Αθήνα, 25 Ιουνίου 2014. Μείωση μισθού κατά 50% επιβλήθηκε σε υπάλληλο καθαριότητας του Δήμου Σύρου-Ερμούπολης, ως πειθαρχική ποινή επειδή κατήγγειλε παράτυπες και αδιαφανείς διαδικασίες στην υπηρεσία της. Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς (ΔΔ-Ε) μέσω της Υπηρεσίας «Διαφάνεια Τώρα!» για την καταγγελία περιστατικών διαφθοράς από πολίτες, παρεμβαίνει στη συγκεκριμένη υπόθεση ζητώντας να δρομολογηθεί η νόμιμη διαδικασία για άμεση επανεξέταση και αποκατάσταση των βασικών δικαιωμάτων της εργαζομένης.

 Με επιστολή της η Διεθνής Διαφάνεια, στις 9 Μαΐου 2014, προς την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, υπογράμμισε ότι η υπάλληλος είχε απευθυνθεί ήδη από τον Σεπτέμβρη του 2013 στη συγκεκριμένη Υπηρεσία καταγγέλλοντας φαινόμενα αδιαφάνειας του Δήμου Σύρου, χωρίς να λάβει ικανοποιητική ανταπόκριση. Αντ’ αυτού, στην υπάλληλο επιβλήθηκαν πειθαρχικές κυρώσεις για «άσκηση κριτικής των πράξεων της προϊσταμένης αρχής» από τα ίδια τα πρόσωπα εναντίον των οποίων στρεφόταν η «κριτική» της υπαλλήλου, και χωρίς να έχουν πρώτα εξεταστεί όσα καταγγέλονταν για αδιαφάνεια. H υπάλληλος υπέβαλε το Νοέμβριο του 2013 και τον Ιανουάριο του 2014, ενστάσεις για την επανεξέταση της υπόθεσής της -με αποτέλεσμα να μην έχει προχωρήσει προς το παρόν η κράτηση του μισθού της μέχρι να  συγκροτηθεί και να λάβει τελική απόφαση το αρμόδιο όργανο.
Μετά την παρέμβαση της Διεθνούς Διαφάνειας, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου με έγγραφό της προς τον Δήμο Σύρου–Ερμούπολης, κάλεσε  τον Δήμαρχο Σύρου, ως πειθαρχικό προϊστάμενο των υπηρεσιών, να εκπληρώσει τη νόμιμη υποχρέωσή του και να προχωρήσει σε πειθαρχικό έλεγχο για την καθυστερημένη ανάρτηση αποφάσεων που εκδόθηκαν από το Δήμο το 2012 και το 2013 και αναρτήθηκαν το 2014, στο Πρόγραμμα «Διαύγεια»*.
Ο Δήμος Σύρου–Ερμούπολης, έσπευσε να ενημερώσει αυθημερόν με επιστολή του την Αποκεντρωμένη Διοίκηση ότι οι επίμαχες αποφάσεις αναρτήθηκαν στο Πρόγραμμα «Διαύγεια» το Μάιο του 2014 –ενώ οι αποφάσεις όφειλαν να είχαν αναρτηθεί άμεσα μετά τη λήψη τους**.
Επιπλέον, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση ζήτησε να εξεταστούν οι καταγγελλίες της υπαλλήλου για παρατυπίες και κυρίως, η καταγγελία για χορήγηση δύο διαφορετικών πιστοποιητικών με τον ίδιο αριθμό πρωτοκόλλου και την ίδια ημερομηνία!
Παρά τις παραπάνω ενέργειες, εκκρεμεί η εξέταση των καταγγελλομένων από την υπάλληλο, η οποία εξακολουθεί να απειλείται με μείωση μισθού κατά 50% επειδή τόλμησε να ασκήσει «κριτική», ενώ αποδείχθηκε ότι υπήρχαν όντως παρατυπίες -τουλάχιστον ως προς την μη εκπλήρωση υποχρεώσεων ανάρτησης αποφάσεων.
