών σε αυτόν.
|
ΖΩΝΗ A – ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (2 χώρες): Αυστραλία, Γερμανία
ΖΩΝΗ B – ΜΙΚΡΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (7 χώρες): Αυστρία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Νορβηγία, Νότια Κορέα, Σουηδία, Ταϊβάν, ΖΩΝΗ C – ΜΕΣΑΙΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (16 χώρες): Αργεντινή, Βραζιλία, Βουλγαρία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιαπωνία, Ισπανία, Ιταλία, Κολομβία, Κροατία, Λεττονία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Τσεχική Δημοκρατία ΖΩΝΗ D+ – ΥΨΗΛΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (15 χώρες): Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ινδία, Ισραήλ, Κένυα, Κουβέιτ, Κύπρος, Λίβανος, Μεξικό, Νεπάλ, Νότια Αφρική, Ουκρανία, Σερβία, Σιγκαπούρη, Ταϋλάνδη, ΖΩΝΗ D- – ΥΨΗΛΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (15 χώρες) : Αιθιοπία, Γεωργία, Γκάνα, Ιορδανία, Καζακστάν, Κίνα, Λευκορωσία, Μαλαισία, Μπαγκλαντές, Πακιστάν, Παλαιστίνη, Ρουάντα, Ρωσία, Τανζανία, Τουρκία BAND E – ΠΟΛΥ ΥΨΗΛΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (18 χώρες): Αφγανιστάν, Μπαχρέιν, Ακτή Ελεφαντοστού, Ινδονησία, Ιράν, Ιράκ, Μαρόκο, Νιγηρία, Ομάν, Φιλιππίνες, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Σρι Λάνκα, Τυνησία, Ουγκάντα, Ουζμπεκιστά, Βενεζουέλα, Ζιμπάμπουε BAND F – ΚΡΙΣΙΜΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ (9 χώρες): Αλγερία, Αγκόλα, Καμερούν, Κογκό, Αίγυπτος, Ερυθραία, Λιβύη, Συρία, Υεμένη |
Τα επίπεδα δωροδοκίας, κατάχρησης εξουσίας και υπογείων συναλλαγών παραμένουν υψηλά σε πολλές χώρες, προκαλώντας γενική κατακραυγή. Ο Δείκτης Αντίληψης της Διαφθοράς (Corruption Perception Index, CPI) 2012, της Διεθνούς Διαφάνειας (ΔΔ), παρουσιάζει τον συνεχή καταστροφικό ρόλο της διαφθοράς.
Τα 2/3 από το σύνολο των 176 χωρών του CPI2012 κατατάσσονται κάτω από τη βάση (δηλαδή με βαθμό κάτω από 50), στην κλίμακα του 100 (όπου 0 = αντίληψη ότι υπάρχει υψηλή διαφθορά και 100= αντίληψη ότι δεν υπάρχει διαφθορά), υπογραμμίζοντας την επιτακτική ανάγκη για εδραίωση της διαφάνειας στους δημόσιους φορείς και ενίσχυση της υπευθυνότητας για όσους κατέχουν δημόσια αξιώματα.
«Οι κυβερνήσεις χρειάζεται να ενσωματώσουν πρωτοβουλίες καταπολέμησης της διαφθοράς για τους δημόσιους φορείς. Μεταξύ των προτεραιοτήτων, είναι η θέσπιση κανόνων για τις ομάδες πίεσης (lobbying) και το πολιτικό χρήμα, διαφανείς διαδικασίες για τις δημόσιες προμήθειες, καθώς και κώδικες υπευθυνότητας για τους δημόσιους λειτουργούς», τονίζει η Πρόεδρος της ΔΔ, Huguette Labelle. «Αναμένουμε τις κυβερνήσεις να εντείνουν τις προσπάθειές τους για τον περιορισμό της κατάχρησης εξουσίας. Ο Δείκτης Αντίληψης της Διαφθοράς CPI2012 δηλώνει ότι οι κοινωνίες παγκοσμίως εξακολουθούν να πληρώνουν υψηλό κόστος διαφθοράς», πρόσθεσε η H. Labelle.
Πολλές χώρες, από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ασία και την Ευρώπη, όπου η πρόκληση της διαφθοράς είναι έκδηλη, παραμένουν στάσιμες ή λαμβάνουν χειρότερες θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη του CPI2012.
Δείκτης Αντίληψης της Διαφθοράς CPI2012: Τα αποτελέσματα
Σύμφωνα με το CPI2012, η Δανία, η Φινλανδία και η Νέα Ζηλανδία λαμβάνουν την πρώτη θέση με βαθμολογία 90, χάρις στην ευρεία πρόσβαση των πολιτών στην πληροφόρηση και στην εφαρμογή κανόνων δεοντολογίας για όσους κατέχουν δημόσια αξιώματα.
Το Αφγανιστάν, η Βόρεια Κορέα και η Σομαλία για μια ακόμη φορά καταλαμβάνουν τις τελευταίες θέσεις της παγκόσμιας κατάταξης. Η έλλειψη λογοδοσίας στην ηγεσία και η αναποτελεσματικότητα των δημοσίων φορέων αξιολογούν δυσμενώς τις χώρες αυτές και επιτάσσουν την άμεση κινητοποίηση για την πάταξη της διαφθοράς.
Η Ελλάδα στον Δείκτη Αντίληψης της Διαφθοράς CPI2012
Μεταξύ των «μετεξεταστέων» στο CPI2012 είναι οι χώρες της Ευρωζώνης που πλήττονται από την οικονομική κρίση, με τρανό παράδειγμα την Ελλάδα, η οποία καταλαμβάνει την 94η θέση (με βαθμό 36) μαζί με την Ινδία, τη Σενεγάλη και το Μπενίν. «Τονίζουμε ότι ο δείκτης απεικονίζει αντιλήψεις και όχι πραγματικά γεγονότα διαφθοράς στο δημόσιο. Η εικόνα και η αντίληψη για το τι συμβαίνει σε μια χώρα χρειάζεται χρόνο για να ανασκευαστεί. Και δυστυχώς ο χρόνος κυλάει εις βάρος μας. Αν έχουμε κατά νου αυτό, το αποτέλεσμα δεν πρέπει να μας εκπλήττει. Η χώρα μας λόγω της οικονομικής κρίσης βρίσκεται στο διεθνές προσκήνιο τα τελευταία χρόνια. Τα προβλήματα της διαφθοράς κατακλύζουν πρωτοσέλιδα στον διεθνή τύπο…», τόνισε ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος (ΔΔ-Ε) κ. Κώστας Μπακούρης κατά τη συνέντευξη τύπου για την παρουσίαση του CPI.
Η ΔΔ και η ΔΔ-Ε συνεχώς προειδοποιούν ότι η οικονομική κρίση συνδέεται με τη διαφθορά και ότι απαιτείται ενδυνάμωση της προσπάθειας για την καταπολέμησή της. «Πιο ηχηρό μήνυμα από αυτό που εκφράζει το CPI 2012 σήμερα δεν υπάρχει… Πρέπει να πείσουμε εντός και εκτός συνόρων ότι δεν μας αξίζει μια τέτοια θέση και ότι κάνουμε βήματα προς την κατεύθυνση αυτή. Λύσεις υπάρχουν. Μια εξ’ αυτών είναι ο Οδικός Χάρτης για την καταπολέμηση της Διαφθοράς, που πρόσφατα παρουσιάστηκε στο συνέδριό μας κατόπιν της συνεργασίας της ΔΔ-Ε με την Ομάδα Δράσης. Επιμένουμε ότι για να επιφέρει καρπούς το σχέδιο αυτό, θα πρέπει ο Εθνικός Συντονιστής των φορέων καταπολέμησης της διαφθοράς να τεθεί υπό τον Πρωθυπουργό», επεσήμανε ο K. Μπακούρης.
Αναλυτικά τα στοιχεία της έρευνας:
Κυρίες και Κύριοι,
Καλημέρα,
Θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε για την παρουσία σας εδώ και τη συνεχή στήριξη στο έργο της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος. Η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας έναντι του φαινομένου της διαφθοράς χρειάζεται την ενεργό συμμετοχή των ΜΜΕ.