Η Διεθνής Διαφάνεια–Ελλάς δεν έχει λάβει μέχρι σήμερα ικανοποιητική ανταπόκριση για την διασφάλιση των δικαιωμάτων μιας υπαλλήλου που ανέλαβε την πρωτοβουλία να επισημάνει προβλήματα στην υπηρεσία της και εξακολουθεί και σήμερα να είναι τιμωρημένη. «Η θυματοποίηση των υπαλλήλων που τολμούν να καταγγείλουν φαινόμενα αδιαφάνειας αποτελεί σημαντική παθογένεια που εκτρέφει την διαφθορά στον Δημόσιο Τομέα και αποθαρρύνει τους υπαλλήλους από την άσκηση των καθηκόντων τους ως συνειδητοποιημένων, ενεργών πολιτών», τονίζει ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος, Κώστας Μπακούρης και συνεχίζει: «Οι δημόσιες υπηρεσίες πρέπει να φροντίζουν πρώτα οι ίδιες να έχουν ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις τους, εξετάζοντας σχετικές καταγγελίες των εργαζομένων σε αυτές και μόνον εάν αυτές αποδεικνύονται αβάσιμες, να ακολουθεί η τυχόν πειθαρχική διερεύνηση».
Στο πλαίσιο αυτό, η Διεθνής Διαφάνεια καλεί δημόσια το Υπουργείο Εσωτερικών,  την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, καθώς και τον Δήμο Σύρου–Ερμούπολης, να εφαρμόσουν χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση τη νόμιμη διαδικασία που θα δρομολογήσει την επανεξέταση της υπόθεσης της υπαλλήλου από το αρμόδιο όργανο, ώστε να διασφαλιστούν τα συνταγματικά της δικαιώματα.
==================================================
Η «Διαφάνεια Τώρα!» είναι μια Υπηρεσία της Διεθνούς Διαφάνειας που λειτουργεί στην Ελλάδα από το Σεπτέμβριο του 2013 με σκοπό την υποδοχή καταγγελιών που αφορούν σε υποθέσεις διαφθοράς. Η Υπηρεσία λειτουργεί τη Γραμμή Υποστήριξης 101 90 (η Forthnet είναι Χορηγός της Γραμμής Υποστήριξης) με την υποστήριξη νομικής ομάδας και τη βοήθεια εκπαιδευμένων εθελοντών, έχοντας στόχο την παροχή ενημέρωσης και καθοδήγησης σε θύματα και μάρτυρες διαφθοράς. Σκοπός είναι η συνδρομή για την επίλυση των προβλημάτων που προκαλεί η διαφθορά, ο εντοπισμός φορέων/υπηρεσιών ευάλωτων στη διαφθορά και η προώθηση συστημικών αλλαγών που θα βελτιώσουν την καθημερινή ζωή των πολιτών. Δείτε περισσότερα εδώ: https://www.transparency.gr/diafaneiatora/
*Η καθυστερημένη ανάρτηση αποφάσεων στο Πρόγραμμα «Διαύγεια» θεωρείται παράλειψη υποχρέωσης εκ μέρους των δημοτικών υπηρεσιών και συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα για το όργανο που τις εξέδωσε ή τον υπάλληλο που έχει την ευθύνη για την ανάρτησή τους (παρ. 4 άρθρου 3 του Ν.4057/2012), εντοπίζοντας ότι οι αποφάσεις είχαν ληφθεί το 2012 και 2013 και όχι εντός του έτους 2014, όπως παρουσίαζε ο Δήμος σε σχετικό έγγραφό του που είχε στείλει προς την Αποκεντρωμένη Διοιίκηση το Μάιο του 2014.
** Το Υπουργείο Εσωτερικών με επιστολή του (29.5.2014) ζήτησε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου ενημέρωση σχετικά με τα αναφερόμενα στην επιστολή της Διεθνούς Διαφάνειας.