Το CPI – ο Δείκτης Αντίληψης της Διαφθοράς – είναι ένα μέσο άσκησης πίεσης και κινητοποίησης για άμεση λήψη μέτρων για την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Δυστυχώς, τα αποτελέσματα που θα σας δείξω δεν είναι καθόλου κολακευτικά για τη χώρα μας. Πέραν της αυτοκριτικής, αυτό που έχει ουσιαστική σημασία είναι τι κάνουμε. Και σε αυτό η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς δίνει απαντήσεις, προσφέροντας προτάσεις και λύσεις, ώστε να παύσει η ατιμωρησία και να ενισχυθεί η ακεραιότητα των δημοκρατικών θεσμών.
Θα ξεκινήσω την παρουσίαση με λίγα λόγια για το τι ακριβώς είναι ο Δείκτης CPI και ποιές είναι οι καινοτομίες στη μεθοδολογία του 2012.
Ο Δείκτης Αντίληψης της Διαφθοράς, βασίζεται σε 13 έρευνες που καταγράφουν την αντίληψη ειδικών εμπειρογνωμόνων, επιστημόνων, αναλυτών και επιχειρηματιών, κατατάσσοντας 176 χώρες.
Ο δείκτης CPI έχει αρκετές φορές προβεί σε μικρό- βελτιώσεις. Φέτος, έγινε μια γενικότερη αναβάθμιση της μεθοδολογίας, τόσο ως προς την επιλογή των πηγών δεδομένων, όσο και ως προς τον υπολογισμό της βαθμολογίας, η οποία απεικονίζεται στην κλίμακα του 100.
Ως προς την επιλογή των δεδομένων, για το CPI2012, χρησιμοποιούνται πηγές που προέρχονται από αξιόπιστους οργανισμούς, μετρούν την αντίληψη της διαφθοράς, με ποσοτικά δεδομένα, και έχουν διαχρονικότητα. Επομένως θα είναι εφικτή η συγκριτική ανάλυση.
Συγκεκριμένα, για την αξιολόγηση της Ελλάδας χρησιμοποιήθηκαν 7 πηγές:
-Bertelsmann Foundation Sustainable Governance Indicators 2011
-World Competitiveness Year Book 2012
-Economist Intelligence Unit Country Risk Ratings
-World Economic Forum Executive Opinion Survey (EOS) 2012
-World Justice Project Rule of Law Index
-Global Insight Country Risk Ratings
-Political Risk Services International Country Risk Guide
Για τον υπολογισμό των δεδομένων, όπως αναφέραμε, αλλάζει η κλίμακα μέτρησης (από την κλίμακα του 10) στην κλίμακα του 100. Υψηλή βαθμολογία, μικρή διαφθορά, χαμηλή βαθμολογία σημαίνει υψηλή διαφθορά. Τα δεδομένα των επιμέρους ερευνών προσαρμόζονται στην νέα κλίμακα του CPI.
Δεν θα σας κουράσω με τα επιμέρους τεχνικά ζητήματα της μεθοδολογίας. Αναλυτικά στοιχεία για τη νέα μεθοδολογία του CPI είναι αναρτημένα στο site της ΔΔ-Ε.
Κάθε φορά σας λέμε ότι ο Δείκτης δεν είναι συγκρίσιμος με αυτόν του προηγούμενου χρόνου. Το ίδιο ισχύει και φέτος για πολλούς λόγους, όπως ο διαφορετικός αριθμός των χωρών που συμπεριλαμβάνονται στην έρευνα, (6 χώρες λιγότερες), η αλλαγή της μεθοδολογίας του δείκτη και οι αλλαγές στην αντίληψη της διαφθοράς άλλων χωρών, πάνω ή κάτω, σε σχέση με τη δική μας. Η νέα μεθοδολογία αντιμετωπίζει το ζήτημα αυτό, και από του χρόνου, όπως αναφέρθηκα, το 2013, ο δείκτης CPI θα επιδέχεται διαχρονικής συγκριτικής ανάλυσης.
Αρκετά με τη θεωρία, πάμε στην ουσία. Σχεδόν τα 2/3 μεταξύ των 176 χωρών κατατάσσονται κάτω από τη βάση (δηλαδή παίρνουν κάτω από 50), σύμφωνα με το CPI 2012. Ο μέσος παγκόσμιος όρος ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ της διαφθοράς στο δημόσιο είναι 43.