Στοιχεία επικοινωνίας: Σοφία Ιωάννου, Υπεύθυνη Επικοινωνίας, sioannou@transparency.gr, τηλ. 210 7224940/ 6937 25 1997

Η Υπηρεσία «Διαφάνεια Τώρα!» υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος“Speak Up: Engaging Citizens in Fighting Corruption in Europe”με την οικονομική υποστήριξη του Προγράμματος Πρόληψης & Καταπολέμησης του Εγκλήματος – Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων. Την αποκλειστική ευθύνη για το περιεχόμενο του υλικού αυτού έχει η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάδος και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν είναι υπεύθυνη για οποιαδήποτε χρήση των πληροφοριών που περιέχονται σε αυτό.
 

Αθήνα, 16 Απριλίου 2014. Η Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάδος (ΔΔ-Ε) χαιρετίζει, ως ένα πρώτο βήμα για τη θέσπιση ολοκληρωμένης νομοθεσίας whistleblowing στην Ελλάδα, τις νέες διατάξεις και διαδικασίες για την προστασία των προσώπων που καταγγέλλουν σοβαρές πράξεις διαφθοράς.
Με τον Ν. 4254/2014 (ΦΕΚ Α’85/7.4.2014) ορίστηκαν νέες εγγυήσεις με σκοπό την ενθάρρυνση της υπεύθυνης παροχής πληροφοριών στις αρμόδιες αρχές, καθώς η ανησυχία για αντίποινα και ποινικές διώξεις αποτελεί μέχρι σήμερα τον σημαντικότερο ανασταλτικό παράγοντα για τους πολίτες που επιθυμούν να συμβάλλουν στην καταπολέμηση της διαφθοράς.
Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικά από τα νέα μέτρα που θεσπίστηκαν για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος: προστασία από ποινικές διώξεις εναντίον τους μετά από μήνυση ή έγκληση για τα αδικήματα της ψευδορκίας, της ψευδούς καταμήνυσης, της συκοφαντικής δυσφήμισης, της παραβίασης υπηρεσιακού απορρήτου ή των προσωπικών δεδομένων και υπαγωγή στις διατάξεις προστασίας μαρτύρων (φύλαξη, απόκρυψη των προσωπικών τους στοιχείων κατά τη διεξαγωγή της ποινικής διαδικασίας, μεταβολή των στοιχείων της ταυτότητάς τους κλπ). Για πρόσωπα που εργάζονται στον Δημόσιο τομέα και προχωρούν στην καταγγελία της διαφθοράς, ψηφίστηκαν μεταξύ άλλων τα εξής: δεν απολύονται, δεν υπόκεινται σε οποιαδήποτε πειθαρχική διαδικασία ή τιμωρία, δεν εξαιρούνται από τη διαδικασία προαγωγής, δεν υφίστανται δυσμενή διακριτική μεταχείριση κλπ.
Η διαφθορά είναι ένα έγκλημα που κατά κύριο λόγο διαπράττεται στο σκοτάδι –συνήθως το αποδεχόμαστε ως συνήθη πρακτική και φοβόμαστε να αμφισβητήσουμε αν είναι λάθος ή σωστό, να προβληματιστούμε αν πρέπει να το καταγγείλουμε ή αν θα συνεχίσουμε να το αποδεχόμαστε παρ’ όλες τις ολέθριες, για τη ζωή μας, συνέπειες. «Ο φόβος για αντίποινα και πιθανές νομικές συνέπειες, αποδεικνύεται ότι αποτρέπει τους πολίτες που επιθυμούν να συμβάλλουν στην καταπολέμηση της διαφθοράς στην Ελλάδα, να καταγγείλουν το περιστατικό», επισημαίνει ο Πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας-Ελλάδος, Κώστας Μπακούρης και συνεχίζει: «Κι αυτό είμαστε σε θέση να το επιβεβαιώσουμε από τη μέχρι σήμερα εμπειρία μας από τη λειτουργία της Υπηρεσίας «Διαφάνεια Τώρα!» που προσφέρει δωρεάν καθοδήγηση σε πολίτες που επιθυμούν να αναφέρουν περιστατικά διαφθοράς. Στις περισσότερες από 500 αναφορές που έχουμε δεχθεί σε διάστημα έξι μηνών, ο φόβος των αντιποίνων είναι κυρίαρχος».