Παραδείγματα προς μίμηση, για άλλη μια χρονιά αποτελούν οι Σκανδιναβικές χώρες. Δανία, Φινλανδία, Ν. Ζηλανδία, Σουηδία και Σιγκαπούρη, μοιράζονται τις πρώτες θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη, με βαθμούς 90 –για τους πρώτους τρεις- 88 και 87 αντίστοιχα για τους επόμενους δύο. Έχουν κερδίσει το στοίχημα της διαφθοράς διότι έχουν θεσπίσει κανόνες δεοντολογίας για τους δημόσιους λειτουργούς, έχουν αναπτύξει και εφαρμόσει αποτελεσματικούς νόμους που προάγουν τη διαφάνεια, προσφέρουν πρόσβαση στην πληροφόρηση.
Το Αφγανιστάν, η Βόρεια Κορέα και η Σομαλία παραμένουν οι τελευταίοι της παγκόσμιας κατάταξης, με βαθμολογία 8. Απουσία λογοδοσίας, υπευθυνότητας, διαφάνειας ουσιαστικά πυροδοτούν την αντίληψη ότι η διαφθορά βασιλεύει στις χώρες αυτές.
Τα αποτελέσματα για την χώρα μας είναι άκρως απογοητευτικά. Η Ελλάδα καταλαμβάνει την 94η θέση με 36 βαθμούς, μαζί με το Μπενίν, την Κολομβία, την Ινδία, τη Μογγολία και τη Σενεγάλη. Ενδεικτικά, χώρες όπως η Γερμανία, η Κύπρος, η Ισπανία, ακόμη και η Βουλγαρία προηγούνται αρκετές θέσεις.
Για να συνειδητοποιήσουμε καλύτερα τη θέση της Ελλάδας, αρκεί να διαπιστώσουμε ότι η Ελλάδα είναι:
· Τελευταία στην Ευρωζώνη & στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Προηγείται η Βουλγαρία που βρίσκεται στην 75η θέση με 41 βαθμούς.
· Προτελευταία στις χώρες του ΟΟΣΑ. Ξεπεράσαμε το Μεξικό, που είναι στην 105η θέση με 34 βαθμούς.
· Σχετικά με τις άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, η Ισπανία βρίσκεται στην 30η θέση (με 65 βαθμούς) και η Ιταλία στην 72ηθέση (με 42 βαθμούς)
Όλοι βαθιά μέσα μας αισθανόμαστε ότι δεν αρμόζει στην Ελλάδα μια τέτοια θέση. Τονίζουμε ότι ο δείκτης απεικονίζει αντιλήψεις και όχι πραγματικά γεγονότα διαφθοράς στο δημόσιο. Η εικόνα και η αντίληψη για το τι συμβαίνει σε μια χώρα χρειάζεται χρόνο για να ανασκευαστεί. Και δυστυχώς ο χρόνος κυλάει εις βάρος μας. Αν έχουμε κατά νου αυτό, το αποτέλεσμα δεν πρέπει να μας εκπλήττει.
Η χώρα μας λόγω της οικονομικής κρίσης βρίσκεται στο διεθνές προσκήνιο τα τελευταία χρόνια. Τα προβλήματα της διαφθοράς κατακλύζουν πρωτοσέλιδα στον διεθνή τύπο: Η φοροδιαφυγή, οι δικηγόροι του Κολωνακίου, τα φακελάκια, οι «τυφλοί» της Ζακύνθου, οι συντάξεις των πεθαμένων, η αντίσταση των εμπόρων στην Ύδρα και τελευταία η απραξία με τις λίστες Lagarde. Μέσα σε όλα αυτά προστέθηκαν: η καθόλου κολακευτική αναφορά του ΟΟΣΑ για τη γραφειοκρατία, η δυσμενής αξιολόγηση της Ελλάδας από τη Διεθνή Διαφάνεια για την τήρηση της συνθήκης κατά δωροδοκίας ξένων δημόσιων υπαλλήλων, καθώς και η κίτρινη κάρτα από την GRECO για υπερβολικές καθυστερήσεις και ανεπάρκεια στον τομέα πάταξης της διαφθοράς. Ας μην ξεχνάμε ότι οι ευρωπαίοι εταίροι είχαν χάσει την εμπιστοσύνη σε μας και η σημερινή κυβέρνηση προσπαθεί να την ανακτήσει.
Πιο ηχηρό μήνυμα από αυτό που εκφράζει το CPI 2012 σήμερα δεν υπάρχει.
Έχουμε γίνει κουραστικοί να το επισημαίνουμε σε κάθε ευκαιρία, αλλά εκεί βρίσκεται η ουσία της κατάστασης που βιώνουμε σήμερα. Όσο πιο σύντομα κινητοποιηθούμε με στρατηγική, όραμα, χρονοδιάγραμμα, λήψη μέτρων, εφαρμογή συγκεκριμένων προτάσεων, τόσο πιο γρήγορα θα ανακάμψουμε οικονομικά, θα αναστρέψουμε το κλίμα, θα βελτιώσουμε την αντίληψη της διαφθοράς για τη χώρα μας, θα ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα, θα αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, θα προσελκύσουμε επενδυτές.
Πρέπει να πείσουμε εντός και εκτός συνόρων ότι δεν μας αξίζει μια τέτοια θέση και ότι κάνουμε βήματα προς την κατεύθυνση αυτή. Λύσεις υπάρχουν.
Μια εξ’ αυτών είναι ο Οδικός Χάρτης για την καταπολέμηση της Διαφθοράς, που πρόσφατα παρουσιάστηκε στο συνέδριό μας κατόπιν της συνεργασίας της ΔΔ-Ε με την Ομάδα Δράσης. Επιμένουμε ότι για να επιφέρει καρπούς το σχέδιο αυτό, θα πρέπει ο Εθνικός Συντονιστής των φορέων καταπολέμησης διαφθοράς να τεθεί υπό τον Πρωθυπουργό.
Οι δημοκρατικοί θεσμοί της χώρας θα πρέπει να ανακτήσουν τη χαμένη ακεραιότητά τους, αρχής γενομένης από τα πολιτικά κόμματα και τους Βουλευτές. Το 2009 παρουσιάσαμε τις 15+43 προτάσεις για τη διαφάνεια στη διαχείριση του πολιτικού χρήματος. Πρόσφατα δημοσιεύσαμε το Κείμενο Πολιτικής για τη Διαφάνεια στα Πολιτικά Κόμματα που συνοψίζει τις προτάσεις μας: ανάρτηση των πόθεν έσχες των Βουλευτών στο διαδίκτυο από την είσοδό τους στην πολιτική μέχρι σήμερα, αναμόρφωση του τρόπου ελέγχου των οικονομικών των κομμάτων, θέσπιση κώδικα δεοντολογίας για τους Βουλευτές και νόμου λειτουργίας για τα κόμματα είναι ορισμένα πρώτα βήματα που πρέπει να γίνουν. Προσπαθήσαμε να αποσπάσουμε δεσμεύσεις προεκλογικά χωρίς αποτέλεσμα. Ελπίζω η σημερινή δημοσιοποίηση του CPI 2012 να ταρακουνήσει την ηγεσία της χώρας και τους αρμόδιους φορείς να επιδείξουν ισχυρή πολιτική βούληση, ώστε να μεταβούμε από τη συνειδητοποίηση στην άμεση κινητοποίηση για την αποτελεσματική πάταξη της διαφθοράς στην Ελλάδα.
Ήδη κάποια πρώτα σημάδια πολιτικής βούλησης διαφαίνονται με το σχεδιασμό μέτρων για την καταπολέμηση της διαφθοράς, που προβλέπει το μνημόνιο. Η αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων αυτών καθώς και η υλοποίηση του Οδικού Χάρτη θα τροφοδοτήσουν την αξιοπιστία της χώρας, δημιουργώντας ρεύμα ανόδου στην παγκόσμια κατάταξη.
Σας ευχαριστούμε.