Από το Σεπτέμβριο του 2013 μέχρι σήμερα, άνθρωποι που επικοινωνούν με την Οργάνωση δηλώνουν ότι γνωρίζουν, έχουν δει ή έχουν ακούσει για φαινόμενα διαφθοράς στην καθημερινότητά τους ή στο χώρο εργασίας τους αλλά φοβούνται να ακολουθήσουν την προτροπή της Διεθνούς Διαφάνειας και να απευθυνθούν στους αρμόδιους ελεγκτικούς φορείς -πολλές φορές ακόμα και όταν υπάρχει η δυνατότητα της ανώνυμης καταγγελίας- καθώς αισθάνονται ευάλωτοι απέναντι σε σημαντικούς κινδύνους όπως η απώλεια της εργασίας τους, η εμπλοκή τους σε δικαστικές διαμάχες, η κοινωνική κατακραυγή ή ακόμη και η απειλή κατά της ζωής τους.
Η ΔΔ-Ε με την μελέτη «Εναλλακτική στη Σιωπή: Αποτελεσματικότερη προστασία και υποστήριξη των whistleblowers στην Ελλάδα», που παρουσιάστηκε σε πρώτη δημόσια εκδήλωση τον Απρίλιο του 2013 και προωθήθηκε στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και μέλη της αρμόδιας Νομοπαρασκευαστική Επιτροπής, ανέδειξε τη σπουδαιότητα του θεσμού του whistleblowing για την πάταξη της διαφθοράς, καθώς και την ανάγκη θεσμοθέτησης ενός ολοκληρωμένου νομικού πλαισίου στη χώρα μας.
Ο πρόσφατα ψηφισθείς νόμος αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την νομοθετική θέσπιση του θεσμού του whistleblowing στην Ελλάδα. «Αυτό που έχουμε προτείνει ως Διεθνής Διαφάνεια και ζητάμε από την κυβέρνηση είναι να διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο και διακριτό νομικό πλαίσιο για τη θωράκιση των ανθρώπων που αποκαλύπτουν στοιχεία για υποθέσεις διαφθοράς. Το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να βασίζεται στις κατευθυντήριες αρχές που έχουμε ήδη θέσει στη διάθεση του Υπουργείου Δικαιοσύνης και προέρχονται από διεθνείς και βέλτιστες πρακτικές. Είναι για εμάς μόνο η αρχή για ν’ ακολουθήσουν ακόμα πιο γενναίες αποφάσεις για την παροχή μεγαλύτερης προστασίας προς τους πολίτες που τολμούν να αναμετρηθούν με τη διαφθορά», τονίζει ο Κ. Μπακούρης. «
Πρέπει καθένας από εμάς να αντιληφθεί ότι η αποκάλυψη φαινομένων διαφθοράς αποτελεί πράξη θάρρους και ευσυνειδησίας και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προδοσία. Τελικά, οι κοινωνίες, οι θεσμοί και οι πολίτες χάνουν όταν δεν υπάρχει κανείς πρόθυμος να υψώσει τη φωνή του ενάντια στη διαφθορά».
Μαρτυρίες που προέρχονται από whistleblowers (μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος) αποτελούν ανεκτίμητη πηγή πληροφοριών για υποθέσεις διαφθοράς και ισχυρά εργαλεία για την καταπολέμησή της. Από την αποκάλυψη οικονομικών σκανδάλων πολλών εκατομμυρίων ευρώ μέχρι την παροχή πληροφοριών για εγκληματικές πρακτικές, οι whistleblowers διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην διάσωση πόρων, ακόμη και ανθρωπίνων ζωών.

Δείτε τις νέες διατάξεις και διαδικασίες για την προστασία των προσώπων που καταγγέλλουν σοβαρές πράξεις διαφθοράς και αναλυτικά τις εγγυήσεις που παρέχονται.

ΝΕΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ_ WHISTLEBLOWING

Στοιχεία επικοινωνίας: Σοφία Ιωάννου, Υπεύθυνη Επικοινωνίας, sioannou@transparency.gr, τηλ. 210 7224940/ 6937 25 1997