Έκκληση προς τις κυβερνήσεις να συνεχίσουν να ασκούν πίεση στις επιχειρήσεις
H όγδοη ετήσια έκθεση αξιολόγησης της Διεθνούς Διαφάνειας (ΔΔ) σχετικά με την εφαρμογή της Συνθήκης Κατά της Δωροδοκίας Ξένων λειτουργών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), σημειώνει ότι η ενίσχυση των εθνικών νομοθεσιών με διατάξεις που απαγορεύουν στις επιχειρήσεις να δωροδοκούν αλλοδαπούς δημοσίους υπαλλήλους με στόχο να κερδίσουν διαγωνισμούς ή να παρακάμψουν τοπικούς κανονισμούς, έχει οδηγήσει στην αύξηση του αριθμού των διώξεων.
Η έκθεση της ΔΔ με τίτλο «Εξαγωγή Διαφθοράς? Έκθεση Προόδου 2012 σχετικά με την εφαρμογή από τα κράτη της Συνθήκης Κατά της Διαφθοράς του ΟΟΣΑ» (Exporting Corruption? Country Enforcement of the OECD Anti-Bribery Convention-Progress Report 2012)[1]τονίζει ότι ολοένα και περισσότερο οι ασκήσεις διώξεων για χρηματισμό οδηγούν σε επιβολή προστίμων, φυλάκιση και δυσφήμηση των εμπλεκομένων εταιριών. Με 144 νέες υποθέσεις να οδηγούνται στη δικαιοσύνη, ο συνολικός αριθμός των υποθέσεων που οδήγησαν στην άσκηση διώξεων κατά 37 μεγάλων εξαγωγικών εταιρειών αυξήθηκε σε 708 στα τέλη του 2011 (έναντι 564 που ήταν στα τέλη του 2010), ενώ εκκρεμούν 286 ακόμη υποθέσεις.
«Η συνεχώς αυξανόμενη τάση εφαρμογής των διατάξεων καταπολέμησης της δωροδοκίας δύσκολα θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις, που συνηθίζουν να εφαρμόζουν πλάγιους τρόπους στις επιχειρηματικές συναλλαγές τους, να παραμείνουν ατιμώρητες», επισημαίνει η Πρόεδρος της ΔΔ Huguette Labelle.
Η Έκθεση υπογραμμίζει ότι περισσότερες κυβερνήσεις θα πρέπει να αναλάβουν πρωτοβουλίες για να αποτρέψουν το εταιρικό έγκλημα και να προωθήσουν καθαρές επιχειρηματικές συναλλαγές. 18 χώρες δεν έχουν ακόμη προβεί σε καμία δίωξη εταιριών για μεγάλες υποθέσεις διαφθοράς που ξεπερνούν τα εδαφικά σύνορα, ενώ μόνο 7 από τις 37 χώρες εφαρμόζουν αποτελεσματικά τη σχετική Συνθήκη του ΟΟΣΑ. Οι κυβερνήσεις πρέπει να αντισταθούν στα κέντρα πίεσης που στοχεύουν στην αποδυνάμωση του ρυθμιστικού πλαισίου κατά της δωροδοκίας (όπως είναι η US Foreign Corrupt Practices Act-FCPA), σημειώνει η ΔΔ.
Η άσκηση διώξεων έχει ουσιαστικό αποτρεπτικό αποτέλεσμα για τις επιχειρήσεις που προβαίνουν σε δωροδοκία.
Στα τέλη του 2011, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, έχουν επιβληθεί ποινές σε πάνω από 250 άτομα και περίπου 100 επιχειρήσεις, λόγω εμπλοκής τους σε υποθέσεις δωροδοκίας, στις χώρες που εφαρμόζουν τη Συνθήκη Κατά της Δωροδοκίας Ξένων Λειτουργών του ΟΟΣΑ. 66 άτομα φυλακίστηκαν διότι δωροδόκησαν ξένους λειτουργούς κατά τις επιχειρηματικές συναλλαγές.
Οι ΗΠΑ επιδεικνύουν το υψηλότερο ποσοστό εφαρμογής της σχετικής Συνθήκης, έχοντας κλείσει 275 υποθέσεις μέχρι τα τέλη του 2011. Η Γερμανία έρχεται δεύτερη, έχοντας κλείσει πλέον των 100 υποθέσεων.
Ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Αυστρία έχουν επιδείξει σημαντική βελτίωση στην εφαρμογή της συνθήκης, έχοντας στο χαρτοφυλάκιό τους 34 υποθέσεις που εκκρεμούν, λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρώτη μεγάλη υπόθεση εστάλη στη δικαιοσύνη εντός του 2011. 6 νέες υποθέσεις αναδύθηκαν στη Μεγάλη Βρετανία, όπου εφαρμόστηκε νέο νομοθετικό πλαίσιο για τις ξένες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο βρετανικό έδαφος. Αυξημένη εφαρμογή της Συνθήκης σημειώνουν η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Ελβετία και η Τουρκία.
Στον αντίποδα, η Ιαπωνία, από τις μεγαλύτερες οικονομίες παγκοσμίως, έχει φέρει στο προσκήνιο λιγότερες από 10 υποθέσεις. Στη Γαλλία, άλλη μια σημαντική εξαγωγική δύναμη, εκφράζονται ανησυχίες σχετικά με την αργή πρόοδο διευθέτησης των υποθέσεων καθώς και την έλλειψη αποτρεπτικών κυρώσεων, όπως αναφέρει η Έκθεση.
Η Ελλάδα, για μια ακόμη χρονιά, αξιολογείται μεταξύ των χωρών που ελάχιστα (ή καθόλου) εφαρμόζουν την εν λόγω Συνθήκη. Η έλλειψη επίσημων στοιχείων για την ύπαρξη και εξέλιξη δικαστικών υποθέσεων, που εμπίπτουν στις διατάξεις της Συνθήκης, καταγράφεται αρνητικά στην έκθεση αξιολόγησης. Θα ήταν σκόπιμο το Υπουργείο Δικαιοσύνης να προβαίνει ανά τακτά διαστήματα στη δημοσίευση σχετικών στοιχείων, προκειμένου να γίνεται αντιληπτό σε ποιο βαθμό η Ελλάδα τηρεί τις δεσμεύσεις της απέναντι στον ΟΟΣΑ ως προς την εφαρμογή της Συνθήκης.
Ένα στα τέσσερα στελέχη επιχειρήσεων (27%) θεωρεί ότι η δωροδοκία από ανταγωνιστή είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση του κόστους της επιχείρησής του τους τελευταίους 12 μήνες, σύμφωνα με την Έκθεση της ΔΔ.
«Η οικονομική κρίση σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ωθήσει τις κυβερνήσεις να ανακόψουν την εφαρμογή της Συνθήκης, και τις επιχειρήσεις να αναζητήσουν αθέμιτους τρόπους για να επικρατήσουν στις παγκόσμιες αγορές», υπογραμμίζει η Labelle.
Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις των κρατών που έχουν υιοθετήσει τη Συνθήκη του ΟΟΣΑ για την Καταπολέμηση της Δωροδοκίας Ξένων Λειτουργών κατά τις Διεθνείς Επιχειρηματικές Συναλλαγές του 1997, η έξωθεν δωροδοκία θεωρείται έγκλημα. Τα κράτη που υπέγραψαν τη Συνθήκη αντιπροσωπεύουν τα 2/3 των παγκόσμιων εξαγωγών και τα ? των διεθνών επενδύσεων. Η Ρωσία αποτελεί το 39ο κράτος που υιοθέτησε τη Συνθήκη πέρυσι. Μέλη του G20, όπως η Ινδία, η Κίνα και η Ινδονησία ανέπτυξαν παρόμοιες νομοθετικές πρωτοβουλίες τα τελευταία δύο χρόνια.
Σημείωση για τα ΜΜΕ:
Η Έκθεση βασίστηκε στην ανεξάρτητη αξιολόγηση υποθέσεων, σύμφωνα με το μερίδιό τους στην παγκόσμια αγορά εξαγωγών, όπως αυτή εκπονήθηκε από τα Εθνικά Παραρτήματα της ΔΔ σε 37 από τα 39 κράτη που έχουν συνυπογράψει τη Συνθήκη (εκτός είναι η Ισλανδία και η Ρωσία).
[1] Το πλήρες κείμενο της Έκθεσης στα αγγλικά καθώς και αναλυτικά στοιχεία και case studies βρίσκονται αναρτημένο στο σύνδεσμο:http://www.transparency.org/news/feature/fighting_foreign_bribery_prosecutions_making_it_harder_for_companies